آرزو رستم زاد
۱
از روزگارى كه نق نق هايمان از بطالت تابستان به نق نق هاى تازه از سحرخيزى پاييز وصل مى شد، زمان زيادى مى گذرد... ما بوديم... پاييز بود... باران... روزهاى كوتاه دلگير و سرودى كه از تمام اصوات بم و نامفهومش فقط «همشاگردى سلام» را به ياد داريم!... روزهايى كه بيدار بوديم و نبوديم. پاييز بهانه خوبى بود براى توجيه تنبلى به جا مانده از تابستان! به يك «پاييز فصل خواب آورى است» بسنده مى كرديم و توى خواب صبحانه مى خورديم، توى خواب لباس مى پوشيديم، توى خواب راه خانه تا مدرسه را مى رفتيم... چشم بسته سر صف مى ايستاديم... چشم بسته در كلاس مى نشستيم و همان طور چشم بسته تكاليف مان را سر هم بندى مى كرديم. حالا ولى بعيد مى دانيم كسى از آدم هاى دنيا حاضر نباشد پاى معامله بخشى از عمر مانده، با چند روز از روزهاى چشم بسته مدرسه بايستد. پاييز مادر نوستالژى است و همين است كه حسادت كودكانه مان را به كودكان مدرسه اى برانگيخته مى كند!
۲
لازم نيست حتما آدم نوستالژيكى باشيد كه تب و تاب روزهاى پيش از مدرسه هوايى تان كند. فكر كردن به روزهايى كه بى هيچ مسؤوليتى بايد براى مدرسه رفتن آماده مى شديم، همه مان را دلتنگ مى كند. خنكاى دم پاييز... بازار شلوغ گرم... مداد قرمز... دفتر مشق ۴۰ برگ... كيف... روپوش... تغذيه هاى كارتنى طول سال...
و چه لذتى دارد اين خريد مدرسه! حتى اگر كج دار و مريز... حتى اگر نيمه كاره... حتى اگر با جيب خالى... حتى اگر دست نگه داشته باشى تا از حراجى هاى بعد از شروع سال تحصيلى خريد كنى!
روزهاى مدرسه، پيش از مهر ماه از هميشه چشم انداز زيباترى دارند كه اعتراض ها را به حداقل مى رساند. يك جور هيجانى كه مثل همان بار اول مدرسه رفتن است، به استثناى اضطراب ناآشنايى. قول هاى عملى نشده درس خواندن را در پيش از شروع هر سال تحصيلى كه به خاطر داريد؟ يا خريدهايى كه براى بچه ها تنها «خريدن» آن مهم است، نه قيافه و جنس و مد و قيمت و...
۳
تحول پاييز هيچ عجيب نيست. اينكه باران و عمر كوتاه روز و هجوم اين همه دانش آموز و دانشجو و استاد و معلم هايشان يك دفعه به شهر تحميل شود، هر كدام به تنهايى كافى است تا هيچ چيز پاييز شبيه فصل هاى ديگر نباشد. به اين ها حس هاى شخصى را هم اضافه كنيد تا مطمئن شويد كه لقب «خاص» براى پاييز مناسب است.
ادعاى بى موردى نيست اگر بگوييم هر كس فقط براى شش، هفت سال مى تواند مهر ماه را بى خاطره سر كند. روز اول مدرسه رفتن، نقطه شروع خاطراتى است كه حتى بعد از پايان تحصيلات هم باز به همان اثرگذارى اند كه قبل تر بودند. براى كلاس اولى ها اما اين روز با جشن و شادى تصنعى ۳۱ شهريور شروع مى شود. تعارف كه نداريم! روز پيش از مدرسه نه براى نسل ما جالب و خاطره انگيز بود، نه براى هيچ كدام از بچه هايى كه از نسل امروز ديده ايم. اما اشك و زارى روز اول مدرسه كه انگار سينه به سينه و نسل به نسل منتقل مى شود، حكايت خودش را دارد!
روان شناسان عوامل مختلفى را در پذيرش مدرسه از جانب كودكان مؤثر مى دانند. ظاهر معلم، رنگ آميزى كلاس ها، مقررات مدرسه و حتى رنگ پوشش دانش آموزان. اين موارد البته تحت تأثير ميزان وابستگى بچه ها به والدين قرار دارند.
دكتر موسوى، روانشناس در اين باره مى گويد: «از بين بردن وابستگى بچه ها، در سال هاى پيش از دبستان و به طور تدريجى بايد انجام گيرد وگرنه كار بسيار دشوارى خواهد بود كه اثرات نامطلوبى روى عاطفه كودك به جا مى گذارد. به همين جهت مهد كودك ها و مراكز پيش دبستانى فرصت مناسبى براى كم كردن اين وابستگى ها هستند.»
۴
بوق... ماشين... ترافيك... دود... سرسام... عجله... «باز مدرسه ام دير شد!»
ترافيك پاييز، بخصوص روزهاى اول مهر سرسام آورترين لحظه هايى است كه آدم مى تواند تجربه كند! اما امسال اوضاع كاملاً فرق دارد! اضافه كردن شلوغى نزديك افطار به حال و هواى مهر ماه، وضع ترافيك امسال را از هميشه بدتر خواهد كرد! هر چند كه در سال هاى اخير، برنامه هاى ويژه راهنمايى و رانندگى، سازمان ترافيك و نيروى انتظامى باعث شده است عصبانيت، كمتر كسى را از پاييز دلخور كند. امسال هم مثل گذشته، كماكان شاهد برنامه هاى اين سازمان ها خواهيم بود. نيروى انتظامى قصد دارد يگان ويژه خود را در ۲۰۰ نقطه از تهران مستقر كند، برخورد جدى ترى با رانندگان متخلف داشته باشد و نيروهاى بيشترى در نقاط پرترافيك و پر تردد شهر، به كار گيرد. علاوه بر اين، رايگان بودن مترو و اتوبوس براى دانش آموزان و دانشجويان كه مدت زمان ادامه طرح آن رابطه اى مستقيم با شدت و دوام ترافيك دارد، خود عامل مؤثر ديگرى است تا لااقل عده اى از افراد، براى مدت كوتاهى هم كه شده، در مورد بيرون آوردن اتومبيل هاى شخصى خود ترديد كنند. حتى اگر اين عده، يك دهم جمعيت پشت رول نشين تهران هم نباشند!
۵
تعداد دانش آموزان ايران سيرى نزولى پيدا كرده است! تعجب نكنيد! موضوع، ربطى به فقر و كاهش فرهنگ تحصيل ندارد. كاهش ۳ميليونى جمعيت دانش آموزان ايران، فقط و فقط نتيجه برنامه هاى تنظيم خانواده در سال هاى پيش است.
در سال ۸۳ ، شانزده ميليون دانش آموز داشتيم كه از اين ميزان، تنها ۶ميليون نفر كم سن و سالان ابتدايى بودند و اين رقم هر سال قرار است در كسرى ضرب شود كه شايد تا ده سال ديگر، رقم دانش آموزان ما را به حدى برساند كه كفاف اعتبارات آموزش و پرورش را بدهد! اما اگر از منظر ترافيك بخواهيم به قضيه نگاه كنيم، موضوع هيچ جاى خوشحالى ندارد. قشر پرجمعيت دبستانى ديروز، حالا دانشجويانى هستند كه رفت و آمدشان در سطح شهر قابل قياس با كودكان ابتدايى نيست. اين را جدا از دانشجويان و كارمندان جوانى گفتيم كه رفت و آمدشان با وسايل نقليه شخصى صورت مى گيرد!
۶
گذراندن بخش بزرگى از روز در مدرسه، خواه ناخواه بحث بهداشت را پر رنگ تر مى كند. چه بهداشت غذايى و چه بهداشت فردى. يك بى دقتى كوچك، خصوصا ً در پاييزى كه دگرگونى هاى جوى آن مى تواند مسبب هجوم بيمارى ها باشد، مشكلات زيادى به بار خواهد آورد.
