Iran Newspaper - گزارش

سيزدهمين نمايشگاه بين المللى قرآن، دريايى از سوژه و خبر و موضوعات جالب و جذابى است كه آدمى را خيره مى كند. گرچه نمى توان تمام آن را در چند خط و خبر خلاصه كرد، اما آنچه در پى مى آيد، پرسه كوتاهى است كه من در اين نمايشگاه داشته ام. به شما توصيه مى كنم اگر هنوز به نمايشگاه نرفته ايد، فرصت را غنيمت شماريد و به سرعت خودتان را به نمايشگاه برسانيد تا ببينيد قرآن و هنر عشق ورزيدن به قرآن چه محصولات ناب و ديدنى دارد. فرصت را از دست ندهيد، چند روز ديگر بيشتر به پايان ماه مبارك رمضان نمانده... بسم الله!
از بخشهاى جذاب و ديدنى نمايشگاه سيزدهم قرآن، بخش مربوط به آثارى است كه قرآنهاى بلورين عرضه شده است و معروفترين اثر آن هم قرآن بلورينى است كه محصول مشترك آلمان و امارات است. اين اثر كه از كريستال ساخته شده، متشكل از يك رحل و قرآنى باز است و در صفحه اى از اين قرآن سوره حمد و سوره ديگر آيات اول سوره بقره آمده است.
نگارگرى آيات قرآنى بر روى آيينه و كريستال از جمله هنرهاى زيبايى است كه در سالهاى اخير ميان هنرمندان نگارگر ايرانى، به واسطه اشتياق و علاقه مردم و خانواده ها به اين آثار تزئينى بيش از پيش شده است و همين اشتياق موجب رونق كار هنرمندان نگارگرى شده است كه آيات قرآن را بر روى بلور و آيينه و كريستال حك مى كنند. آثار عرضه شده در اين بخش جشنواره عمدتاً آثار مكعبى شكلى هستند كه تداعى گر كعبه معظم اند و آيه اى يا كلمه اى يا سوره كوچكى از آيات قرآن را در بر دارند كه براى تزئين خانه ها و ميز كار و حتى هديه دادن و قدردانى و سپاس مورد استفاده قرار مى گيرند و اتفاقاً مشتريان پر و پا قرصى هم دارند.
البته شيشه گرى يكى از قديمى ترين حرفه هايى است كه بشر بدان اشتغال داشته است. مصرى ها سازنده اولين اشياى شيشه اى بوده اند كه ظروف به دست آمده از حفارى هاى مصر قدمت ۵ هزار ساله دارد. روميان نيز در فن شيشه گرى مهارت داشته اند و در اين صنعت از سايرين پيشرفته تر بودند. با اين همه رونق شيشه سازى در نخستين ادوار تاريخ اسلامى صورت گرفته است. زيرا هنرى بود كه در مساجد و زيارتگاهها و تزئينات مذهبى جلوه خاصى داشته و مورد استفاده قرار مى گرفت. در ايران نيز اين هنر قدمتى طولانى دارد. بويژه اينكه در ساليان اخير بسيارى از شيشه گران و آيينه سازان با توجه به استقبال بيش از پيش مردم از اين هنر و درج و نگارگرى آيات قرآن بر روى ظروف كريستال و شيشه اى به سراغ آن رفته اند.
كريستالهاى عرضه شده در نمايشگاه سيزدهم عمدتاً آثار نفيسى محسوب مى شوند كه مزين به آيات خوش كلام الله هستند و قطعات تزئينى شيشه اى ارائه شده در اين بخش جملگى گرانقيمت و زيبا و نفيس هستند و هنر و عرفان سازندگان و پديدآورندگان آنها را به رخ مى كشند.
قرآن به زبان چينى
از جاذبه هاى ديگر نمايشگاه سيزدهم، قرآن لوح ابريشمى است كه سوره حمد و آيه الكرسى بر روى آن به زبان چينى نوشته شده و در غرفه كشور چين در نمايشگاه به نمايش درآمده است. اين آيات كه به زبان و خط قديم چينى نوشته شده در كنار آيات قرآنى عربى قرار گرفته است. همچنين تابلوهاى «اسماء الحسنى» الهى كه به يكى از محصولات جذاب غرفه صنايع فرهنگى، هنرى و قرآنى ايران و جهان تبديل شده است، امسال در نمايشگاه سيزدهم در معرض ديد عموم گذارده شده. پديد آورندگان اين آثار با مركز قرار دادن نام جلاله «الله» و حكاكى ۹۹ نام ديگر پروردگار بر روى مس و برنج، مجموعه اى نفيس را خلق كرده اند. اين تابلوها همگى «سورى» هستند كه توسط جمهورى اسلامى خريدارى شده و در معرض ديد عموم قرار گرفته است.
