|
|
|
پنجشنبه بازار كتاب
|
|
|
|
|
|
به بهانه برگزارى كنسرت گروه شجريان در تهران
|
|
|
|
|
بزرگان موسيقى جهان
ترجمه: اميرمسعود روحى < بزرگان دوره كلاسيك موزارت Wofgang. A. Mozart موزارت به سال ۱۷۵۶ در سالزبورگ اتريش ديده به جهان گشود و در سه سالگى به نواختن هارپ (چنگ) پرداخت و در ۵ سالگى نخستين كنسرتش را اجرا كرد. در سال ۱۷۸۶ اپراى عروسى فيگارو و نى سحرآميز را ساخت. سپس اپراى معروف دون ژوان را در وين آفريد. سه سمفونى ۳۹ ، ۴۰ و ۴۱ را در سال ۱۷۸۸ از خود به يادگار گذاشت و در سال ۱۷۹۱ آهنگسازى اپراى سوگ را به پايان رساند و در همين سال روح موسيقى جهان در ۳۶ سالگى به پرواز درآمد و جهان را ترك گفت. در روز به خاك سپردن موزارت توفان و بارندگى شديد پديد آمد تا آنجا كه همه بستگان و همراهان از نيمه راه گورستان برگشتند، ولى گوركنان او را به خاك سپردند. روز بعد آنها براى ديدن گورش آمدند، ولى چيزى نيافتند. او ستاره اى بود كه به آسمان رفت. بتهوون Lodwigvan. Beethoven در سال ۱۷۷۰ در شهر بن آلمان متولد شد و در نوجوانى عشق فراوانى به موسيقى پيدا كرد. پدرش به او نواختن ارگ، ويلن و پيانو را آموخت و در سال ۱۷۸۴ بهترين ارگ نواز نمازخانه الكبتورال شد. سپس به نوازندگى ويلن التوى در دربار راه يافت و به نام نوازنده پيانو و آهنگسازى و بديهه نوازى شهرت فراوانى پيدا نمود و در سال ۱۷۹۶ براى اجراى برنامه هنرى به شهرهاى نورمبرگ، پراگ و برلين رفت. سپس به وين آمد و هرگز آنجا را ترك نكرد. سمفونى شماره ۱ را تا سال ۱۸۰۰ ساخت و در همين سال ناشنوا گرديد و اپراى فيدليو را در سه پرده و سمفونى هاى معروف شماره ،۲ ۳ ، ۴ ، ۵ ، ۶ ، ۷ و ۸ را از اين سال تا ۱۸۱۴ خلق نمود و در سال ۱۸۰۳ دومين سمفونى و اوراتوريو مسيح با تاج زيتون را آفريد و تا سال ۱۸۲۶ سمفونى شماره ۹ و آخرين سونات هاوكوارتت ها را ساخت و سمفونى شماره ۳ خود را به نام ناپلئون بناپارت نمود و به سال ۱۸۲۷ اين نابغه اوج هنر موسيقى كلاسيك درگذشت. در سال ۱۸۸۸ جسد بتهوون را به گورستان مركزى وين آوردند و در كنار آرامگاه شوبرت به خاك سپردند. شوپن Frederic Chopin شوپن در سال ۱۸۱۰ در شهر ورشو لهستان به دنيا آمد. او كودكى تيزهوش و خيال پرداز بود و در شش سالگى شعر مى سرود. در ۷ سالگى نخستين آهنگ را با پيانو نواخت و به نام فولكلور در كنسرتى اجرا نمود. پس از پايان تحصيل در ورشو مدير كنسرواتور در هارمونى و آهنگسازى شد و در سال ۱۸۲۹ دو كنسرت در وين داد دوستداران فراوانى پيدا نمود و به اوج هنرى خود رسيد. در سال ۱۸۳۰ كه ورشو به اشغال روس ها درآمد، بسيار نگران شد و به پاريس مهاجرت نمود و در آنجا به اجراى برنامه هاى هنرى و آموزش موسيقى پرداخت. شوپن، موزارت را بسيار دوست مى داشت، ولى باخ را مى ستود. بيشتر آثار او براى پيانو ساخته شده است. كارهاى ماندگار او كنسرتو شماره ۱ و ،۲ والس