اين هفته روز پنجشنبه، ليگ برتر بسيارى از دوستداران فوتبال را به ورزشگاه ها مى كشاند. جابه جايى بازيكنان و تغيير چهره بعضى از تيم ها كافى است تا كنجكاوى تماشاگران اين ورزش را برانگيزد و بسيارى را در روز نخست جام پنجم به تماشاى ديدارهاى ليگ برتر در آغاز فصل بكشاند. فصلى كه در آن نقل و انتقال ها به گرانى هر سال نبود و برخلاف گذشته پول زيادى رد و بدل نشد
در ارزيابى كميته ملى المپيك مطرح شد
ضرورت حضور مربيان خارجى در ايران
براى دومين بار ارزيابى كميته ملى المپيك از عملكرد مربيان خارجى در ايران انجام شد كه طى آن فدراسيون واليبال مانند مرحله اول، به عنوان موفق ترين فدراسيون در استفاده بهينه از مربى خارجى معرفى شد و فدراسيونهاى دووميدانى و بسكتبال به ترتيب در جايگاههاى بعدى قرار گرفتند.
در حال حاضر ۵۸ مربى در رشته هاى تير و كمان، بدمينتون، ژيمناستيك، وزنه بردارى، تنيس روى ميز، اسكى، هندبال، شمشيربازى، واليبال، شنا، شطرنج، بوكس، قايقرانى، بسكتبال، دووميدانى، اسكواش و همگانى در كشور فعاليت دارند كه از اين تعداد ۵۱ درصد به عنوان سرمربى، ۱۲ درصد به عنوان مشاور و ۱۴ درصد هم به عنوان مربى تيم پايه مشغول به فعاليت هستند كه البته تنها در كنار ۲۳ درصد از اين افراد، مربى ايرانى نيز حضور دارد.
بر اساس اين تحقيق صد در صد ورزشكاران مورد پرسش كه همگى از قهرمانان مدال آور تيمهاى ملى هستند، گفتند كه به مربى خارجى نياز دارند. البته بر اساس گفته ۳۴ درصد اين نياز مى تواند دائمى يا به اعتقاد ۲۰ درصد، مقطعى باشد.
18 درصد از ورزشكاران از نحوه و ميزان نظارت مسؤولين فدراسيونها نسبت به مشكلات اردو گله مند هستند. علاوه بر اين مشكل زبان براى برقرارى ارتباط با مربى خارجى بايد به صفر برسد، حال آنكه ۳ درصد ورزشكاران به سختى متوجه نظرات مربى خود مى شوند. با توجه به مقدمه اى كه عنوان شد، نتايج بررسى شاخصهاى مختلف در زير مى آيد:
طبق اين تحقيق كه از بهمن ماه سال ۸۳ تا تير ماه ۸۴ را شامل مى شود، از بين ۱۷ فدراسيونى كه مربى خارجى دارند، واليبال با كسب عناوين نايب قهرمانى آسيا و صعود به جام جهانى، قهرمانى بازيهاى كشورهاى اسلامى، قهرمانى نوجوانان آسيا و صعود به جام جهانى حائز رتبه اول شد.
دووميدانى به خاطر طلاى مسابقات بين المللى بلاروس، برنز كشورهاى اسلامى در دو ماده پرتاب ديسك و نيزه و همچنين طلاى رقابتهاى همبستگى كشورهاى اسلامى در پرتاب نيزه در جايگاه دوم قرار گرفت و بسكتبال هم با مقام سوم بازيهاى كشورهاى اسلامى پس از دووميدانى در رده سوم قرار گرفت. مدال طلاى مسابقات بين المللى تركيه هم باعث شد تا تير و كمان آخرين رشته اى باشد كه زير نظر مربى خارجى به مدال رسيده است. ساير فدراسيونها در اين مدت شش ماهه نتواسته اند با مربى خارجى به مدال برسند.
از نظر تعداد ورزشكاران تحت پوشش مربيان خارجى، شمشيربازى، ژيمناستيك، وزنه بردارى، بسكتبال، شطرنج و واليبال بيشتر از ۱۵ نفر ورزشكار در اختيار دارند و اين در حاليست كه تير و كمان با حدود ۵ ورزشكار در اين ميان در رده آخر قرار دارد. فدراسيونهاى قايقرانى، دووميدانى، (به تفكيك مواد) و ژيمناستيك، هر كدام با ۱۰ ورزشكار در رده دوم و شمشيربازى (به تفكيك اسلحه)، دووميدانى، بدمينتون و تير وكمان (مردان) با كمتر از ۱۰ ورزشكار در جايگاه سوم قرار گرفته اند.
۵۸ درصد مربيان از حضور به موقع ورزشكاران در جلسات تمرين رضايت كامل داشتند. از بين سايرين نيز ۲۴ درصد گفتند كه خوب است. در همين راستا ۶ درصد، رضايت نسبى و ۱۲ درصد هم عدم رضايت داشتند.
از بين مربيان خارجى حاضر در ايران، ۴۸ درصد از حضور در تورنمنتهاى خارجى رضايت كامل داشتند. ۲۳ درصد عدم رضايت و ۵ درصد هم رضايت نسبى داشتند. ۲۴ درصد از اين مربيان نيز اعلام كردند كه تورنمنت نداشتند.
در ارتباط با ميزان رضايت از اردوهاى خارجى هم، ۴۸ درصد گفتند، اردو نداشتند. ۴۰ درصد راضى نبودند، ۶ درصد، رضايت نسبى و به همين نسبت (۶ درصد) هم رضايت كامل داشتند.
