|
پاسخ كارشناسى
با فرزند بدون نفقه و حضانت پدر چه كنيد؟
اكبر طالبى رئيس شعبه ۱۷ مجتمع قضايى خانواده كرج
بچه ها در واقعه طلاق از همه مظلوم تر هستند، چرا كه اگر والدين هر دو منطقى و داراى دغدغه آينده بچه ها باشند و هر كدام كه حضانت فرزندان را به عهده گرفتند، نهايت سعى و دقت خود را در تعليم و تربيت آنها به كار گيرند حداقل حق مسلمى كه از وى دريغ كردند، داشتن پدر و مادر در كنار يكديگر است كه اين حق مهمترين نقش در شكل گيرى شخصيت فكرى و اجتماعى فرزند دارد و اگر خداى ناكرده طرفى كه حضانت فرزند را به عهده مى گيرد، قبل از اينكه به فكر تربيت و رشد فكرى وى باشد به فكر سركوب و امتيازگيرى طرف مقابل باشد، بايد فرياد وا اسفا براى آن بچه سر داد. چرا كه آن وقت فرزند وسيله اى مى شود براى رسيدن والدين به اهداف خود كه در اين صورت هيچ اميدى به آينده فرزندان نخواهد بود. فرزندان براى والدين به منزله موهبت و امانت الهى هستند كه خداوند متعال در اختيار آنها قرار داده تا با تلاش و همت فراوان و در كنار هم تبديل به مردان و زنان شايسته شده و تحويل جامعه شوند و اگر غير از اين باشد، در اين نگهدارى امانت الهى خيانت شده است. بر همين اساس در دين اسلام نسبت به تربيت فرزندان و حتى نامگذارى آنان تأكيد شده و دستوراتى نيز از ائمه اطهار(ع) آمده است كه در اين مختصر نمى گنجد و قانون مدنى نيز در ماده ۱۱۶۸ اين مهم را چنين بيان مى كند: «نگهدارى اطفال هم حق و هم تكليف ابوين است.» هم حق است پس نبايد از اين حق محروم شود و هم تكليف است، لذا نبايد از اين تكليف شانه خالى كند و نيز ماده ۱۱۷۲ همين قانون تكليف موضوع مورد بحث را روشن كرده است و چنين مى گويد: «هيچ يك از ابوين حق ندارند در مدتى كه حضانت طفل به عهده آنها است از نگهدارى او امتناع كنند. در صورت امتناع يكى از ابوين، حاكم بايد به تقاضاى ديگرى يا به تقاضاى قيم يا يكى از اقربا و يا به تقاضاى مدعى العموم نگهدارى طفل را به هر يك از ابوين كه حضانت به عهده او است الزام كند و در صورتى كه الزام ممكن يا مؤثر نباشد، حضانت را به خرج پدر و هرگاه پدر فوت شده باشد، به خرج مادر تأمين كند.» پس چون نگهدارى طفل ضمن حق بودن تكليف هم هست، در صورتى كه شخص از انجام تكليف امتناع كند، دادگاه او را به آن ملزم خواهد كرد و اگر الزام غيرممكن بود، دادگاه حضانت را به شخص ديگرى واگذار مى كند و همه اين اتفاق به خرج پدر است و اگر پدر از پرداخت خرجى هم امتناع كند، ماده ۱۲۰۵ قانون مذكور اين چنين تعيين تكليف كرده است: «در موارد غيبت يا استنكاف از پرداخت نفقه، چنانچه الزام كسى كه پراخت نفقه به عهده او است ممكن نباشد، دادگاه مى تواند با مطالبه افراد واجب النفقه به مقدار نفقه از اموال غايب يا مستنكف در اختيار آنها يا متكفل مخارج آنان قرار دهد و در صورتى كه اموال غايب يا مستنكف در اختيار نباشد، همسر وى يا ديگرى با اجازه دادگاه مى تواند نفقه را به عنوان قرض بپردازد و از شخص غايب يا مستنكف مطالبه كند.» بنابراين در هر صورت پدر كه مناعت كافى براى پرداخت نفقه دارد، مكلف است در صورتى كه خودش نمى خواهد يا نمى تواند حضانت را به عهده بگيرد، مخارج وى را پرداخت كند، والا توسط دادگاه به پرداخت نفقه محكوم و از اموال وى توقيف و برداشت خواهد شد. به اميد روزى كه حق زندگى در كنار والدين از هيچ فرزندى ضايع نشود.
|