از ديگر بخشهاى جالب نمايشگاه سيزدهم كه مورد استقبال بچه ها نيز قرار گرفته است، تلفن هاى اسباب بازى است كه ناطق هستند و براى خردسالان در نظر گرفته شده. اين تلفنهاى ناطق به بچه ها سلام مى كند، براى بچه ها دعا مى كند و سپس خردسالان را با چند سوره خيلى كوتاه قرآن آشنا مى كند. اين تلفنها همچنين آداب اسلامى سلام كردن را به كودكان آموزش مى دهد. اين اسباب بازى ها طراحى و ساخت كشور عربستان است. حالا كه صحبت از بچه ها شد، بد نيست بدانيد كه از ديگر بخشهاى جذاب نمايشگاه سيزدهم، نمايش تفسير گرافيكى قرآن كريم براى كودكان است. اين تفسير گرافيكى براى نخستين بار است كه عرضه مى شود و عنوانش «خبر بزرگ» است. اين تفسير گرافيكى براى كودكان پيش دبستانى و دبستانى به سه زبان در نمايشگاه عرضه شده است.
در اين تفسير گرافيكى ترجمه فارسى آيات قرآنى بر اساس ترجمه مصطفى رحماندوست از نويسندگان و شعراى بنام كودك و نوجوان انجام شده است. ترجمه انگليسى آيات قرآنى نيز بر اساس ترجمه «آرتور جى» استاد كرسى فارسى و عربى دانشگاه كمبريج و دانشگاه قاهره انتخاب شده كه به عنوان بهترين ترجمه قرآن به قلم يك غير مسلمان در جهان شناخته شده است.
در بخش مكتوب نمايشگاه مجموعه پژوهشى عرضه شده است كه آنچه را كه اروپايى ها و آمريكايى ها در صد سال گذشته از اسلام نوشته اند در اين مجموعه گردآورى شده است. در اين بخش، ۱۸۰۰ مقاله قرآنى كه طى ۱۰۰ سال گذشته در مهمترين مجلات و مجموعه هاى اروپايى و آمريكايى به چاپ رسيده، توسط يك تيم تحقيقاتى گردآورى و ترجمه شده است. از اين آثار حدود ۱۰۰ مقاله متعلق به قرآن ۱۹ ميلادى (سال ۱۹۰۰ - ۱۸۰۰) است كه با كمك مهمترين كتابخانه هاى داخلى و خارجى در اختيار كريمى نيا قرار گرفته است.
غرفه مركز ترجمه قرآن مجيد به زبانهاى خارجى هم از غرفه هاى پرطرفدار نمايشگاه امسال است كه اين روزها علاقه مندان بسيارى را به خود جلب كرده است. مركز ترجمه قرآن به زبانهاى خارجى در دو بخش عمده كتابهايى را در معرض ديد علاقه مندان قرار داده است. در بخش اول كه چاپ اول كتابهاى علوم قرآنى به زبانهاى لاتين (انگليسى، آلمانى، فرانسوى) قرار داده شده است، چند عنوان كتاب بيش از ساير كتابها جلب توجه مى كند. «قرآن چيست و چه مى گويد» اثر «الين وراق» به زبان انگليسى و داستانهاى قرآنى به قلم «نيل رابينسون» از كتابهايى اند كه در غرب طرفداران زيادى دارند و اكنون به همت مركز ترجمه قرآن تهيه و در اختيار عموم قرار گرفته است. از ديگر فعاليتهاى مركز ترجمه كه در بخش دوم غرفه عرضه شده، ترجمه قرآن به زبانهاى مختلف دنياست. مركز ترجمه تاكنون توانسته تمام آيات قرآن را به ۶۵ زبان دنيا و بخشهايى از كتاب آسمانى مسلمانان را به ۱۰۶ زبان ترجمه و چاپ كند. ترجمه هاى قرآن به زبانهاى انگليسى، اسپانيولى، ارمنى، بنگالى، تركى آذرى، هوسا و سواحيلى، از جمله عناوين عرضه شده در نمايشگاه است.
علم سوگوارى صفوى
از ديگر جاذبه هاى نمايشگاه سيزدهم، علم يا علامت ويژه سوگوارى اهل بيت متعلق به دوران صفويه (سال ۱۰۹۲ ه- . ق) است كه در معرض ديد عموم قرار گرفته است.
