|
گفت وگوهاى استراتژيك؛ روشى نو در ديپلماسى چين با قدرتهاى بزرگ
منبع: روزنامه «مردم» (چاپ پكن) ترجمه: على محمد سابقى چين و روسيه، سومين دور گفت وگوى استراتژيك خود را برگزار كردند كه اقدام ديگرى در راستاى تعامل پكن با قدرتهاى بزرگ پس از گفت وگوهاى استراتژيكش با آمريكا، ژاپن و هند در سال جارى محسوب مى شود. گفت وگوهاى استراتژيك به تدريج به يك رويه سياسى جديد براى چين جهت تعامل با ديگر ملتهاى بزرگ تبديل شده و در كانون توجه سياست خارجى پكن قرار گرفته است. نشست سوم به رياست «تانگ يا شوان» عضو شوراى دولتى چين و «ايگور ايوانف» رئيس شوراى امنيت روسيه برگزار شد. در دومين دور گفت وگوهاى استراتژيك پيرامون روابط دوجانبه، مبارزه با تروريسم، تسليحات هسته اى، سازمان همكاريهاى شانگهاى و وضعيت آسياى مركزى بحث و تبادل نظر به عمل آمده بود. اين نشست، گفت وگوى «عميق» و «مثبت ديگر پس از آغاز مكانيسم مشورت هاى امنيتى دو كشور» كه از ماه فوريه گذشته آغاز شده است، بود. «هوچين تائو» رئيس جمهورى چين در ديدار ايگور ايوانف اظهار اميدوارى كرد كه دو طرف، نقش گفت وگوهاى استراتژيك امنيتى را گسترش دهند تا به اتفاق نظرى كه رهبران دو كشور داشته اند، دست يابند و همكارى هاى همه جانبه را افزايش دهند. همزمان با چارچوب گفت وگوهاى استراتژيك امنيتى، چين و روسيه مكانيسم عملى تماس در سطح بالاى رهبران را نيز ايجاد كرده اند كه از جمله مى توان به تبادل سفر سالانه رؤساى جمهورى و رؤساى پارلمان هاى دو كشور و ملاقاتهاى منظم نخست وزيران اشاره كرد. اگرچه اين رفت و آمدهاى متقابل را نمى توان «استراتژيك» ناميد، ولى موضوعات مطرح شده در اين ملاقاتها از اهميت استراتژيك برخوردار است. «زائو چين هاى» استاد مؤسسه مطالعات بين المللى چين در اين زمينه مى گويد: گفت وگوهاى استراتژيك دو نوع كاربرد دارند: ۱- استحكام روابط موجود و ترويج همكارى هاى استراتژيك همچون گفت وگوهاى چين و روسيه ۲- كمك به حل اختلافات از طريق مذاكرات شفاف پيرامون موضوعات كليدى استراتژيك براى حفظ رشد پايدار روابط دوجانبه در درازمدت مانند گفت وگوهاى انجام شده با آمريكا، ژاپن و هند. اولين گفت وگوهاى استراتژيك چين و آمريكا براساس توافقات به عمل آمده بين هوجين تائو و جورج بوش در سپتامبر گذشته در «سانتياگو» در اوايل ماه آگوست ۲۰۰۵ در پكن برگزار شد. دو طرف پذيرفتند كه گفت وگوها «منفعت آميز»، «سازنده» و «تعميق دهنده شناخت دوجانبه» خواهد بود. دومين گفت وگوى بين دو كشور در چند ماه آينده در آمريكا برگزار خواهد شد. چين و هند نيز اولين گفت وگو هاى خود را در اوايل سال جارى برگزار كردند. در اين گفت وگوها، چند مورد از مشكلات حساس موجود در روابط بين دو كشور مورد بحث و همچنين پيرامون همكارى هاى دوجانبه در چارچوب منافع دوجانبه و زمينه سازى براى سفر «ون جيا بائو» نخست وزير چين به هند تبادل نظر به عمل آمد. همچنين براى برخورد با روند روبه كاهش روابط چين و ژاپن، دو كشور در سال جارى سه مرحله، گفت وگوى استراتژيك برگزار كردند كه بنا به گفته منابع مطلع، گفت وگوهاى دورهاى نخست و دوم در بهبود روابط مؤثر بود، ولى سومين مرحله به دليل بازديد «جونيچيرو كوايزومى» نخست وزير ژاپن از معبد ياسوكونى متوقف شد. زائو اضافه كرد: عدم دخالت طرف سوم، مذاكره در زمينه هاى متنوع و افزايش اعتماد دوجانبه و همكاريها، سه مشخصه اصلى گفت وگوهاى استراتژيك چين با ملتهاى بزرگ است. چين گفت وگوهاى استراتژيك خود با قدرتهاى بزرگ جهان در دهه ۱۹۹۰ را با هدف برقرارى همكارى و مشاركت دوجانبه آغاز كرد. برگزارى گفت وگوهاى متناوب در سال جارى، پيچيدگى روزافزون اوضاع بين المللى و به هم تنيدگى منافع قدرتهاى بزرگ را منعكس مى نمايد. اگرچه گفت وگوهاى استراتژيك چين با قدرتهاى بزرگ هنوز مراحل اوليه خود را طى مى كند، ولى در درازمدت، مؤثر بودن خود را اثبات و نقش مهمى در ايجاد و گسترش روابط بدون اصطكاك بين ملتهاى بزرگ جهان ايفا خواهد كرد.
|