شكل گيرى روابط عمومى ها درايران براى نخستن بار در سال ۱۳۳۵ و با ورود «پروفسور ويلسون» از دانشگاه «يوتا» آغاز شد. مفهوم واژه روابط عمومى در كشورهاى مختلف، كاربرد وسيعى دارد و بسيارى از سازمان هاى خارجى براى عملكرد و فعاليت گوناگون از واژه هاى نزديك به روابط عمومى همچون امور عمومى يا Public Affairs استفاده مى كنند. به عبارت ديگر گستره فعاليت هاى روابط عمومى در اروپا و آمريكا وسيع تر از نامى است كه براى آن برگزيده اند.
اساساً علت ايجاد علمى به نام روابط عمومى آن بود كه در روزگاران گذشته دولت ها دريافته بودند اگر بخشى از وجوه كشور را صرف امور مردمى نكنند، بسيارى از معادلات اجتماعى به هم خواهد ريخت و به اين ترتيب نخستين نهادهاى روابط عمومى در دنيا پا گرفتند و چنان سريع رشد كردند كه امروزه سهم زيادى از بودجه برخى از كشورها را به خود اختصاص مى دهند.
روابط عمومى چيست؟
روابط عمومى بخشى از سازمان هاى امروزى است كه مركز جمع آورى ، تنظيم و مبادله دو جانبه اطلاعات به منظور ايجاد رابطه سالم و مقبول بين سازمان و جامعه فعاليت مى كند. اين مسؤوليت در جوامع مردم سالار و جامعه گرا از اهميت بالاترى برخوردار است و مى تواند در كارايى تفاهم، مقبوليت و سهولت انجام رسالت سازمان تأثير بسيارى داشته باشد. امروزه به نظر مى رسد كه معيارهاى غالب در جامعه ما عدم توجه به ارزش هاى نهفته در كار روابط عمومى هاست به طورى كه اين امر باعث شده كه در بسيارى از سازمان ها، بخش روابط عمومى مبدل به بخش تبليغات سازمان شود و كمتر به تفاهم و ارتباطات دوسويه بپردازد.
از ديدگاه روابط عمومى، رسانه هاى جمعى اعم از ديدارى، شنيدارى و نوشتارى نبايد صرفاً به عنوان يك وسيله ارتباطى و يا ابزار تبليغاتى تلقى شوند بلكه از اين طريق روابط عمومى ها مى توانند بهترين تعامل وتفاهم را با جوامع انسانى برقرار كنند. به عبارت بهتر مى توان گفت كه هدف اصلى روابط عمومى ها ايجاد رابطه دوسويه با مردم جهت تفاهم است.بدين منظور كارگزاران روابط عمومى بايد درك صحيحى از كار رسانه اى، محدوديت ها و مشكلات اقتصادى و اجتماعى جامعه داشته باشند و در قبال خدماتى كه از رسانه ها دريافت مى كنند، درصدد حل بخشى از اين مشكلات برآيند. اين برعهده روابط عمومى هاست كه با رسانه هاى جمعى ارتباط مداوم داشته باشند و اطلاعات صحيح و مناسب را در اختيار رسانه ها قرار دهند ودر مقابل انتقادات و نقدهاى «درست يا نادرست» رسانه ها واكنش عجولانه نداشه باشند.
