Iran Newspaper - فرهنگ و هنر

ترجمه: اميررضا نورى زاده
لس آنجلس تايمز
جوردن رابرتز نويسنده و كارگردان فيلم رژه پنگوئن ها هميشه مى خواست فيلمى پيرامون اهميت خانواده و تعلق خاطر به آن و زيبايى نجات عشق بسازد ولى او هرگز تصور نمى كرد كه براى اين كار بايد روزى از پنگوئن ها استفاده كند. اما اكنون كه رژه پنگوئن ها بدل به يكى از موفق ترين فيلمهاى تابستان در گيشه شده. او به باور تازه اى از فيلم خود رسيده است. رژه پنگوئن ها كه به بررسى زندگى پنگوئن هاى اپراطور در قطب جنوب مى پردازد، اكنون دومين فيلم پرفروش مستند تمام دوران سينما پس از فارنهايت ۹‎/۱۱ مايكل مور است و پس از ۱۰ اكران در حدود ۲۰۰۰ سينما حدود ۵۵ ميليون دلار فروش داشته است. رابرتز نويسنده نريشن فيلم براى اكران نسخه آمريكايى فيلم بوده است. اين فيلم براى اكران در آمريكا تدوين مجدد شد، ولى قطعاً رابرتز براى حضور احتمالى در اسكار به عنوان نويسنده و يا كارگردان فيلم صلاحيت نخواهد داشت، اما به هرحال كار او و آلكس ورمن آهنگساز فيلم كتمان ناپذير است. رابرتز مى گويد: كار ما در ابتدا هيچ معنايى نداشت و به نظر مى رسيد ما فيلم را خراب مى كنيم و يك فاجعه به وجود مى آيد، ولى اين طور نشد و يك معجزه رخ داد. براى او زمان بندى اكران فيلم نمى توانست بهتر از اين باشد. هر ساله عده اى از مديران اجرايى استوديوهاى فيلمسازى حقايق جديدى را در مورد هاليوود درك مى كنند، اما يك نكته تكرارى براى برخى از آنها هر ساله وجود دارد: اين واقعيت كه پيش بينى ميزان موفقيت فيلمها در گيشه غير ممكن است و هيچ كس تا زمان وقوع شگفتى هاى سال نمى تواند آن را باور كند. سال گذشته شرايط براى رابرتز كاملاً متفاوت بود. شركت تازه تأسيس وارنر اينديپندنت پيكچرز اولين فيلم رابرتز به نام Around the Bend را اكران كرد. رابرتز كه مدت ۱۰ سال فيلمنامه هاى بسيارى را ويرايش كرده بود و «دكتر فيلمنامه» لقب گرفته بود، زحمت فراوانى براى اين فيلم كشيده بود و فيلم در جشنواره بين المللى مونترال هم خوش درخشيد و حتى گفته مى شد كه كريستوفر واكن مى تواند براى بازى در اين فيلم نامزد دريافت اسكار باشد. اما فيلم در پاييز در تعداد محدودى سالن اكران شد، ولى نقدهاى نه چندان مثبت و عدم استقبال تماشاگران باعث شد تا فيلم خيلى زود از پرده برداشته شود. رابرتز در مورد اين حادثه ناخوشايند مى گويد: هنوز هم باور آن براى من مشكل است و نمى توانم قبول كنم كه آنچه سعى داشتم در اين فيلم بيان كنم، تا اين حد بدون مخاطب باقى ماند.
رابرتز پس از تماشاى نسخه فرانسوى بشدت تحت تأثير دو نكته قرار گرفت: داستان جذاب فيلم با تصاوير فوق العاده و صداهايى كه براى توصيف تفكرات پنگوئن هاى نر و ماده و كودك به كار رفته بود، ولى موسيقى پاپ فرانسه چندان كمكى به فيلم نمى كرد. او با خود فكر مى كرد اگر قرار بود كه اين فيلم او باشد، قطعاً موسيقى تازه اى براى فيلم انتخاب مى كرد و از نريشن در فيلم استفاده مى كرد. رابرتز ادامه مى دهد: من مى دانستم كه فيلم قطعاً در آمريكا هم موفق خواهد بود، ولى من باز هم نگران بودم. من تصور مى كردم استوديو فقط از من مى خواهد كه فيلم را دوبله كنم و ديالوگى براى پنگوئن ها بنويسم، ولى خوشبختانه اين اتفاق رخ نداد. رابرتز در نهايت نريشن براى فيلم نوشت و براى اين كار دستمزد اندكى دريافت كرد و حتى حاضر شده بود در برابر دريافت يك تلويزيون فلترون اين كار را انجام دهد. اما استوديو برخورد سخاوتمندانه اى با رابرتز داشت و قراردادى منطقى با او منعقد كرد و حتى متعهد شد كه در صورت فروش خوب فيلم درصدى از آن را براى او اختصاص دهد، ولى نه رابرتز و نه مدير برنامه هايش تصورى از اين قضيه نداشتند. از اينجا بود كه رابرتز كار به روى فيلمى را آغاز كرد كه از هر نظر كامل به نظر مى رسد و بسيارى از صاحب نظران از جمله برخى چهره هاى مؤسسه نشنال جئوگرافيك تصور مى كردند كه فيلم كاملى است. آدام لايپزيك مدير سازمان نشنال جئوگرافيك آمريكاى شمالى كه مراحل ساخت فيلم را از زمان حضور تيم فنى فيلم در قطب جنوب تعقيب مى كرد، مى گويد: من با نسخه فرانسوى قانع نشده بودم، ولى حس مى كردم كه نسخه فرانسوى نسخه خوبى است. زمانى كه وارنر و نشنال جئوگرافيك حقوق توزيع فيلم را در آمريكاى شمالى خريدارى كردند، در قرارداد ذكر شده بود كه آنها اجازه انجام تغييراتى در نسخه فرانسوى را دارند، اما اين رابرتز بود كه تغييرات موجود در فيلم را به وارنر پيشنهاد كرد. رابرتز مى گويد: روايت نسخه فرانسوى از نقطه نظر مادر، پدر، فرزند و كارگردان بود و زبان فيلم بشدت فرانسوى و شاعرانه بود. اكران نسخه اصلى در سان دنس اصلاً شباهتى به اكران فيلم در فرانسه نداشت و نقدهاى منفى و اعتراض برخى تماشاگران را به دنبال داشت. اين باعث شد تا وارنر و رابرتز حس كنند كه بايد به شيوه اى سنتى تر با اين تصاوير فوق العاده برخورد كرد.
