پنجشنبه ۱۷ شهريور ۱۳۸۴ -
Thu, Sep 8, 2005
فرهنگ و هنر
۳۲۴۶
sLogo.gif

PDF Edition
Archive
سياسى
داخلى
سلام ايران
ديگه چه خبر؟
ديپلماتيك
زنان
ايران اقتصادى
اجتماعى
بين الملل
گزارش
فرهنگ و انديشه
چشم انداز
جوان
تاريخ
فرهنگ و هنر
گفت و گو
ايران زمين
قيمت سكه و طلا
اقتصادى
حوادث
ورزشى
صفحه آخر
اوقات شرعى
مهرگان
ماجرا
نگاهى به مديريت موسيقى كشور
پنجشنبه بازار كتاب
به بهانه
سالروز درگذشت استاد علينقى وزيرى
نگاهى به مديريت موسيقى كشور
نظاره گر هميشگى
محمدجواد بشارتى
در حوزه فرهنگ، روند تغييرات مديريتى به گونه اى است كه هر تغيير با دگرگونى ساختار، بدنه اجرايى و سياستگذارى همراه است. تصميم گيرى فرد به جاى سيستم و برخوردهاى سليقه اى در اين عرصه سبب شده است تا در بسيارى از شاخه ها علاوه بر عدم شفافيت موضوع، با سردرگمى همواره، مواجه شويم. اين سردرگمى ها همزمان با تغييرات مديريتى به نقطه اوج خود مى رسد. وضعيت موسيقى، شايد به مراتب متفاوت تر باشد. با وجود كثرت آثار توليدى، حجم قابل توجه پخش موسيقى از راديو و تلويزيون و تثبيت موسيقى به عنوان يك ارگان فراگير با انبوه مخاطبان ، هنوز با اماها و اگرهاى فراوانى در اين حوزه روبه روييم. مباحثى از قبيل صدور مجوز براى توليد اثر، صدور مجوز كنسرت، پخش برنامه خاص موسيقى، عدم نمايش سازها از رسانه تلويزيون و ... امروزه چنان در اذهان موسيقيدان شكل عادى به خود گرفته كه تكرار آنها حتى كسالت به بار مى آورد. اغلب موسيقيدانان درمقابل چنين روندى ، سكوت اختيار گزيده اند. البته به واقع همه آنان چنين نبودند. اما با توجه به شرايط به تدريج به سمت سكوتى همگانى حركت كرده اند. سكوتى كه شايد ريشه اى تاريخى دارد. از زمانى كه موسيقى به صورت رسمى از جامعه حذف شد (از زمان صفويه) اين سكوت و انزواى دائمى گريبان موسيقيدانان را رها نكرده است.
در موارد مشابه ، ساير اهالى فرهنگ معمولاً از خود واكنش هايى نشان داده اند. اهل موسيقى اما سكوت دامنه دارى را وجهه همت خود قرار داده است. هرچند در پاره اى موارد اين سكوت بسيار معنادار است.
به هر روى، مسأله پيش گفته و عملكرد متفاوت در حوزه مديريتى موسيقى ، سبب شده است تا جامعه موسيقى از پس هر تغييرى به نظاره بنشيند. نظاره اى كه گاه با بيم و نااميدى و گاه با روزنه اى از اميد و انتظار روبه رو بوده است.
اميد و انتظار براى بهبود شرايط و رشد و پويايى موسيقى جدى و هنرى در جامعه . در واقع طيف تأثيرگذار و جريان ساز موسيقى همواره از بدنه مديريتى فاصله گرفته و هرروز اين فاصله را بيشتر كرده است. با اين حال بهبود اوضاع مى تواند تأثيرات چشمگير فراوانى در پويايى موسيقى بر جاى بگذارد.
چه اگر شرايط و بستر مناسب باشد،موسيقيدانان با فراغ بال بيشترى به خلق و پويايى و تداوم راه خويش ادامه مى دهند. اينجا ديگر بحث موسيقيدان دولتى و غيردولتى به حاشيه مى رود و نتيجه كار مهم مى شود. اما در شرايطى متفاوت كه بسيارى مسائل با مميزى و چارچوب مشخص است ، تنها براى طيف محدود و هميشگى موسيقيدانانى كه مشاركت فعال در بدنه سياستگذارى كلان موسيقى دارند، موضوع على السويه است.