در اين باره «مهدى باقريان» كارشناس روابط عمومى شفاف كردن مسائل جامعه و حمايت از منافع مردم را بخشى از رسالت يك كارگزار روابط عمومى مى داند و مى گويد: در جامعه ايرانى يك نگرش صرفاً تبليغاتى حاكم شده كه موجب تحريف اخبار و دور شدن روابط عمومى از رسالت اصلى خود شده است.در حال حاضر اين نهاد در ايران با نوعى مظلوميت رسانه اى مواجه است كه اميد مى رود با همكارى رسانه ها، اين مظلوميت شكسته و رفع شود. وى با اشاره به دستاوردهاى مثبت نخستين كنفرانس درزمينه هاى ملى و بين المللى مى افزايد: براى خنثى كردن حجم عظيم تبليغات منفى عليه فرهنگ و مردم، بايد از همه ظرفيت ها و ابزارهاى موجود استفاده كرد.يكى از اين ابزارها و روش هاى مؤثر و كارآمد، برقرارى ، تقويت وتوسعه ارتباطات ، تعاملات و رفت و آمدهاى علمى است كه مطمئناً با برگزارى دومين كنفرانس بازخورد خوبى در داخل وخارج كشور خواهد داشت.
وى راه حل ارتقاى روابط عمومى ها را برگزارى كنفرانس هاى بين المللى مى داند و مى گويد: «بايد بسترى را ايجاد كرد تا دانشمندان و صاحب نظران علوم مختلف به راحتى بتوانند در كنفرانس ها و مجامع علمى داخلى حضور پيدا كنند و ضمن ارائه آخرين تجربه ها ودستاوردهاى علمى، سفيرانى واقعى براى ترويج فرهنگ ومنش اسلامى و ايرانى باشند. چرا كه استفاده از ظرفيت هاى روابط عمومى و صاحب نظران اين عرصه كه داراى تريبون هاى مختلفى هستند براى ترويج فرهنگ ما بسيار كارساز و مؤثر است».
دبير دومين كنفرانس بين المللى روابط عمومى معتقد است فراهم كردن چنين بستر و فضايى، نيازمند امكانات و تجهيزات مناسب و نيز پشتيبانى و حمايت متوليان و بالاترين مقام اجرايى كشور است.
اين اظهار نظر صريح، درست همسو با بيانات دكتر محمد احمدى نژاد در مراسم پايانى نخستين كنفرانس بين المللى روابط عمومى است.
رئيس جمهور معتقد است، روابط عمومى ها بايد فضايى را فراهم كنند ومناسباتى را رقم بزنند تا مردم نيز بتوانند دراداره امور، مشاركت تعيين كننده داشته باشند. وى كه تك تك مردم را مسؤول اقتصاد ، فرهنگ وسياست خارجى و پاسدارى از تماميت ارضى كشور مى داند به روابط عمومى به عنوان مسؤول گسترش اين فرهنگ و فراهم كردن فضايى مى نگرد تا تك تك مردم در آن با امنيت كامل به ايفاى نقش هاى خود بپردازند.
در اين راستا مدير عامل مؤسسه كارگزار روابط عمومى نيز اظهار مى كند: اميد مى رود دكتر احمدى نژاد با اعتقادى كه به يك روابط عمومى مشاركت جو و مردم دار دارند، بتوانند با برنامه ريزى و بستر سازى، ضمن استفاده از ظرفيت هاى موجود رسانه اى، براى ايجاد ظرفيت هاى جديد سرمايه گذارى كنند.
باقريان ادامه مى دهد:«تنها كافى است بخشى ازهزينه هاى هنگفت تبليغات ، صرف توانمندسازى روابط عمومى ها شود تا اين نهاد بتواند فضايى را فراهم كند كه مردم در آن بتوانند در اداره امور مربوط به خود مشاركت بيشترى داشته باشند».
هنوز ضعيفيم
گرچه امروزه شاهد رشد و رونق نسبى روابط عمومى ها درايران هستيم اما واقعيت اين است كه حرفه روابط عمومى در ايران بعد از گذشت ۵۰ سال هنوز جايگاه خود را نشناخته است در حالى كه فعاليت روابط عمومى ها درجوامع ديگر بى شك يكى از علل اصلى موفقيت و پيشرفت سازمان ها است.علت اين امر در ايران اين است كه روابط عمومى ها هنوز به خودباورى نرسيده اند و براى حرفه خود ارزش قائل نيستند.