ها، سونات ها، مازوركاها، فانتزى ۹۱ و مجموعه ۱۷ آواز لهستانى مى باشد. شوپن در سال ۱۸۴۹ در اثر بيمارى سل درگذشت. به هنگام مرگ سفارش نمود قلبش را به زادگاهش، آنجا كه عاشقش بود برگردانند و به خاك بسپارند. پيتر چايكوفسكى Peter Tecaikovsky پيتر از كودكى باهوش و بسيار حساس و شيفته موسيقى بود و در ۲۳ سالگى كار دولتى را رها نمود و به فراگيرى موسيقى و آهنگسازى پرداخت و در سال ۱۸۶۶ تحصيلش پايان يافت و به او استادى هارمونى اركستر پيشنهاد شد. بين سال هاى ۱۸۶۸ تا ۱۸۷۵ سمفونى هاى ۲ ، ۳ و ۴ اپرا و رومئو و ژوليت و يك موسيقى محلى را ساخت و در سال هاى ۱۸۸۸ تا ۱۸۹۳ با تورهاى هنرى به اروپا و آمريكا مسافرت كرد و با اجراى كنسرت ها و رهبرى آنها بر شهرت او افزوده شد. يكى از بهترين آثارش سمفونى ششم است كه در سال ۱۸۹۳ آن را ساخت. چايكوفسكى مدت ۱۳ سال با زنى به نام مادام ون مك كه بسيار ثروتمند بود مكاتبه داشت كه تعداد نامه ها به ۳۰۰ مى رسد. بيوه نامبرده كمك هاى مالى فراوانى به چايكوفسكى كرد. تنها پيوند اين دوستى عجيب نامه بود. آنها هرگز يكديگر را نديدند. در سال ۱۸۹۰ اين نامه نگارى پايان گرفت و از فرشته نگهبان او خبرى به دست نيامد. چايكوفسكى بسيار اندوهگين شد و در سال ۱۸۹۳ در اثر بيمارى وبا در سن پترزبورگ درگذشت. آثار ماندگار او سه باله درياچه قو، زيباى خفته، فندق شكن، خاطرات فلورانس، كنسرتو براى پيانو و ويلن، شش سمفونى و بيش از ۱۰۰ ملودى است. < بزرگان دوره رمانتيك يوهان اشتراوس Johan Strauss يوهان آهنگساز نامدار رمانتيك اتريشى در سال ۱۸۲۵ در وين چشم به دنيا گشود كه در ۶ سالگى نخستين آهنگ والس خود را ساخت و به سراسر اروپا و آمريكا مسافرت كرد و والس وينى را به اوج خود رساند و بيش از ۳۰۰ آهنگ والس خلق نمود و به سلطان والس جهان معروف گرديد. از آثار باارزش او بارون كولى ها، دانوب آبى، شب پره، خفاش، ۲۰۰ والس و اپراى با زمان سلحشور مى باشد. ويكتور هربرت Victor Herbert نامبرده آهنگساز و موسيقيدان رمانتيك قرن ۱۹ مى باشد كه در سال ۱۸۵۹ متولد و سال ۱۹۲۴ در آمريكا فوت مى كند و يك ايرلندى نژاد آمريكايى است. از كارهاى معروف او مى توان به مرا دوباره ببوس، آه راز شيرين زندگى، من عاشق شده ام، جادوگر نيل و شاهزاده خانم پارت اشاره كرد. ريشارد اشتراوس Richard Strauss ريشارد آهنگساز و رهبر تواناى اركستر آلمانى به سال ۱۸۶۴ در مونيخ به دنيا آمد. پدر وى نيز موسيقيدان بود. او از بنيانگذاران موسيقى رمانتيك جديد مى باشد (قرن ۱۹ و ۲۰) از ساخته هاى مشهور او پوئم سمفونيك هاى دون ژوآن، شواليه گل سرخ، مكبث، چنين گفت زرتشت و اپراى سالومه و الكترا مى باشد. ريشارد ۶۰ سال از عمر خود را به آهنگسازى پرداخت كه در سى سال نخست دوره آهنگسازى با نوآورى و كارهاى شگفت آورش جهان موسيقى را به وجود آورد. نامبرده در سال ۱۹۴۹ درگذشت. پى نوشت: برگردان از كتاب The great music
