گروه شهرستانها ـ تازه ترين گزارش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى حاكى از ابتلاى ۲۸۶ نفر به وبا است.
دكتر سروش رئيس اداره بيماريهاى مواد منتقله از آب و مواد غذايى وزارت بهداشت گفت: موارد تأييد شده وبا يك مورد در زابل، ۹۶ نفر در قم، ۲۳ مورد در كرج، ۸ مورد در ساوجبلاغ، ۲ مورد در كنارك چابهار، گرگان يك مورد، مينودشت يك مورد، آزادشهر ۱۱ مورد، گنبد ۱۶ مورد، يك مورد نظرآباد، يك مورد رباط كريم، يك مورد جنوب تهران، ۶۷ مورد قزوين، ۸ مورد شهريار، ۲۲ مورد همدان، ۴ مورد ابهر و زنجان، ۹ مورد كاشان، يك مورد بوشهر، يك مورد اردبيل و ۲ مورد شاهرود اعلام شد. وى افزود: مركز بهداشت غرب تهران نيز ۸ مورد ابتلا را تأييد كرده است.
\ از دوره گردها بلال و گردو نخريد
شهروندان با توجه به اينكه ميكروب وبا در محيط آب نمك فعال مى شود، از بلال فروشها و گردوفروشهاى مستقر در معابر سطح شهر خريدارى نكنيد. بنا به توصيه وزارت بهداشت، عدم مصرف غذا در رستورانهاى كناره جاده، استفاده از ليوان يك بار مصرف، عدم استقرار به مدت طولانى در شهر قم و استفاده از آب ليموى كم شيرين به جاى آب معمولى براى كاهش احتمال ابتلا به وبا ضرورى است.
\ ابتلاى دسته جمعى ۶۳ نفر در قزوين
۶۳ نفر در قزوين بر اثر مصرف سبزى يكجا وبا گرفتند. به گزارش رسيده، افزايش آمار ناگهانى بيمارى در شهر قزوين به علت مصرف سبزى آلوده در يك مراسم عروسى بوده است.
دكتر قاسمى معاون بهداشتى دانشگاه علوم پزشكى قزوين نيز به خبرنگار ما گفت: در حال حاضر استفاده از كاهو، كلم و سبزيجات در رستورانها و اغذيه فروشى هاى استان ممنوع اعلام شده است. وى مهم ترين موارد ابتلا به وبا در قزوين را مربوط به مصرف سبزيجات دانست و گفت: اين بيمارى در شرايط اپيدمى بالقوه (همه گيرى) قرار دارد و تاكنون ۶۸ نفر به وبا مبتلا شده اند.
\ ممنوعيت عرضه سالاد و سبزيجات در قم
دكتر اسماعيلى رئيس مركز بهداشت استان قم گفت: با توجه به اينكه سبزيجات و صيفى جات آلوده از عوامل اصلى بروز بيمارى وبا در استان قم بوده است، تا اطلاع ثانوى مصرف هرگونه سبزيجات، خيار، گوجه و سالاد در رستورانها و مراكز اقامتى ممنوع شد. تهيه و عرضه آبميوه هايى مانند آب هويج، شير هويج و كليه فرآورده هايى كه از محصولات صيفى تهيه مى شوند نيز تا اطلاع ثانوى ممنوع است. وى گفت: بهتر است شهروندان قمى از معاشرت با متكديان خارجى بالاخص پاكستانى ها و عراقى ها خوددارى كنند و به هيچ وجه اجازه استفاده از دستشويى و توالت منازل خود را به ايشان ندهند.
\ كودكان بيشتر در معرض خطرند
كودكان به دليل نداشتن آگاهى و توانايى كافى در رعايت اصول ايمنى و سلامت، بيشتر از بزرگسالان در معرض ابتلا به وبا قرار دارد. دكتر نادرى مقصودى متخصص علوم سلولى - مولكولى گفت: كودكان مقاومت كمترى در برابر بيمارى داشته و بايد مراقبت بسيار بيشترى از آنها به عمل آورد. وى افزود: استفاده از آب مطمئن، رعايت بهداشت و شست و شوى دستها قبل از صرف غذا و بعد از دستشويى، مصرف مواد غذايى اسيدى مانند ليمو خصوصاً در طول سفر، از ابتلا به وبا پيشگيرى مى كند.