چه اين دسته اخير همواره به عنوان مشاور و مجرى سياستها در كنار بدنه هر مديريتى حضور دارند. چه موسيقى ممنوع باشد يا نباشد! اكنون موسيقيدانان بازهم به نظاره نشسته اند تا در روزهاى آينده تغييرات احتمالى هرم اجرايى موسيقى كشور را بازهم با سكوت پيگيرى كنند. آيا تغييرات شامل حال عرصه كلان موسيقى مى شود؟ آيا شرايط تغيير خواهد كرد؟ آيا با بهبود وضعيت موسيقى مواجه مى شويم؟
پاسخ اين پرسش ها را بايد تا سال آتى به تعويق انداخت. پس از گذشت يك سال از سياستگذاريهاى جديد فرهنگى كشور با تغيير يا بدون تغيير مديران موسيقى ، بهتر مى توان قضاوت كرد.
روى دكه مطبوعات هنرى
227121.jpg
گوهران

شماره هفتم و هشتم فصلنامه «گوهران» ويژه بهار و تابستان منتشر شد.اين دو شماره پى در پى حاوى مطالب متنوعى از نويسندگان مختلف است. در جلد اول گوهران ويژه نامه اى براى غلامحسين غريب و هوشنگ ايرانى به چاپ رسيده و اشعارى از نيما يوشيج، هوشنگ ايرانى، منوچهر آتشى، سپانلو، پوران فرخزاد و ... در آن آمده است. گفت وگوى منتشر نشده اى از نيما يوشيج نيز در اين جلد به چاپ رسيده است. در جلد دوم گوهران نيز مطالبى همچون بازخوانى ادبيات برگرفته از تفسير طبرى سوره يوسف، بهمن نامه دومين حماسه منظوم زبان فارسى، كارلوس خوسه گوادموس، درآمدى بر شعر معاصر كردى، خاطرات خنده دار و ... آمده است.

نافه

شماره ۲۵ مجله «نافه» منتشر شد. در شماره جديد ماهنامه نافه ويژه مردادماه مطالبى همچون جمال زاده و داستان مدرن ايران، جنسيت و ارتباطات زبانى در ايران، جستارى كلى بر پيش نمايشنامه «ماريانا پيندا» لوركا، نقد ئولين مجموعه دوبلينى هاى جيمز جويس، سرباز از كار افتاده، نگاهى به عشق مرغابى و ابديت، پاى لب گور، نيم نگاهى به رمان عادت مى كنيم، شعر شيراز و... را مى خوانيم. چيزى جز سكوت نبين، سخن و معرفى كتاب ديگر مطالب اين شماره «نافه» است.

عكس

شماره ۲۲۱ ماهنامه «عكس» روى پيشخوان دكه ها قرار گرفت.در اين شماره كه ويژه شهريورماه به چاپ رسيده است مطالبى همچون مرورى بر زندگى و آثار جوئل ميرويچ عكاس مشهور، گفت وگو با مدير انجمن عكاسان فردا، گزارشى از نمايشگاه عكس مرتضى نيكوبذل، عكسهاى برگزيده دوازدهمين جشنواره مطبوعات، عكاسان موسيقى پاپ، كريم عكاسى ايران رفت به ياد كريم امامى، سفرحج، گزارشى از انجمن عكاسان تبليغاتى، معدنچيان، عكس هايى از گروه طوسى، معرفى كتاب، رويدادها و ... در اين شماره ديده مى شوند.

و ديگر نشريات

شماره ۹۱ و ۹۲ ماهنامه «كتاب ماه دين» ويژه ارديبهشت و خردادماه به چاپ رسيد. همچنين شماره ۷۷ و ۷۸ ماهنامه «كتاب ماه هنر» ويژه بهمن و اسفندماه ۸۳ به دستمان رسيد.