دكتر سيد ضياءالدين حسينى مظهرى، رئيس انستيتو تغذيه و صنايع غذايى ايران در اين باره مى گويد: «محل عرضه مواد غذايى بايد از امكانات و بهداشت كافى برخوردار باشد. نگهدارى بعضى از مواد خوراكى خارج از يخچال، باعث فساد آنها مى شود و از آنجايى كه سيستم دفاعى بدن بچه ها، خصوصاً در مقطع ابتدايى، ضعيف است، بسرعت بيمار شده و در نتيجه يا از مدرسه عقب مى افتند، يا يادگيرى آنها با مشكل مواجه مى شود. به علاوه، فرد بوفه دار و عرضه كننده مواد غذايى بايد داراى كارت بهداشت باشد و سلامت او توسط متخصصان تأييد شده باشد.»
اما از طرفى، درگيرى هاى اخير ايران با وبا، نگرانى هاى زيادى را از حيث ابتلاى دانش آموزان به بيمارى هاى عفونى در خانواده ها به وجود آورده است. تا آنجا كه شايعاتى راجع به تعطيلى مدارس هم شنيده شد!
دكتر مظهرى در اين باره معتقد است: «مسأله مهم در درجه اول، مصونيت دانش آموزان از وبا است كه اين مسأله با توجه به سلامت آب و سبزيجات ميسر است. بنابراين دانش آموزان مى بايست نه از ليوان مشترك استفاده كنند و نه از شربت و آبميوه و خوراكى هاى باز.»
نظر عده اى از كارشناسان اما اين است كه پول توجيبى دادن به بچه ها، بزرگترين مسير فرعى ابتلاى آنها به بيمارى است. چرا كه به اين شكل نه تنها راه تغذيه ناسالم از طريق پفك نمكى و چيپس و... براى بچه ها باز مى شود، بلكه علاقه بچه ها به لواشك، گردو و خوردنى هايى از اين قبيل، آنها را به سوى دستفروش ها هدايت مى كند. دستفروش هايى كه محتمل ترين راه شيوع وبا بوده اند.
دكتر مظهرى پيشنهاد مى كند: «خانواده ها بايد براى تشكيل انجمن اوليا و مربيان اقدام كرده و با سركشى مداوم و سر زده به مدارس، وضعيت بهداشتى را بررسى كنند و در صورت مشاهده تخلف، مراتب را اعلام كنند.»
۷
داستان مدارس استيجارى انگار قرار است با هزار و يك شب شهرزاد پا به پايى كند! هنوز تكليف شش هزار و ۶۹۴ مدرسه استيجارى كشور و ده ها هزار دانش آموزى كه نه ميلى به جا به جايى دارند، نه دلشان مى آيد دست از محيط مأنوس و خاطره انگيزشان بكشند و بالاتر از آن هيچ توجيهى را براى اين اتفاق نمى پذيرند، معلوم نيست. اين طرف داستان، دانش آموزان معترض ۵۳۳ مدرسه در تهران، كرج و شهريار قرار دارند و آن طرف داستان هم مالكان نيازمندى كه از صبر كردن خسته شده اند و بعد از ۵ سال قول تخليه شنيدن، حالا به تمام حرف هاى مسؤولان به ديده شك مى نگرند. حتى ادعاى اعتبار نداشتن آموزش و پرورش براى خريد اين املاك!
اوايل سال ۸۲ بود كه سازمان آموزش و پرورش اعلام كرد ظرف
۲ ماه تكليف آن دسته از مدارس استيجارى كه مالكين آنها با افزايش اجاره بها موافقت نكرده اند، معلوم خواهد شد. اما بعد از ۲سال كه از آن تاريخ مى گذرد، مجلس هنوز طرح تخليه يا عدم تخليه مدارس را تصويب نكرده است!
۸
«همشاگردى سلام!»... خيلى دل مان مى خواست حتى اگر شده، يك بيت كوتاه از اين شعر پرخاطره را هنوز به ياد داشتيم تا مى نشانديمش به جاى تمام اضافه گويى هاى پايان گزارش. نه براى تبريك گفتن به بچه مدرسه اى هايى كه از فردا سر كلاس ها مى نشينند و دوباره يك ماه نگذشته، غرغرشان از سنگينى درس، مادران را كلافه خواهد كرد. بلكه فقط و فقط براى خودمان كه مطمئنيم اگر يك بار ديگر دست مى داد و پشت نيمكت هاى تنگ و ناهموار كلاس درس مى نشستيم، بلد بوديم چه طور از هر لحظه نام دانش آموز را يدك كشيدن لذت ببريم!