\ افزايش مبتلايان در اردبيل
طى ۲۴ ساعت گذشته ۲ نفر ديگر در اردبيل به وبا مبتلا شده و بدين ترتيب ۳ بيمار وبايى در اردبيل شناسايى شدند. دكتر جعفرزاده رئيس مركز بهداشت اردبيل با تأييد شناسايى ۳ مبتلا به وبا گفت: بيمارستان على اصغر اردبيل جهت درمان مبتلايان تجهيز شده است. وى عامل انتقال وبا را از شهر قم به اين استان دانست.
\ انتقال مهاجران افغانى و پاكستانى به اردوگاه
با همكارى فرماندهى نيروى انتظامى، تعدادى از اتباع بيگانه بويژه افغانى ها و پاكستانى ها به اردوگاه مهاجران در قم و ورامين منتقل شدند. دكتر سيد رضا حسينى رئيس شبكه بهداشت و درمان شهرستان اسلامشهر گفت: انتقال اتباع بيگانه به اردوگاه در كاهش شيوع وبا مؤثر خواهد بود. وى افزود: علاوه بر مصوبه الزام عدم استفاده از سبزى و كاهو در ساندويچى ها و رستورانها، تاكنون بيش از ۴۲ فروشنده دستفروش آب زرشك و آب آلبالو جمع آورى شده اند.
\ وبا به كرمانشاه رسيد
رئيس گروه پيشگيرى از بيماريها در دانشگاه علوم پزشكى كرمانشاه، ۵ مورد بيمارى وبا در اين استان را تأييد كرد. دكتر هنگامه نامدارى تبار گفت: ۳ سرباز از پادگان شهرستان قصر شيرين، يك نفر از بخش ماهيدشت كرمانشاه و يك نفر از منجيل كرمانشاه دچار اين بيمارى شده و تحت درمان قرار گرفتند.
\ سبزيجات قزوين، قم و كرج آلوده اند
رئيس اداره بيماريهاى منتقله از راه آب و غذاى وزارت بهداشت و درمان گفت: بر اساس نتايج آزمايشات به عمل آمده، سبزيجات مزارع قزوين، قم و كرج صددرصد آلوده اند. دكتر محمود سروش با اشاره به افزايش موارد مبتلايان به وبا گفت: هيچ راهى جز رعايت موارد بهداشتى از سوى مردم وجود ندارد و اگر هر شهروندى بهداشت فردى را رعايت كند، قطعاً خطرى مواجه ما نخواهد بود. وى گفت: ۶۷ هزار نفر در افغانستان و ۱۸ هزار نفر در تاجيكستان، مبتلا به وبا شده و مديترانه شرقى و شاخ آفريقا نيز با اين بيماريها دست و پنجه نرم مى كنند.
\ مشاهده سه مورد ابتلا به وبا در استان اصفهان
اصفهان - خبرنگار «ايران»: با مشاهده سه مورد قطعى ابتلا به بيمارى وبا دريكى از روستاهاى آران و بيدگل كاشان اولين نمونه هاى نفوذ وبا در استان اصفهان مشاهده شد.
دكتر «حميدرضا طلوعى» معاون فنى مركز بهداشت استان اصفهان با اشاره به اينكه اولين موارد قطعى استان اصفهان از ميان هزاران نمونه بيمار آزمايش شده مبتلا به اسهال از بعدازظهر وقت ادارى روز پنجشنبه شناسايى شده اند، گفت: دونفر از مبتلايان برادر هستند.
اين درحالى است كه تابه حال به جز يك مورد افغانى مشكوك به اين بيمارى تابه حال موردى در اصفهان گزارش نشده بود، بيمارى اين مورد نيز پس از آزمايش ردشده بود. به جز اينكه شست وشو، شنا در آب بركه ها، كانالها و استخرهايى كه ممكن است به اين ويروس آلوده شده باشند نيز خطرزا است.
\ بهورزان به روستاييان استان اصفهان آموزش مى دهند
طلوعى با بيان اينكه موارد وبا هنوز در شهراصفهان و روستاهاى نزديك مشاهده نشده به جلسه روز پنجشنبه استاندارى اصفهان اشاره كرد و گفت: چون به تعداد زيادى از روستاهاى استان به علت كمبود آب با تانكر آبرسانى مى شود احتمال ابتلا از اين طريق وجوددارد. وى همچنين از اجراى طرح حضور بهورزان روستايى درميان مردم و آموزش يكسرى نكات بهداشتى به آنها خبرداد.
