گروه سياسى: مسأله هسته اى ايران ابعاد جديدى از رقابت قدرت هاى جهانى را آشكار كرده است. پافشارى ايران بر حقوق خود مبنى بر برخوردارى از فناورى صلح آميز هسته اى بازيگران غربى را عملاً بر سر دو راهى ارجاع پرونده ايران از آژانس اتمى به شوراى امنيت سازمان ملل يا ادامه مذاكرات هسته اى قرار داده است. صورت نهايى اين رقابت در جلسه ماه نوامبر شوراى حكام هويدا خواهد شد، در مقطع كنونى همه طرف هاى درگير بر ضرورت از سر گرفته شدن مذاكرات تأكيد دارند و همه نگاه ها به روند تصميم گيرى تهران دوخته شده است. از همين رو است كه ديروز وزير امور خارجه آمريكا هم پس از شنيدن صحبت هاى همتاى روس خود مبنى بر آن كه هيچ دليلى براى ارجاع پرونده ايران وجود ندارد، از وجود دو گزينه ارجاع يا ادامه مذاكرات سخن به ميان آورد. ناظران خبرى و سياسى اگرچه نفس سفر رايس وزير خارجه آمريكا در آستانه نشست ماه آينده شوراى حكام را مهم تلقى مى كنند، اما بر اين نكته اذعان دارند كه رايس در اروپا صداى همراهى شنيد اما مذاكرات او در مسكو چندان رضايت و تفاهم طرفين را به همراه نداشت. طرف روس ضمن رد گزينه ارجاع، مصرانه از ايران تقاضاى بازگشت به ميز مذاكره را دارد. چنانچه ديروز كوفى عنان دبيركل سازمان ملل و البرادعى مديركل آژانس اتمى مذاكره را بهترين و تنها راه موجود در ماجراى هسته اى ايران دانستند.
|
|
|
> تأكيد بر حقوق هسته اى ايران دركرملين
وزير امور خارجه آمريكا روز شنبه در حومه مسكو با «ولاديمير پوتين» رئيس جمهورى روسيه ديدار كرد.
هدف اصلى سفر رايس به روسيه، جلب حمايت اين كشور از مواضع آمريكا و غرب در مورد پرونده هسته اى ايران بود اما برخى محافل سياسى بين المللى، رايس را در انجام اين مأموريت در روسيه چندان موفق ارزيابى نكرده اند. وزير امور خارجه روسيه پس از مذاكرات خود و پوتين با رايس در مسكو،در مصاحبه اى مشترك با خبرنگاران گزارشى از اين ديدار ارائه كرد. لاوروف با اشاره به اينكه هر كشورى كه پيمان منع گسترش سلاح هاى هسته اى را امضا كرده باشد مى تواند به غنى سازى اورانيوم با اهداف صلح آميز بپردازد، گفت: موقعيت هسته اى ايران در زمان حاضر فقط در آژانس بين المللى انرژى اتمى قابل بررسى است.
لاوروف با اشاره به نظرات پوتين در ديدار با رايس افزود: از ديد روسيه هيچ دليلى براى ارجاع پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت و يا مرجع ديگرى غير از آژانس بين المللى انرژى اتمى وجود ندارد.
وزير خارجه روسيه با اشاره به فعاليت مستمر بازرسان آژانس بين المللى انرژى اتمى در ايران، خواستار تداوم اينگونه همكارى ها بين دو طرف شد.
وزير امور خارجه آمريكا نيز در اين مصاحبه گفت: ما موضوع پرونده اتمى ايران را بررسى كرديم، موضوع ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت يك گزينه مطرح و گزينه ديگر ادامه مذاكرات براى حل اين مسأله است. «كاندوليزا رايس» مدعى شد: ايران نيازى به اجراى برنامه صلح آميز اتمى ندارد ولى آمريكا ساخت نيروگاه اتمى بوشهر با كمك روسيه را از اين موضوع مستثنى مى داند. وى گفت: پيمان منع گسترش سلاح اتمى فقط به معناى حقوق و اختيار نيست بلكه در حكم رعايت تعهد براى كشورهاى عضو است.
