گروه سياسى: قطعنامه اخير شوراى حكام آژانس اتمى با وجود اينكه محتوايى عليه ايران دارد، اما از سوى اكثر منابع خبرى و سياسى نه آنچنان شداد و غلاظ (كه پيشتر غربى ها عنوان مى كردند) ارزيابى شده است، از منظر اين دسته از منابع قطعنامه اخير بيش از هر چيز در جست و جوى فراهم آوردن امكان ادامه مذاكره يا به تعبيرى تمهيدى براى چيدمان ميز مذاكره به خواست و سليقه اروپاست كه البته در رأس اين خواست بازگشت ايران به وضعيت قبل از رفع تعليق سايت هسته اى اصفهان است. البته بعضى از ناظرين هم قطعنامه اخير را داراى رويه اى پنهان مى دانند كه در اين وجه مقدمات برخورد دفعى و تند با ايران در اجلاس آتى شوراى حكام فراهم آمده است. با اين اوصاف ديروز ۴۸ ساعت بعد از صدور قطعنامه شوراى حكام منابع و مقامات اروپايى از تمايل سياستمداران اين قاره به ادامه گفت و گو با ايران خبر دادند، اين درحالى بود كه بوش رئيس جمهور آمريكا در مصاحبه با تلويزيون اسرائيل سعى كرد استقبال روز قبل خود از قطعنامه ابهام آلود شوراى حكام را تا حدى تعديل كرده و بر موضع تند خود در قبال ايران تأكيد كند. بوش در اين مسير آن قدر پيش رفت كه دوباره تكرار كرد طرح برخورد نظامى با ايران (هرچند به عنوان آخرين گزينه) هنوز از روى ميز تصميم گيرى كنار گذاشته نشده است. همين گفته فرصتى براى مانور تبليغاتى رسانه هاى غربى در جهت تأكيد به روى تهديد آمريكا عليه ايران فراهم آورد.
|
|
|
>آمادگى اتحاديه اروپا براى مذاكره
ديروز خبرگزارى آلمان به نقل از منابع نزديك به خاوير سولانا ارشدترين مقام سياست خارجى اتحاديه اروپا گزارش داد: اتحاديه اروپا آماده است تا دوباره با ايران وارد مذاكرات درباره برنامه هسته اى اين كشور شود. اين خبرگزارى به نقل از منبع ديگرى كه وى را يك سخنگوى كميسيون اتحاديه اروپا ناميد، افزود: موافقت ايران با قطعنامه مقامات هسته اى سازمان ملل و بازگشت اين كشور بر سر ميز مذاكرات به نفع همه خواهد بود. اين سخنگو افزود: اگر ايران به شكلى مثبت پاسخ دهد راه حلى را خواهيم يافت.
منبع ياد شده ادامه داد: به نظر مى رسد اتحاديه اروپا تا آغاز سپتامبر منتظر خواهد ماند و در خصوص پايان دادن به مذاكرات پس از ارائه گزارش محمد البرادعى، مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى در تاريخ سوم سپتامبر تصميم گيرى خواهند كرد.
در همين حال «فيليپ دوست بلازى» وزير امور خارجه فرانسه با اشاره به قطعنامه شوراى حكام پيرامون پرونده هسته اى ايران گفت: اين قطعنامه راه را براى از سرگيرى مذاكرات هسته اى با تهران هموار مى سازد.
وى با صدور بيانيه اى در پاريس افزود: قطعنامه شوراى حكام كه حاوى درخواستهاى خيلى روشن است، صادر شده، لذا ما اكنون منتظر عمل ايران به آن هستيم.
وى افزود: اروپا در پيشنهادهاى خود راه را براى روابطى جديد در زمينه هاى سياسى، اقتصادى و تكنولوژيك مى گشايد. وزير امور خارجه فرانسه تأكيد كرد: من مطمئن هستم كه مذاكرات با ايران مى تواند از سر گرفته شود، به شرطى كه ايرانيان تصميم بگيرند به فعاليت غنى سازى اورانيوم خود پايان دهند. وى افزود: ما دستهاى خود را به سوى ايران دراز مى كنيم.
به زعم آگاهان تا زمان صدور گزارش البرادعى ايران و اروپا به هر حال به مذاكرات خود ادامه خواهند داد، چون رفع تعليق كامل از فعاليتهاى هسته اى ايران به هر حال نيازمند مذاكره است و رفع تعليق بدون مذاكره از مركزى چون نطنز كه در آن اصل عمل غنى سازى انجام خواهد شد، مى تواند تأثير شگرفى بر جو شوراى حكام داشته باشد. ديروز وزارت امور خارجه روسيه هم با انتشار بيانيه اى رسمى اعلام كرد از قطعنامه شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى درباره ايران حمايت مى كند. خبرگزارى روسى ايتارتاس نيز گزارش داد كه روسيه براى ايجاد شرايط لازم به منظور از سر گرفته شدن مذاكرات هسته اى ايران تلاش خواهد كرد.
> موضع سازمان ملل متحد
در همين حال سخنگوى دبيركل سازمان ملل روز جمعه اعلام كرد كه شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى درباره ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت تصميم خواهد گرفت.
