منبع: ديلى استار
مواضع كنونى ايران درباره برنامه هسته اى اين كشور، نسبت به زمان شروع مذاكرات با سه كشور اتحاديه اروپايى، قوى تر شده است
به نقل از مقام هاى ايرانى: «جمهورى اسلامى از زمان شروع مذاكرات با سه كشور اروپايى موفق شده فناورى هسته اى خود را بهبود بخشد.»
مسؤولان ايران همچنين تأكيد كرده اند بازرسى هاى سرزده آژانس بين المللى انرژى اتمى تاكنون هيچ مدرك جرمى را در اختيار مخالفان برنامه هسته اى ايران قرار نداده است.
همچنين ديپلمات هاى غربى تصديق كرده اند كه آژانس در گزارش اخير خود مدرك جرمى را ارائه نكرده اما از اين گزارش نتيجه گرفته مى شود ايران تاكنون تمامى فعاليت هاى هسته اى خود رااعلام نكرده است.ايرانيان معتقدند آمريكا در نشست اخيرشوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى در وين، توانايى جمع آورى اكثريت آرا براى ارجاع پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت را ندارد.
از سوى ديگرتلاش مشترك واشنگتن و اتحاديه اروپا براى ارجاع پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت با مقاومت سرسختانه شمارى از اعضاى شوراى حكام روبروست.
بيش از نيمى از اعضاى شوراى حكام اعتقاد دارند ارجاع موضوع برنامه هسته اى ايران به شوراى امنيت، اقدامى بدون توجيه خواهد بود.
آمريكا و اتحاديه اروپا در روزهاى اخير براى جلب حمايت ديگر اعضاى شوراى حكام به منظور ارجاع موضوع به شوراى امنيت تلاش مى كنند. برخى اعضاى شوراى حكام خواهان وضع فورى تحريم هاى اقتصادى و سياسى ايران از سوى شوراى امنيت نيستند بلكه ترجيح مى دهند اين مسير گام به گام پيموده شود
بسيارى از تحليلگران سياسى در شرايط كنونى بويژه با توجه به روند صعودى قيمت جهانى نفت، بر اين باورند هر قطعنامه پيشنهادى در شوراى امنيت براى وضع تحريم هاى اقتصادى عليه ايران به احتمال قوى ناكام خواهد ماند.
همچنين شمارى از اعضاى كنگره آمريكا تهديد كردند در صورت مخالفت هند با تلاش آمريكا براى ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت، با تصويب توافقنامه اخير همكارى هاى اتمى دهلى نو و واشنگتن مخالفت خواهند كرد
در همين حال گردهمايى سران كشورهاى جهان در مقر سازمان ملل در نيويورك، فرصت مناسبى براى «بوش» و رايس خواهد بود تا مانند مسؤولين ديگر كشورها، از اين نشست براى پيشبرد سياست خارجى خود استفاده كنند.
شمارى از تحليلگران اعتقاد دارند كه تلاش بوش و رايس در نشست سران، براى فشار بر ايران به منظور آغاز دوباره مذاكرات با سه كشور اتحاديه اروپايى، يك آزمايش واقعى براى آنها خواهد بود.
جمهورى اسلامى ايران خواستار پيوستن شمارى از كشورهاى عضو جنبش عدم تعهد در شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى، مانند مالزى و آفريقاى جنوبى به مذاكرات با اتحاديه اروپاست كه آمريكا و اروپا مخالف چنين پيشنهادى هستند.
براساس گزارش نشريه بررسى هاى اقتصادى خاورميانه، هرچند كشورهاى منطقه خليج فارس معمولاً از شفافيت مالى كافى در نظام بودجه برخوردار نيستند ولى طرح هاى اين كشورها براى نحوه هزينه مازاد درآمد نفتى تا حدودى زيان كرده است و به نظر مى رسد كه مازاد درآمد نفتى بيشتر اين كشورها به سمت توسعه زيرساخت هاى غيرنفتى سوق يافته و در برخى از كشورها به برآورده شدن نيازهاى مالى جارى اختصاص مى يابد.از اين رو ايران در حال حاضر نقطه ضعفى ندارد.

