|
تهديد جديد براى يك اثر جهانى
زيگورات چغازنبيل در محاصره چاه هاى نفت
• شركت نفت با هدف شناسايى ذخاير نفتى منطقه در نزديك ترين فاصله به زيگورات چغازنبيل اقدام به حفر چاههاى نفت كرده است • مسؤولان ميراث فرهنگى خوزستان: حفر چاههاى نفت در محدوده اثر بزرگ چغازنبيل بدون هماهنگى با اين سازمان بوده و در صورت انفجار به اين مجموعه باستانى آسيب مى زند • به تازگى از سوى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى خوزستان براى جلوگيرى از عمليات كاوش نامه نگارى هايى با مجلس و سازمان يونسكو صورت گرفته است
|
|
|
اهواز، خبرنگار «ايران»: حفر چاههاى نفت در حريم زيگورات چغازنبيل، اين بناى خشتى جهان راكه يادگار دوره عيلامى هاست، در معرض خطر قرار داده است. اين اقدام توسط شركت ملى نفت ايران و بدون هماهنگى با سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى در حريم و محدوده زيگورات انجام شده و در حال حاضر چاههاى نفت به نزديكترين فاصله از چغازنبيل رسيده اند. اين در حالى است كه شركت نفت، هدف از اين اقدام خود را شناسايى ذخاير زيرزمينى حريم زيگورات چغازنبيل عنوان كرده، اما كارشناسان با توجه به اهميت اين اثر باستانى انجام چنين فعاليتى را در اين منطقه يك فاجعه بزرگ دانسته و خواستار توقف عمليات هستند. اكنون پروژه حفاظت و مرمت چغازنبيل به صورت مشترك با همكارى يونسكو و ژاپن در حال اجرا است. «مهدى ملاحى» مسؤول پايگاه پژوهشى هفت تپه و چغازنبيل در اين باره گفت: اين اقدامات بدون هماهنگى صورت گرفته وبا پيگيريهاى انجام شده، معلوم شده است كه شركت نفت شناسايى پستى و بلنديهاى زمين و ذخاير زيرزمينى را از اهداف خود در اين خصوص عنوان كرده است. وى تصريح كرد: پايگاه چغازنبيل پس از سه روز به طور اتفاقى از برنامه شركت نفت مطلع شد و طى نامه اى از مسؤولان اين شركت خواست تا قبل از انجام هرگونه اقدام ديگرى با حضور كارشناسان موضوع را بررسى كنند. همچنين «سعيد محمدپور» مسؤول واحد حقوقى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى خوزستان با بيان اينكه شركت نفت براى انفجارهاى خود از «تى.ان.تى» استفاده مى كند، تصريح كرد: تى.ان.تى در لوله هاى پوليكا به قطر ۳اينچ و به طول ۳متر مربع كار گذاشته مى شود و در خطوط انفجارى معين شده تعبيه مى شود. از آنجا كه مقدار مواد منفجره هنوز مشخص نشده، كارشناسان سازمان ميراث نمى توانند به طور دقيق شدت انفجارها را مشخص كنند. وى اظهار داشت: مقرر شده مهندسان شركت نفت طى يك نامه براى سازمان ميراث فرهنگى مشخص كند از چند تن «تى.ان.تى» در اين كاوشها استفاده مى كند، آنها را در چه عمقى كار مى گذارد و نحوه انفجار به چه صورت است. «بهزاد مفيدى» مسؤول پروژه هفت تپه نيز در اين خصوص گفت: قبل از هرگونه تصميم گيرى از شركت نفت خواسته شده اطلاعات ونقشه هاى دقيق مسيرهاى انفجار را در اختيار مسؤولان پروژه هفت تپه قرار دهد تا پس از بررسى اين اطلاعات تصميم نهايى گرفته شود، ليكن هنوز چنين نقشه اى در اختيار كارشناسان قرار نگرفته است. وى افزود: بايد يك لرزه نگار از سوى شركت نفت بر روى چغازنبيل نصب شود تا مشخص شود شدت هر انفجار چقدر است، همچنين تا مشخص شدن نحوه ادامه كار در اين منطقه هيچ وسيله نقليه اى حق تردد در شهر باستانى چغازنبيل را ندارد. برابر آخرين اخبار شركت نفت در حال حاضر اين پروژه را تعطيل كرده، اما طبق برنامه زمان بندى شده عمليات كاوش منابع زيرزمينى بزودى آغاز مى شود. \ درخواست كمك براى چغازنبيل از سوى ديگر سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان خوزستان براى جلوگيرى از عمليات كاوش نفت در كنار چغازنبيل طى