رايس افزود: روسيه و ساير كشورها بايد در يافتن راه حل موضوع اتمى ايران كمك كنند. گزارش منابع مختلف خبرى از مسكو حاكى است در حالى كه محافل سياسى، هدف اصلى سفر پيش بينى نشده رايس به مسكو را جلب حمايت اين كشور از مواضع آمريكا و غرب در مورد پرونده هسته اى ايران مى دانند به نظر مى رسد رايس در انجام اين مأموريت، دست كم در مذاكره با همتاى روس خود موفقيتى كسب نكرده باشد.
در اين حال خبرگزارى آسوشيتدپرس از مسكو گزارش داد: كاندوليزا رايس وزير خارجه آمريكا در ديدار با سرگى لاوروف، همتاى روس خود نتوانست روسيه را متقاعد كند از موضع تند واشنگتن عليه برنامه هسته اى ايران حمايت كند.
به گزارش خبرگزارى آسوشيتدپرس، در جريان ديدار روز گذشته دو طرف در مسكو، رايس خواهان همكارى روسيه با آمريكا و اتحاديه اروپا بود تا از اين طريق يا ايران را به پاى ميز مذاكرات برگردانند يا پرونده هسته اى اين كشور را به شوراى امنيت سازمان ملل ارجاع دهند اما پس از پايان اين ديدار مشخص شد روسيه موضعش در حمايت از برنامه هاى هسته اى ايران را تغيير نداده است. آسوشيتدپرس در ادامه گزارش خود آورده است: «اين موضع دولت روسيه موجب مى شود تا اميدوارى آمريكا به رأى «بله» روسيه در نشست آتى آژانس بين المللى انرژى اتمى در ماه آينده تبديل به يأس شود.»
رايس نيز پس از پايان نشست امروز گفت: «شوراى امنيت همچنان يك گزينه است. ما بارها گفته ايم اگر ايران آماده انجام مذاكرات به شيوه اى مناسب باشد، زمان لازم براى آن وجود دارد.»
> عنان و سولانا: ميز مذاكره بهترين راه حل است
در همين حال كوفى عنان دبيركل سازمان ملل روز جمعه در شهر سامالانكاى اسپانيا بعد از مذاكرات خود با خاوير سولانا مسؤول سياست خارجى اتحاديه اروپا، درباره پرونده هسته اى، بر حل برنامه هاى هسته اى ايران از طريق مذاكرات تأكيد كرد.
كوفى عنان در پاسخ به سؤالى درباره امكان حل برنامه هاى هسته اى ايران بدون ارجاع اين پرونده به شوراى امنيت گفت: احساس من اين است كه هركسى بايد به ميز مذاكرات بازگردد، ميز مذاكرات بهترين راه براى حل و فصل اين موضوع است، آنها همچنين بايد با آژانس بين المللى انرژى اتمى همكارى كنند.
دبيركل سازمان ملل كه متن سخنان وى روز جمعه در مقر سازمان ملل در نيويورك منتشر شد، افزود: من ماه گذشته هنگامى كه وزيران خارجه سه كشور اتحاديه اروپا و خاوير سولانا (نماينده عالى اتحاديه اروپا در زمينه سياست خارجى و امنيتى) و نيز رئيس جمهورى ايران در نيويورك بودند شانس گفت و گو با آنان را پيدا كردم و پيام من اين بود كه در پشت ميز مذاكره باقى بمانيد و گفت و گو كنيد و تلاش نماييد تا اين مسأله را حل كنيد.
خاوير سولانا، هماهنگ كننده سياست خارجى اتحاديه اروپا، نيز ابراز اميدوارى كرد كه قبل از اجلاس ماه آينده آژانس بين المللى انرژى اتمى «خبرهاى خوبى» درباره از سرگرفته شدن مذاكرات هسته اى ايران و اروپا بشنود. بنا بر گزارش خبرگزارى رويترز، سولانا كه در شهر سالامانكاى اسپانيا با خبرنگاران صحبت مى كرد، گفت: «تمايلى از جانب طرف اروپايى براى بازگشت به مذاكرات وجود دارد.»
وى افزود: «در ماه نوامبر، جلسه ديگرى در وين هست كه تمام سران كشورهايى كه بخشى از شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى را شكل مى دهند، در آن شركت دارند و من اميدوارم پيش از آن وقت بتوانيم خبرهاى خوبى در مورد از سرگرفته شدن مذاكرات بشنويم.»