«استفن دوجاريك» كه روز جمعه در جمع خبرنگاران مستقر در سازمان ملل سخن مى گفت، افزود: دبير كل سازمان ملل اميدوار است كه اين مسأله از طريق مذاكرات ميان اتحاديه اروپا و ايران حل و فصل شود. همچنين براساس اطلاعيه اى كه روز جمعه در مقر سازمان ملل در نيويورك از سوى آژانس بين المللى انرژى اتمى منتشر شد، يك هيأت از كارشناسان سازمان ملل قرار است روز جمعه به منظور گفت و گو در زمينه موضوعات جارى در ارتباط با پادمان، آلودگى و ميزان برنامه غنى سازى اورانيوم ايران عازم ايران شوند.
محمد البرادعى مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى اعلام كرد كه اين اقدام به دنبال تصويب قطعنامه روز پنجشنبه شوراى حكام در زمينه درخواست از ايران براى تجديد نظر در تصميم خود در زمينه از سرگيرى فعاليتهاى يو سى اف (تأسيسات تبديل اورانيوم) اصفهان انجام مى شود. البرادعى گفت: من اطمينان دارم كه ما پيشرفتهايى خواهيم داشت.
> بوش بر طبل تهديد مى كوبد
اما جورج بوش در موضعى متفاوت با همپيمانان اروپايى خود سخن گفت.
رئيس جمهور آمريكا در گفت وگو با يك شبكه تلويزيونى اسرائيلى احتمال استفاده از زور عليه ايران را منتفى ندانست. به گزارش خبرگزارى فرانسه، جورج بوش، رئيس جمهور آمريكا در پاسخ به اين كه اگر گفت وگوهاى ديپلماتيك نتوانند موفقيت كسب كنند، چه جايگزين ديگرى وجود خواهد داشت؟ گفت: تمام گزينه ها بر روى ميز قرار دارد. وى در اشاره اى صريح به حمله آمريكا به عراق در مارس ۲۰۰۳ مدعى شد: توسل به زور آخرين گزينه هر رئيس جمهورى است. مى دانيد كه ما از زور در گذشته نه چندان دور براى تضمين امنيت كشورمان بهره گرفته ايم. بوش كه در مزرعه شخصى اش در تگزاس با خبرنگار تلويزيون رژيم صهيونيستى گفت وگو كرد، نسبت به حل مسأله هسته اى ايران از طريق ديپلماتيك ابراز ترديد نمود.
رئيس جمهور آمريكا در ادامه مدعى شد: ما خواستار پيگيرى ديپلماسى هستيم و بنابراين بشدت در مسير ديپلماسى به كار ادامه مى دهيم و مى دانيد ما خواهيم ديد كه آيا موفق هستيم يا نه. همان طور كه مى دانيد من ترديد دارم. بوش افزود: اگر ايران به تعهدات خود در قطعنامه پايبند نباشد، ما انتظار داريم كه گام بعدى ارجاع پرونده اتمى اين كشور به شوراى امنيت باشد.
اين خبرگزارى، اظهارات بوش در اين شبكه تلويزيونى صهيونيستى را گامى فراتر نسبت به تهديد پيشين رئيس جمهور آمريكا عليه ايران در روز پنجشنبه گذشته خواند.
اين درحالى است كه «گرهارد شرودر» صدر اعظم آلمان روز شنبه در سخنانى در اجتماع انتخاباتى در شهر هانور مخالفت صريح آلمان را با استفاده از هرگونه اقدام نظامى عليه ايران اعلام كرد. شرودر در سخنان خود گفت: استفاده از «گزينه نظامى براى صرفنظر كردن ايران از دستيابى به توان هسته اى، فاقد كارآيى لازم است.»
> نگاه تحليلگران غربى
در كنار مانورهاى تبليغاتى برخى تحليلگران غربى ديروز به بررسى ابعاد ماجراى هسته اى ايران پرداخته و درباره آن اظهارنظر كردند.
خبرگزارى آسوشيتدپرس طى گزارشى اعلام كرد، در حالى كه آمريكا و اروپا تلاش مى كنند توليد اورانيوم را در ايران متوقف كنند، ايرانى ها در حال تلاش براى طى مسير ديگرى هم هستند، يعنى ساخت يك رآكتور آب سنگين كه مى تواند پلوتونيم توليد كند. خبرگزارى فرانسه هم در گزارشى نوشت: جامعه بين المللى پس از درخواست از ايران براى توقف فعاليت بر روى سوخت هسته اى اكنون در انتظار مشاهده آن است كه آيا تهران فرآورى اورانيوم را رها خواهد كرد يا خير.
اين خبرگزارى فرانسوى به نقل از گرى سيمور، مدير مطالعات در مركز بين المللى مطالعات استراتژيك لندن افزود: فكر مى كنم ايرانى ها خواهند كوشيد تا پيش از سوم سپتامبر به معامله جديدى با اروپايى ها دست يابند، اما اروپايى ها هم حاضر به عقب نشينى نيستند. وى افزود: ايران به دست آوردن تأييد مرحله اول توليد اورانيوم غنى شده را خواستار خواهد شد.