درحالى كه در شهر اصفهان بسيارى براى آشاميدن از آب درون كلمن ها استفاده مى كنند، اداره بهداشت استان اعلام كرده است، تنها آب درون دستگاههاى آب سردكن متصل به آب شهرى بهداشتى و سالم است و شهروندان از آشاميدن آب درون كلمن ها خوددارى كنند.
\ تخريب ۱۲ مزرعه پرورش سبزى و صيفى جات آلوده در قم
۱۲ مزرعه توليد و پرورش سبزى و صيفى جات كه با آبهاى آلوده و فاضلاب انسانى تغذيه مى شد، تخريب شدند. رئيس مركز بهداشت قم با اعلام اين خبر گفت: اين اقدام پس از تأثير وجود انگل بيمارى صورت گرفت. وى عمده ابتلا به بيمارى در سطح استان را ناشى از سبزى و صيفى جات آلوده نظير كاهو و خيار دانست و گفت: رعايت بهداشت و گندزايى و ضدعفونى كردن اين محصولات قبل از مصرف ضرورى است.
\ كارخانه توليد يخ آبعلى تعطيل شد
دماوند، خبرنگار «ايران»: كارخانه توليد يخ در منطقه آبعلى به علت رعايت نكردن موازين بهداشتى در توليد يخ، آلودگى محيط و عدم رعايت بهداشت فردى، تعطيل شد.
«حسين فيض» مسؤول بهداشت محيط شبكه بهداشت و درمان شهرستان دماوند با اعلام اين خبر گفت: چندى پيش براى اين واحد توليدى به علت مشكلات بهداشتى اخطاريه صادر شد اما به علت بى توجهى به مقررات و رفع نشدن نواقص، اين واحد توليدى تا اطلاع ثانوى تعطيل شد.
وى افزود: اين كارخانه با استفاده از آب چاه، يخ توليد و در بازار مصرف عرضه مى كرد كه پس از آزمايش مشخص شد، آب چاه اين واحد توليدى آلوده است. وى تصريح كرد: از ادامه كار اين واحد توليدى با حضور عوامل بازرسى بهداشت محيط شبكه بهداشت و درمان شهرستان دماوند جلوگيرى و پلمب شد.

امدادرسانى
و توزيع مايحتاج ضرورى
ميان سيل زدگان گلستان

گروه شهرستانها - پس از پايان يافتن اسكان سيل زدگان در گلستان، توزيع مواد غذايى و مايحتاج اوليه همچنان ادامه دارد.
بنا به اعلام جمعيت هلال احمر كشور، امدادگران گلستان تاكنون بيش از ۷۳۰ دستگاه چادر، دو هزار و ۲۴۰ تخته پتو، ۶۳ شعله فانوس، ۱۴۵۰ تخته موكت، ۱۱۵۵ توپ البسه و لوازم بهداشتى و نيز ۷۵۸۰ قرص نان در ميان آسيب ديدگان توزيع كرده اند. همچنين ۴۰ امدادگر به همراه كارشناس تيم حمايت هاى روانى با حمايت معاونت درمان و توانبخشى استان به منطقه اعزام شده اند. علاوه بر نصب چادر امدادى به صورت پراكنده در مناطق آسيب ديده به علت وجود گل و لاى و عدم امكان چادرزنى در مناطق در مجاورت منازل تخريبى، اقدام به احداث ۶ اردوگاه اسكان اضطرارى در پايگاه «سيدلو» قپان بالا و پايين و «پادشايى» كردند.
«محمدهاشم مهيمنى» استاندار گلستان از جابه جايى روستاهاى خسارت ديده كلاله خبر داد و گفت: خسارات جانى و مالى فراوانى به روستاهاى بخش مركزى و مراوه تپه شهرستان كلاله در شرق گلستان وارد شده است كه با تأمين بموقع اعتبارات، عمليات انتقال روستاها انجام مى شود. وى پيگيرى مفقودين، جمع آورى لاشه هاى احشام، تداوم امداد و آبرسانى به مناطق سيل زده را ضرورى دانست و افزود: بازسازى سريع شبكه هاى آب، برق و راه مناطق سيل زده در دست اقدام است.
