بجنورد، بابك بهادرى ـ دفع نامناسب فاضلاب در شهرهاى خراسان شمالى به مشكل عمده زيست محيطى اين خطه از كشورمان تبديل شده و دستگاه هاى مرتبط هر يك در موضعى سرسختانه يكديگر را مسؤول مى دانند.
مشكل تخليه فاضلابهاى صنعتى و شهرى خراسان شمالى در نقاط زيست محيطى و حاشيه رودخانه ها در سه سال اخير چندين بار موجب بروز ضايعات زيست محيطى شده كه جريان فاضلاب در رودخانه اترك و مرگ حدود يكصد هزار قطعه ماهى در دو نوبت و همچنين خسارات انتشار فاضلاب در مزارع و باغها و خسارت از اين جمله است.
معضل دفع نامناسب فاضلاب شهرى و صنعتى در خراسان شمالى در حالى بروز مى يابد كه شبكه جمع آورى و دو واحد تصفيه خانه فاضلاب در شهرهاى اسفراين و بجنورد در سال ۸۰ و ۸۱ با حضور وزير نيرو به بهره بردارى رسيده و براى برپايى اين تأسيسات تنها در شهر بجنورد ۱۴ ميليارد ريال و ۲۷۰ هزار دلار اعتبار ارزى هزينه شده است.
\ تكرار و تشديد عوارض دفع نامناسب فاضلاب
اكنون با گرم شدن هوا و تخليه فاضلاب در نقاط زيست محيطى اطراف بجنورد مركز استان خراسان شمالى، براى چندمين بار در سالهاى اخير موجب اعتراض ساكنان اين مناطق شده و اين امر، توجه وسايل ارتباط جمعى و نشريات محلى را برانگيخته است كه بررسى بازتاب عواقب اين معضل زيست محيطى و مواضع دستگاه هاى مسؤول در قبال آن قابل انديشه و تأمل است.
يك روزنامه محلى با گستره توزيع در سه استان خراسان شمالى، رضوى و جنوبى، اخيراً تيتر زد؛ تخليه فاضلاب شهرى در حاشيه بجنورد ، سلامت مردم را تهديد مى كند». اين نشريه در بررسى موضوع نوشته است كه كارشناسان بهداشت محيط ، حفاظت محيط زيست، اعضاى شوراى اسلامى شهر نيز به دفع نامناسب فاضلاب معترفند.
بر اين اساس، معاون خدمات شهرى شهردارى بجنورد مى گويد؛ مشكل فاضلاب به دغدغه اصلى شهردارى تبديل شده است. به گفته وى؛ با وجود بهره بردارى رسمى از تصفيه خانه فاضلاب اين شهر در حدود سه سال قبل، بجنورد همچنان با مشكل فاضلاب مواجه است.او مى گويد: مسؤولان آب و فاضلاب شهرى هر بار با بروز اين مشكل، وعده رفع آن را مى دهند اما در عمل قادر به رفع آن نيستند. يك كارشناس حفاظت محيط زيست خراسان شمالى نيز با اشاره به عواقب خطرناك زيست محيطى اين معضل و تلف شدن ۷۰ هزار قطعه ماهى تنها در يك فاجعه زيست محيطى تأكيد مى كند كه دفع فاضلاب شهرى در محيط زيست طبق قانون جرم است و بايد با مجرمان برخورد شود.
يك هفته نامه محلى استان خراسان شمالى نيز در گزارشى به بررسى موضوع پرداخته و نوشته است: ساكنان روستاهاى «قارلق، حصار وگرمخان» در ۱۲ كيلومترى شرق بجنورد، محل تخليه فاضلاب توسط تانكرهاى سيار از انتشار فاضلاب شهرى به مزارع و باغها انتقاد دارند. چند تن از ساكنان اين روستاها گفته اند؛ «بيش از پنج سال است با اين مشكل مواجه ايم و تخليه فاضلاب شهرى در اطراف روستا محيط زندگى را براى ما غير قابل تحمل كرده است».