|
|
|
|
|
پنجشنبه بازار كتاب
گستره حوزه علوم اجتماعى
|
|
|
گروه فرهنگ و هنر - ساير محمدى: هفته اى كه گذشت در حوزه شعر تنها يك مجموعه شعر به قلم دل آرا قهرمان به نام «بادهاى مدور» توسط انتشارات سخن منتشر شد، در حوزه داستان و رمان نيز اثر قابل بحثى به بازار نيامد غير از يكى - دو رمان كه آن نيز تجديد چاپى از رمان هاى ساراماگو و تونى موريسون است. به همين خاطر گزارش بازار كتاب در اين هفته به حوزه علوم اجتماعى اختصاص دارد آثار مطرح و قابل بحثى نيز به بازار آمدند. از متون شرقى هاشم رضى گرفته، تا شرح زندگانى من به قلم عبدالله مستوفى، از بنيان هاى اجتماعى اديان ابتدايى تأليف يوسف فضايى گرفته تا هنر نقد هنرى اثر على اصغر قره باغى و مبانى عرفانى هنر و معمارى اسلامى اثر دكتر حسن بلخارى. مشروح اين گزارش را از نظر مى گذرانيم. دين «اخلاق الاهى» مجموعه تأليفاتى به قلم استاد آيت الله مجتبى تهرانى است كه جلد پنجم آن تحت عنوان «آفات زبان» از سوى پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى چاپ و منتشر شده است. اين كتاب در چهارده فصل به مباحثى چون زبان اهانت، زبان مدح، زبان طعن، دوزبانى، افشاى سر، تكلف در سخن، شكايت، مزاح، زبان خنده، زبان گريه، زبان شعر و... مى پردازد. «سياست و حكومت در قرآن» كتابى ديگر از همين مؤسسه انتشاراتى است كه به قلم كاظم قاضى زاده تأليف شده و در هشت فصل مبانى حكومت اسلامى از نگاه قرآن، مشروعيت حكومت عصر پيامبران، حقوق و آزادى هاى سياسى، عدالت اجتماعى و... مورد مطالعه قرار مى گيرد. «بنيان هاى اجتماعى اديان ابتدايى» تأليف دكتر يوسف فضايى را انتشارات پويان (فرنگار) چاپ و منتشر كرده است. نويسنده در اين كتاب اساس عقايد و مراسم اديان ابتدايى را از نظر تحقيق محض و با روش علمى رايج در علم اديان مورد بررسى قرار داده است. «متون شرقى و سنتى زرتشتى» مجموعه اى دوجلدى نوشته و پژوهش هاشم رضى است كه انتشارات بهجت منتشر كرده است. در جلد اول كتاب متون اوستايى، پهلوى: دينكرد، روايت پهلوى گزيده هاى زات سپرم، آراى آذركيوانى ها، صوفيگرى و طريقت عرفانى زرتشتى، متون پازند و... آمده و در جلد دوم زراتشت نامه، دبستان المذاهب، سددر، ارداو يرافنامه، آثار دستور داراب پالن دساتير، شارستان چهارچمن، منظومه چنگرنگهاچه، مورخان دوران اسلامى، عرفان زرتشتى، علم خشنوم يا دانش اسرار و... را خواهيد خواند. هنر «مبانى عرفانى هنر و معمارى اسلامى» نام مجموعه اى از تأليفات دكتر حسن بلخارى قهى است كه دفتر اول تحت عنوان «وحد وجود و وحدت شهود» توسط پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامى فراهم آمده و انتشارات سوره مهر چاپ و انتشار آن را به عهده داشت. «هنر نقد هنرى» به قلم على اصغر قره باغى از جمله كتاب هاى پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامى كه نويسنده ضمن ارزيابى تاريخى درباره سنت پانصد ساله نقد هنرى يك بررسى كلى از نقد و نظرهاى معارض به دست مى دهد و دريچه اى بر چشم انداز پيشينه و حال گونه هاى نقد هنرى و روشن كردن زمينه هاى تاريك آن مى گشايد. «فرهنگ اساطير يونان و رم» اثرى از ژوئل اسميت با ترجمه شهلا برادران خسروشاهى كه مؤسسه فرهنگ معاصر با همكارى نشر روزبهان چاپ و منتشر كرده است. نويسنده در اين كتاب مى كوشد تا اصالت و شكوه اساطير را به آنان بازگرداند و ايزدان و پهلوانان و حماسه ها و افسانه ها را از هاله ابهام و تاريكى كاذبى كه حاصل ذهنيت عوام است بيرون كشد. آتليه كبود اولين كتاب خاطره نگارى پرويز تناولى - مجسمه ساز - است كه توسط انتشارات آتليه كبود اولين كتاب خاطره نگارى پرويز تناولى - مجسمه ساز - است كه توسط انتشارات بن گاه منتشر شده است. تناولى در اين كتاب به سالهاى پايانى دهه ۱۳۳۰ بازگشته و آغاز فعاليت خود در ايران بعد از پايان تحصيلاتش در ايتاليا را به نگارش درآورده است. تناولى در اين كتاب چگونگى تولد مكتب سقاخانه در آتليه كبود و تشكيل گروه هنرمندان ايران و دستاوردهاى اين آتليه در سالهاى بعد را به رشته تحرير درآورده است. پرويز تناولى تاكنون بيش از ۵۰ كتاب و مقاله به زبانهاى مختلف منتشر كرده. قاليچه هاى شيرى فارس (۱۳۵۶)، قاليچه هاى تصويرى ايران (۱۳۶۸)، نان و نمك (۱۳۷۰)، آرايش اسب و جل هاى عشايرى ايران (۱۳۷۷)، سفره هاى كامو (۱۳۷۷)، تاچه هاى چهارمحال (۱۳۷۷)، دستبافته هاى عشايرى و روستايى ورامين (۱۳۸۰) و گبه هنر زيرپا (۱۳۸۳) از ديگر تأليفات اين هنرمند مجسمه ساز است. پرويز تناولى در صفحات آغازين اين كتاب آورده است: كسانى كه در سال ۱۳۳۹ از خيابان پهلوى (ولى عصر امروز) تهران عبور مى كردند اغلب مجسمه غول پيكرى كه در بالكن يكى از آپارتمان هاى مشرف به اين خيابان كار گذاشته شده بود مى ديدند. اين مجسمه كه از آهن آلات اسقاط ساخته شده بود، مردى را در حال به آغوش كشيدن آهويى نشان مى ديدند. كمى پايين تر از اين مجسمه بالاى در ورودى همين ساختمان تابلوى كوچكى به چشم مى خورد كه روى آن به دو زبان فارسى ولاتين عنوان «آتليه كبود» نوشته شده بود، اين جا اولين آتليه من بود. تاريخ كتاب «۵۰ سال نفت ايران» به قلم مصطفى فاتح از سوى نشر علم چاپ و منتشر شده است. نويسنده طى چهارده فصل از پيدايش نفت آغاز مى كند تا جريان ملى شدن نفت ايران را با تمام رويدادها و پيامدهاى پنجاه سال اخير كالبد شكافى مى كند. «شرح زندگانى من» عنوان كتابى سه جلدى به قلم عبدالله مستوفى است كه تاريخ اجتماعى و ادارى دوره قاجاريه را با نگاهى جزءنگر روايت مى كند. چاپ پنجم اين كتاب را انتشارات زوار هفته گذشته به بازار فرستاد. «تاريخ بيهقى» اثر خواجه ابوالفضل بيهقى كه با تصحيح دكتر على اكبر فياض نخستين بار توسط دانشگاه مشهد چاپ شده بود. اكنون توسط نشر علم تجديد چاپ و منتشر شد. «روند تحول ساف» اثرى از هلنا كوبان با ترجمه بيژن افتخارجواهرى است كه به صورت ناشر مؤلف چاپ و منتشر شده است. كتاب حاضر جنبه هاى گوناگون مبارزات ملت فلسطين، چگونگى تشكيل سازمان فتح، تشكيل ساف، سپتامبر سياه، جنگ داخلى لبنان و حمله اسرائيل در سال ۸۲ ميلادى به لبنان و.. را بررسى مى كند. اين كتاب كه از سوى دانشگاه كمبريج لندن منتشر شده بود بازتاب گسترده اى داشت. «گفتار بزرگان» شامل ۴۴۰۰ سخن حكيمانه از انديشمندان بزرگ ايران و جهان است كه به اهتمام حسين رحمت نژاد فراهم آمده و ناشر آن نشر عارف كامل است. «كاركردهاى نظام سياسى در فرآيند توسعه» در انديشه هاى دكتر حسين عظيمى آرانى عنوان كتابى است كه جهاددانشگاهى دانشكده اقتصاد دانشگاه تهران گردآورى و تدوين كرده و انتشارات سازمان مديريت و برنامه ريزى كشور آن را چاپ و منتشر كرده است. «آمار در بازرگانى» اثرى به قلم كازمى ير با ترجمه دكتر على عميدى است كه شامل همه مفاهيم و روش هاى آمار از جمله آشنايى با مديريت كنترل همراه مسائل حل شده و توضيح كامل آنهاست. اين كتاب را مركز نشر دانشگاهى در قطع رحلى چاپ و منتشر كرده است. مركز نشر دانشگاهى كتاب «بيماريهاى صيفى» از زيتر و هاپكينز و توماس را هم منتشر كرده كه مترجم آن فرشاد اميراصلانى است. اين كتاب براى كمك به تشخيص بيمارى هاى گياهان صيفى در مزرعه، گلخانه و آزمايشگاه تدوين شده است. «طب تغذيه» عنوان كتابى از دكتر محمدمهدى شريفى است كه كتاب اول به نام «نشانه شناسى تغذيه اى» با مقدمه دكتر حسين باهر از سوى انتشارات روشن كتاب منتشر شده است.
|
|
|
|
|
روى دكه مطبوعات هنرى
|
|
|
هنر اسلامى
دو فصلنامه هنر اسلامى ويژه بهار و تابستان ۸۴ منتشر شد. در شماره دوم اين دوفصلنامه كه در حوزه مطالعات هنر اسلامى منتشر مى شود مطالبى درباره هنرهاى تجسمى، معمارى، هنرهاى كاربردى و پژوهش هنر را مى خوانيم. بخشى از عناوين اين نشريه عبارتند از: جايگاه تركيب بندى در نگارگرى ايران، نشانه هاى امروز؛ نشانه هاى ديروز، بررسى نمادهاى نور و فرشته هاى راهنما يا پيرفرزانه در فرهنگ ايران، تجلى سنت در معمارى امروز، عناصر تزيين مشترك قالى هاى صفويه و عثمانى، جايگاه قهوه خانه در هنر ايران، رمز و راز هنر اسلامى در آفريقا و ايران و...
فيلم
شماره ۱۳۲ ماهنامه «فيلم» ويژه آذرماه روى پيشخوان دكه ها رفت. در شماره جديد مطالبى همچون نامه اى به مسعود كيميايى، گفت وگو با كارگردان محمدرسول الله(ص) و گفت وگوى اختصاصى با فانى آردان به چاپ رسيده است. همچنين مطالب ديگرى نيز مانند فلاش بك، خشت و آينه، رويدادها، نقد فيلم و... را مى خوانيم. گزارش جشنواره هاى لندن، هامبورگ، پوسان و لودز، نقد كافه ترانزيت، مطالبى به مناسبت درگذشت فريدون گله، نگاهى به سريال هاى ماه رمضان، يادداشت هايى درباره سينماى مستند و... ديگر مطالب اين شماره مجله فيلم است.