\ جابه جايى ۱۳ روستاى كلاله
«ابراهيم كريمى» فرماندار كلاله اعلام كرد: اهالى ۱۳ روستاى سيل زده اين شهرستان كه در سيل اخير بيشترين خسارت را ديده اند، در مكان جديد اسكان خواهند يافت. وى گفت: روستاهاى سيل زده در يك يا دو مكان جديد كه از سوى كارشناسان دستگاه هاى مرتبط بررسى و آماده خواهد شد، اسكان مى يابند. كريمى از پرداخت ۱۵ ميليون ريال اعتبار بلاعوض و ۵۰۰ ميليون ريال تسهيلات بانكى كم بهره به خانواده هاى سيل زده براى ساخت مسكن خبر داد و افزود: جمعيت هلال احمر ارائه كمك هاى بلاعوض خود به خانواده ها را ادامه مى دهد. وى ادامه داد: در حال حاضر همه امكانات اوليه با همكارى و تلاش دستگاه ها فراهم شده است و مشكلى در خدمات دهى به سيلزدگان وجود ندارد.

گروه شهرستانها ـ بارش هاى شديد ۲۴ ساعت گذشته موجب جارى شدن سيل در كردستان، زنجان، دماوند و فيروز كوه شد. گزارش خبرنگاران ما از سيل ويرانگر اين مناطق پيش روى شماست.
\ سيل كردستان جان ۲ نفر را گرفت
«جبار رحمانى» مسؤول روابط عمومى جمعيت هلال احمر كردستان اعلام كرد: تعداد تلفات انسانى ناشى از بارش شديد باران و سيل استان كردستان به دو نفر رسيد و ۱۲ نفر نيز زخمى شدند. وى افزود: براثر بارش شديد باران در روستاهاى «كوله هرد» «ساليان»، «صلوات آباد»، «آويهنگ»، «مرزع» و «گزندره» باوه ريز و قشلاق از توابع سنندج و روستاهاى«پنيران» از توابع كامياران و «بياران» از توابع مريوان خسارات زيادى بر جا ماند. به گفته مسؤول روابط عمومى جمعيت هلال احمر كردستان علاوه بر آب بردگى بيش از ۵۰۰ رأس دام در مناطق روستايى آويهنگ و ساليان، سيل باعث آب بردگى چادرها و وسايل زندگى ۲۴ خانوار عشاير منطقه نيز گرديده است. وى ادامه داد: اكيپهاى امداد جمعيت هلال احمر به صورت مداوم در محور سنندج به همدان در حال امداد رسانى هستند و براى بيش از ۲۵۰ نفر اسكان موقت ايجاد كرده اند.
«محمود اسفنديارى» دبير ستاد حوادث و سوانح غير مترقبه استاندارى كردستان در اين باره اظهار داشت: تاكنون ۳۰۰ تخته پتو، يك هزار و ۵۰۰ قوطى كنسرو، ۱۰۰ دستگاه چادر، ۱۰۰ دستگاه والور و ۱۰۰ فانوس بين آسيب ديدگان از بارندگيهاى كردستان توزيع شده است. به گفته وى بيشترين خسارت به محصولات كشاورزى، دامى و جاده هاى روستايى اين استان وارد شده است. به گزارش مركز اطلاعات راهها محور سنندج - دهگان در استان كردستان كه به علت بارش شديد باران و ريزش كوه در محل «رضه صلوات آباد» مسدود شده بود باز شد.
\ جارى شدن سيل در دو روستاى دماوند
به گزارش خبرنگار «ايران» از دماوند «مرتضى اوسطى» بخشدار مركزى دماوند در اين باره گفت: جارى شدن سيل در دوروستاى دماوند خسارت قابل توجهى به ۱۰ هكتار از اراضى و باغات روستايى وارد آورده است. وى خاطرنشان كرد: سيلاب باعث جمع شدن گل ولاى روى پل در محور ارتباطى دماوند به فيروزكوه شد كه تلاش مأموران راه و ترابرى و عوامل راهدارى، مانع بسته شدن اين محور شد و راه ارتباطى روستاى «كهنك» نيز بازگشايى شد.
