گروه اجتماعى - فرامرز سيدآقايى:با بررسى نتايج پروژه مطالعات جامع دلايل نشست بخشهايى از جنوب تهران تا پايان آبان ۸۴ مشخص مى شود.
دكتر مازيار حسينى رئيس سازمان پيشگيرى و مديريت بحران شهردارى تهران در گفت وگو با «ايران» با تأكيد بر اين كه نشست مختصرى فقط در پاره اى از بخش جنوب غربى تهران محدود به شهريار و رباط كريم رخ داده، گفت: در آبان سال گذشته پس از مشخص شدن شروع نشست، موضوع به كميسيون علمى، فنى و تحقيقاتى ستاد عالى مديريت بحران كشور ارجاع و پس از آن يك طرح تحقيقاتى به نام «تحقيقات جامع بررسى دلايل نشست» آغاز شد كه هنوز ادامه دارد. وى افزود: در اين طرح كه از مشاوران و پژوهشگران كشورهاى ديگر هم استفاده شده است دلايل واقعى نشست مشخص مى شود و با بررسى مخاطرات احتمالى اين پديده راههاى مقابله با آن نيز تعيين و اجرا خواهد شد.
حسينى افزود: تاكنون درجريان مطالعات هيچ مورد اضطرارى اى اعلام نشده است. اما در عين حال منتظر مى مانيم تا نتايج پروژه به طور كامل استخراج شود.
رئيس سازمان پيشگيرى و مديريت بحران شهردارى تهران درباره دلايل علمى نشست زمين به وجود احتمالى در اين زمينه اشاره كرد و گفت: در اين خصوص فرضيه اى وجود دارد كه براثر مطالعات، صحت آن اثبات و يا رد مى شود. وى افزود: براساس اين فرضيه علمى بايد بدانيم كه زمين يك ماده سه فازى متشكل از خاك، آب و هوا است كه اين سه عنصر در تعامل با يكديگر حالت پايدارى و ثبات زمين را به وجود مى آورند و هرگاه يكى از اين سه عنصر جاى خود را به ديگرى مى دهد وضعيت پايدارى آن تغيير مى كند.
دكتر حسينى اضافه كرد: در منطقه اى كه نشست پديد آمده زمين هاى كشاورزى وسيعى وجود دارد و در طول سالهاى گذشته كه تهران با خشكسالى روبرو بود، تعداد زيادى چاههاى عميق و نيمه عميق مجاز و غيرمجاز حفر شده كه باعث كاهش سطح آب در سفره هاى زيرزمينى شده است و اين موضوع، موجب شده خاك باقى مانده از يكى از عناصر سه گانه يعنى آب تهى شود و نشست پديد آيد.
وى تأكيد كرد اين فقط يك فرضيه است كه پس از اثبات يا رد علمى در مطالعات جامع مى توان درباره آن قضاوت كرد اما در عين حال نشست زمين در اين مناطق موضوع جديدى نيست و قبلاً هم اتفاق افتاده و از سوى ديگر هيچ ارتباطى به گسلهاى تهران از جمله گسل رى ندارد.
او رعايت نكردن اصل تعادل عرضه و تقاضا در برداشت آب از سفره هاى زيرزمينى را يكى از دلايل نشست زمين اعلام كرد و گفت: در دامنه جنوبى البرز هميشه جريانهاى هيدرولوژيكى از شمال به جنوب وجود داشته و آبهايى كه به لايه هاى زير سطح زمين در شمال نفوذ مى كند به سمت جنوب تهران حركت دارد و در جنوب سفره هاى آب زيرزمينى تشكيل مى دهد.
حسينى افزود: در جنوب تهران سطح سفره هاى زيرزمينى بالا است اما كلاً چون شكل كلى زمين تهران به صورت كاسه اى است در برخى نقاط در ۲۵۰ مترى و در برخى نقاط در ۷ يا ۸ مترى به آب دسترسى پيدا مى كنند . وقتى ميزان آب وارده به لايه هاى زيرزمينى با ميزان برداشت از آن تناسب نداشته باشد طبيعى است كه فضاى زير لايه سطحى خالى و خطرآفرين مى شود و اگر نشستى رخ مى دهد هيچ ارتباطى به گسل و غيره ندارد.
گسل رى بالفطره فعال است
رئيس مركز پيشگيرى و مديريت بحران شهردارى تهران درباره وضعيت گسل رى و گسل هاى شمال تهران گفت: گسل رى بالفطره فعال است اما اين فعال بودن مفهوم خاصى دارد، به اين معنا كه تمام گسلهايى كه در طول ۱۰ هزارسال گذشته يك فعاليت لرزه اى از خود بروز داده باشند گسل فعال شمرده مى شوند. بنابراين تمام گسل هاى تهران اعم از رى و شمال آن فعال محسوب مى شود. وى افزود: وضعيت فعلى گسل هاى تهران مانند سابق است به طورى كه همواره خرده لرزه هايى در شعاع ۱۰۰ تا ۱۵۰ كيلومترى آن ديده مى شود اما هيچ زلزله ريزى دريك سال گذشته در شهر تهران ثبت نشده است و در عين حال، مطالعات روى فعاليتهاى گسل ها ادامه دارد.
دكتر حسينى از اجراى طرح مشترك مطالعاتى درباره گسل هاى تهران خبر داد و گفت: طرح مذكور به صورتى كامل و جامع در باره تمام گسل هاى روسطحى و زيرسطحى تهران انجام خواهد شد. وى افزود: قرارداد انجام اين طرح ملى كه نخستين بار است در ايران انجام مى شود و مشابه آن فقط در تعداد معدودى از كشورهاى خارجى انجام شده تا پايان سال جارى ميان شركت اكتشاف نفت، پژوهشگاه زلزله و سازمان پيشگيرى و مديريت بحران شهردارى تهران امضا مى شود.
او درباره نتايج اين پروژه گفت: با انجام پروژه ملى گسل هاى زيرسطحى كه دوسال طول مى كشد، كشور به نقشه يك ده هزارم دقيق گسل هاى تهران دست مى يابد و براى مناطقى كه حساس تر و داراى ساخت و ساز قبلى يا فعلى است نقشه يك دوهزارم كه بسيار دقيقتر است تهيه مى شود.
اسكلت ۳۶ سوله بحران برپا شد
رئيس سازمان پيشگيرى و مديريت بحران با اشاره به اين كه اسكلت فلزى ۳۶ سوله پايگاه پشتيبانى مديريت بحران آماده شده، گفت: تاپايان ماه جارى با آماده شدن اسكلت ۱۴ سوله ديگر احداث ۵۰ سوله به مرحله نازك كارى مى رسد.
وى افزود: پس از نازك كارى نيز فاز ۳ احداث اين سوله ها يعنى تجهيز، آغاز خواهد شد. به گفته حسينى تا پايان سال ،۸۵ تعداد ۱۲۰ پايگاه پشتيبانى مديريت بحران به مرحله اجراى فاز ۳ خواهد رسيد.
پايگاههاى پشتيبانى مديريت بحران مكانهايى است كه در متراژ ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ مترمربع به صورت سوله هاى امن ضدزلزله ساخته مى شود. اين سوله ها با تجهيز به وسايل، امكانات و آذوقه براى زندگى افراد محله به صورت پايگاه پشتيبانى مديريت بحران در هنگام وقوع زلزله و حوادث طبيعى ديگر مورد استفاده قرار مى گيرد.
به گفته حسينى اين سوله ها بدون استفاده از آجر و با استفاده از دراى وال و ساندويچ نپل (ديوارهاى آماده) ساخته مى شود.