خيال
شماره ۱۴ فصلنامه خيال ويژه تابستان به بوته چاپ سپرده شد. در شماره جديد اين فصلنامه مطالبى همچون زيبايى شناسى راسا نوشته ريچارد شكنر، بودلر: شاعر شهر مدرن، بيگانه سازى: انگاره دانايى تئاتر مدرن، «شخصيت» به قلم الين استون و جورج ساوانا، نقاش و نمايش روايتى شرق آمده است. همچنين يك كتاب در يك مقاله، فهم متن نمايشنامه، نگاهى به ترجمه از كتاب الادوار فى الموسيقى و تصحيح آن از مطالب ديگر اين فصلنامه است.
و ديگر نشريات
شماره بيست و هفتم ماهنامه «مقام موسيقايى» ويژه آبان ماه منتشر شد. در اين شماره مطالبى همچون دو روايت از اسحق موصلى و عارف قزوينى، براى عليرضا افتخارى و به ياد مجتبى ميرزاده را مى خوانيم. شماره ۳۹ مجله زبانشناسى ويژه بهار و تابستان به چاپ رسيد. در اين مجله مطالبى با موضوعات مرتبط با زبانشناسى كه در آن ها با استفاده از نظريه ها و دستاوردهاى نوين زبان فارسى از جنبه هاى گوناگون مطالبى منتشر شده است. ماهنامه ادبيات داستانى هم به شماره ۹۴ و ۹۵ رسيد. در اين شماره كه ويژه مهر و آبان است مطالبى همچون بازخوانى پرونده ژوزه ساراماگو را مى خوانيم. فصلنامه «آينه ميراث» نيز به چاپ رسيد. در اين شماره كه ويژه بهار و با موضوع ويژه نامه تاريخ علم به چاپ رسيده، مطالبى درباره روش هاى ابوالوفا بوزجانى و لئوناردو داوينچى، دگرگونى مفهوم هندسه و... مى خوانيم.ماهنامه كتاب ماه كودك و نوجوان هم به چاپ رسيد. در شماره ۹۵ اين ماهنامه كه ويژه شهريور منتشر شده مطالبى درباره كتاب هاى درسى دانش آموزان، كتاب هاى علمى كودكان و نوجوانان، فهرست كتاب هاى اين حوزه و... به چاپ رسيده است.ش
|
|
|
|
|
به بهانه برگزارى كنسرت گروه شجريان در تهران
حرف هايى براى گفتن!
|
|
|
خبرها حاكى از اجراى كنسرت تازه محمدرضا شجريان و همايون شجريان ، حسين عليزاده و كيهان كلهر در تهران دارد. يادداشت ذيل به بهانه اين وعده نگاهى به ويژگى هاى اين گروه انداخته است: از سال ۱۳۸۰ به بعد، تقريباً عادت كرده ايم هر سال شاهد يك اثر جديد از تركيب چهار نفره حسين عليزاده، كيهان كلهر، محمدرضا و همايون شجريان باشيم! اين آثار نه تنها از جهت حضور به اصطلاح متداول «شاخص ترين چهره هاى موسيقى معاصر ايران»، بلكه از آن جهت داراى اهميت است كه در حيطه موسيقى آوازى و گروه نوازى، اين آثار از موفق ترين آثار توليد شده از اين دست است و همچنان مورد توجه ويژه قرار دارد. در ساليان اخير، تمايل به موسيقى عامه پسند شهرى، تلاش جهت فروش بيشتر، عدم حضور و فعاليت گروه هاى منسجم با پشتوانه قوى و مسائلى اينگونه سبب نزول كيفى آثار موسيقى كلاسيك ايران شده است. همه اين مسائل نيز به توجه بيشتر به حضور شجريان و عليزاده و كلهر دامن زده است. در سال هاى اوليه پس از انقلاب دو گروه عارف و شيدا به سرپرستى و آهنگسازى هنرمندانى چون لطفى، عليزاده و مشكاتيان، آثار ارزشمند و قابل ارجاعى را در حيطه گروه نوازى موسيقى ايران، از خود به يادگار گذاشتند. در دهه هفتاد، شاهد كمرنگ شدن و به تدريج محو شدن اين گروه ها بوديم. در اين دهه از سوى ديگر عليزاده با تشكيل گروه هم آوايان، نوعى ديگر از تجربيات خود در