پنجشنبه بازار كتاب
به استقبال فصل كتاب و مدرسه
227118.jpg
گروه فرهنگ و هنر - ساير محمدى: شهريور شايد ماه مناسبى براى توزيع و انتشار كتاب هاى چاپ تازه نباشد، چرا كه بازار كتاب در قبضه كتاب هاى درسى و كمك درسى و آموزشى است. برخى از ناشران كتاب هاى تازه خود را چاپ كرده اما از توزيع و پخش آن خبرى نيست، اين دسته از ناشران منتظرند تا شهريور سپرى شود و بعد اقدام كنند. ناشرانى مثل مؤسسه انتشارات نگاه و انتشارات آگاه ، نشر آگه هر كدام چهار - پنج عنوان كتاب چاپ اول دارند و مجوز خروج از چاپخانه را هم گرفته اند و در انتظار آغاز سال تحصيلى مدارس و دانشگاهها هستند، تا اين كتاب ها را عرضه كنند. فصل پاييز، فصل رونق بازار كتاب است. همه ناشران اما اين گونه فكر نمى كنند و كتاب هاى جديد خود را راهى كتابفروشى ها كرده اند. مرورى داريم بر اين دسته از آثار.
* شعر
شاهكار بينش پژوه كه در حوزه ترانه سرايى فعال است، طى يكى - دو سال اخير چند مجموعه شعر از شاعران جهان ترجمه و منتشر كرده كه جديد ترين مجموعه با عنوان «آقاى نخست وزير» شامل اشعار كوتاه بر تولت برشت مى شود كه انتشارات معين آن را چاپ كرده است. بينش پژوه در اين برگردان ها دست به نوعى بازسرايى مى  زند تا از منطق نثر فاصله بگيرد و به شعريت متن برسد. «شاعر كوچه خاطره ها» نام كتابى است كه به فريدون مشيرى اختصاص دارد. بهروز صاحب اختيارى و حميد رضا با قرزاده ها كه اين مجموعه را فراهم آورده اند. طى چند فصل ، سرگذشت واحوال مشيرى، مصاحبه هاى مشيرى، مقالات مشيرى، مشيرى از نگاه ديگران، مشيرى در يك نگاه و در سوك او ، مشيرى در آيينه مطبوعات ونمونه اى از اشعار ماندگار مشيرى، اين كتاب را تدوين كرده اند. چاپ سوم اين كتاب را انتشارات هيرمند با طرح جلد تازه راهى بازار كرده است. «در آن خانه كه تويى» مجموعه شعرهاى سپيد حامد خانجانى است كه در قطع جيبى از سوى انتشارات نستوه به بازار آمد. شعرهاى اين مجموعه كه در فاصله سال هاى ۷۸ تا ۸۳ سروده شده و غالباً هر شعر در حدود يك صفحه است، نشان از حضور شاعرى دارد كه كلمه را مى شناسد و جوهر شعرى و خلاقيت را توأمان دارد. شهريور كه مصادف با سالگرد درگذشت شاعر زمستان - مهدى اخوان ثالث - است، انتشارات زمستان اقدام به چاپ و انتشار دوكتاب تازه كرد كه يكى با عنوان «باياد هاى عزيز گذشته» شامل ده نامه از مهدى اخوان ثالث خطاب به محمدقهرمان شاعر خراسانى و دوست ساليان دور شاعر است. در بخش دوم كتاب قيمت هايى از نامه هاى خديو جم رضا مرزبان، شفيعى كد كنى، نعمت ميرزاده ويزدانبخش قهرمان به اخوان ثالث را مى خوانيم. چند شعر، و يك نامه بلند از اخوان به حسين رازى كه هر گز فرستاده نشد، آمده است. كتاب بعدى انتشارات زمستان «گفت وگوى شاعران» نام دارد. اين كتاب حاصل دو جلسه گفت وگوى اخوان ثالث، شاملو، فروغ، سپهر، م. آزاد است كه در سال ۱۳۴۴ در خانه شاملو و در خانه فروغ برگزار شده بود. گردارى تيكو استاد هندى تبار دانشگاههاى آمريكا سؤال كننده و عامل برگزارى اين گفت وگو هاى جمعى بود و مى خواست حاصل اين نشست ها را در قالب كتابى دوزبانه در آمريكا منتشر كند كه پس از چهل سال يعنى در سال ۲۰۰۴ موفق به اين كار شد. مرتضى كاخى پس از ويرايش اين كتاب را در ايران به دست چاپ سپرده است.