\ موضع شركت آب و فاضلاب
با وجود اين اظهارات اما، شركت آب و فاضلاب شهرى استان خراسان شمالى با انتشار جوابيه هايى، ساماندهى فاضلابهاى تخليه شده از چاه هاى جذبى بجز فاضلابهاى صنعتى و ويژه را در شمول «قانون مديريت پسماندها» مصوب مجلس شوراى اسلامى دانسته و شهردارى را مسؤول آن مى داند. مسؤولان اين شركت تأكيد مى كنند؛ مادامى كه هر هر بخشى از شهر تأسيسات فاضلاب به طور كامل ايجاد نشود، اين شركت در قبال جمع آورى و تصفيه فاضلاب چاه هاى جذبى، هيچ مسؤوليتى نخواهد داشت. براساس توضيح مكتوب شركت آب و فاضلاب شهرى خراسان شمالى؛ تصفيه خانه فاضلاب شهر بجنورد در شرايط كنونى توان تصفيه ۷۶۰۰ متر مكعب فاضلاب را در شبانه روز دارد كه اين ميزان معادل هشت هزار مشترك و يا ۴۰ هزار نفر از جمعيت ۲۱۰ هزار نفرى شهر بجنورد مركز خراسان شمالى است.
\ پرونده قضايى
موضع شركت آب و فاضلاب شهرى استان خراسان شمالى در خصوص حيطه وظايفش در شرايطى بيان مى شود كه يك مقام آگاه در دانشكده علوم پزشكى اين استان، از جريان يك پرونده قضايى مربوط به تخلف بهداشتى مبنى بر انتشار فاضلاب شهرى در مزارع وباغ هاى حاشيه بجنورد وخسارات ناشى از آن خبر مى دهد. اين مقام كه مى خواهد نامش ذكر نشود، مى گويد: فيلم خسارات ناشى از اين ضايعه زيست محيطى نيز موجود است و مسؤولان آب و فاضلاب شهرى در دو سال اخير بارها براى پاسخگويى به يكى از شعبات قضايى مشهد مراجعه كرده اند.
\ انتقاد مسؤولان از نابسامانى دفع فاضلاب
با وجود اينكه به اذغان جوابيه شركت آب و فاضلاب خراسان شمالى، فاضلاب صنعتى در شمول قانون پسماندها محسوب نمى شود اما قابل تأمل اينكه براى جمع آورى و تصفيه اين نوع فاضلاب نيز در استان خراسان شمالى متولى خاصى وجود ندارد واز سويى ديگر معاون خدمات شهرى شهردارى بجنورد، شهردارى را تنها در جمع آورى پسابهاى ناشى از بارش باران مسؤول مى داند و تأكيد مى كند كه ساماندهى فاضلاب و پسابهاى خانگى وظيفه شركت آب و فاضلاب است.
مدير كل سازمان حفاظت محيط زيست خراسان شمالى در اين خصوص علاوه بر ابراز نگرانى شديد براى سلامت شهروندان به دليل وضع نامطلوب دفع فاضلابهاى خانگى، مى گويد: نبود تصفيه خانه در شهركهاى صنعتى استان بويژه بجنورد، نگرانيهاى زيست محيطى به وجود آورده است.
«سيدقوام الدين بزرگيان» با اشاره به بالا بودن سطح آبهاى زير زمينى در طبقات زمين ساختى شهر بجنورد و احتمال بالاى تداخل آن با چاههاى فاضلاب، هشدار مى دهد: فقدان تصفيه خانه فاضلاب در شهرك صنعتى، آلودگى آب آشاميدنى شهر را به دنبال دارد.