شصتمين نشست مجمع عمومى سازمان ملل موضوعات مهمى را در دستور كار خود دارد كه مقابله با تروريسم، حقوق بشر، جلوگيرى از اشاعه سلاحهاى كشتار جمعى، صلح و گسترش آن از مهمترين مباحثى است كه در اين نشست مطرح مى شود و از قضا رئيس جمهورى ايران نيزدر اين اجلاس حاضربوده و سخنرانى خواهد كرد. اين سفر در حالى صورت مى گيرد كه رئيس مجلس به نشانه اعتراض چندى پيش سفر خود به آمريكا را كرد.
احمدى نژاد درباره اهداف و برنامه هاى خود از سفر به نيويورك گفت: همانطور كه مى دانيد نشستهاى مجمع عمومى يكى از بزرگترين تحركات سياسى است كه در سطح جهان برگزار مى شود و سران همه كشورهاى جهان در اين نشست ها در باره مهمترين مسائل روز دنيا با يكديگر گفت وگو مى كنند و شصتمين نشست مجمع عمومى سازمان ملل موضوعات مهمى را در دستور كار خود دارد كه مقابله با تروريسم، حقوق بشر، جلوگيرى از اشاعه سلاحهاى كشتار جمعى، صلح و گسترش آن از مهمترين مباحثى است كه در اين نشست مطرح مى شود و ملت ما در تك تك آنها داراى دكترين و نظريات مبتنى بر فرهنگ انقلاب اسلامى است.
مهمترين قضيه در اين ميان بحث هسته اى است و بسيارى بى صبرانه منتظر شنيدن پيشنهادات تازه ايران هستند.
احمدى نژاد اضافه كرد: در حاشيه اجلاس، ارتباطات بين ما و كشورهاى مختلف پيرامون مسائل دوجانبه و منطقه اى مورد بحث قرار مى گيرد و حجم وسيعى از كار سياسى و فرهنگى كه مى بايد در طول زمان انجام شود، اتفاق مى افتد و ما از اين فرصت استفاده خواهيم كرد
وى با بيان اينكه در مدت اقامت در نيويورك دو سخنرانى در صحن عمومى سازمان ملل خواهد داشت، گفت: در سخنرانى ۵ دقيقه اى خود درباره تغيير ساختار سازمان ملل و تحولات آن و تغييرات آن، ديدگاههاى جمهورى اسلامى را مطرح خواهم كرد. باور ما اين است كه سازمان ملل متحد بايد در دفاع از حقوق ملت ها و جلوگيرى از تسلط يك يا چند كشور و تسلط مراكز ثروت و قدرت تلاش كند كه اين امر نيازمند برنامه ريزى جدى و تحولات اساسى است و در سخنرانى ۳۰ دقيقه اى ديگر خود در صحن عمومى سازمان ملل درباره مواضع و ديدگاههاى جمهورى اسلامى و همچنين ابتكار ايران درباره انرژى هسته اى سخنرانى خواهم كرد چرا كه ما معتقديم انرژى هسته اى يك نعمت الهى و دستاورد بشرى و متعلق به همه ملتهاست و همه انسانها حق دارند از اين انرژى پاك و مفيد استفاده كنند.
رئيس جمهور افزود: در موضوع پرونده هسته اى ما پيشنهادات جديدى داريم كه آن را عنوان خواهيم كرد.
اما در ميان انتصابهاى جديد مديرعامل ايرنا نيز مشخص شد و همچنين عارف جاى خود را به پرويز داوودى داد.داوودى، مدير گروه اقتصاد دانشگاه شهيد بهشتى و مشاور اقتصادى رئيس قوه قضائيه ايران است.وى ۵۳ سال دارد و پس از حسن حبيبى و محمدرضا عارف، سومين كسى است كه در ايران سمت معاون اولى رئيس جمهور را در دست مى گيرد.
اما احمد خادم المله مديرعامل جديد خبرگزارى جمهورى اسلامى در مراسم معارفه خود تأكيد كرد كه تلاش خواهد كرد تا «ايرنا» رهبرى عرصه اطلاع رسانى در كشور را به دست گيرد. خادم المله با اشاره به اين كه «ايران در معرض تهاجم خبرى رسانه  هاى استكبارى است» خاطر نشان كرد كه ايرنا بايد پدافند خط مقدم اين تهاجم خبرى باشد.