* داستان، رمان
«بازمانده هاى غريبى آشنا» عنوان كتابى از محمدرضا اصلانى است كه به بهرام صادقى اختصاص داده شد. باز مانده هاى غريبى آشنا، آثار نيمه تمام و داستان هاى تحرير اول بهرام صادقى را در بر مى گيرد. اين كتاب زندگى و آثار بهرام صادقى را به روايت صفدر تقى زاده، ضياء موحد، محمد حقوقى و ايران صادقى - خواهر صادقى - در بر مى گيرد. هوشنگ گلشيرى نيز طى مطلبى از بهرام صادقى و آثارش مى گويد. بخش ديگر كتاب به داستان ها، نمايشنامه ها و اشعار صادقى كه با اسم مستعار صهبا مقدادى چاپ مى شد، اختصاص داده شد. مصاحبه ها، مقالات و عكس هاى دوران مختلف زندگى صادقى به همراه همسر و فرزندانش بخش پايانى كتاب را تشكيل مى دهد. اين كتاب را نيلوفر در ۷۶۵ صفحه منتشر كرد. «سفيد برفى» رمانى از دونالد بارتلمى نويسنده پست مدرن آمريكاست كه نيما ملك محمدى آن را به فارسى برگردانده و انتشارات مرواريد ناشر آن است بارتلى در اين رمان به كمك بازگويى افسانه برادران گريم و والت ديزنى به زبان عصر خويش تصويرى تأمل برانگيز از آمريكاى دهه شصت به دست مى دهد و رئيس جمهور آمريكا را مى بينم كه عليه شعر به جنگ برخاسته است. «زائر افسون شده» داستان بلندى از نيكولاى لسكوف، نخستين نويسنده برنده نوبل ادبى از كشور روسيه در سال ۱۹۳۳ ميلادى است كه حميدرضا آتش برآن آن را به فارسى ترجمه و نشر ماهى اقدام به چاپ و انتشار آن كرده است. نشر ماهى رمان «هم نام» اثر جا مپاليرى نويسنده هندى تبار مقيم آمريكا و برنده جايزه پوليتزر سال ۲۰۰۰ را با ترجمه امير مهدى حقيقت به چاپ دوم رسانده است. اين رمان در دوسال اخير توسط مترجمان ديگرى نيز به فارسى ترجمه شده و ناشران گوناگونى آن را منتشر كرده اند.
«سال هاى سگى» رمانى از ماريو بارگاس يوسا با ترجمه احمد گلشيرى است كه مؤسسه انتشارات نگاه چاپ دوم آن را روانه بازار كرده است. چاپ اول اين رمان در ايام نمايشگاه كتاب امسال منتشر شده بود. «حصار و سگ هاى پدرم» رمانى از شيرزاد حسن يكى از بزرگ ترين داستان نويسان كرد با ترجمه مريوان حلبچه اى از سوى نشر چشمه چاپ و منتشر شده است. شيرزاد حسن در عرصه رمان نويسى با انتشار اين كتاب در سال ۱۹۶۶ جهشى بزرگ ايجاد كرد. نويسنده در اين اثر با روايت توتم و تابو به اصول پدرسالارى از ديدگاه فرويد مى پردازد. پدركشى موضوع اصلى اين رمان است.
«حباب شيشه» رمانى از سيلوياپلات شاعر محبوب انگليس است كه با ترجمه گلى امامى از سوى نشرباغ نو چاپ و منتشر شده است. امامى اين رمان را قبل از انقلاب ترجمه و به دست چاپ سپرد، زمانى كه پلات در ايران نويسنده و شاعرى گمنام بود. «درباره هدايت و هدايت از نگاه ديگران» ترجمه و تأليف حسن قائميان دوست نزديك هدايت است كه پس از سال ها به اهتمام رضا احمدزاده در قالب كتابى مستقل فراهم آمده و انتشارات آزاد مهر اقدام به چاپ و انتشار آن كرده است. «ساكنين خانه سرخوش» سومين رمان نوشين توفيقى است كه از سوى نشر علم به بازار آمد. داستان به شيوه اول شخص داناى كل از زبان جوان حدوداً زير چهل سال روايت مى شود كه در راه بيمارستان دخترى راسوار مى كند و...