\ جايگاه مشكلات آب و فاضلاب در سند توسعه استان
براساس ويرايش سوم سند توسعه استان خراسان شمالى، فقدان آب آشاميدنى بهداشتى و نابسامانى دفع فاضلابهاى شهرى و صنعتى از مسائل و مشكلات اساسى و عمده اين استان محسوب مى شود و شركت آب و فاضلاب شهرى بايد براى تأمين آب آشاميدنى بهداشتى از طريق ايجاد تصفيه خانه و مخازن آب، اصلاح شبكه هاى فرسوده آبرسانى و همچنين مطالعه و اجراى طرحهاى جمع آورى ، دفع و تصفيه فاضلاب بايد به سرعت اقدام كند. در همين زمينه امسال ۱۵۰ ميليارد ريال اعتبار تنها براى تكميل طرحهاى فاضلاب بجنورد اختصاص يافته است.

گروه شهرستانها: شمار مبتلايان به وبا در كشور با ۸ مورد افزايش به ۱۰۳۹ نفر رسيد.
دكتر «محمود سروش» رئيس اداره بيماريهاى منتقله از آب و مواد غذايى وزارت بهداشت با اعلام اين خبر گفت: اين تعداد مبتلايان در غرب، شرق و جنوب تهران به ترتيب يك نفر، كاشان يك نفر، كردستان يك نفر، گلستان يك نفر و در گيلان دو نفر اضافه شده است و ۶ مورد ديگر مربوط به استان همدان و از موارد قديمى است.
وى يادآور شد: براساس آخرين گزارشهاى توزيع استانى موارد وبا در اصفهان ۲۴ مورد، اردبيل يك مورد، آذربايجان غربى يك مورد، تهران ۱۵۶ مورد، بوشهر يك مورد، بابل ۱۵ مورد ، جنوب تهران ۱۴ مورد ، خراسان رضوى ۵ مورد، زنجان ۱۹ مورد، زابل ۲ مورد، سمنان ۴ مورد، قم ۱۵۰ مورد، كاشان ۴۴ مورد ، كرمانشاه ۴۳ مورد، گيلان ۷۱ مورد، مركزى ۱۶ مورد، يزد يك مورد، سارى ۱۲ مورد، سيستان و بلوچستان ۱۱ مورد، شرق تهران ۴۲ مورد، شاهرود ۴ مورد، قزوين ۷۵ مورد، كردستان ۲۶ مورد ، گلستان ۱۳۲ مورد،لرستان ۲ مورد و همدان ۱۵۴ مورد بوده است.
وى تصريح كرد: از اين تعداد ۱۰۱۴ نفر ايرانى و ۲۵ نفر غيرايرانى تشخيص داده شده است. به گفته وى ، تعداد موارد مرگ بر اثر وبا در كشور ۱۱ مورد اعلام شده است.

گروه شهرستانها - چهارواگن قطار بارى محموله آهن آلات در منطقه «پنج پل» در حوالى رباط كريم ازخط خارج شد.
به گزارش ايرنا، دراين حادثه كه شنبه شب رخ داد، دو واگن واژگون و دو واگن نيز از خط خارج شدند و تنها لوكوموتيوران به علت مطلع شدن از وضعيت نامناسب ريلها خود را به بيرون قطار پرتاب مى كند و دچار جراحات جزئى مى شود.
به دنبال اين حادثه، نيروهاى امدادى ازجمله آتش نشانى و آمبولانسهاى اورژانس منطقه به سرعت درمحل حاضر شدند.
همچنين يك تيم كميسيون فنى شركت راه آهن نيز از تهران براى بررسى ابعاد حادثه و تعيين خسارات وارده درمحل حضور يافت. اما تاكنون علل سانحه و برآورد خسارات اعلام نشده است.
يك عضو كميسيون فنى شركت راه آهن نيز با اشاره به اينكه محموله قطار ترانزيت بوده است، گفت: محموله قطار در تعهد بيمه حمل و نقل بين المللى است و كميسيون درحال بررسى علل سانحه و برآورد خسارت وارده است.
گفتنى است، مسؤولان محلى نيز درخصوص بازشدن مسير راه آهن منطقه پيش بينى كردند با به كارگيرى جرثقيل سنگين شركت راه آهن و امكانات سازمانهاى ديگر منطقه، اين مسير بزودى باز شود.