مدير عامل جديد ايرنا در ادامه به  مشكل انفعال در بحث خبرى اشاره كرد و گفت كه امروز زمان انفعال خبرى به سر رسيده و ما بايد به سمتى حركت كنيم كه بتوانيم با رسانه  هاى مطرح در جهان رقابت كنيم.
در اين هفته مؤسسه «بنياد آزادى، رشد و آبادانى ايران (باران)» به رياست سيدمحمد خاتمى، رئيس جمهور سابق به ثبت رسيد. اعضاى مؤسس اين بنياد آقايان سيدمحمد خاتمى، حسن حبيبى، محمدرضا عارف، محمد باقريان، محمد ستارى فر، سيدصفدرحسينى و جعفر توفيقى هستند. اين گروه گردهم آمده اند تا با تأسيس بنياد باران، به حفظ و ارتقاى سرمايه انسانى كشور كمك كنند. خاتمى اين روزها فعالتر از دوران رياست جمهورى نشان مى دهد و بايد ديد گفت وگوى تمدنها راچگونه دنبال مى كند.

كامبيز توانا
رئيس سازمان انرژى اتمى ايران درروسيه پيمان دوستى را محكم كرد تا به اروپا كه اين روزها با سردرگمى فقط شعار ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت سازمان ملل را تكرار مى كند نشان دهد دست و پا بسته نيست تا منتظرحركت بعدى اروپا بماند. ضمن اينكه ايران همكارى با آژانس رابه تدريج به سوى نوعى مشروطيت سوق مى دهد.
سرگئى لاوروف وزيرخارجه روسيه در ديدار با آقازاده رئيس سازمان انرژى اتمى در مسكو تأكيد كرد: با گزارش البرادعى شك و ترديدها درباره برنامه هسته اى ايران كاملاً رفع شده است
لاوروف در اين ديدار تأكيد كرد : تلاش مى كنيم روند تكميل نيروگاه بوشهر را تسريع و نگرانى هاى ايران را در اين خصوص مرتفع كنيم.
وى خواستار آن شد كه طرف ايرانى در دوره جديد دولت، رئيس كميسيون مشترك خود با روسيه را هرچه سريعتر تعيين كند.
وزيرخارجه روسيه در بخشى از گفت وگوهايش با آقازاده در خصوص گزارش اخير البرادعى مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى گفت : اين گزارش نشان داد كه از نوامبر ۲۰۰۴ تاكنون هيچ نقصى در برنامه ايران نبوده و آلودگى هاى يافت شده در دستگاههاى سانتريفيوژ ايران منشا خارجى داشته است.
وى با بيان اينكه با گزارش البرادعى شك و ترديدها پيرامون برنامه هسته اى ايران كاملاً برطرف شده است، افزود : اين موضوع نشان دهنده همكاريهاى مفيد و گسترده ايران و آژآنس بين المللى انرژى اتمى است و ما و شما و آژانس و ساير كشورها تلاش مى كنيم گزارش بعدى البرادعى آخرين گزارش وى در خصوص ايران باشد و همه نگرانى ها در مورد ايران پايان پذيرد.
وزير خارجه روسيه اقدام ايران در رفع تعليق كارخانه يو سى اف اصفهان را حق حاكميت ايران دانست و تأكيد كرد : ما حق ايران را در دستيابى به تكنولوژى هسته اى به رسميت مى شناسيم و از اين حق حمايت مى كنيم و انتظار داريم شما هم كمك كنيد كه مسائل بين المللى در اين خصوص حل و فصل شود.
لاوروف تصريح كرد : ما در پى راه حل هايى هستيم كه رضايت ايران را در تأمين انرژى آينده جلب كند و مايليم كه ايران به مذاكرات خود ادامه دهد.
آقازاده در اين ديدار گزارش البرادعى را حاوى نكاتى مثبت و منفى خواند و با اشاره به همكاريهاى جامع و گسترده ايران و آژانس يادآور شد كه در طول يك سال ونيم گذشته ۱۲۰۰نفر روز بازرسى از ايران انجام شده كه در تاريخ فعاليت آژانس بى سابقه بوده است.