فروردين ماه: سعى كنيد جلو هرگونه كدورت را در روابط خود بگيريد. فصل تازه اى از موفقيت در زندگى شما شروع شده يا بزودى خواهد شد. روابط كدر و بدون صميميت اين فصل موفقيت را دچار قدرى نقصان خواهند كرد.حتى اگر بعضى اطرافيان شما آدمهايى منفى هستند و باعث دو به هم زنى مى شوند با مديريت تمام در پى قطع رابطه باشيد و حساب شده عمل كنيد.

ارديبهشت ماه: حتماً تجربه كرده ايد كه آدمهاى پرخطا و اشتباه در جمع هاى دوستانه كمتر جايى پيدا مى كنند. اين خطاها كه حاصل باورهاى غلط و لغزانى است كه قبلاً هم مطرح شد، باعث مى شود عواطف اطراف نسبت به شما كمرنگ شده و حتى اعتمادها از بين برود. بيشتر به فكر خود باشيد و تجديدنظر كلى را راجع به سيستم فكرى حال و گذشته خود فراموش نكنيد.

خردادماه: به آرامشى نسبى دست پيدا كرده ايد كه حاصل تلاش و زحمتى عاطفى است. قبلاً هم كه صحبت از آگاهى هاى عاطفى مطرح شد پس قدر اين عاطفه در واقع آن آرامش را بدانيد. سعى كنيد به همه مسائل عميق تر از حال بنگريد. نگاههاى سطحى، بدون شك چيزى براى اينكه بگذارند وجاودانگى بيافرينند، نخواهند داشت.

تيرماه: زندگى پر از ترديدى داريد. باور كنيد كه بسيارى از دوراهى ها حاصل رفتارها يا به عبارت بهتر اعمال خود شماست. اگر فكرهايى را كه قرار است مثلاً يكسال ديگر بكنيد، همين الآن در ذهن حلاجى كنيد، هيچ وقتى از تقويم، دوراهى جلوى شما قرار نخواهد گرفت كه نسبت به آن و انتخاب راه، دچار ترديد شويد.


مردادماه: اجازه ندهيد هر آدمى در زندگى شما دخالت كند، همينطور خودتان هم هر صحبت و در واقع رازى را براى هر كسى مطرح نكنيد. البته استفاده از مشورت ديگران به هيچ وجه نفى نمى شود ولى در انتخاب آنها خوب دقت كنيد. سعى كنيد نگاهتان به در آمد در عين جدى بودن، طورى نشود كه به قول معروف اسير شويد. آدمهاى فارغ بال، مجالهاى بيشترى براى پويايى در زندگى دارند.


شهريورماه: هنوز هم قصه ،قصه پريشان احوالى هايى است كه با خنده شما پوشيده مى شود. اين كار نفى و نهى نمى شود ولى باور كنيد كه آنقدرها هم به نفع شما نيست حتى اگر صراحتاً به ضرر شما نبوده باشد. چشم انتظار موقعيتى هستيد كه شايد تنها بتواند تا چند روز ديگر اتفاق بيفتد ولى اين چشم انتظارى هم ظاهراً راه به جايى نخواهد برد. اين هفته شما با همين تعليق ها خواهد گذشت.


مهرماه: قبلاً هم مطرح شده بود كه مسيرهاى جبرانى خود را اشتباه انتخاب مى كنيد و حتى شايد، غير از مسير، افراد كمك حال را. اين مسأله تنها به پنج، شش ماه اخير برنمى گردد بلكه ريشه ها و سابقه هاى قبلى هم دارد. زمان روز به روز كوتاه مى شود و شما در اين كوتاه شدن و از دست دادن فرصت، تاوان خطاهايى را مى دهيد كه مى شود هيچ كدام از آنها را انجام نداد و تاوانى هم نداد. بيشتر فكر كنيد براى مسيرهاى تازه...