در اين باره هوشنگ عباس زاده عضو هيأت علمى دانشكده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبايى مى گويد: فعاليت روابط عمومى درحوزه ارتباطى ضعيف است و روابط عمومى ها بايد با رسانه ها در تعامل باشند.برخى از روابط عمومى ها تخصص و توان كافى براى تهيه خبر از فعاليت هاى سازمان و يا ارائه مطلب به عموم را ندارند. سطح آگاهى و تحصيلات روابط عمومى ها بايد ارتقا يابد.
نيروهاى كارامد ومتخصص در اين زمينه بايد استخدام شوند تا مخاطبان ومردم از فعاليت سازمان مطلع شوند.
از نظر او: فعاليت روابط عمومى ها نبايد در حد كارهاى تشريفاتى ومورد پسند مديران باشد.آنان بايد در برقرارى ارتباط درون سازمانى و برون سازمانى كوتاهى نكنند. روابط عمومى ها بايد پاسخگوى عملكرد و فعاليت هاى سازمانى باشند. پيشنهادات مردم را دريافت كنند و بامخاطبان خود تعامل داشته باشند.
اوادامه مى دهد: روابط عمومى ها در كارشان بايد صداقت واخلاق حرفه اى داشته باشند و اين امر در مشنور سازمانى لحاظ شود. واقعيت ها را شفاف كنند و اين مسأله نه به صورت قانون مكتوب، بلكه عملى و كاربردى شود. صداقت داشتن درتعامل با مخاطبان و مردم بايد سرمنشأ فعاليت هاى روابط عمومى باشد. روابط عمومى ها بايد فعاليت هاى برون سازمانى و آينده سازمان را با مشخص كردن نقاط ضعف و قوت آن تقويت كنند.
دو رئيس جمهور و روابط عمومى
در اين باره نظرات رئيس دولت نيز خواندنى است. او در اولين كنفرانس بين المللى روابط عمومى ايران كه بهمن ماه سال گذشته برگزار شد روابط عمومى را اصلى ترين حلقه ارتباطى بين حكومت ومردم دانست و تأكيد كرد روابط عمومى مسؤوليتى خطير در فرايند دسترسى مديران به افكار عمومى و جريان آزاد اطلاعات و ارتباطات دارد.
دكتر محمود احمدى نژاد روابط عمومى را اصلى ترين حلقه ارتباطى بين حكومت و مردم دانست و تأكيد كرد روابط عمومى مسؤوليتى خطير در فرايند دسترسى مديران به افكار عمومى و جريان آزاد اطلاعات و ارتباطات دارد.
وى با بيان اينكه روابط عمومى مسؤوليت تحقق اصل پرسشگرى و توسعه فرهنگ نظارت مردم بر عملكرد دولتمردان ونهادهاى اجرايى دارد، مى گويد: روابط عمومى ها بايد فضايى را فراهم كنند و مناسباتى را رقم بزنند تا مردم بتوانند در اداره امور مشاركت تعيين كننده داشته باشند.
احمدى نژاد مى افزايد: تك تك مردم مسؤول اقتصاد، فرهنگ و سياست خارجى و پاسدارى از تماميت ارضى كشور هستند.
به گفته دكتر احمدى نژاد روابط عمومى بايد تلاش كند، اين فرهنگ را گسترش دهد وفضايى را فراهم كند تا تك تك مردم در يك فضاى امن، نقش خود را در اداره كشور ايفا كنند.
احمدى نژاد معتقد است كه: بى ترديد زمانى جامعه به دوران شكوفايى و شفافيت اطلاعات قدم مى گذارد كه حرمت وكرامت انسانى بيش از پيش رعايت گردد يعنى نظام در برابر مردم پاسخگو و مردم در قبال آن، پرسشگر و صاحب حق باشند.
