< در گزارش كتبى البرادعى خطاب به ۳۵ كشور عضو شوراى حكام آژانس اتمى آمده است: بازرسان آژانس شواهد محكمى مبتنى بر تلاش ايران براى توليد سلاح هسته اى به دست نياورده اند
< برخى ديپلمات ها در وين در مجموع لحن گزارش البرادعى را آرام و همراه با نرمش ارزيابى كرده اند و منابعى ديگر نيز گزارش البرادعى را داراى لحنى دوپهلو و حاوى نكاتى دانسته اند كه مى تواند مورد انتقاد ايران قرار گيرد
< به نظر آژانس اتمى مغايرت هايى در اطلاعات ارائه شده از سوى ايران درباره تحقيقات مربوط به پلوتونيوم وجود دارد
گروه سياسى: سرانجام گزارش كتبى «محمد البرادعى» مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى درباره فعاليت هاى هسته اى ايران و چگونگى اجراى مفاد قطعنامه سه هفته پيش نشست اضطرارى شوراى حكام تكميل و از طريق سيستم الكترونيكى در اختيار نمايندگان ۳۵ كشور عضو شوراى حكام آژانس اتمى قرار گرفت. گزارش البرادعى مبناى تصميم شوراى حكام در روز ۲۸ شهريور (۱۹ سپتامبر) خواهد بود. در گزارش ۱۵ صفحه اى البرادعى ضمن انتقاد به ايران به خاطر ازسرگيرى فعاليت مركز F.C.U اصفهان آمده است: بازرسان آژانس شواهد محكمى مبنى بر تلاش ايران براى توليد سلاح هسته اى به دست نياورده اند. همچنين در گزارش فوق تصريح شده: منشأ آلودگى سانتريفوژهاى ايران - يكى از دو ابهام باقى مانده - خارجى بوده و اين ابهام حل شده است.
منابع ديپلماتيك در وين به ايرنا گفتند، البرادعى در اين گزارش موضوع ارجاع پرونده ايران را به شوراى امنيت سازمان ملل مطرح نكرده است. البرادعى ضمن انتقاد به ازسرگيرى تأسيسات اصفهان در عين حال تعليق فعاليت اين مركز در گذشته توسط ايران را امرى داوطلبانه و بدون الزام حقوقى عنوان كرده است.
اين منابع افزودند: البرادعى در اين گزارش ضمن تشريح فعاليت هاى هسته اى ايران از گذشته هاى دور تاكنون، اين فعاليت ها را مغاير با پيمان منع گسترش سلاح هاى اتمى (ان. پى. تى) ندانسته است. برخى ديپلمات ها در وين در مجموع لحن گزارش البرادعى را آرام و همراه با نرمش ارزيابى كرده اند. در همين حال منابعى ديگر نيز گزارش البرادعى را داراى لحنى دوپهلو و حاوى نكاتى دانسته اند كه مى تواند مورد انتقاد ايران قرار گيرد. برخى از اين موارد در لابه بلاى نوشتار اين رسانه ها مورد توجه قرار گرفته است.
> بازتاب گزارش البرادعى در رسانه ها
اگر چه گزارش البرادعى تا روز ۲۸ شهريور و تشكيل جلسه شوراى حكام يك گزارش محرمانه تلقى مى شود ولى با انتشار بندهاى مهم آن در رسانه ها ديگر نبايد آن را چندان محرمانه دانست. برخى از رسانه هاى غربى بندهايى از گزارش را كه مورد انتقاد ايران خواهد بود بازخوانى كرده اند، از جمله:
روزنامه نيويورك تايمز با اشاره به گزارش اخير محمد البرادعى درباره برنامه هسته اى ايران به نقل از اين گزارش گفته است: به رغم دو سال و نيم تحقيقات فشرده درباره برنامه هسته اى ايران، بخش هاى مهمى از اين برنامه همچنان در هاله اى از ابهام قرار دارد.
اين روزنامه آمريكايى افزود: اين گزارش كه روز جمعه به اعضاى شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى ارائه شد، تأييد مى كند كه ايران تبديل اورانيوم را كه آغاز كرده و به تعليق داوطلبانه اين فعاليت كه در مذاكراتش با آلمان، فرانسه و انگليس پذيرفته بود، پايان داده است. يك مقام نزديك به آژانس كه به علت ماهيت محرمانه گزارش خواست نامش فاش نشود، گفت: دو سال و نيم گذشته است و شكيبايى ها كمتر شده است.
نيويورك تايمز ادامه داد: اين گزارش در متن محتاطانه خنثى نتيجه گيرى مى كند: «با توجه به اين واقعيت كه آژانس پس از دو سال و نيم بازرسى و تحقيق فشرده، در موقعيتى نيست كه برخى مسائل مهم باقيمانده را روشن سازد، شفافيت كامل ايران ضرورى و مقتضى است. » اين گزارش مدعى است، آژانس اعلام كرده است كه مغايرت هايى در اطلاعات ارائه شده از سوى ايران درباره تحقيقات مربوط به پلوتونيوم وجود دارد.
يك منبع ديپلماتيك ناشناس ديگر در ادامه گفته است: «ما هنوز اطمينان نداريم كه همه چيز درست باشد» اما كل تصوير، از اظهارات آنها (ايرانى ها) حمايت مى كند. نيويورك تايمز افزود: برخى افشاگرى هاى اين گزارش مى تواند مهمات را در اختيار منتقدين و مدافعين ايران قرار دهد. به عنوان مثال اين گزارش به مغايرت هايى در اظهارات ايران در خصوص فعاليت هاى تحقيقاتى پلوتونيوم مى پردازد كه منتقدينى دارد.
