|
در جست و جوى داغ ترين نقاط جرم
جاى خالى «مرفولوژى شهرى» در برنامه ريزى هاى انتظامى
كارشناسان علت افزايش بزهكارى را معلول ۳ عامل تراكم جمعيت، تفكيك و جدايى بين ساكنان شهر و بى نام و نشانى مردمان شهرنشين مى دانند. بر اين اساس امروزه با توجه به رشد روزافزون جنايت و جرم، فرمولوژى شهرى و طراحى محيطى نقشى بسزا و ابزارى كارآمد در جلوگيرى از وقوع جرم بويژه در فضاهاى غيرقابل دفاع شهرى دارد. به گزارش ايسنا برنامه ريزان شهرى تأكيد مى كنند كه با توجه به مرفولوژى شهرى مى توان ضمن بررسى فرايند شكل گيرى شهر، به عوامل محيطى مرتبط و مؤثر بر پيشگيرى از جرم پرداخت و علاوه بر مشخص كردن نواحى جرم زا در شهرها به تأثير نقش تراكم در شهرها و نحوه توزيع نقاط داغ جرم و عوامل مؤثر بر آنها نيز توجه داشت. مسأله ديگرى كه امروز ثابت شده، آن است كه مؤثرترين طرح ها و اقدامات، آنهايى هستند كه با طبيعت و محيط هماهنگى دارند. بر همين اساس در بسيارى از موارد، برنامه ريزان در حيرتند كه چرا عليرغم ميل شان در درازمدت پاره اى از طرحهاى اجرا شده محيطى، خسارتهايى را در پى دارد. حادثه خاك سفيد و اخيراً پاكدشت در اين مورد مى توانند نمونه هاى خوبى را عرضه كنند؛ زيرا شرايط خاص محيطى و ژئومورفيك اين دو منطقه باعث شده بود كه اولاً اين مناطق براى وقوع برخى جرايم بيشتر مستعد باشند و ثانياً پيگيرى و حل مسأله پيچيده تر شود. عبادى نژاد، كارشناس انتظامى در اين باره تصريح مى كند: در فرايند تصميم گيرى و تنظيم طرحها بايد ابتكارهاى فردى و شخصى را به سياستهاى عمومى و جامع تبديل كرد؛ به عبارتى براى پرهيز از اشتباهات بايد از كليه متخصصان ذيربط ، از جمله ژئومورفولوژيست ها هم كمك گرفت. به گفته وى در بررسى تاريخى حوادث و سوانح طبيعى همانند زمين لرزه ها ، لغزش ها ، سيل و حوادث انسانى همچون : جنگ، انقلاب، شورش و ... مى توان مشاهده كرد كه همواره از نيروى پليس انتظارهاى فراوانى جهت پاسخگويى به جامعه وجود داشته است و همين توقع عمومى ايجاب مى كند كه اين نيرو با دقت بيشترى به اين فرايندها و مطالعه آنها بپردازد و در اين راستا دانش ژئومورفولوژى كمكهاى بسيارى در شناخت مكانيسم رخدادهاى طبيعى و انسانى مى تواند ارائه كند. وى معتقد است: در ميان عوامل شناخته شده مرتبط با جرم و جنايت يكى از موارد بسيار مهم، محل هاى شناخته شده جرم خيز است. حتى مى توان گفت كه مجرمان نيز براى ارتكاب به جرم به دنبال بهترين مكانها هستند. به عنوان مثال مسلماً قاچاق مواد مخدر در مرزهاى شرق كشور و راه حمل آن، تا حدود خيلى زيادى بستگى به شرايط توپوگرافى و مرفولوژى اين مناطق دارد كه قاچاقچيان با شناخت و بهره گيرى از آنها به عمل خبيثانه خويش مى پردازند. در چنين شرايطى كه باندهاى قاچاق و مواد مخدر و كالا و همچنين سارقان حرفه اى با شناخت شرايط مرفولوژى محيط اقدام به ايجاد ناامنى مى كنند، زيبنده است نيروى انتظامى در راستاى وظيفه برقرارى امنيت و برخورد قاطع با مظاهر ناامنى، از محيط و محل مأموريت خود شناختى همه جانبه و ديدگاهى مناسب نسبت به اين شرايط ، داشته باشند. وى در ادامه با اشاره به اين نكته كه برنامه ريزى، اساساً به توسعه فيزيكى و استفاده از زمين مربوط مى شود و بنابراين، بديهى است كه اطلاعات مربوط به ژئومورفولوژى و ساير علوم زمين مى تواند عنصر مهمى در تنظيم طرحها و سياست هاى برنامه ريزى و نيز در ارزيابى تقاضاهاى خصوصى باشد، تأكيد مى كند: وقوع نسبتاً زياد و رايج پديده