> البرادعى: مذاكره تنها راه موجود است
اما رئيس سازمان ديده بان هسته اى سازمان ملل ديروز گفت وگو را تنها راه حل موجود در مناقشه هسته اى ايران و غرب دانست و هر گونه واكنش تند احتمالى از جانب ايران را باعث افزايش تنش معرفى كرد. مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى گفت: هنوز فرصت حل قضيه پرونده هسته اى ايران از طريق گفت و گو باز مى باشد و در واقع هيچ راه حلى به جز مذاكره براى آن وجود ندارد.
«محمد البرادعى» اين سخنان را در مصاحبه با خبرنگار الاهرام بيان كرد و افزود: موضوع ايران همچون كره شمالى مربوط به امنيت منطقه اى است و بر اين اساس حتى تحريمهاى اقتصادى عليه ايران قابل پيش بينى خواهد بود.
البرادعى خاطرنشان كرد: ايران جهت نشان دادن ماهيت صلح آميز برنامه هاى هسته اى خود هيچ راه حلى جز بازگشت به ميز مذاكره باطرف هاى قضيه ندارد مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى همچنين ازفعاليت برخى كشورها براى آغازمجدد مذاكرات ايران با اتحاديه اروپا خبر داد و گفت: درحال حاضر دولت هاى زيادى مثل چين، روسيه و آفريقاى جنوبى فعاليتهاى خود جهت احياى فرايند مذاكرات ميان ايران واتحاديه اروپا را شدت بخشيده اند.
البرادعى در پاسخ به اين سؤال كه آيا پس از صدور قطعنامه، جهات جديدى شامل ايران و يا برخى كشورهاى ديگر به وجود آمده است ؟، گفت: ما منتظر پاسخ و واكنش ايران هستيم و همانطور كه گفتيم آنها در روزهاى آينده واكنش نشان خواهند داد، اميدوارم كه واكنش ايران متعادل باشد وگرنه منجر به افزايش تنش خواهد شد. مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى افزود: در تماسهايم با مسؤولان ايرانى به آنها تأكيد كردم كه تداوم همكارى با آژانس و بازگشت دوباره به فرايند مذاكرات اهميت داشته و به مصلحت ايران خواهد بود.
مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى در كلامى توصيه گونه گفت: لازم است به منظور ايجاد اعتماد ميان ايران و جامعه بين المللى، ايران از طريق مذاكره با اروپا به مذاكره با آمريكا بپردازد.
البرادعى در بخشى ديگر از سخنانش ضمن پذيرش محدوديت آژانس در قبال كشورهايى كه عضو NPT نيستند گفت: اگر ما شاهد افزايش دولتهاى داراى سلاحهاى هسته اى باشيم، به نظرمن اين مى تواند شروع پايان زندگى براى بشريت باشد چون احتمال به كارگيرى سلاحهاى هسته اى از سوى اين كشورها بيشتر خواهد شد.
> كلام تند بولتون عليه ايران
در حالى كه رايس وزير امور خارجه آمريكا در مسكو على رغم اتهام به ايران از وجود گزينه مذاكره و حمايت آمريكا از آن صحبت كرد نماينده آمريكا در سازمان ملل لحن تند آمريكا را بازسازى كرد.
چهره نام آشناى ضدايرانى آمريكا كه اكنون نماينده واشنگتن در سازمان ملل است، مدعى شد: ايران بمدت ۱۸ سال در حالى كه درباره نيات اش دروغ مى گفت، كوشيد تا سلاح هسته اى توليد كند.
به گزارش خبرگزارى فرانسه، جان بولتون، نماينده آمريكا در سازمان ملل در گفت وگو با شبكه خبرى بى.بى.سى مدعى شد: ايران براى تهديد ديگر كشورهاى خاورميانه سلاح هسته اى را خواستار است.
وى همچنين ادعا كرد كه ايران الزاماتش بر اساس معاهده منع گسترش سلاح هاى هسته اى را نقض كرده است.
بولتون پيش از اين معاون خلع سلاح وزير امور خارجه آمريكا در دولت اول بوش بود كه طى آن دوران نيز اتهامات تندى را عليه ايران مطرح مى كرد.