اين علامت به اسماء جلاله و آيه الكرسى مزين شده و آيه هاى ديگرى از قرآن مجيد نيز بر آن حك شده است. اين علامت در موزه آستان قدس حرم عبدالعظيم نگهدارى مى شود و امسال براى اولين بار در نمايشگاه سيزدهم در معرض ديد عموم قرار گرفته است.
از ديگر بخشهاى مورد توجه نمايشگاه سيزدهم قرآن كريم، نمايش آيات قرآن بر روى آلومينيوم است كه براى نخستين بار در بخش بين الملل نمايشگاه قرآن برپا شده است و در آن تمامى آيات قرآن را بر روى آلومينيوم به نمايش گذاشته اند. اين قرآن آلومينيومى توسط هنرمندان قطرى تهيه شده است. از طرف ديگر هنرمندان تاجيكستانى قرآنى به ابعاد يك متر در يك متر را در نمايشگاه به نمايش گذاشته اند كه بسيار مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است.
نگارش قرآن كريم بر روى پارچه زرى نيز از ديگر جاذبه هاى نمايشگاه سيزدهم است. پارچه زرى عرضه شده مربوط به دوره صفويه است كه سوره «فتح» قرآن بر روى آن نگارش يافته و در بخش نسخه هاى خطى نمايشگاه به نمايش درآمده است. «مهر شكوفه هاى قرآن» نيز با هدف آموزش قرآن از بدو تولد بالشهايى را طراحى كرده كه تحت عنوان بالش «نواى وحى» براى نوزادان و خردسالان ساخته شده و عرضه مى شود. اين بالشها داراى يك فيش هستند كه به آن واكمن همراه وصل مى شود و با صداى آرام و خفيف نوارهاى قرآنى ترتيل را در گوش كودكان به هنگام خواب زمزمه مى كند. با توجه به اينكه مغز به هنگام خواب آماده يادگيرى و به خاطر سپارى است، كودك مى تواند به راحتى قرآن را فرا گيرد.
به گفته مسؤول اين غرفه، اين بالشها كاملاً علمى طراحى شده اند، به طورى كه صداى آزار دهنده و لرزش ندارند.
مسافران آشنا
در سيزدهمين نمايشگاه قرآن، قرآن هايى در معرض ديد بازديد كنندگان قرار گرفته است كه ساليان سال در خارج از كشور نگهدارى مى شده اند و به همت سازمان ميراث فرهنگى دوباره به جمع گنجه هاى قرآنى كشورمان برگردانده شده اند. اين قرآن ها كه در نمايشگاه عرضه شده اند يا از هند و كشمير مجدداً به ايران رسيده و يا در كشورهاى آسياى ميانه و ماوراء النهر شناسايى و به واسطه كارشناسان ميراث فرهنگى از فروشندگان دستى خريدارى شده است. در ميان اين قرآنها كه بعد از سالها به كشورمان بازگشته، چند قرآن نيز از طريق سفارتخانه ايران در روسيه و جمهوريهاى تازه استقلال يافته خريدارى شده و به گنجه آثار قرآنى سازمان ميراث فرهنگى اضافه شده است.
علاقه مندان در نمايشگاه سيزدهم مى توانند جزء اول قرآن كريم را ببينند كه دست ساز است و در ۴۱ صفحه با تذهيب هاى متفاوت با عنوان «قرآن عقيق» پس از ۱۰ سال همچنان مورد استقبال بازديد كنندگان نمايشگاه است. اين قرآن به دليل رنگ «عقيق مانند» خط كوفى اصلاح شده اش قرآن «عقيق» نامگذارى شده است. در اين قرآن، ۷۰۰ گرم طلاى ۲۴ عيار به همراه رنگهاى معدنى مس، سرب و نقره، رنگهاى طبيعى لاجورد، پوست گردو، رناس و زعفران و رنگ حيوانى از نوعى كرم قرمزرنگ به كار رفته است. اين قرآن دست ساز است و براى ناراحت نكردن چشم قارى آن، با چايى دم كردن رنگ شده است.
از جاذبه هاى ديگر بخش بين الملل امسال خوشه انگور مسى است كه منقش به اسماء خداست. اين خوشه انگور كه بر روى هر يك از حبه هاى آن يكى از اسماء جلاله با خط شكسته نستعليق كنده كارى شده است، بيش از يكصد نام خدا را به همراه دارد. اين خوشه انگور مسى ساخت كشور سوريه است.