هر بار كه مى رويم سراغ ليست پرفروشهاى روزنامه نيويورك تايمز خدا خدا مى كنيم اين فهرست تكانى خورده باشد تا مدام از كتابهاى تكرارى در اين ستون ننويسيم. همين هم شد و اين بار شاهد يك تكان نسبى در اين ستون بوديم. «حقه قطبى» نوشته كلايو كاسلر و پل كمپرسس بالا خره توانست جاى كتابهاى يكى دو ماه اخير را بگيرد و خودش بنشيند آن بالا. بعد اين شادى زيادى دوام نياورد. چون باز هم چشممان خورد به اسم چند تا كتاب كه اين قدر در اين ستون و صفحه از آنها گفتيم خودمان هم رويمان نمى شود ديگر ادامه بدهيم ولى...
كتاب دوم اين فهرست همان «رمز داوينچى» دن براون است.بعد هم مى رسيم به كتاب سوم كه كتاب اليزابت كاشتاو است. اگر يادتان باشد به تفصيل درباره اين نويسنده وكتابش نوشتيم.ضمناً بخش مرور كتاب روزنامه نيويورك تايمز به «زادى اسميت» اختصاص دارد .همين نويسنده اى كه مطلب اصلى صفحه را به او اختصاص داديم.
اما دنيا هموار است توماس فريدمن همچنان پرفروش ترين كتاب غير تخيلى است.اين كتاب به گفته يكى از مسؤولان و دست اندر كاران نشر آن (چارلز ادمونتون)توانست فروش نسخه هايش را از مرز ۴ ميليون هم عبور دهد.
با اين وجود بعيد نيست اين كتاب هم بتواند در زمره كتابهاى بى نظيرى چون رمز داوينچى قرار بگيرد.
۱۷۷۶ ديويد مك كالو رتبه دوم اين فهرست را به خود اختصاص داده. جالب اينكه روى اين كتاب هيچ نقدى نوشته نمى شود و يا حداقل روزنامه اى چون نيويورك تايمز آن را لايق بررسى موشكافانه منتقدانى چون كاكوتانى وشفرد نمى داند .
يكصد نفرى كه دور آمريكا چرخيدند عنوان كتاب ديگرى است كه به تازگى به فهرست روز نامه نيويورك تايمز اضافه شده است. اين روزنامه بخشى دارد با عنوان ۵ كتاب برتر در يك نگاه كه اصولاً كتابهايى هستند با فروش خوب در هفته هاى اول. در اين بين كتابى وجود دارد با عنوان بهترين زندگى الآن شما. بعد از آن هم كتاب معروف ركوردهاى جهانى گينس به چشم مى خورد كه نسخه ۲۰۰۶ آن تا چند روز آينده توزيع سراسرى مى شود. اسطوره شناسى دكتر ارنست هم جزو كتابهاى پر طرفدار است كه بچه هاى ايرانى اغلب با كارتون اين كتاب آشنا هستند .در اين كتاب بچه ها ترغيب شدند به خريد كتابهاى جيبى.
كتاب خيابان لنگرگاه نوشته دبى ماكومبرهم كتاب پرطرفدارى است براى بچه ها و البته نوجوانان.اين كتاب جزو ۱۰ كتاب پرفروش كودك و نوجوان آمريكاست.

گرد آورى و ترجمه : عليرضا كيوانى نژاد
بدنه ادبيات روز دنيا، لحظه به لحظه سترگ تر مى شود. جالب آنكه در اين رهگذر، نويسندگانى ظهور مى كنند كه على رغم داشتن سن و سال كم، پله هاى ترقى و پيشرفت را يكى يكى كه نه، چند تا چند تا طى مى كنند و به جايى مى رسند كه براى خيلى ها، آرزوست. اين روند، در مورد عده اى اتفاق مى افتد كه آنها را در زبان انگليسى (Rare) يا نادر مى نامند. لقب نادر زيبنده اين افراد است به راستى. آنهايى كه تبلور استعدادهايشان هر تابويى را مى شكند. از اين گروه اگر بخواهيم نمونه اى ذكر كنيم، يكى همين «زادى اسميت» رمان نويس و كوتاه نويس انگليسى است. «زادى اسميت» امروز در موقعيتى قرار دارد كه روزنامه گاردين نيز به تحسين آن پرداخته است.