آقازاده با بيان اينكه اروپايى ها در محاسباتشان دچار اشتباه شده اند تصريح كرد : چنانچه اروپايى ها شرايط كشور ما را درك مى كردند پيشنهادات مناسب تر و معقول ترى ارائه مى دادند و ما اميدواريم آنها اشتباهشان را جبران كنند.
الكساندر روميانتسف رئيس سازمان انرژى اتمى روسيه نيز در ديدار خود با آقازاده از اقدامات انجام شده براى آغاز ارسال سوخت هسته اى نيروگاه بوشهر خبر داد.
در اين ديدار كه محمد سعيدى معاون امور بين الملل و برنامه ريزى سازمان انرژى اتمى و اسدالله صبورى معاون امور نيروگاههاى اين سازمان نيز حضور داشتند، آقازاده روابط دو كشور تهران - مسكو را مهم خواند و گفت : ايران، روسيه را به عنوان يك كشور مهم در مسائل تجارى و بازرگانى خود به حساب مى آورد و خواهان گسترش روابط در زمينه هاى انرژى، صنعت و هسته اى است
الكساندر روميانتسف نيز در اين ديدار خواستار اعتماد ايران به مسكو در زمينه تكميل به موقع نيروگاه بوشهر شد و تأكيد كرد : سوخت نيروگاه بوشهر بر اساس برنامه زمانبندى توافق شده به ايران ارسال خواهد شد و اقدامات مقدماتى آن در حال انجام است
رئيس سازمان انرژى اتمى روسيه اعلام كرد : روسيه، ايران را شريك استراتژيك خود و كشورى مهم در منطقه مى داند.
ايران تسليم تقاضاى اروپا نمى شود
اما ايران نه تنها قصد عقب گرد ندارد كه روشهاى ديگرى را پيش گرفته است. منوچهر متكى گفت: تعليق دوباره نيروگاه اصفهان به هيچ عنوان مطرح نيست و هر گونه گفت وگو با اتحاديه اروپا در مورد مسائل هسته اى بايد بدون پيش شرط انجام شود. متكى اضافه كرد: مذاكرات با كشورهاى اتحاديه اروپا و اعضاى شوراى حكام در جريان است و تأكيد ما بر ادامه مذاكرات با توجه به احقاق حق قانونى ما در داشتن فناورى صلح آميز هسته  اى است.
وزير خارجه در خصوص ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت گفت: هيچ دليل قانونى و حقوقى براى اين كار وجود ندارد و ايران همكارى لازم را با آژانس انجام داده و در راه اعتمادسازى و شفاف  سازى فعاليت هاى خود از هيچ گونه همكارى با آژانس دريغ نكرده است.
متكى گفت اگر اروپا پرونده ايران را به شوراى امنيت سازمان ملل متحد ارجاع كند، اين اقدام عواقبى در بر خواهد داشت. وى درباره جزئيات اين عواقب توضيح نداد.
اتحاديه اروپا به ايران هشدار داده است كه اگر حاضر نشود در مورد مسائل هسته اى بر سر ميز مذاكرات برگردد، پرونده اين كشور را به شوراى امنيت سازمان ملل ارجاع خواهد داد. كاندوليزا رايس اعلام كرد كه آمريكا به دنبال جلب حمايت بين المللى براى تصميم گيرى عليه ايران در شوراى امنيت سازمان ملل متحد است.
وى از روسيه، چين و هند خواست در تهديد ايران به اعمال تحريم به آمريكا بپيوندند و گفت: »جامعه جهانى بايد يكصدا شود و به ايران پيام دهد كه رفتارش در مذاكره با اروپاييها و سپس ترك اين مذاكرات قابل قبول نيست.» اما به نظر نمى رسد روسيه و هند توجه چندانى به خواسته آمريكا نشان دهند.
همكارى مشروط
خبرگزارى فرانسه گزارش داد: بر اساس سندى كه ايران به آژانس بين المللى انرژى اتمى در وين تحويل داده است، تأكيد كرده تنها در صورتى كه حق اين كشور در توليد سوخت هسته اى به رسميت شناخته شود، به طور كامل با بازرسان آژانس همكارى خواهد كرد
ايران اعلام كرد كه مصمم به ادامه همكارى كامل با آژانس است اما منوط به آن كه از حقوق مسلم خود براى استفاده از انرژى صلح آميز از جمله چرخه سوخت محروم نشود. اين پيام جدى ترين اولتيماتومى است كه تا به حال ايران صادر كرده و اروپا راه بسيار سختى در پيش دارد.