از نگاه مربيان خارجى عوامل موفقيت يك ورزشكار يا يك تيم مسابقات بين المللى، اردوهاى خارجى، استعداديابى مناسب و استمرار تمرين، امكانات تمرينى و پزشك مناسب و همچنين نظم به عنوان معيارهاى موفقيت معرفى شده است كه از اين تعداد، ۲۸ درصد مسابقات بين المللى، ۲۴ درصد اردوهاى خارجى، ۱۸ درصد استعداد يابى مناسب و استمرار تمرينى و به همين نسبت (۱۸ درصد) هم امكانات تمرينى و پزشكى مناسب را در موفقيت يك تيم يا ورزشكار دخيل دانستند. ۱۲ درصد هم براى نظم سهم قائل شده اند. در خصوص ميزان رضايت از وسايل كمك آموزشى هم از مربيان سؤال شد كه ۲۶ درصد گفتند، عالى؛ ۲۸ درصد، خوب؛ ۲۰ درصد، متوسط و ۲۶ درصد هم گفتند كه ضعيف است.
چگونگى حضور پزشك در جلسات تمرين هم سؤالى بود كه نتايج جالبى در پى داشت. ۵۸ درصد مربيان معتقدند حضور پزشكان در تمرينات ضعيف است؛ ۲۴ درصد، متوسط؛ ۶ درصد خوب و ۱۲ درصد هم عالى. در خصوص ميزان رضايت از وسايل تمرين هم ۴۲ درصد گفتند كه نامناسب است؛ ۳۶ درصد، معتقدند، متوسط؛ ۲۲ درصد خوب و نكته جالب توجه اينكه هيچ كس نگفته وسايل تمرين عالى است.
در ارتباط با ميزان رضايت از مكان تمرين هم به همين شكل، هيچ كس گزينه عالى را انتخاب نكرده است. ۵۲ درصد گفتند كه خوب؛۳۶ درصد، متوسط و ۱۲ درصد هم نامناسب است.
در خصوص حقوق ماهيانه دريافتى مربيان خارجى شاغل درايران در سال ۸۴ نيز وزنه بردارى با ۱۵۸۰۰ دلار حقوق تيم مربيگرى، بيشترين ميزان حقوق دريافتى را به خوداختصاص داده است كه اين رقم نسبت به سال گذشته كه ۸۷۸۸ دلار بوده، در حدود دوبرابر شده است. واليبال، تيروكمان و دووميدانى هر كدام به ترتيب با ۱۳۶۱۱ ۸۵۰۰، و ۸۰۱۹ دلار در رده هاى بعدى قرار دارند.حقوق مربيان بوكس(۱۶۰۰ دلار)، اسكواش(۱۳۲۰ دلار)، هندبال (۱۳۰۰ دلار) و شنا، شيرجه و واترپلو با ۱۷۸۰ دلار نسبت به سايرين كمتر است. در اين بين نكته جالب توجه اينست كه دووميدانى و بسكتبال نسبت به سال گذشته با كاهش حقوق مواجه شده اند. همچنين حقوق مربيان خارجى قايقرانى از ۷۰۰ دلار در سال گذشته به ۵۱۴۴ دلار و ژيمناستيك هم از ۷۰۰ دلار به ۵۰۷۷ دلار رسيده است. ووشو (۵۳۳۲)، دوچرخه سوارى (۵۰۰۰)، تيراندازى(۵۰۰۰) و تكواندو بانوان(۳۰۰۰) رشته هايى هستند كه در سال گذشته مربى خارجى نداشتند.
دكتر قراخانلو رئيس كميته ملى المپيك ايران درباره فوتبال و گزارشى كه توسط يكى از اساتيد دانشگاه تهيه شده بود در بحثى جدا از بررسى بالا چنين مى گويد: نتايج بررسى نشان داد كه در فوتبال مربيان اهل كشورهاى يوگسلاوى سابق و كرواسى موفق ترين مربيانى بودند كه در ايران فعاليت مى كردند، اما نكته جالب در اين تحقيق موفقيت اين مربيان در تيم هاى پايه اى بوده است. خصيصه ديگر مربيان يوگسلاوى سابق استراتژى آنها و تأكيد شان بر نقش خط دفاعى است. آنها خط دفاعى را مهم تر از خط حمله مى دانند. ما اگر مربيان سبك يوگسلاو را با مربيان سبك هاى برزيل، آرژانتين، پرتغال يا حتى فرانسه مقايسه كنيم، مى بينيم كه سبك مربيان گروه اول به آلمان ها بيشتر شبيه است، اين حقيقتى است كه آنها به ساختار خط دفاعى بيشتر توجه دارند. برانكو با تخصص و تجربه اى كه دارد، مى تواند به روانشناسى بازيكنان وتماشاگران ايرانى توجه كند. من معتقدم روانشناسى بازيكنان و تماشاگران ما شباهت بيشترى به پرتغالى ها، آرژانتينى ها و برزيلى ها دارد، به همين دليل وى مى تواند تيمش را در چند بازى تداركاتى تهاجمى تر به ميدان بفرستد. اگر از تماشاگران و بازيكنان حاصلى كسب شد، چه بسا مى تواند اين سبك را ادامه دهد. به هر شكل توجه به اين نكته هيچ ضررى را متوجه برانكو نمى كند و وى فرصت كافى براى آزمايش اين سيستم را دارد.