زادى متولد شمال لندن است در سال ۱۹۷۵. پدرش انگليسى است و مادرش اهل جامائيكا. او انگليسى را در دانشگاه كمبريج دنبال كرد و در سال ۱۹۹۷ از اين دانشگاه معتبر فارغ التحصيل شد. اسميت اولين رمانش را با نام دندانهاى سفيد در سال ۲۰۰۰ منتشر كرد. رمانى كه منتقدان ادبى انگليس، آن را تكانى خفيف دانستند در سبك و سياق نگارش. اين رمان كه با اقبال عمومى نيز همراه شد، سه داستان مجزا بر محور خانواده دارد. در همان سال كتاب اسميت توانست جايزه اولين كتاب چاپ شده يك نويسنده را كه هر سال توسط روزنامه گاردين اهدا مى شود، به نويسنده اش هديه كند. اين كتاب جوايز ديگرى را هم برد كه از آن بين مى توان به جايزه «اما» (EMMA) اشاره كرد. دندانهاى سفيد در ادامه باز هم جوايز زيادى را به نويسنده خود اهدا كرد اما اين جوايز اسميت را از رسيدن به درجات موفقيت باز نداشت. اين كتاب به بيش از ۲۰ زبان زنده دنيا ترجمه شد. در پاييز سال ۲۰۰۲ كانال ۴ تلويزيون فرانسه، بر پايه اين رمان، سريالى را تهيه كرد كه آن نيز مورد تفقد و توجه مردم قرار گرفت.
زادى درباره جوايزى كه برده مى گويد: «وقتى شما مشغول نوشتن هستيد حتى نمى دانيد، ناشرى پيدا مى شود كه نوشته هايتان را چاپ كند يا نه. پس گرفتن جايزه را اصلاً در ذهن نمى پرورانيد. من اما از اين قاعده تا حدى مستثنى هستم. تنها به اين فكر مى كنم - موقع نوشتن - كه داستان، داستانى خواندنى، جذاب و با قابليتهاى فنى بالايى از آب دربيايد. حتى پيش خودم مى گويم، اگرهيچ ناشرى نخواست آنها را چاپ كند، مى گذارمشان توى كشوى ميز تحريرم!»
اين جملات بيشتر تعارف هستند چون اسميت در بين نويسندگان نسل جديد بريتانيا، يك اتفاق نادر است. اولين رمانش چنان منتقدان را سرجايشان نشاند كه هيچ ناشرى جرأت نكرد به اسميت بگويد نه. دومين رمان اسميت نيز رمانى در خور از آب درآمد. «دستخط يك مرد» عنوان اين رمان بود كه در سال ۲۰۰۲ به بازار آمد اما نتوانست مانند دندانهاى سفيد، سروصدا كند. شايد نوشتن چند داستان كوتاه با مضامين تقريباً غير اخلاقى كه البته قصد نكوهش جو حاكم بر شهر لندن را داشت، تا حدى اسميت را از مشى اصلى دور كرد. صد البته كه خودش اين مسأله را قبول نمى كند و مى گويد: «اين كتاب - دستخط يك مرد - داستان يك ضرر است. فقدانى كه از مشغوليت ذهنى ناشى مى شود. مثلاً وقتى شما مى خواهيد به يك جشن تولد برويد و ذهنتان درگير است كه كدام لباس را بپوشيد. ولى دليل بى توجهى منتقدان به اين رمان را نمى دانم. درصورتى كه اين رمان هم توانست جايزه بهترين رمان خيالى سال ايرلند را از آن خود كند.»
منتقدان بر اين باورند كه اسميت اگرچه نويسنده اى توانا و هوشمند است، اما در پاره اى از موارد نوشتن داستانهايى كه در شأن او نيست، كار را تا حدى برايش مشكل مى كند. شايد از اين حيث شبيه پل استر آمريكايى هم باشد. اسميت تجربه نوشتن داستانهاى كوتاه را با كتاب «بچه هاى سوخته آمريكا» به منصه ظهور گذاشت. اين كتاب مشتمل بر ۱۸ داستان كوتاه است و منتقدان نيز آن را تجربه جديد اين نويسنده مى دانند.
اما آنچه باعث شد اسميت را در شماره اين هفته ايران جمعه معرفى كنيم، كتاب «زيبايى» اين نويسنده است. رمانى در خور نام او كه بايد منتظر ارائه آن در نمايشگاه بين المللى كتاب فرانكفورت آلمان هم باشيم. مجله Granta اين نويسنده را به خاطر اين كتاب و البته دندانهاى سفيد، به عنوان يكى از ۲۰ رمان نويس برتر جوان انگلستان معرفى كرده است.
«زيبايى» در واقع سومين رمان اسميت است (رمان بلند) كه امسال به بازار آمده يا بهتر است بگوييم مى آيد. چون ناشرش گفته كه اين كتاب پس از ارائه در نمايشگاه كتاب فرانكفورت آلمان، توزيع سراسرى مى شود.