از نظر او: بايد روابط عمومى به طور مستمر در كار بازآموزى، بازسازى و هماهنگ ساختن خود با تحولات و تغييرات مستمر اجتماعى و حرفه اى در گذر زمان باشد تا از ديگر بخشهاى اجتماعى و از پيكره عمومى دگرگونى ها جدا نيفتد.
دكتر احمدى نژاد با بيان اينكه روابط عمومى نه تنها بايد از تحولات زمان خويش تأثير پذيرد، مى گويد: روابط عمومى بايد در فرايند مداوم اصلاحات وتغييرات مثبت اجتماعى، نقش آفرينى كند.
سيدمحمدخاتمى نيز در پيامى، برگزارى اولين كنفرانس بين المللى روابط عمومى در ايران را اقدامى شايسته براى ارتقاى دانش، تخصص و تجربه روابط عمومى در سطح ملى وجهانى قلمدادكرد و درپيام آمده بود: «زندگى در دنياى جديد نيازمند درك نقش پديده ها ونهادهايى است كه گرانيگاه آنها افكار عمومى و نقش مردم است. روابط عمومى از جمله نهادهاى نوينى است كه در جهان كنونى جايگاهى ويژه دارد. نمى توان درعصر ارتباطات زيست و از نقش روابط عمومى در جامعه دستخوش تغيير، آن هم تغييرات پرشتاب و در هم تنيده غافل ماند.» خاتمى همچنين خاطرنشان داشت: «عصر ارتباطات عصر شتابندگى زمان و به هم پيوستن شبكه هاى گوناگون حيات فرد و جامعه است. در اين عصر، مخاطب هر پيامى، نه شيئى منفعل كه عنصرى فاعل براى ارتباط وگفت وگو است. فهم و تبيين كاركردهاى روابط عمومى آن هم از زاويه اى علمى و تخصصى، مسأله مهم پيش روى ماست.
«جان ساندرز» مدير عامل فليشمن هيلارد و با تجربه ۲۰ساله در صنعت ارتباطات و روابط عمومى به عنوان مدير روابط عمومى دوشركت مهم و صاحب نظر برجسته اين علم كه در اولين كنفرانس حضور داشت مى گويد: «اگر روابط عمومى درباره واقعيت است، پس واقعيت دقيقاً همان چيزى است كه روابط عمومى بيان مى كند.

قاسمى امين
مطرب بنواز! بنواز، هنگامه دلدادگى است! توسن عشق را ببين كه بر سپيدبال ملائك به اوج سفر مى كند! به عرش نيكو بنگر، ملكوتيان را نظاره كن كه چه سان سفره بزم و حلاوت گسترده اند!
خوب نظاره كن! عرش و فرش مخروج در هم به بزم نشسته اند. ببين ملكوتيان نى لبك عشق مى نوازند و دف هاى سرورشان چه جانانه بالا و پايين مى شود!
مطرب بنواز! بنواز، هنگامه دلدادگى است! رقعه حضور را در دستانت بنگر! آرى، آرى تو هم دعوتى! ديدگان بر هم نه، با تار مژگان حايل چشم و ابرو، حالا خوب بنگر، چه مى بينى؟!
مطرب بنواز! بنواز، هنگامه دلدادگى است! آسمان دل، به كجا ره مى سپارد؟! عروج زمينيان را به نظاره نشسته اى؟! به كجا مى روند؟ توشه راهشان چيست؟!
مطرب بنواز! بنواز، هنگامه دلدادگى است! زمزمه هايشان را شنيدى؟ با حبيب چه ها كه نگفتند! يا من ارجوه لكل خير ... يا من يعطى الكثير باالقليل ... اعطنى به مسئلتى اياك جميع خيرالدنيا و جمع خيرالاخره ... فانه غيرمتقوص ما اعطيت.