يزد، خبرنگار «ايران» - سرانه مصرف شير در كشور تنها ۷۰ كيلوگرم است.
«چمنى»، مديركل روابط عمومى و امور بين الملل صنايع شير ايران در اين خصوص گفت: طبق استانداردهاى جهانى سرانه مصرف شير ۳۰۰ كيلوگرم است و با اين رقم فاصله زيادى داريم.
وى در نخستين همايش آموزشى تبيين ارزش غذايى شير و ضرورت افزايش سرانه مصرف آن اظهار داشت: عارضه پوكى استخوان از عدم مصرف شير ناشى مى شود كه طبق آمار وزارت بهداشت ۲‎/۵ ميليون نفر در كشور مبتلا به اين بيمارى هستند و ۷ ميليون نفر نيز در معرض اين عارضه قرار دارند. به گفته «چمنى» در سال ۸۲ معادل ۳۷ هزار سال عمر مفيد در كشور به علت پوكى استخوان از دست رفته است.

تبريز - مهرداد خوشكار مقدم: تنها راه حمايت از صنايع منحصر به فرد دستى ايران، قانون حمايت از مالكيت فكرى و معنوى و ايجاد كنوانسيون حمايت از دانش سنتى است.
«محمدحسين مؤيدالدين» معاون سازمان جهانى مالكيت معنوى (WIPO) با اعلام اين مطلب افزود: عدم حمايت از صنايع دستى و طرحهاى منحصر به فرد ايران در عرصه هاى بين المللى باعث سرقت طرحهاى اصيل ايران در جهان شده و بازار اين آثار را از دست ايران گرفته است.
وى با بيان اينكه به همين دليل ۴۰ درصد از سهم فرش ايران در بازارهاى جهانى كاهش يافته است، افزود: سرقت طرحهاى اصيل ايرانى از سوى كشورهايى چون هند، چين، پاكستان و ... كه فرشهايى ارزانتر اما با كيفيت پايين آن هم با نام طرحهاى ايران، باعث بدنامى و از دست رفتن بازار فرش ايران شده است. به گفته وى امروزه مى توان به وفور فرشهايى با عنوان: فرش تبريز بافت هند، قالى كرمان بافت چين و ... را در بازارهاى اروپا و آمريكا مشاهده كرد!
اين مقام ايرانى سازمان جهانى وايپو (WIPO) كه در همايش بين المللى صنايع دستى در تبريز سخن مى گفت تأكيد كرد: بايد كارشناسان ايرانى طرحهاى منحصر به فرد صنايع دستى ايران را به صورت مستند ساماندهى كرده و به صورت رسمى به جهان ارائه دهند تا از طريق سازمان بين المللى حمايت از مالكيت معنوى يا حتى قراردادهاى دو يا چند جانبه ايران با كشورهاى جهان، كالاهاى مشابه و قلابى طرحهاى اصيل ايرانى در سراسر جهان قابل تعقيب و توقيف باشند.
محمدحسين مؤيدالدين همچنين تأكيد كرد كه اين راهكار تنها عامل حفظ و حمايت از صنايع دستى ايران و هنرمندان اين سرزمين خواهد بود وگرنه ممكن است ساير كشورها با سرقت طرحهاى ايرانى حتى آنها را به نام خود ثبت كرده و ثروت عظيمى از دست ايران خارج شود.
به گفته وى برخلاف تصور عمومى كه فكر مى كنند اموال مادى فقط داراى ارزش بالاى اقتصادى هستند، مالكيت فكرى و معنوى يك اثر منحصر به فرد بسيار باارزش تر از خود كالاست. وى در اين رابطه گفت: هنرمندان ايرانى از اين واقعيت و امتياز بى اطلاعند اما سازمانهاى جهانى مالكيت فكرى يك اثر را به مدت ۲۰ سال و حق كپى رايت را نيز تا ۵۰ سال به نفع صاحب ايده و فكر به رسميت شناخته اند.