اين گزارش ادامه داد، در كل آژانس اعلام كرده است پيش از آنكه بتواند درباره فعاليت هاى تحقيقاتى مربوط به پلوتونيوم ارزيابى نهايى را ارائه دهد، به تحقيقات بيشترى نياز دارد. در همين حال يك منبع آگاه در وزارت امور خارجه به «ايران» گفت: به نظر مى آيد رويكرد گزارش اخير البرادعى و نحوه برخورد كشورها با آن پس از ارائه طرح جديد هسته اى ايران مشخص خواهد شد و گزارش كنونى مقدمه يا انتظارى براى دريافت و شنيدن طرح پيشنهادى ايران است كه در سفر رئيس جمهورى ايران به مقر سازمان ملل در نيويورك ارائه خواهد شد.
> موضع رسمى ايران در قبال گزارش البرادعى
ساعاتى پس از انتشار گزارش البرادعى دبير شوراى عالى امنيت ملى و مسؤول ارشد جديد پرونده هسته اى در ايران موضع رسمى ايران در قبال گزارش را ارائه و توأمان از محتواى گزارش استقبال و انتقاد نمود. على لاريجانى دبيرشوراى عالى امنيت ملى در گفت و گويى در واكنش به اين گزارش اعلام كرد كه گزارش البرادعى برنامه هسته اى ايران را از نظر حقوقى و فنى كاملاً صلح آميز و منطبق با مقررات بين المللى معرفى كرده است. وى افزود: در گزارش البرادعى آمده است كه برنامه هسته اى ايران كاملاً صلح آميز و منطبق با مقررات بين المللى است.
به گفته لاريجانى در ماده ۵۱ اين گزارش اشاره شده است كه مواد هسته اى موجود در ايران هيچگاه به سمت فعاليت هاى ممنوعه منحرف نشده است. لاريجانى افزود: ايران طى دوسال گذشته با اجازه بازديد از مكان هاى مختلف و يكهزار و ۳۰ صفحه گزارش كارشناسى علاوه بر اجراى كامل پروتكل براساس درخواست مديركل، بيش ازمقررات پروتكل همكارى كرده كه البته اين امر به صورت داوطلبانه بوده است. دبير شوراى عالى امنيت ملى گفت كه مهمترين اتهام درباره برنامه هاى صلح آميز هسته اى ايران، آلودگى با غناى بالا بوده كه در اين گزارش اين مسأله به طور كامل حل و فصل شده است و به اين ترتيب ادعاى ايران كه از دو سال پيش بارها به آژانس و اروپايى ها اين مطلب را اعلام كرده بود، ثابت شد.
لاريجانى با اشاره به برخى از نكات منفى اين گزارش گفت: متأسفانه بعضى عبارات دبيركل ناظربه كاستى هايى است كه وى معتقد است در مقررات ان. پى. تى نقص وجود دارد. دبير شوراى عالى امنيت ملى افزود: براى من تعجب آور است كه اين چنين نقدهايى را به پرونده ايران مربوط كرده اند، اگر ايشان به چنين كاستى هايى اعتقاد دارند بايد جداى از پرونده ايران در يك پروسه حقوقى بين المللى مطرح كنند تا مسير خود را پيدا كند.
لاريجانى اينگونه اظهار نظرهاى موجود در گزارش دبير كل آژانس را كه از سنخ كاستى هاى حقوقى بين المللى در مقررات ان. پى. تى و يا برخى موضوعاتى است كه نوعاً به مسائل حقوقى و فنى مربوط نمى شود، دانست و اظهار داشت: به نظر مى آيد طرح اين گونه اظهارنظرها براى فراهم كردن زمينه هاى چانه زنى بيشتر صورت گرفته يا مى توان حدس زد كه تحت فشارهاى آمريكا اين عبارات به كار گرفته شده است.
دبير شوراى عالى امنيت ملى تصريح كرد كه اينها نمى تواند براى ايران اهميتى داشته باشد و ايران صرفاً در چارچوب مقررات آژانس و موافقتنامه هاى قطعى بين المللى همكارى خود را با آژانس شكل خواهد داد. دبير شوراى عالى امنيت ملى تأكيد كرد: ايران به بخش سياسى گزارش هيچ اهميتى قايل نيست اما همكارى خود را در چارچوب ضوابط حقوقى و فنى دنبال خواهد كرد. به عبارتى ايران هر موضوع وراى ضوابط حقوقى بين المللى را كه نشاندهنده تمايلات سياسى است نخواهد پذيرفت.
> اتحاديه اروپا خواستار ازسرگيرى مذاكره با ايران است
لحظاتى قبل از انتشار گزارش البرادعى در روز جمعه اتحاديه اروپا بار ديگر اعلام كرد كه خواستار از سرگيرى مذاكرات با ايران است و هيچگونه تهديد به اقدام نظامى از سوى هيچكس عليه جمهورى اسلامى در بين نيست.
به گزارش خبرگزارى فرانسه از نيوپورت در ولز، جك استراو وزير خارجه انگليس كه كشورش ميزبان نشست دو روزه وزيران خارجه اتحاديه اروپا بود، در گفت و گو با خبرنگاران خاطرنشان كرد: رهبران اتحاديه اروپا گزارش آژانس بين المللى انرژى اتمى را بدقت مورد مطالعه قرار خواهند داد. استراو افزود: «ما مى خواهيم ببينيم كه اين مذاكرات از سرگرفته شود زيرا ما باور داريم كه از سرگيرى اين مذاكرات نه تنها به نفع جامعه بين المللى، بلكه به نفع ايران نيز است. » وى گزارش البرادعى در مورد ايران را يك عنصر كليدى براى تصميم گيرى در مورد اينكه بعد چه بايد انجام شود، تلقى كرد.