جورج پركويچ، عضو مؤسسه صلح بين المللى كارنگى گفت: ممكن است ايرانى ها بحران اخير را به راه انداخته باشند تا ببينند آيا آمريكا وارد خواهد شد و از تضمين هاى اروپا براى تأمين سوخت هسته اى و تضمين هاى امنيتى حمايت خواهد كرد يا خير.
اما به نظر مقاله نويس روزنامه انگليسى گاردين در حالى كه ايران و سه كشور اروپايى بر مواضع خود اصرار مى ورزند، نتيجه ديروز نشست شوراى حكام ممكن است فقط يك رويارويى بزرگتر را به تعويق انداخته باشد. گاردين امتياز اصلى جريانات هفته را به ايران داده و نوشته است: ديپلماتها و تحليلگرانى كه جريان پرونده ايران را طى دو سال گذشته دنبال كرده اند، معتقدند كه ايران با اقدامات تاكتيكى دقيق خود، برنده جريانات اين هفته بوده است.
اين اقدامات، اروپايى ها را منفعل و بلوف آنها را آشكار كرد. هفته گذشته اروپا بطور قاطع اعلام كرده بود كه اگر مجتمع اصفهان شروع به كار كند آنها گفت و گوى خود با تهران را متوقف خواهند كرد. على رغم اين تهديد، ايران به راه خود ادامه داد و با وجود اين، در قطعنامه اروپا به احتمال انجام مذاكرات بيشتر اشاره شده است.
البرادعى با ارائه گزارشى در مورد ايران در تاريخ ۳ سپتامبر مخالف است همانگونه كه وى با نشست روز گذشته شوراى حكام مخالف بود. وى معتقد بود كه اين نشست منجر به ايجاد يك بن بست خواهد شد و شوراى حكام را غير فعال و ناتوان جلوه خواهد داد. ۱۵ عضو از ۳۵ عضو شوراى حكام از جمله نمايندگان برزيل، هند، آفريقاى جنوبى و مالزى با نظر البرادعى موافقند.
اين مقاله مى افزايد: موضوع به بن بست رسيده است. هر دو طرف بايد مواضع خود را تغيير دهند، ايرانى ها كمتر و اروپايى ها بيشتر. از نظر گاردين، در ميان سه كشور اروپايى، آلمان به عنوان ضعيف ترين حلقه تلقى مى شود چرا كه بيشتر از بقيه احتمال مى رود مصالحه را بپذيرد. گاردين سرمقاله اى را نيز با عنوان «گزينه هاى هسته اى» به اين مسأله اختصاص داد و نوشت: دولت ايران هفت روز خوب را پشت سر گذاشته است.
> هماورد طلبى مجلسيان
اما ديروز در ميان خبرهاى داخلى و خارجى دو تن از چهره هاى سرشناس مجلس به هماوردطلبى با غربى ها پرداختند، محمدرضا باهنر نايب رئيس و كمال دانشيار رئيس كميسيون انرژى مجلس هفتم درباره بازگشايى سايت نطنز و طرح لغو توافق تهران، ميان سه كشور اروپايى و ايران سخن گفتند. هنوز معلوم نيست كه اين گفته ها طى روزهاى آتى عملى خواهد شد يا نه، اما هرچه هست، سياستمداران اصولگراى ايران در قمار عاشقانه هسته اى خويش با غرب هر از گاهى به عمد كارتهاى بازى خود را به رخ حريف مى كشانند، شايد منظور آنها آن است كه اگر كارتهاى درشت و البته خطرناك بايد در غلاف باشد، از آن سوى هم كسى نبايد صحبت از حمله نظامى به ايران را پيش بكشد.
> باهنر: قدم بعدى ما نطنز است
محمدرضا باهنر با اشاره به مسائل هسته اى و قطعنامه اى شوراى حكام عليه ايران، تصريح كرد: تا آنجا كه مى توانستيم منتظر بمانيم و اعتمادسازى كنيم، اين كار را انجام داده ايم.
نايب رئيس مجلس شوراى اسلامى در گفت وگو با ايسنا، با اشاره به فك پلمب تأسيسات UCF اصفهان، گفت: UCF اصفهان كار خود را شروع كرده و اين امرى غيرقابل برگشت است، البته در عين حال ما مذاكرات را ادامه مى دهيم. وى با بيان اين كه قدم بعدى ما نطنز است، گفت: در اين خصوص نيز آماده مذاكره با آژانس هستيم. البته ممكن است آنها مواضع ما را بپسندند يا نپسندند، در هر صورت ما از حقوق ابتدايى و مسلم قانونى خود دفاع مى كنيم.
باهنر با اشاره به احتمال ارجاع پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت، گفت: اين تهديدات قابل پيش بينى است، اما مواضع ما نيز قابل دفاع است. لذا اگر پرونده ما به شوراى امنيت برود، باز هم مواضع خود را قابل دفاع دانسته و مذاكره مى كنيم.