مطرب بنواز! بنواز، هنگامه دلدادگى است! يادت هست، دل خستگان راه دوست را درماه برگزيده خدا، محمدمصطفى (ص) به دلدادگى رب خواندى؟ زمزمه ها يشان را شنيدى؟! با مولايشان چه ها كه نگفتند! الهى ان اخذتنى بجرمى اخذتك بعفوك. و ان اخذتنى بذنوبى، اخذتك بمغفرتك. الهى و اناعبدك وابن عبدك. دربرابرت ايستاده ام به كرمت به حضرت تو متوسلم. خدايا از تو درخواست مى كنم و به پيشگاهت زارى دارم و رغبت مى ورزم. از تو مى خواهم بر محمد و خاندانش درود فرستى و مرا از كسانى قرار دهى كه پيمانت را نمى شكند و فرمانت را سبك نمى شمارد.
مطرب بنواز! بنواز، هنگامه دلدادگى است! ببين، هنگامه اوج و عروج رسيد! خوان گسترده را ببين، عرش وفرش را ميزبان است. حيران، لب فروبند، اما نه با سكوت! بل زمزمه كن يا رب يا رب را! چرا كه بعد از رجب، اين ماه نيز ماه على است! ماه محراب و خون است! ماه وحى و نزول قرآن. ماه حضور جبرئيل و هديه قرآن صامت بر قلب مبارك نبى و باريافتن امين حق بر سجده گاه خونين قرآن ناطق و سيلاب اشك بر فرق شكافته على.
مطرب بنواز! بنواز، هنگامه دلدادگى است! ببين، هنگامه اوج و عروج رسيد. خوب بنگر! ديدگان بگشا! كه را مى بينى؟! ميزبانى به اندازه همه هستى ملك و ملكوت و بى اندازگى آنچه بى منتهاست! رقعه حضور درخوان بى انتهايش با هيچ فاصله به گردنمان آويخته! مى بينى؟! خوب گوش كن! چه مى شنوى؟! نداى الوهى در عرش مى پيچد، كجاييد اى بندگان من! كجاييد اى آنانكه از روح قدسيم در كالبدتان دميدم و برخود احسن الخالقين گفتم.
بياييد! بياييد! مشتاق ديدارتانم! به سفره ام بنگريد، به اندازه رحمانيت و رحيميتم باز باز است! به هفت آسمانم بنگريد! ملائك مقربم را ببينيد، چه سان سبوح، قدوسم مى كنند! باز هم بنگريد! ببينيد در ماه رحمتم، شياطين جن و انس را رانده ام، مى بينى؟ زمين با آسمان دست دوستى داده تابندگان شايسته ام را به عرش برد! ميهمانان پاكيزه ام بر سفره كريمانه  ام بنگريد. خريدار بندگيتان هستم! به كنارم نگاه كنيد! خالى خالى است. بنده ام را طلب مى كنند. ترا كه زيباترين آفريده هايم هستى! بيا، بيا! سخت مشتاق و خريدار توأم.
مطرب بنواز! بنواز، هنگامه دلدادگى است! قنداقه ترنج رنگ حسن را در قرص ماه مبارك بنگر! ببين با همه حلم و ايثار، دست به دست ملك هاى مقرب در عرش مى چرخد! بنده ام بيا به سفره گسترده ام! حسن هم با همه نيكويى ميهمان اين خوان الهى است.
بارالها با زمزمه هامان با قنداقه حسن به خوان كرمت وارد مى شويم. اللهم انى ادعوك كما امرتنى، فاستجب كجا وعدتنى.
مطرب بنواز! بنواز، هنگامه دلدادگى است! بارالها، به ما مخوران جز غذاى پاك، نه پليد باشد، نه حرام. با نيكويى عمل بر درجاتمان به نظر و حسناتمان دوچندان نما. روزه و نماز ما را به وحدانيتت بپذير، خطاهايمان را به غفاريتت بيامرز ما را از رستگاران درگاهت قرار ده نه از غضب شدگان و گمراهان!
مطرب بنواز! بنواز، هنگامه دلدادگى است!
رسيد شهررمضان و فرض شهر صيام.