اين كتاب كه داستانى تخيلى دارد، سوژه اى است كه سالها در ذهن زادى اسميت بوده و به گفته خودش، سالها وقت صرف كرده تا تمام زواياى آن را در ذهن بپروراند. برنده جايزه «orange» درباره اين كتاب مى گويد: «اگر مى خواستم رمانى بنويسم كه در كارنامه ام به عنوان اولين اثر مشخص باشد، دوست داشتم اين كتاب بود. اما ديدم اين سوژه را نمى شود طى يك يا دو سال نوشت. پس رفتم سراغ نوشتن كتابهايى چون گفت وگو با فرشته يا قسمتى از يك فلش. بعد سالها گذشت و به اين نتيجه رسيدم كه الآن ذهنيت نوشتن اين رمان را دارم.»
اسميت خود مى داند تا كجا توضيح بدهد كه «ماركتينگ» را از دست ندهد و پس فردا ناشرش نگويد تو موضوع كتابت را لو دادى و قرارداد بى قرارداد!
اسميت درباره نويسنده هاى مورد علاقه اش مى گويد: «از دوران نوجوانى به نويسنده هايى چون جيمز جويس، آستورياس، كريستين بوبن، مارسل پروست، اگزوپرى وگرين، علاقه داشتم. الآن هم اين ليست را بهترينهاى دنيا مى دانم و البته چند نويسنده ديگر به اين فهرست اضافه شده اند. افرادى چون شل سيلور استاين، بولگاكوف، ميلان كوندرا، ماركز، گونترگراس و غيره. باز هم بگويم؟» وى تأكيد مى كند كه سبك و سياق گراهام گرين را بسيار مى پسندد. وى به اين سؤالات در يك كنفرانس خبرى كه به مناسب بزرگداشت آگاتا كريستى، ملكه جنايى دنيا برگزار شده بود، پاسخ داد. در پايان هم اضافه كرد: «يازدهم تا هجدهم سپتامبر، هفته آگاتا كريستى است. من مى دانم كه هيچ كس نمى تواند دوباره «مارپل» را بيافريند و شايد «مارپل»ها حوصله نداشته باشند از اين نقطه به نقطه اى ديگر بروند و پيگير پرونده اى باشند. من كريستى را خيلى دوست دارم.»
اسميت جايزه «مرد كتابدار» را در سال ۲۰۰۵ به خاطر كتاب زيبايى به خودش اختصاص داده است.
منابع: ۱- گاردين ۲- بوك براوس

مجله ميراث چاپ آمريكا در صفحه ۴ خود خبرى را مى نويسد كه تا حدى براى علاقه مندان به مجموعه كتابهاى هرى پاتر تازگى دارد. اين مجله به نقل از نايجل نيوتن رئيس مؤسسه انتشاراتى بلومبزبرى - ناشر مجموعه كتابهاى هرى پاتر - مى نويسد: «ترجمه هاى غيرقانونى از اين كتاب براى ما دردسرساز شده. به طورى كه مى شنويم در هند و چين اين كتاب به قيمتى بسيار نازل به مردم عرضه مى شود. هدف اصلى چاپ اين كتابها از بين بردن حق التأليف است.»
اين انتشارات سال گذشته مبلغ ۳‎/۶ ميليون پاوند از انتشاراتى «واكر» به دليل چاپ بخشهايى از كتاب خانم رولينگ غرامت دريافت كرد. اما مجله ادبى اسب بلند بالا كه اصولاً يك مجله تخصصى شعر است خبرى دارد از نويسنده سبيلو آلمانى بنام «گونتر گراس». اين مجله به نقل از گراس مى نويسد: به سربازانتان بگوييد از عراق برگردند. يك روز پس از اينكه تونى بلر نخست وزير انگلستان اعلام كرد در انتخابات آتى از «شرودر» حمايت مى كند گراس اعلام كرد آلمان سرزمين نويسنده هاست. آقاى بلر اجازه بدهيد ما خودمان انتخاب كنيم.
اين اولين بار نيست كه گونتر گراس وارد كشمكشهاى سياسى مى شود. گراس معتقد است كه شرودر چيزى براى ارائه به مردم آلمان ندارد و حمايت از جنگ عراق نيز كارى عبث و بيهوده بوده است. در بخشى از اعلاميه گراس كه در اكثر روزنامه هاى آلمانى زبان هم چاپ شده آمده: مردم آلمان دو جنگ بزرگ و اصلى را پشت سر گذاشتند. آثار اين جنگها تا امروز هم آشكارا ادامه دارد. مردم بايد از اين جنگها عبرت گرفته باشند اگر طالب دموكراسى هستند.
گراس برنده نوبل ادبى ۱۹۹۹ است. روزنامه گاردين در بخش ادبى خود از هفته بانو جنايى دنيا مى نويسد. از يازدهم تا هجدهم سپتامبر هفته آگاتا كريستى نامگذارى شد. در اين هفته نويسندگان و صاحب نظران انگليسى براى اداى احترام به اين بانو نويسنده مقالات زيادى را به چاپ مى رسانند.