با نزديك شدن اجلاس آژانس بين المللى انرژى اتمى براى تصميم گيرى در باره برنامه هاى هسته اى ايران، دولت تلاش گسترده اى را آغاز كرده تا از ارجاع پرونده كشور به شوراى امنيت سازمان ملل جلوگيرى كند. از سوى ديگر آمريكا نيز تهاجم ديپلماتيك جديدى به راه انداخته تا جمهورى اسلامى را متمرد از قطعنامه هاى آژانس نشان دهد و موضوع را به شوراى امنيت سازمان ملل ببرد
در مقابل وزير خارجه آمريكا در واكنش به گزارش هايى در مورد احتمال مخالفت هند با ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت سريعا واكنش نشان داد و از هند و همچنين از روسيه و چين خواست كه همه جمهورى اسلامى را تحت فشار قرار دهند تا فعاليت ها ى هسته اى خود را متوقف كند
بعضى از نمايندگان كنگره آمريكا حنى فراتر رفتند و هند را تهديد كردند كه اگر با ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت مخالفت كند، توافق نامه اخير بين آمريكا و هند در مورد كمك آمريكا به گسترش برنامه اى هسته اى غير نظامى هند به خطر خواهد افتاد
هند كه مناسبات نزديكى با جمهورى اسلامى دارد و از سوى ديگر نمى خواهد آمريكا را كه در سال هاى اخير روابط خود را با آن گسترش داده برنجاند، از هر دو طرف خواسته تا از مناقشه بپرهيزند و از راه گفت وگو اختلافات خود را حل كنند
از سوى ديگر دولت آمريكا در ديپلماسى خود در مورد برخورد با برنامه هاى هسته اى ايران چنين وانمود مى كند كه ايران قطعنامه هاى آژانس را زير پا گذاشته، مذاكرات براى حل مسالمت آميز بحران هسته اى را رها كرده و برنامه ها هسته اى خود را به رغم ميل جامعه بين المللى به پيش مى برد .نيويورك تايمز در اين موضوع چنين نتيجه مى گيرد:ايران اميد وار است كه حمايت كشور هاى غير متعهد و كشورهاى ديگرى مثل برزيل و آفريقاى جنوبى را جلب كند ولى موضوع مهم اين است كه همه اين كشورها در حدود يك ماه پيش همصدا با آمريكا و اروپا با صدور قطعنامه اى در اجلاس آژانس از ايران خواستند كه فعاليتهاى هسته اى در اصفهان را متوقف كند و ايران به اين خواسته تاكنون تن نداده است
از اين رو حتى براى اين كشور هايى كه ممكن است با ايران همدردى نشان دهند، شايد راهى نباشد جز آنكه تا موقعى كه ايران اين قطعنامه را اجرا نكند با سختگيرى هاى آمريكا مخالفت نشان ندهند.»
البته شايد باز هم آخرين اميد جمهورى اسلامى براى به تأخير انداختن ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت حضور رئيس جمهور احمدى نژاد در مجمع عمومى سازمان ملل در نيويورك و ارائه طرح جديدى براى حل بحران هسته اى كشور باشد كه قبلاً قول آن را داده بود ودر آن صورت آژانس بين المللى انرژى اتمى ممكن است كه در اجلاس روز نوزدهم سپتامبر خود به جاى ارجاع فورى پرونده ايران به شوراى امنيت يكبار ديگر از جمهورى اسلامى بخواهد كه فعاليت هاى هسته اى را در اصفهان متوقف كند و بر سر ميز مذاكره باز گردد آمريكا نيز ممكن است كه با اين برخورد معتدل تر به طور تاكتيكى موافقت كند و بعداً جمهورى اسلامى را هر چه بيشتر در تنگنا قرار دهد. در هر صورت تصور عمومى غربى ها اين است كه بحران بزرگ ديگرى در منطقه خاور ميانه در راه است.