\ سيل به ۱۵ روستاى فيروزكوه خسارت زد
به گزارش خبرنگار «ايران» از فيروزكوه به دنبال بارش شديد باران و جارى شدن سيل در شهرستان فيروز كوه به ۱۵ روستاى اين شهرستان مبلغ پانزده ميليارد و هفتصد و نود و هشت ميليون ريال خسارت وارد شد. «تورج بهمن» فرماندار فيروزكوه در اين باره گفت: بيشتر پل ها و راههاى ارتباطى بين روستاهايى كه در مسير سيل قرارداشتند تخريب شده است. وى افزود: علاوه بر اين خسارت مبلغ ۱ ميليارد و ۷۵۰ ميليون ريال به بخش دام و پرورش ماهى در اين روستاها خسارت وارد گرديد.
\ سيل در مينو دشت خسارت جانى نداشته است
ستاد حوادث پيش بينى نشده شهرستان مينو دشت با اطلاع رسانى بموقع توانست خانواده هايى را كه در حاشيه رودخانه هاى مسير سيل قرار داشتند به نقاط امن انتقال دهد. «هوشنگ صباغان» فرماندار شهرستان مينو دشت ضمن اعلام اين خبر گفت: خسارت سيل بيشتر به تعدادى واحد مسكونى، تعدادى از آبراه هاى مسير بوستان ملى گلستان، يك هزار هكتار از زمينهاى كشاورزى و راه ارتباطى روستاهاى «لووه» و «كرنگ گفتر» بوده است. وى افزود: جاده بوستان ملى گلستان مسدود است.
\ خسارات مالى و جانى ناشى از سيل زنجان
بارش باران و جارى شدن سيل در استان زنجان، خسارات مالى و جانى در سه روستاى شهرستان «ايجرود» به بار آورد. «احسان ذبيحيان» كارشناس ستاد حوادث غير مترقبه استاندارى زنجان با اعلام اين خبر گفت: براثر اين حادثه تعدادى از اماكن دامى روستاييان روستاهاى «شيوه»، «بهمن» و «حلب» دچار آبگرفتگى شد و ۷۸۰ رأس دام از بين رفت. وى افزود: جارى شدن سيل كه عصر جمعه اتفاق افتاد موجب سقوط يك دستگاه پيكان سوارى به سد «غارخوتلو» و در نهايت خفگى يكى از سرنشينان اين خودرو شد. به گفته ذبيحيان ميزان دقيق خسارات مالى سيل اخير توسط كارشناسان مربوطه در دست بررسى و برآورد است.

بجنورد - بابك بهادرى: وقوع سيلابهاى مكرر در شمال شرق كشور طى سالهاى اخير علاوه بر گرفتن جان تعداد زيادى از هموطنانمان، خسارات هنگفتى در بخشهاى آب و خاك، كشاورزى و جاده هاى ارتباطى برجاى گذاشته است اما با وجود تكرار اين تجربه هاى تلخ در مسيلهاى مشخص و زمان مشابه، متأسفانه برنامه مدون و جامعى براى پيشگيرى از اين خسارات اجرا نشده است.
وقوع سيلابهاى مكرر در نوزدهم مردادماه ۸۰ ، ۸۱ ، ۸۳ و ۸۴ جان بيش از ۴۰۰نفر را در دو استان خراسان شمالى و گلستان گرفته و بيش از يكهزار ميليارد ريال خسارت جبران ناپذير را به امور زيربنايى كشور در بخش عرصه هاى طبيعى، حمل و نقل و كشاورزى واردكرده است و با اين حال تعريض بستر رودها و تخريب عرصه هاى طبيعى به دنبال هر سيلاب دراين مناطق همچنان ادامه دارد و حجم عظيم جريان آب را به راحتى از حوزه هاى آبريز خارج مى شود.
پس از چند سال تكرار خسارت سيل در اين استانها، بارديگر طى ۲۰ روز اخير و به دنبال بارش هاى مقطعى باران، سيلاب مناطق وسيعى از استانهاى گلستان و خراسان شمالى را فراگرفت. اين سيلابها در استان خراسان شمالى حدود يكصد ميلياردريال خسارت درچهار شهرستان برجاى گذاشت و جان يك نفر را دراين استان گرفت و سپس در استان گلستان نيز جان حدود ۶۰ نفر را گرفت و به گفته استاندار گلستان، بيش از ۲۰۰ ميليارد ريال خسارت در اين استان برجاى گذاشت.