آبانماه: سفر كوتاهى انجام داده ايد يا بزودى زود انجام خواهيد داد كه روحيه شما را حسابى دگرگون كرده يا مى كند. قدر اين تحول را بدانيد و انرژيهاى به دست آمده را بيهوده هدر ندهيد تا كار و زندگى شما تا مدتى شاداب بماند. آشنايى هاى تازه اى در زندگى شما اتفاق افتاده، در صورت آگاهانه بودن، بيشتر به آنها فكر كنيد.


آذرماه: يادى از دوستان گذشته بكنيد. تجربه ثابت كرده كه رفقاى قديمى روابطى عميق تر دارند و ماندگارى آنهاهم طبيعتاً بيشتر است. دوستى هاى تازه تان را هم بر همين مبناها طرح ريزى كنيد. باور كنيد دوستى، رابطه جادويى است كه مى شود به تعالى و عمق آنها بيشتر از اينها فكر كرد.


دى ماه: آدم خودخواه و خودبينى نيستيد ولى گاهى از حقوق ديگران، كه بيشتر اطرافيان نزديك شما هستند غافل مى مانيد و همين باعث مى شود كه اين «ديگران» ناديده انگاشته شوند. اهميت هر كسى ناخودآگاه براى خودش بيشتر از بقيه است. خصوصاً كه سختكوشى متوليدن اين ماه اين قضيه را تشديد مى كند كه فقط خودشان مهم باشند. ولى حقوق ديگران را از ياد نبريد.


بهمن ماه: حالا مى شود به سرفصلهاى تازه فكر كرد چون پنجره هايى تازه در زندگى شما باز شده است. اين پنجره ها يا در واقع فصلهاى تازه، لحظات سخت هم در دل خود دارند ولى مطمئن باشيد كه بايد با همه آنها كنار آمد. وقتى كارى را شروع كرديد و قواعد آن را پذيرفتيد، پاپس نكشيد؛ حتى در بدترين شرايط. چه بهتر اينكه ابتداى هر تصميم و عملى، حسابى به آن فكر كنيد.


اسفندماه: سعى كنيد شاخص باشيد. گوشه گيرى، تفاوتهاى شخصيتى شما را دچار تيرگى و به نوعى بى تفاوتى خواهد كرد. حيف است كه در دنياى روزمره امروز،تازگى و قابليت هاى ويژه پنهان بمانند. جمع را خوب بشناسيد و همينطور قواعد بودن در هر جمعى را. كم كم سعى كنيد فضاهاى تازه شما را در خود تعريف كند، رشد دهد و به تعالى برساند.

در نگاه اول آدم را ياد مارمولك هايى مى اندازد كه دمشان كنده شده و دوباره روئيده است. شايد اين موضوع به خاطر تضاد رنگى دم و باقى بدنش باشد. بدنش به رنگ مخمل سياه است و دمش كاملاً قرمزرنگ است. دو جفت سبيلك كوتاه هم دارد. ماهى زيبايى است و طولش به ۱۳ سانتى متر هم مى رسد بهتر است آن را به صورت انفرادى نگهدارى كنيد چون قلمروطلب است و ممكن است با ماهى هاى ديگر درگير شود. اگر مى خواهيد شرايط را بر وفق مرادش تنظيم كنيد از سنگ و صخره در مخزنش استفاده كنيد قايم شدن لاى سنگ ها را خيلى دوست دارد. دماى مخزنش را حدود ۲۵ درجه سانتيگراد نگه داريد و به آن براى تغذيه علاوه بر غذاهاى معمول جلبك بدهيد. منتظر تكثير آن نباشيد در اسارت به ندرت زاد و ولد مى كند. اين ماهى بومى آب هاى تايلند است.

