|
سازمانهاى تخصصى بين المللى و مسأله آلودگى تشعشعى درعراق
كارشناسان آژانس بين المللى انرژى اتمى در عمليات بازرسى خود در عراق كه ۴ ماه قبل از شروع جنگ آغاز شد و تا ماه مارس ۲۰۰۲ ادامه يافت، هرگز نتوانستند دليل قانع كننده اى مبنى بر دسترسى عراق به سلاحهاى كشتارجمعى ارائه كنند. اين درحالى بود كه هم آمريكا و هم انگليس براين موضوع تأكيد داشتند و خود آژانس نيز در گزارشهاى خود، هيچگاه احتمال دسترسى عراق را به اين سلاحها بعيد نمى دانست. درحال حاضر، مدير اجرايى آژانس به دنبال آن است كه بر اين فصل از كتاب تاريخ عراق مهر پايان نهد. «محمد البرادعى» براين عقيده است كه بازگشت بازرسان بين المللى به عراق، مسأله اى ضرورى است، البته نه به منظور جست وجو از سلاحهاى كشتارجمعى، بلكه بدين منظور كه آژانس بتواند گزارش نهايى خود را درخصوص عدم وجود اين گونه سلاحها در اين كشور تهيه كند تا بدين وسيله زمينه لغو تحريمهاى بين المللى عليه عراق را فراهم آورد.اين موضوع در حالى مجدداً موردتوجه قرارمى گيرد كه مسأله آلودگى ليزرى و تشعشعى درعراق هم از سوى اين كشور و هم از سوى جامعه بين الملل مورد تجاهل و غفلت واقع شده است. در حالى كه اين مسأله يكى از بزرگترين و درعين حال خطرناكترين تهديداتى است كه حال و آينده عراق را هدف قرارداده است، ولى با اين وجود، نه ازسوى دولت عراق و نه از سوى سازمانهاى تخصصى بين المللى و در رأس آنها، آژانس بين المللى اتمى و نه ازسوى نيروهاى اشغالگر كه به موجب كنوانسيونهاى چهارگانه ژنو، مسؤوليت حمايت از شهروندان را درخلال جنگ و اشغال به عهده دارند. اقدامى در اين راستا صورت نگرفته است و نمى گيرد. آنچه كه جاى تأسف دارد، اين است كه حتى در مذاكرات جارى بين دولت عراق و سازمان ملل متحد به منظور بازگشت كارشناسان آژانس بين المللى انرژى اتمى، به اين موضوع پرداخته نشد و تنها البرادعى به صورت خيلى گذرا به احتمال بررسى آلودگى تشعشعى در مناطق محصور به تأسيسات هسته اى عراقى اشاره كرد. اين درحالى است كه اينگونه تشعشعات آلوده و خطرناك در طول ۱۲ سال و درخلال دو جنگ اول و دوم عليه عراق از يك طرف به دنبال استفاده گسترده نيروهاى آمريكايى و انگليسى ازاورانيوم ضعيف شده و ازطرف ديگر، براثر رهاشدن ذخاير اورانيوم در اشكال جامد، مايع و گاز در زمينها، آبها، چاهها و فاضلابهاى منازل در اقصى نقاط اين كشور، محيط زيست اين مناطق به شدت آسيب ديده است. موضوعى كه عجيب به نظر مى رسد، اين است كه على رغم تبعات وخيمى كه اين واقعه در محيط زيست عراق به جاى نهاده است، هنوز تجاهل مقامات كشورى و بين المللى نسبت به اين فاجعه ادامه دارد و با سهل انگارى با آن برخورد مى كنند.براى اينكه ابعاد اين قضيه بيشتر روشن شود، مواردى از تبعات اين آلودگى مورد اشاره قرارمى گيرد: انتشار و گسترش امراض سرطانى بويژه سرطان خون، ورم غدد لنفاوى، سرطانهاى ريه، معده، پستان، استخوان، از بين رفتن كليه ها و كبد، نابودى سيستم دفاعى بدن، ولادتهاى ناقص الخلقه و مرده، سقط جنين هاى پى درپى، ناراحتى هاى عصبى و عضلانى و ديگر امراض لاعلاجى كه از نسلى به نسل ديگر منتقل مى شود.دراين ميان، بيشترين قربانيان از شهروندان معمولى بويژه زنان و اطفال در جنوب و مركز عراق هستند (مناطقى كه داراى بيشترين آلودگى اند.) برخى مؤسسات علمى و تحقيقاتى نيز در ارتباط با اين موضوع، تحقيقاتى را انجام داده اند كه نتايج آنها نيز عموماً موردتوجه لازم قرارنگرفته است. آخرين كار تحقيقى كه دراين خصوص به عمل آمده، مربوط به مركز پزشكى بين المللى تحقيقات اورانيوم (UMRC) است كه در مناطق مركز و جنوب عراق از بغداد و اطراف آن تا ابوالخصيب را شامل مى شود. درتهيه اين گزارش، دانشمندانى مانند «اساف دوراكوويتيج» از آمريكا، «هورست گونتر» از آلمان، «تيد و ايمان» از كانادا و «محمد الشيخلى» از عراق نقش داشته اند. در اين گزارش آمده كه آلودگى در هوا، خاك اين مناطق حدود ۱۰ تا ۳۰ برابر حد مجاز دردنيا است. اين واقعيتى است كه وزارت بهداشت عراق نيز در ماه ژوئن گذشته (مرداد ماه ۸۴) بدان اشاره كرد. در گردهمايى اى نيز كه كميته بهداشت و محيط در شوراى شهر بغداد در جولاى سال جارى (تيرماه۸۴) با حضور نمايندگان وزارتخانه هاى محيط زيست، صنعت و علوم و تكنولوژى عراق امضا نمود (اين گردهمايى براى اولين بار صورت گرفت) وجود آلودگيهاى تشعشعى را در بسيارى از مناطق اين كشور كه منجر به ولادتهاى ناقص الخلقه و حالات سرطانى شده است، موردتأكيد قرارداد. به نظرمى رسد براى برون رفت از بحران زيست محيطى مزبور دولت عراق بايد با استمداد از سازمانهاى بين المللى مربوطه از قبيل برنامه سازمان ملل متحد در محيط زيست (UNEP)، سازمان بهداشت جهانى (WHO) دركنار آژانس بين المللى انرژى اتمى (IAEA)، از آنها بخواهد در راستاى عمل به وظايف و التزامات شغلى و انسانى خود به كمك مردم عراق بشتابند و بااستفاده از تجارب به دست آمده در بوسنى و هرزگوين، فلسطين و... جامعه عراقى را در راستاى مقابله با اين خطر بزرگ يارى رسانند.
|