\ كانونهاى مشخص وقوع سيلابهاى مكرر و مخرب
آنچه قابل تأمل است اينكه، در دو استان گلستان و خراسان شمالى در شمال شرق كشورمان كه شيب و جريان رودها به سمت غرب، يعنى به سوى درياى خزر است، همواره مناطق خاصى، كانون جريان سيلابهاى مخرب بوده به طورى كه دقيقاً در نقاط خاص و در زمان مشابه و به طور مكرر، سيلاب مردم مناطق خاصى را قربانى كرده است.
دهانه حوزه آبريز شرقى ترين بخش بوستان ملى گلستان كه در مرز استان خراسان شمالى و گلستان قراردارد، يكى از اين كانونها است كه سيل در مرداد ماه سال ۸۰ درهمين حوزه در روستاى «دشت» شهرستان جاجرم ۴۰ قربانى گرفت و پس از تخريب صدها هكتار از بوستان ملى گلستان با ورود به اين استان، شمار قربانيان را به بيش از ۳۰۰نفر رساند.
قابل توجه آنكه در مراسم سالگرد قربانيان اين حادثه بارديگر سيل واحدهاى مسكونى و زمينهاى كشاورزى روستاى «دشت» را درنورديد و اهالى روستا كه پيشتر ضرورت ساخت سدانحرافى را مطرح كرده بودند، بارديگر آن را به مسؤولان گوشزد كردند اما تاكنون اين سيل بندانحرافى ساخته نشده است.
اكنون نيز سيلاب در نهم و نوزدهم مردادماه دقيقاً ازهمين حوزه آبريز خيز برداشته و علاوه بر گرفتن جان بيش از ۶۰ نفر درهمان مناطق از اين دو استان، بخش عمده اى از جاده بجنورد - آزادشهر را درمحدوده بوستان ملى گلستان تخريب كرده و به مزارع و باغهاى منطقه خسارت زده است.
سرشاخه هاى روداترك در بخش مرزى راز و جرگلان و بخش گرمخان بجنورد و همچنين در دو بخش از شهرستان «مانه و سملقان» كانون ديگر وقوع سيلابهاى مكرر و مخرب است.
\ علل وقوع سيلابهاى مخرب و هشدارها
كارشناسان معتقدند فقدان پوشش گياهى مناسب به دليل تخريب مراتع و جنگلهاى ارس از عوامل اصلى خيزش سيلاب در استانهاى گلستان و خراسان شمالى محسوب مى شود و نابه سامانى رودخانه ها و ناكافى بودن عمليات آبخيزدارى بر تكرار وقوع سيلاب و تشديد خسارات دراين مناطق افزوده است.
مديركل منابع طبيعى استان گلستان در اين خصوص، توسعه زمينهاى زراعى درعرصه هاى شيب دارو ممانعت از ادامه فعاليتهاى احياى منابع طبيعى را ازعمده ترين عوامل وقوع سيلاب دراين استان مى داند. مهندس «حسن اكبرپور» مى گويد: به همين دلايل، سيلاب اكنون به عنوان يكى از پديده هاى ناخوشايند محيطى با زندگى مردم اين استان عجين شده و رخداد سالانه آن با خسارات هنگفت و تلفات جانى همراه شده است.
به گفته او، رعايت نكردن حريم رودخانه ها و استقرار بسيارى از سازه هاى مسكونى، زراعى، دامى در اين محدوده ها، زراعت در زمين هاى شيب دار لسى، فرم خاص پستى بلندى هاى طبيعى حوزه و چراى دام بيش از ظرفيت مراتع از علل گستردگى خسارات وارده بر منطقه بر اثر سيلاب است.
اين مسؤول، جابه جايى روستاها در حريم هاى سيلابى رودخانه گلبداغ - چاتال، ادامه روند متوقف شده جنگلكارى در عرصه هاى باقى مانده منابع ملى، اجراى طرح خروج دام از جنگل و مديريت بهينه مراتع و اجراى طرحهاى مديريتى آب و خاك را راهكارهاى عمده و مهم جلوگيرى از وقوع سيلابهاى مكرر درمنطقه مى داند.