رمان بعدى اين انتشاراتى «بگذار تابگريم» نام دارد كه هايده حسين بهرامى نوشته است. اين رمان نيز داستان جوانى ساكن تهران است كه با يك تلگرام مرموز عازم اهواز مى شود و همين مسافرت سرنوشت او را تغيير مى دهد. «باران پشت شيشه» مجموعه داستانى از رضوان نيلى پور است كه انتشارات پيام امروز چاپ و منتشر كرده است. چند داستان از اين مجموعه برگزيده جشنواره هاى همت، هدايت و تبريز در سال هاى هشتاد و يك ، هشتاد و دو و هشتادو سه شده بودند.
«رقص دلفين ها» خاطرات سرهنگ خلبان هوانيروز غلامرضا عليزاده نيلى است كه به اهتمام حجت شاه محمدى تدوين شده و انتشارات سوره مهر آن را راهى كتابفروشى ها كرد.
* فلسفه، سياست، هنر
«فلسفه تجربه گرا» عنوان كتابى از جورج نواك با ترجمه پرويز بابايى است كه انتشارات آزاد مهر منتشر كرده است. اين كتاب بررسى تاريخى فلسفه تجربه گرا از بيكن و لاك تا تازه ترين تجليات آن در آثار پوپر است. جورج نواك يكى از دانشمندان برجسته آمريكاست كه در دانشگاههاى آمريكا، مكزيك وكانادا و استراليا درباره نظريه فلسفه و سياست ماركسيست درسگفتارهايى ايراد كرده است. نثر آزاد مهر كتاب «زنده و هومن يسن و كارنامه اردشير پاپكان» اثر صادق هدايت را بصورت كامل همراه با تصاوير مربوطه و متن اصلى به زبان پهلوى چاپ كرده است. كتاب زنده و هومن يسن يك رشته حوادثى است راجع به آينده ملت و ديدن ايران كه اورمزد وقوع آن ها را به زرتشت پيشگويى مى كند. «تمدن و ملالت هاى آن» اثر زيگموند فرويد است كه ديدگاه روانكاوى درباره فرهنگ و تمدن و دورنماى آن بابيان ساده روايت مى شود. اين كتاب را محمد مبشرى ترجمه كرده و نشر ماهى چاپ دوم آن را روانه بازار كرده است.
به بهانه
سالروز درگذشت استاد علينقى وزيرى
موسيقى در بستر تجدد
227049.jpg
محمد محبوب
۱۷ شهريور براى موسيقيدانان تأثيرگذار سه دهه اخير يادآور خاطرات فراوانى است. مجموعه آثارى تحت عنوان چاوش و كانون موسيقى چاوش با موسيقيدانانى نظير محمدرضا لطفى، حسين عليزاده و پرويز مشكاتيان به عنوان نقطه آغاز تغيير و تحولات موسيقى كلاسيك ايران در دوران اخير، با ۱۷ شهريور خاطرات عديده اى را زنده مى كنند. قطعاتى نيز در قيام اين روز خونين در چاوش ساخته و اجرا شده است. اما از سوى ديگر ۱۷ شهريور روز درگذشت يكى از تأثيرگذارترين موسيقيدانان و به واقع آغازكننده حركتهاى تجددطلبانه در موسيقى ايران نيز هست. علينقى وزيرى پس از ۹۲ سال زندگى روز ۱۷ شهريور سال ۵۸ چشم از جهان فروبست.
نوشتار حاضر نگاهى به حركت ها و تأثيرات اين موسيقيدان و بازتاب تأثيرات او در دهه هاى اخير دارد:
براى برخى موسيقيدانان، وزير سمبل خلاقيت، ابتكار و توانايى هاى منحصر به فردى است كه او را چهره اى ممتاز و بى بديل مى شناساند. براى گروهى ديگر، وزير آغازگر حركت هاى تجددخواهى در موسيقى و شروع كننده تغيير و تحولات در عرصه موسيقى است.
عده اى او را بنيانگذار بسيارى حركتهاى اجتماعى و تأثيرگذار موسيقى مى دانند.
در مقابل، پاره اى او را آغازگر تداخل موسيقى غرب و شرق و نديده گرفتن بنيانهاى موسيقى شرق و ايران به حساب مى آورند. دسته اى او را باعث و بانى انحطاط در موسيقى و مسبب تغييرات اساسى در بنيانهاى زيبايى شناسى موسيقى ايران به شمار مى روند. هستند كسانى كه او را دشمن موسيقى ايرانى بدانند.