مؤيدالدين با اشاره به اينكه تلاشهاى هيأت ايرانى در WIPO ستودنى بوده اظهار اميدوارى كرد با پيگيرى ايرانيها و چند كشور در حال توسعه ديگر كنوانسيون جهانى مالكيت دانش سنتى نيز براى حمايت از آثار و صنايع دستى كشورها هر چه سريعتر شكل گيرد.
\ رشد ۱۶۷ درصدى صادرات صنايع دستى
با وجود مشكلات موجود و باتوجه به نوپابودن سازمان صنايع دستى ايران، صادرات اين آثار طى ۴ ماهه اول سال جارى نسبت به سال قبل ۱۶۷ درصد رشد نشان مى دهد.
«على يزدانى» معاون وزير صنايع و رئيس سازمان صنايع دستى ايران با اعلام اين مطلب افزود: صادرات آثار صنايع دستى ايران در ۴ ماهه سال جارى به رقم ۵۲ ميليون دلار رسيده و اين در حالى است كه كل سال ۸۳ صادرات ما فقط ۷۶ ميليون دلار بوده است.
يزدانى با اشاره به اينكه سازمان صنايع دستى ايران از ارديبهشت ماه امسال تأسيس شده است در مورد اهداف آن گفت: موضوع ثبت آثار و طرحهاى ايرانى در سازمان مالكيت معنوى ، استفاده از فناوريهاى جديد براى افزايش كمى و كيفى آثار صنايع دستى ، تدوين نظام جامع آموزشى به منظور تربيت نيروى انسانى بادانش و تجارت و بازاريابى آثار صنايع دستى در بازارهاى داخلى وخارجى عمده اهداف اين سازمان تازه تأسيس مى باشد.
رئيس سازمان صنايع دستى ايران با اشاره به اينكه برنامه چهارم توسعه براى ما افق صادرات ۵۵۰ ميليون دلار را در نظر گرفته است، با توجه به توسعه و پتانسيل اين بخش ما حداقل تحقق دوبرابر اين ميزان را پيش بينى مى كنيم.
وى همچنين احياى صنايع منحصر به فرد دستى ايران را از ديگر اهداف دولت ذكر كرد و افزود: از كل ۲۵۷ رشته صنايع دستى ايرانى برخى منسوخ شده اند كه با تأسيس ۳۰ مركز علمى كاربردى در ۳۰ استان كشور و برپايى المپيادهاى صنايع دستى به صورت داخلى و خارجى حتى آن دسته از صنايع دستى محلى كه منسوخ شده و از يادها رفته اند احيا خواهد شد.
\ سهم ۳درصدى صنايع دستى از توليد ناخالص ملى
سهم صنايع دستى كشور با وجود پتانسيل هاى بالاى خود از توليد ناخالص ملى تنها ۳ درصد بوده است. «ولى الله دينى » عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس شوراى اسلامى با اعلام اين مطلب افزود: البته اين ۳درصد زمانى است كه فرش را هم جزو صنايع دستى محسوب كنيم اما اكنون كه فرش از اين دسته كنار رفته است ، سهم صنايع دستى بسيار كمتر خواهد بود.
گفتنى است طبق آمار موجود صادرات غيرنفتى ايران درسال ۸۳ حدود ۶ ميليارد دلار بوده است كه صنايع دستى فقط ۷۶ ميليون دلار را از اين رقم به خود اختصاص داده است.
دينى ، تقويت صنايع دستى در روستاها را به عنوان راهكار توسعه صنايع دستى ذكر كرد و افزود: با تقويت صنايع دستى و حمايت از هنرمندان روستايى ، آنان احساس هويت و تعلق خاطر كرده و هرگز به بهانه هاى مختلف به سوى شهرها كوچك نخواهند كرد.
\ صدور صنايع دستى به جاى صدور نفت
پتانسيل هاى بالاى صنايع دستى ايران مى تواند اين بخش را به عنوان يكى از جايگزين هاى نفت در صادرات كشور مطرح كند.