براساس اظهارات مديركل منابع طبيعى استان گلستان، در سيل اخير منطقه گلبداغ كلاله، ميزان هرزآب ناشى از بارندگى با شدت ۱۲۰ تا ۱۵۰ مترمكعب پيك سيلابى در رودخانه اين منطقه جارى شده، درحالى كه حداكثر ظرفيت بستر اين رودخانه هشت متر مكعب در ثانيه برآورد شده است.
اما ازسوى ديگر تخريب عرصه هاى طبيعى و نابه سامانى رودخانه ها در خراسان شمالى نيز بر سيل خيزى شمال شرق كشور افزوده است.
براى نمونه عرض رودخانه «پرسه سو» در نوار مرزى بخش «راز و جرگلان» بجنورد طى سالهاى اخير به حدود ۱۰۰ متر گسترش يافته است. درحالى كه به گفته ساكنان منطقه، درگذشته اى نه چندان دور با گذاشتن چند تنه درخت، براحتى مى شد برروى اين رودخانه پل زد.
آنها مى گويند: در سالهاى اخير با هربار جريان سيلاب، بستر اين رود به صورت تصاعدى عريض شده و مردم اكنون نگران واحدهاى مسكونى و دامى خود هستند. به گفته آنان درصورت تداوم اين روند زمين كشاورزى مناسبى نيز براى امرارمعاش آنان باقى نخواهدماند.
براساس گزارش جهادكشاورزى اين بخش، ۴۰ روستاى حاشيه رودخانه هاى آن، درمعرض خطر دائمى سيل قراردارد و از ۳۰۰ آب بند انحرافى شناسنامه دار اين بخش تنها پنج آب بند خاكى باقى مانده و بقيه براثر سيلاب ازبين رفته است.
رئيس سازمان جهادكشاورزى خراسان شمالى مى گويد: ۵۰ درصد پهنه اين استان خيزشگاه سيلابهاى مخرب است و ۶۰ درصد جمعيت استان در اين مناطق ساكنند.
دكتر «گل محمد گريوانى» تصريح مى كند: متأسفانه دومركز شهرى درجه يك، سه مركز شهرى درجه دو و ۹۰۶ آبادى كه سكونتگاه ۶۰ درصد جمعيت استان است درمناطق سيل خيز اين استان قراردارد.
وى مناسبترين راه كنترل سيلابهاى اين استان را اجراى طرحهاى آبخيزدارى مدون و ساماندهى حاشيه رودخانه ها مى داند و مى افزايد: ۵۵درصد مساحت استان را حوزه آبخيز رود اترك تشكيل داده و سكونتگاههاى مهم استان نيز درحاشيه اين رود قراردارند.
رودخانه اترك مهمترين رود در شمال شرق كشور است كه از كوههاى شاه جهان، كپه داغ وآلاداغ درخراسان شمالى سرچشمه گرفته و پس از طى مسيرى ۲۱۱كيلومترى در اين استان و گذر از استان گلستان و مرز تركمنستان به خزر مى ريزد. اين رود سالانه حدود ۲۰۰ ميليون مترمكعب آب را از استان خراسان شمالى خارج مى كند.
\ مديريت صحيح منابع مالى، لازمه توسعه پايدار
نماينده پيشين مردم بجنورد، جاجرم و «مانه و سملقان» درمجلس شوراى اسلامى و عضو كميسيون انرژى مجلس ششم، براين عقيده است كه وقوع سيلابهاى مكرر درخراسان شمالى و گلستان، نتيجه ناديده گرفتن يك اصل علمى و بهره بردارى نامناسب از منابع طبيعى است.
«رمضان وحيدى» مى گويد: توسعه اين منابع ازطريق مديريت بهره بردارى مى تواند آلودگيهاى اقتصادى منطقه را به خوبى پالايش دهد. وى فعاليت اقتصادى بيشتر مردم اين دو استان را وابسته به طبيعت دانسته و مى افزايد: محصولات حاصل از فرايندهاى طبيعى منطقه به علت فقدان برنامه ريزى صحيح، صدمه مى بيند.
او با اشاره به لزوم تغيير مسير سيلابها بويژه در مناطقى كه روستاها دركانونهاى همگراى مسيلها قرارگرفته و هدايت آب رودها را ازطريق تعيين مسير، ايجاد ديوار ساحلى و بسترسازى، يك ضرورت مى داند.