اين نماى كلى در واقع دو طيف دارد. طيفى كه او را مى ستايد و مرعوب شخصيت و آثار اوست. طيف دومى كه آثار و زحمات او را نديده گرفته و تأثيرات منفى او را نكوهش مى كند. در ميانه اين دوطيف، تنها عده اى قليلى با آگاهى توانسته اند از وراى شخصيت او، با دقت و موشكافى به تحليل، نقد و بررسى آرا، ديدگاهها و آثار او بپردازند.
به هر حال، علينقى وزيرى اين قدر در موسيقى ايران مهم است و سهم دارد كه طيف گسترده اى را به خود مشغول سازد.
۱- وزيرى چند سالى را در پاريس و برلين به صورت آزاد تحصيل كرده است. او كه از دوران جوانى و پس از فراگيرى مبانى موسيقى نواختن كار در مسير آموزشهاى خود مجذوب موسيقى غربى شده بود با حضور و سفر خود اين جذابيت را شكل واقعى بخشيد. در بازگشت به وطن با ذوق و شوق مدرسه موسيقى وزيرى را تأسيس كرد. او انديشه هاى بزرگى درسرمى پروراند. شيفتگى و ستايش موسيقى غرب سبب شده بود تا او راه چاره را در تدوين و طراحى سيستم آموزشى موسيقى ايران به همان شيوه پى ريزى كند و يگانه راه رشد و جهانى شدن موسيقى ايرانى را در اركسترنوازى بيابد. امروزه از وراى گذر زمان مى توان نقدهاى چندجانبه اى به اين ديدگاه او وارد كرد. ميزان آگاهى و درك ما از واقعيات زمان و شناخت ما از عناصر فرهنگى و جريانهاى موسيقى جهان به گونه اى است كه اين قبيل رويكردهاى احساساتى را مورد نكوهش قرار دهيم. اما واقعيت آن است كه وزيرى را در بستر زمانى خود بايد مورد بررسى قرار داد. زمان، زمان تغييرات بنيادين سياسى، اجتماعى و فرهنگى جامعه است. بنيانهاى فرهنگى غرب به سرعت در جامعه ايران رو به گسترش است و روشنفكران و نخبگان نيز رو به سوى غرب دارند. در اين فضا شيفتگى و ستايش هنر و موسيقى غربى نه تنها امرى بديهى است كه رجوع و تأثير از آن نيز يك امر اجتناب ناپذير مى نمايد. ساير عرصه هاى فرهنگى و هنرى نيز چنين رويكردى دارند. مدرنيته غربى قدرت خود را در تمامى عرصه ها به رخ همگان كشانده و جامعه حتى روشنفكران را مرعوب ساخته است. از اين رو وزيرى خواهان ترقى موسيقى ايران نيز همين سمت و سو را انتخاب كرده و بر او حرجى نيست. ضمن آنكه او در اين عرصه متحمل زحمات، تلاشها و پرداخت بهاى سنگينى از زندگى خود نيز شده است.
اما اگر بخواهيم از منظرى ديگر او را مورد نقد قرار دهيم، شيوه و ميزان درك او از موسيقى غربى و اتفاقات در حال جريان آن بوده است. در دورانى كه شوئنبرگ تئورى هاى موسيقى غربى را به هم ريخته و كسانى مثل البان برگ، وبرن و... بنيانها و زيرساختهاى موسيقى غربى را تحت شعاع و مورد پرسش قرار داده اند، وزيرى به تئورى ها و موسيقى هاى قرن ۱۷ دلخوش است. او حتى از كسانى نظير مالو، دبوسى و حتى واگنر غفلت ورزيده است.
به نظر مى رسد اين سنت ايرانى است كه هر چيز را از گذشته و كهنه اش بپسندد. شيپور را از سر دميدن نوعى سنت هميشگى ما است. اين درست كه مبانى و پايه هر علم و دانشى اساس و بنيان به شمار مى آيد، اما در زمينه مورد بحث، جريانها و اتفاقات موسيقايى اواخر سده ۱۹ و اوايل قرن ۲۰ چه از حيث فرم و ساختار، چه به لحاظ محتوا و حتى از نظر انطباق با موسيقى هاى مشرق زمين مواردى نيست كه به سهولت از آن بتوان گذشت.