مهدا جهانگير
سال ها پيش كسى را مى شناختم كه از مدرسه متنفر بود و البته هنوز هم هست. از درس خواندن هم متنفر بود و البته هنوز هم هست. خودش مى گفت هنگام هيچ امتحانى استرس ندارد. حتى اول مهر و آغاز سال جديد هم استرس نداشت. حتى براى كنكور و رويداد هايى از اين دست و البته هنوز هم ندارد. شايد اين هم نوعى استرس باشد. اضطرابى پنهان شده در آرامش ظاهرى!
اضطراب من هم از يك خاطره واقعى شروع شد. وقتى كه يك بار از پله هاى فرو رفته و شكسته مدرسه افتادم و از آن روز كه از پله هاى واقعى افتادم خاطره اى واقعى، تبديل به استرسى واقعى شد. حالا هم هنگامى كه خاطرات دوران مدرسه ابتدايى را مرور مى كنم، كلاس نمور و تاريكى را به خاطر مى آورم با نيمكت هاى چوبى شكسته و ديوارهايى پر از نوشته هاى كج و معوج. پله هايى فرو رفته و پنجره هايى كهنه و شيشه هايى كه ناشيانه رنگ آميزى شده اند. نه خنده اى يادم هست نه شيطنت هاى كودكانه و نه آفتاب بعد از ظهر و روزهاى بارانى مدرسه. اين ها هنوز هم مثل تصوير هاى قشنگ و نازيباى زندگى عادى توى مغزم مى آيند و مى روند. امان از آن پله هاى واقعى و آن كلاس هاى واقعى و آن خاطره كه واقعى است و آن اضطراب هم كه اول مهر هر سال به جانم مى افتد واقعى است.
گرچه انتظار آغاز سال جديد براى بچه ها بسيار هيجان انگيز است در عين حال مى تواند باعث ايجاد اضطراب شود. اضطراب از شروع يك سال تحصيلى هم به خاطرات گذشته مربوط مى شود و هم به پيامد هاى آينده. خاطراتى كه دانش آموزان در سال هاى گذشته دارند مهمترين عامل اضطراب است. عواملى مانند برخورد معلمان، محيط و فضاى آموزشى و وضعيت تحصيلى در تشديد اضطراب مؤثرند. بعضى ها هم به علت مواجه شدن با يك موقعيت جديد و ناشناخته و آدم هايى غير از اجتماع كوچك خانواده دچار اضطراب مى شوند.
هنگامى كه كودكان از رفتن به مدرسه امتناع مى كنند والدين عصبانى و ناشكيبا هم مى توانند به بروز استرس كمك كنند و هنگامى كه دانش آموز نتواند استرس را كنترل كند، استرس كنترلش مى كند. اگر آنها نياموزند كه چگونه استرس را از بين ببرند، اضطرابشان روز به روز بيشتر مى شود و هنگامى كه تكاليف مدرسه زياد است يا هنگام امتحان ها زندگى را مختل مى كند.
علايم استرس را هم كه خيلى ها تجربه كرده ايد. كم اشتهايى، كم خوابى، دلهره دائمى و عدم تمركز. اضطراب واقعاً مى تواند توانايى برنامه ريزى و تمركز مغز را كاهش دهد و موجب خواب آلودگى و افسردگى شود.
جهت دادن به استرس عملى است كه پس از كنترل آن بايد انجام شود. قبل از شروع مدرسه اين وظيفه پدر و مادر است كه كودكشان و تغيير رفتارش را بشناسند. كودكان معمولاً با پدر و مادر و خواهر و برادر خود روراست ترند. خوشبختانه تعداد زيادى از والدين در چنين مواقعى به فرزندشان كمك مى كنند و او را به داشتن يك سال تحصيلى موفق اميدوار مى كنند. اضطراب كنترل شده با نوع كنترل نشده آن خيلى تفاوت دارد.