رابرتز مى افزايد: ما بيشتر علاقه مند به اين بوديم كه پنگوئن ها چقدر وزن كم مى كنند و چرا برخى كارها را انجام مى دهند، درحالى كه لوك ژاكه كارگردان فرانسوى بيشتر بر همخوانى موسيقى پاپ فرانسوى با تصاوير تأكيد داشت، اما ما على رغم مخالفت ژاكه تصاويرى از تيم فيلمبردارى را در تيتراژ نهايى فيلم گنجانديم.
اولين نسخه نريشن فيلم در ظرف يك هفته آماده شد و سرانجام لايپزيك نيز با تغييرات موافقت كرد و يك تيم پنگوئن شناس را در اختيار رابرتز قرار داد و گفت: اگر قرار است فيلمى تحت عنوان نشنال جئوگرافيك اكران شود، بهتر است كه از لحاظ علمى بى اشكال باشد. پس از آن ورمن آهنگساز فيلم به كار گرفته شد و او و رابرتز دهها بار فيلم را مشاهده كردند و موسيقى، نريشن و صداها را در فيلم جابه جا كردند. مورگان فريمن نيز براى اين پروژه قراردادى امضا كرد، ولى چون او مى توانست فقط دو روز در اواخر ماه مه در اختيار تيم سازنده باشد و فيلم براى اكران در ماه ژوئن در نظر گرفته شده بود، رابرتز ناچار به تقليد صداى فريمن شد و هفت بار نريشن فيلم را خواند تا اينكه سرانجام نسخه نهايى آماده شد.
اما دنياى پنگوئن ها براى همه عوامل فيلم جذاب بود، چرا كه آنها آينه شفافى از رفتارهاى اصلى فيزيكى انسانها هستند. آنها مثل ما راه مى روند، مثل ما بازى مى كنند، تركيب خانوادگى شان همچون ماست و هيچ حالتى در چهره شان ديده نمى شود تا بتوانيم حدس بزنيم به چه چيزى فكر مى كنند. داستان عجيب تلاش فراوان آنها براى توليد مثل و شرايط سختى كه آنها براى اين منظور تحمل مى كنند، محور اصلى داستان فيلم را تشكيل مى دهد. ولى على رغم همه اينها انتقادها از نسخه فرانسوى در سان دنس به رابرتز فهماند كه بايستى بين شبيه سازى آنها به انسان و واقع نمايى ماجرا تعادل برقرار كند. تلاشها براى انسان شدن پنگوئن ها با بداهه گويى مورگان فريمن در آخرفيلم همراه شد، زمانى كه او چند كلمه را خارج از متن به نريشن اضافه كرد و البته اين بدون توافق كارگردان فرانسوى فيلم بود.
براى رابرتز همكارى با فريمن آن هم در پروژه اى كه تصور مى كرد فقط يك بازنويسى ساده باشد، بسيار قابل اهميت بود. او از لحاظ مالى نيز دستمزد خوبى گرفت كه به گفته خودش با بخش كوچكى از آن تلويزيون فلترون مورد نظرش را خريد. از طرف ديگر او از لحاظ هنرى هم راضى شده بود، چون داستانى را كه هميشه دوست داشت روايت كند و در فيلم Around the Bend نيز تصور روايتش را داشت، به اين وسيله گفته بود، گرچه او پس از شكست آن فيلم تصميم گرفته بود ديگر هرگز درباره مسائلى كه برايش اهميت دارد، چيزى ننويسد. او مى افزايد: اين فيلم از هر نظر مرهمى براى من بود. در فيلم اول مى خواستم تماشاگران را به فضاى مورد نظرم ببرم، ولى موفق نشدم اما در اين فيلم همه چيز اتفاق افتاد. اين روزها مشكل است كه داستانى از زيبايى و عشق بگويى و همه تو را جدى بگيرند، ولى اين فيلم چنين خصوصيتى داشت. در نگاه اول تصاوير فوق العاده كارگردان است كه در رژه پنگوئن ها جلب توجه مى كند، ولى به عقيده من براى تماشاگران هم ساده تر است تا خصوصيات مثبت شخصيتهايى كه بازيگران آن حيوانات هستند را بپذيرند.