موسيقى ايرانى را به نمايش گذارد. محمدرضا شجريان، به عنوان شاخص ترين خواننده آواز در موسيقى معاصر ايران كه آثار ارزشمندى در دهه شصت اجرا كرده بود، در دهه هفتاد با انتشار هر ساله يك اثر صوتى، آثار متعددى را ارائه كرد كه با وجود دارا بودن خصوصيات عمومى موسيقى ايرانى، آثارى در خور و شاخص و ممتاز محسوب نمى شدند. برخى شرايط اجتماعى دهه هفتاد را علت مهجورى موسيقى دستگاهى ايران قلمداد كردند و برخى ديگر پراكنده شدن گروه هاى منسجمى چون عارف و شيدا را علت مى دانستند. با اين حال در سال ،۱۳۷۹ با گردهمايى چهار موسيقيدان از چهار نسل، گروه بى عنوانى شكل گرفت كه عنوانش را مرهون حضور اعضاى آن است. «زمستان است»، «بى تو به سر نمى شود» و «فرياد» حاصل همكارى اين گروه تاكنون بوده است. اسفندماه گذشته گروه كنسرت آثار جديد خود را در آمريكا و كانادا اجرا كرد. حس همدلى، دوستى و احترام متقابل، اين گروه را در حال حاضر به عنوان منسجم ترين گروه اجراكننده موسيقى كلاسيك ايران، شناسانده است. اغلب آثار اجرا شده، از ساخته هاى حسين عليزاده، در بسترى متفاوت تر از قبل اجرا مى شود. با وجود حضور تنها دو ساز ملوديك و يك ساز كوبه اى، به دليل نحوه اجرا، دانش و تسلط و خصوصيات اجرا، گروه از حجم صوتى قابل قبولى برخوردار است. عليزاده و كلهر در اين آثار، به يك تبادل و تفاهم اجرايى در گفت وگوى بين دو ساز دست يافته اند. با اين حال چون فضاى ذهنى و اجرايى اين دو كاملاً متفاوت است، توليد تضاد جدى هم مى كند. اما اين تضاد به يك مرجع سوم شنيدارى تن داده است كه الگوى جديدى براى همنوازى سازهاى ايرانى پيشنهاد مى دهد. هر چند نقدهاى اصولى و تكنيكى فراوانى هم بر اجراى اين گروه وارد است با اين حال در الگوى پيشنهادى آنان نه از سؤال و جواب هاى كشدار، طولانى و خسته كننده سازها خبرى هست و نه از ريتم هاى معمولى و مرسوم (شش هشتم) و اين تنها خصوصيت در خور توجه گروه است. در ساليان دور پيشين، مثلاً يك ويلن با ملودى ساده و ريتم ساده ترى جملاتى را مى نواخت و پس از وقفه اى كه تنبك آن را پوشش مى داد، تار، همان حالات را با اندكى تغيير تكرار مى كرد. اما اكنون، جوش و خروش تار و كمانچه، لحظه اى آرام و قرار نمى گذارد. ريتم هاى تركيبى و چندوجهى، در هم تنيدگى نغمات و ملودى ها، فضاسازى هاى جالب توجه (و البته در خور نقد) يكى براى ديگرى و تحرك از خصوصيات همنوازى هاى عليزاده و كلهر است. ميزان تأثير اين الگوى اجرايى به گونه اى است كه گاه مخاطب فراموش مى كند خواننده و آوازى نيز در كل اثر حضور دارد. نوسان و نبود وحدت موزيكاليته در اجراى اين گروه نيز شايد حاصل همين برخورد باشد. هر چند به هنگام اجراى آواز و تصانيف تركيب مجموعه در بيان موسيقى ايرانى به اوج مى رسد. بى ترديد اجراى اين گروه قابل نقد و بررسى است اما با توجه به خيل كثير آثارى كه نه سخنى براى گفتن نه صوتى براى شنيدن و نه احساسى براى برانگيختن دارند اجراى شجريان ـ عليزاده _ كلهر، در خور توجه و تحسين است. بايد به انتظار همنوايى ديگرى نشست و آخرين اثر اين گروه را هم شنيد تا شايد دقيق تر بتوان به اين نوشتار استناد كرد.
|
|
|
|