كارشناسان معتقدند بى خيالى بيش از حد هم از علايم استرس پنهان است. اين نوع استرس كه بيشتر هنگام امتحانات و انجام تكاليف روى مى دهد، باعث مى شود فرد رغبت به انجام تكاليف يا جواب دادن به سؤالات نداشته باشد. اضطراب كنترل شده مى تواند عامل پيشرفت و برنامه ريزى درست باشد. براى كاهش اضطراب فقط كافى است به ياد بياوريم اگر ما تكاليفمان را انجام ندهيم، دنيا به آخر نمى رسد. انجام دادن تكاليف مهم است اما هيچ كس حتى خدا هم راضى نيست كه به خاطر انجام دادن آن كم بخوابيد يا خودتان را مريض كنيد. پس اول تمركز كنيد و بعد از تمام تواناييتان براى انجام آنها استفاده كنيد.
براى هر روزتان برنامه مشخصى تنظيم كنيد حتى روزهاى تعطيل. در آن، ساعت خواب و ساعت غذا خوردن، استراحت، تفريح و درس خواندتان را كاملاً مشخص كنيد. بيشتر از اين چيزى كه هستيد منظم باشيد. اگر سال هاى پيش منظم نبوده ايد از امسال تصميم بگيريد منظم و برنامه ريزى شده درس بخوانيد. مطمئن شويد تمام كتاب هايتان را خريده ايد و دفتر و كاغذ و قلم مورد نياز را تهيه كرده ايد. قبل از شروع مدرسه درسهاى سال جديد را روى يك برگ كاغذ بنويسيد و اگر مى توانيد سعى كنيد روز اول مدرسه معلمانتان را بشناسيد. اين كار به كاهش اضطراب شما كمك مى كند. هر شب قبل از خواب كليه وسايل مدرسه را مرتب داخل كيفتان بگذاريد و اگر مى توانيد درس ها را پيش خوانى كنيد. كلاستان را بشناسيد و اگر به مدرسه جديدى مى رويد يك روز قبل از شروع سال تحصيلى به مدرسه تان سرى بزنيد.
چيزهايى كه برايتان استرس ايجاد مى كند روى كاغذ بنويسيد و با خانواده در مورد آنها صحبت كنيد. برنامه كاريتان را اولويت بندى كنيد و سعى كنيد گاهى چشم هايتان را ببنديد و به هيچ چيز فكر نكنيد. اين كار آرامش خاصى به شما خواهد داد و به تمركز كمك مى كند. گاهى هم بهتر است ياد بگيريد بگوييد نه! وقتى تكاليف مدرسه تان مانده و دوستان يا خانواده شما را به ميهمانى دعوت مى كنند برايشان توضيح بدهيد كه نمى توانيد دعوت را بپذيريد! مى توانيد به كارهاى تيمى هم فكر كنيد. كارهاى تيمى فرصت خوبى براى كنار آمدن با آدم هاست.
۳ بار نفس عميق كشيدن كمك مى كند كه مقدار زيادى از بار روانى كم شود و انسان به آرامش برسد. از ديدن و آشنايى با آدم هايى جديد نترسيد. دلتان را بزنيد به دريا و دوستان جديد پيدا كنيد. گاهى هم با معلم هايتان صحبت كنيد. اشكالاتتان را بپرسيد و از آنها راهنمايى بخواهيد. معلم ها كه ترس ندارند. آن ها هم مثل شما آدمند. مى خورند، مى خوابند، اميد مى بندند و شايد دچار اضطراب مى شوند. باورتان نمى شود اگر بدانيد كه معلم ها هم براى شروع سال تحصيلى جديد اضطراب دارند. آنها هم براى برنامه ريزى تحصيلى، مشكلاتى كه با دانش آموزان خواهند داشت و حتى امتحان گرفتن استرس دارند. وقتى شما بدانيد كه آنها هم مانند شما از انتظار براى ديدن آدم هاى جديد و كلاس جديد و حتى مدرسه جديد مضطربند شايد به كاهش استرستان كمك كند.
حالا فكر مى كنم چيزى براى ترس وجود ندارد. خاطرات پاييزى و زمستانى مدرسه كه خاكسترى هستند. نه سياه هستند و نه سفيد. گرچه واقعى هستند اما تلخى و شيرينى شان ديگر در ياد نمانده است. خاطرات كهنه واقعى هم به همان اندازه واقعى بودنشان كهنه اند و غبار ساليان گرفته.