نامه اى، از مجلس شوراى اسلامى وسازمان يونسكو كمك خواسته است . در بخشى از اين نامه آمده است:«مديريت امور اكتشاف مستقر در وزارت نفت اقدام به نصب مواد منفجره در [نزديكى] محوطه باستانى چغازنبيل به منظور انجام عمليات اكتشاف نفت كرده است كه در صورت انجام اين عمليات خسارات غيرقابل جبرانى به اين اثر باستانى وارد مى شود، لذا با عنايت به موارد فوق و ذكر اين نكته كه آثار تاريخى برابر ماده ۲۶ قانون مدنى از جمله مصالح ملى و منافع عمومى است. همچنين طبق ماده ۱۳۵ قانون برنامه سوم توسعه حفاظت از ميراث فرهنگى از اركان اقتدار حاكميتى جمهورى اسلامى ايران است، خواهشمند است در اين خصوص عنايت و اوامر عاجل مبذول فرماييد». \ پاسخ شركت نفت در تازه ترين تحول مسؤولان شركت ملى نفت ايران اعلام داشته اند كه سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان خوزستان هنوز نسبت به تعيين حريم زيگورات چغازنبيل اقدامى صورت نداده است. يكى از مسؤولان شركت در گفت وگو با ميراث خبر ضمن اظهار شگفتى از عدم تعيين حريم اين اثر تاريخى، ۲۷ سال پس از ثبت آن در فهرست آثار جهانى، گفته است: «در حالى كه از رئيس سازمان ميراث فرهنگى وگردشگرى استان خوزستان خواسته شده تا حريم اين اثر تاريخى را روى نقشه هاى خطوط نفت منطقه مشخص كند، وى در نامه اى اعلام كرده كه هنوز حريم زيگورات از سوى كارشناسان مشخص نشده و براى تعيين حريم اين اثر تاريخى بايد مشاورى از سوى اين سازمان و با هزينه شركت ملى نفت ايران به بررسى هاى باستان شناسى بپردازد». مسؤولان شركت ملى نفت از اين رو از تأخير در تعيين حريم زيگورات چغازنبيل گلايه دارند كه مدعى اند اين شركت براى هر روز تأخير در اجراى پروژه اكتشاف ناگزير است خسارت بالايى را به دلار به مجرى طرح بپردازد. اين اظهارات در حالى صورت مى پذيرد كه هيأت وزيران در سال ۱۳۸۲ طى مصوبه اى تمام وزارتخانه ها، سازمان ها ونهادها را موظف كرده بود تا پيش از اجراى هر پروژه اى در مناطق مختلف كشور (اعم از مناطق شناخته شده تاريخى يا ناشناخته) مراتب را از سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى كشور استعلام كنند و گويا دراين مورد مسؤولان شركت ملى نفت از اين اقدام غفلت ورزيده اند. زيگورات چغازنبيل كه از عبادتگاههاى متعلق به تمدن عيلام است، افزون بر ۳۲۰۰ سال قدمت دارد و كهن ترين اثر تاريخى ايران است كه برابر كنوانسيون ۱۹۷۲ يونسكو درخصوص حمايت از ميراث فرهنگى و طبيعى جهان در فهرست آثار جهانى به ثبت رسيده است. از آنجا كه ايران در قبال ثبت جهانى اين اثر داراى تعهدات بين المللى است ودر برابر از حمايت هاى يونسكو نيز بهره مى جويد، هرگونه آسيب به اثر ياد شده مى تواند با واكنش مجامع فرهنگى بين المللى به ويژه يونسكو روبرو شود. در سال هاى اخير احداث برج جنجال برانگيز «جهان نما» در حريم تاريخى ميدان نقش جهان اصفهان كه آن نيز همراه با تخت جمشيد و زيگورات چغازنبيل در تابستان سال ۱۳۵۷ در فهرست آثار جهانى به ثبت رسيد، موجبات اعتراض شديد يونسكو را فراهم آورد و سازمان مزبور تهديد كرد كه در صورت عدم تعديل ارتفاع برج ياد شده ميدان نقش جهان را در فهرست آثار در معرض خطر جهانى قرار خواهد داد. همچنين احداث سد سيوند درمحوطه باستانى پاسارگاد كه درسال ۱۳۸۳ در فهرست آثار جهانى ثبت شد، اختلافاتى را ميان سازمان ميراث فرهنگى وگردشگرى و وزارت نيرو سبب شد كه البته تاكنون با مداخله يونسكو همراه نشده است. بدين ترتيب زيگورات چغازنبيل سومين اثر جهانى ايران از ميان هفت اثر جهانى كشور است كه به علت اجراى پروژه هاى عمرانى و عدم هماهنگى ميان دستگاههاى اجرايى در معرض تهديد قرار گرفته است.
|