هايى مثل زمين لغزه (لغزش) كه توسعه را تحت الشعاع قرار مى دهد و يا خود ممكن است بر اثر مهندسى نامناسب ايجاد شود، نشان مى دهد كه فرايندهاى دامنه اى (كه پايدارى زمين را متأثر مى سازند) در بعضى تصميم گيرى هاى مربوط به توسعه و برنامه ريزى، مورد توجه قرار نگرفته اند. همچنين پديده هايى مثل زمين لرزه، سيل و .... كه معمولاً موجب خسارات فراوان مى شوند، نيازمند طرحهايى جهت به حداقل رساندن مصايب هستند كه نقش داده هاى مكانى و ژئومورفيك و نيز نقش نيروهاى انتظامى به عنوان نيروهاى امداد رسان در اين برنامه ها حايز اهميت زياد است. عبادى نژادتأكيد مى كند كه بايد توجه داشت اين گونه نهادها حتى قبل از وقوع چنين حوادثى مى توانند از طريق اعمال نظر كارشناسى در طرحهاى مزبور نقش مشخص تر و فعالترى داشته باشند؛ به عنوان مثال نيروى انتظامى در زمان احداث مجتمع هاى مسكونى ، ادارى ، راههاى ارتباطى و ... با كمك گرفتن از كارشناسان ژئومورفولوژى و با توجه به اهداف مورد نظر مى تواند پيشنهادهايى را براى انتخاب بهترين مكان احداث ساختمانها و راههاى دسترسى مناسب در مواقع ضرورى ارائه كند. اين كارشناس خاطرنشان مى كند : براى درك بهتر ضرورت چنين كاربردى ابتدا بايد فرايندهاى ژئومورفيك كه به نحوى مخالف جهت رفاه عمومى است ، شناسايى شوند و مورد قضاوت سياستگذاران در سطوح بالاى تصميم گيرى قرار گيرند. همچنين از طريق گسترش ارزش هاى صاحبان حرفه ها و متقاضيان يا مصرف كنندگان برنامه ها، تضادها و تعارض ها را به حداقل ممكن كاهش داد. عبادى نژاد تصريح مى كند: به طور كلى عدم اطلاع از دانش ژئومورفولوژى و برنامه ريزى هاى فضاى سرزمينى تا حدودى باعث نافرجام ماندن برنامه و نرسيدن به مرحله مطلوب از پيش تعيين شده خواهد شد. اين كه در برنامه ريزى ها از چنين دانشى استفاده شده يا نه، نشان دهنده ميزان كفايت برنامه ريزان و برنامه آنهاست. براى مثال احداث ساختمانها و بناها بر روى خطوط گسل و شكستگى ها بدون توجه به عوارض جانبى آنها و با ناديده گرفتن خطرات احتمالى كه توسط علومى همانند ژئومورفولوژى هشدار داده مى شود؛ نشانه عدم آگاهى و رفتن به استقبال خطر است. مسلماً از آن جايى كه نيروى انتظامى يكى از برنامه ريزان محيطى و فضايى تلقى مى شوند كه اتفاقاً نقش محسوس تر و عينى تر را بازى مى كنند بايد توجه بيشترى به اين گونه علوم پايه كرد تا سطح اعتماد عمومى و نگرش مثبت به آنها افزايش يابد. اين كارشناس در تأييد اهميت موضوع فوق ، مى افزايد: مسأله پاسخگويى به مردم و تأمين رفاه عمومى و عدالت اجتماعى نيز داراى زمينه محيطى است كه ضرورت توجه به اين علم را بيشتر مى كند. مسلماً بستر اجراى تمامى تصميمات امنيتى ، اجتماعى ، اقتصادى و ... محيط طبيعى، شرايط خاص اقليمى و ژئومورفيك مناطق مختلف است كه بايد با دقت بيشترى به شناخت آنها همت گمارد. به گزارش ايسنا وى براى برنامه ريزى جامع و دسترسى به نتايج قابل قبول پيشنهاد مى كند كه زمينه مناسب براى مشاركت و مشاوره اين گروه از دانشمندان در تصميم گيرى هاى انتظامى ايجاد و به مسائل و بسترهاى محيطى در برنامه ريزى هاى انتظامى توجه همه جانبه شده و در حل مسائل به طور صحيح و بجا به كار گرفته شوند. متخصصان اين علم در رده هاى تخصصى ناجا مثل مرزبانى ، راهور، انتظامى و .... استخدام و بستر تحقيقاتى و پژوهشى مناسب براى گروههاى علمى مختلف از جمله ژئومورفولوژيست ها فراهم و در اين ميان راهكارهاى مناسبى در حل مسائل و رخدادها ارائه شوند.
|