منظور البته در زمينه خلق آثار اركسترال است.
۲- آثار وزيرى نيز به نوبه خود حائز اهميت است. آهنگسازى به معناى جديد در موسيقى ايرانى به نوعى با او آغاز مى شود. هر چند درويش خان نيز در اين زمينه سهم عمده اى دارد. وزيرى اما با ساخت قطعات متنوع و متعدد در فرمهاى مختلف، زمينه پيدايش آهنگسازى را بسيار گسترش داده است. او همچنين قطعاتى توصيفى نظير بندباز و دخترك ژوليده را پديد آورد كه در اين زمينه خود يك بدعت بود.
با اين حال بسيارى از ساخته هاى او از زيبايى شناسى و ساختار موسيقى ايرانى بهره كمى دارند. قطعات گرچه داراى تكنيك بالا بوده و امكانات صوتى گسترده اى رادر سازى مانند تار به نمايش مى گذارند، اما از جنبه زيبايى شناسى،از خصوصيات موسيقى ايرانى فاصله مى گيرند. در زمينه آثار اركسترال، او با تشكيل اركسترى متشكل از سازهاى ايرانى و غربى و ابداع چندين ساز نظير بم تار، در اين زمينه بسيار كوشيد.
نكته حائز اهميت تأثير اين شيوه در سالهاى بعد بود كه تا به امروز نيز ادامه داشته است. اركسترهاى مشابه از زمان پيدايش راديو (۱۳۱۹) با چنين نگرشى پديد آمدند. اما رويكرد اغلب آنها، موسيقى هاى عامه پسند بربستر يك هارمونى ساده و ابتدايى، استفاده از ملودى هاى ساده و تكرارى و ريتم هاى بسيار ساده و مرسوم نظير دو ضربى تركيبى با ضرب آهنگ سنگين بوده است. اين رويه عامه پسندانه البته خواهان بسيار داشته و دارد و ردپاى آن تا به امروز و در اركسترى مانند اركستر ملى قابل رديابى است.
۳- برخى از ستايش كنندگان امروز وزيرى، نه ازخلاقيت و ابتكار وزيرى چيزى مى دانند و نه با دغدغه ها و دلمشغولى هاى او آشنا هستند. وزيرى عمر، توان، انرژى و تمام زندگانى خويش را مصروف موسيقى كرد تا به اين هنر اعتلا بخشد. تلاشهاى چند وجهى او گرچه قابل نقد اما بسيار قابل ستايش و در خور سپاس است. به عنوان مثال، حذف فرهنگ مطربى در بستر جامعه رو به رشد ايران و تثبيت مقام و موقعيت اجتماعى هنرمند و پديده اى نظير اجراى كنسرت در يك سالن و اجراى موسيقى مستقل از اقدامات قابل توجه وزيرى است. با اين همه، امروزه استفاده بجا يا نابجا از عنوان، اسم و آثار وزيرى در هر شرايطى اگر ناپسند نباشد، قدرى ناپسند است. وزيرى را بسيارى كسان درك نكردند. اين گروه نيز با همه علاقه و ميل به اين هنرمند، نشان داده اند از وزيرى چيزى نمى دانند. آنان نقد وزيرى را برنمى تابند، اما خود در درك و تحليل آثار و آراى وزيرى بسيار درمانده اند.
ضمن آنكه آثار وزيرى هرچه باشد، متعلق به دوره تاريخى و برآمده از شرايط خاصى است. تكرار اين آثار و يا رويكرد دوباره سازى و رو آوردن به چنين فضاهايى به خصوص در قالب آثار اركسترال، با توجه به زحمات و تلاشهاى صورت گرفته طى نيم قرن توسط موسيقيدانان بزرگى همانند حنانه، نشان از عدم شناخت پيرامون، مسائل مهم موسيقى و جامعه امروز دارد.
اين گروه در مدار بسته خويش با هياهوى بسيار مجذوب جمعيت نسبتاً انبوهى مى شوند كه هنوز محو و متحير خاطرات خوش گذشته، عصر ويلن و اركستر گلها است!


|   شناسنامه   |   آرشيو   |