«محمدعلى سبحان  اللهى» استاندار آذربايجان شرقى با اعلام اين مطلب افزود: وابستگى اقتصاد ايران به نفت باعث به وجود آمدن دغدغه يافتن جايگزينى براى آن در صادرات گشته كه صنايع دستى ايران با توجه به غناى فرهنگى و قابليت هاى بالاى اقتصادى مى تواند جايگزين صادرات نفتى باشد.
وى با اشاره به اينكه اكثريت قريب به اتفاق صنايع دستى جهان در ايران توليد مى شود (۲۵۷ گونه ) افزود: اشتغالزايى با سرمايه اندك، جذب نيروهاى خلاق ، جذب توريسم ، جلوگيرى از مهاجرت بى رويه به شهرها و از همه مهمتر تبلور فرهنگ ايرانى - اسلامى در صنايع دستى از ويژگيهاى اين هنر و صنعت ملى محسوب مى شود.
استاندار آذربايجان شرقى در ادامه سخنان خود با اشاره به صنعت زده شدن اغلب مردم در عصر حاضر خاطرنشان كرد: نقش صنايع دستى به جهت روانى و تعديل توسعه انسانى غيرقابل انكار است به طورى كه آثار صنايع دستى روحيه اعتماد انسان را بالا برده و در هويت بخشى و انتقال فرهنگ به نسل آينده نقش مهمى برعهده دارد. گفتنى است همزمان با برپايى همايش بين المللى صنايع دستى در ايران ، نمايشگاه آثار صنايع دستى هنرمندان كشور نيز از دهم الى شانزدهم شهريور درمحل دائمى نمايشگاه بين المللى تبريز داير شده است.

اهواز - افسانه خدرى: با راه اندازى ۲ كارخانه جديد توليد شكر در خوزستان، توليد شكر اين استان به ۷۰۰هزار تن در سال خواهد رسيد.
با راه اندازى اين ۲ كارخانه در آينده اى نزديك، تعداد كارخانه هاى توليد شكر در هفت تپه خوزستان به ۷كارخانه مى رسد.
«مهندس مفيدى» مديرعامل شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبى خوزستان با بيان اين مطالب اظهار داشت: هم اكنون با فعاليت ۵كارخانه، ۳۵۰ تا ۴۰۰هزار تن شكر توليد مى شود كه با پيوستن دو كارخانه ديگر به اين مجموعه ميزان توليد به ۷۰۰هزار تن افزايش خواهد يافت.
وى ميزان توليد كنونى كارخانه ها را موجب صرفه جويى ۴۵۰ميليون دلار از محل كاهش واردات شكر عنوان كرد و افزود: مصرف سرانه قند و شكر در داخل كشور حدود ۲۶كيلوگرم است كه سالانه با توجه به قيمت جهانى شكر، حدود ۷۰۰ميليون دلار هزينه ارزى براى كشور ايجاد مى كند.
مديرعامل شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبى خوزستان ادامه داد: توليد شكر كل كشور در سال يك ميليون و هفتصد تن است كه خوزستان با ظرفيت توليد ۳۵۰ تا ۴۰۰هزار تن در سال بخش عمده اى از اين نياز را تأمين مى كند.
به عقيده «مفيدى» با راه اندازى هر ۷واحدكشت و صنعت نيشكر، شكر مورد نياز ۴۸ميليون نفر و كاغذ مصرفى ۲۷ميليون نفر تأمين خواهد شد. وى توليد ۸۰هزار تن گوشت با استفاده از خوراك دام و نيز توليد محصولات بيوتكنولوژيك مانند خميرمايه و الكل صنعتى را از ديگر مزاياى راه اندازى اين كارخانه ها عنوان كرد و افزود: بيش از ۵۰هزار فرصت شغلى مستقيم و غيرمستقيم نيز در خوزستان ايجاد مى شود.