حميدرضا حسينى
روز سه شنبه اول آذرماه ۸۴ ، قرار بود رئيس جمهور وارد استان ايلام شود تا ضمن ديدار با مردم شهرهاى مختلف، سومين جلسه استانى هيأت وزيران را درشهر ايلام تشكيل دهد. من وعكاس روزنامه يك روز قبل عازم ايلام شديم اما بعد اعلام شد سفر رئيس جمهور به تعويق افتاده است و اين گزارش سفر ماست.
ورود تلخ
حدود ساعت ۱۰ صبح بود كه به ايلام رسيديم و همان موقع با تلفن همكاران، متوجه شديم كه سفر رئيس جمهور به علت تراكم برنامه هاى وى به تعويق افتاده است. حالا ما مأمور بوديم كه به جاى پوشش ديدارها وسخنرانى هاى رئيس جمهور، به پرس و جو از مردم و مسؤولان ايلام درباره توقعاتشان از دولت جديد بپردازيم و گزارشى را در اين خصوص تهيه كنيم. در بدو ورود تنها كسى كه به ما خوش آمد گفت، مردى حدوداً پنجاه ساله بود كه عصايى زير بغل داشت و همراه با همسرش تكدى مى كرد. او از ما كمك خواست و چون شنيد كه خبرنگاريم و خبرنگاران خود مستحق دستگيرى اند (!) بلافاصله نامه اى را از جيبش درآورد و به دستمان داد. نامه اى از فرمانده منطقه مقاومت بسيج سپاه لرستان به رئيس سازمان بنياد شهيد و امور ايثارگران استان بود:
«با احترام گواهى مى شود ، برادر ... فرزند ... با شماره شناسنامه... در تاريخ ۶۴‎/۱۰‎/۱۰ از يگان تيپ ۵۷ حضرت ابوالفضل (ع) اعزام و در تاريخ ۶۵‎/۳‎/۱۱ در جبهه هاى حق عليه باطل در منطقه عملياتى حاج عمران بر اثر عوامل شيميايى از ناحيه ريه و چشم مجروح گرديده است...»
به اين ترتيب فرد روبروى ما كسى نبود مگر يك جانباز شيميايى! جانباز۴۸ ساله به خاطر عوارض گازهاى شيميايى توان كار كردن نداشت و از بنياد امور ايثارگران نيز كمكى نمى گرفت. بنابراين چاره اى جز تكدى نداشت. مقدار زيادى پول خرد را از جيب اوركت بازمانده از دوران جنگ درآورد و گفت:«در لرستان همه مرا مى شناسند. بنابراين گاهى اوقات به ايلام مى آيم و اغلب از مسافران كربلا كمك مى خواهم. حالا نيز آمده ام تا علاوه بر اين كار ، نامه ام را به دست رئيس جمهور بدهم».
با اين وجود، اميدى نداشت كه بتواند با آن پاى معلول و در ازدحام جمعيت خود را به رئيس جمهور يا نزديكانش رسانده وعريضه اش را تسليم كند.نامه را همراه با يك شماره تلفن از او گرفتيم و قول داديم به جايى تحويل دهيم كه پاسخگو باشد. اما او بى پول بود وهنگام رفتن دوباره از ما كمك طلبيد!
درختان ارغوان و خون هاى ارغوانى
از آن جانباز از ياد رفته كه جدا شديم، خبرنگار ومسؤول دفتر نمايندگى «ايران» در ايلام نيز از راه رسيد. چند دقيقه اى كوشيد تا قرار مصاحبه اى را با شهردار يا فرماندار ايلام هماهنگ كند. اما موبايل ها همه خاموش بودند و آدمها همه در جلسه! او پيشنهاد كرد به تنگه ارغوان در شمال ايلام برويم و يك ساعتى را در جنگل هاى ارغوان و بلوط بگذرانيم. قطعاً نمى شد چنين پيشنهاد خوبى را رد كرد. جالب آن كه در عرض ده دقيق از مركز شهر به ميان بكرترين جنگل هاى غرب رسيديم و اين موهبتى است كه كمتر شهرى ازآن برخوردار است.
تنگه ارغوان و ارتفاعات بالادست آن مانند «مله گون» در تابستان و اوايل بهار محل اطراق عشاير كوچ رو است و گويا از ديرباز چنين بوده، زيرا خرده سفال هاى متعلق به هزاره هاى پيشين در جاى جاى جنگل پراكنده اند و صد البته گاه و بى گاه جماعت ايلامى را وسوسه مى كنند كه به اميد يافتن گنج، رنجى ببرند و گودالى بكنند. هرچند كه درباره يافتن گنج در اين منطقه شايعات كم نيست، اما به نظر نمى رسد كسى تاكنون به چيز دندان گيرى رسيده باشد.
تنگه ارغوان همچنين يادگارهايى از جنگ دارد. آن زمان هواپيماهاى عراقى از ميانه زمستان تا ميانه تابستان يكسر شهر ايلام را بمباران مى كردند و مردم چاره اى نداشتند جز آن كه به جنگل ها و ارتفاعات پناه برند وچادر بزنند. از اين رو هنوز هم مى توان در پس درختان بلوط از پايه آجرى نانوايى ها ودستشويى هايى كه سپاه و جهاد درست كرده بودند سراغ گرفت و خاطرات جنگ را به ياد آورد. اين يادگارها به موضوعى مهم اشاره دارند و آن اينكه ايلامى ها در زمان جنگ برخلاف مردمان ساير مناطق مرزى، هرگز استان خود را ترك نگفتند و به شهرهاى امن نكوچيدند. مردان آنها با جنگيدن در جنوب و غرب استان و زنان و فرزندانشان با پناه گرفتن در كوه و كمر، جنگ را هر طور كه بود به پايان بردند و از اين رو است كه اكنون توقعشان از دولت بالاست. مى گويند در زمان جنگ نه بر دولت و نه بر ساير بخشهاى كشور كوچكترين تحميلى نداشته اند و اكنون نوبت دولت است كه تلافى كند و در محو خرابى هاى جنگ به يارى شان بشتابد؛ خرابى هايى كه هفده سال پس از پايان جنگ هنوز اين سو و آن سو خودنمايى و معضل آفرينى مى كنند.
با همه اين اوصاف، تنگه ارغوان به سبب زيبايى ها و بكارت طبيعى اش، به سبب نزديكى وبهتر بگويم پيوستگى به شهر ايلام و به خاطر وجود عشاير و اشكال از ياد رفته اى از حيات اجتماعى مى تواند مورد اقبال گسترده گردشگران باشد و به سان سرمايه اى خدادادى در رفع تنگدستى ايلامى ها به كار آيد. اما چنين نيست و بعيد است كه حتى سالى ۲۰۰ غيرايلامى به آن گام نهند. خوشبختانه در دو سه سال اخير شهردارى ايلام مجموعه اى تفريحى و فرهنگى به نام «مجموعه ارغوان» را در ورودى تنگه ارغوان و درست در كنار راه مسافران كربلا بنيان نهاده تا آنان را به ديدار جاذبه هاى طبيعى شهر فراخواند. البته مجموعه اى كه در تهران حداكثر شش ماهه ساخته مى شد، دوسال و اندى است كه نيمه كار مانده و علت نيز اختلاف شهردارى و محيط زيست بر سر جاى گيرى مجموعه است؛ اختلافى كه بعداً فرماندار ايلام گفت مرتفع شده و مجموعه ارغوان به زودى گشايش خواهد يافت.
خانواده ۱۲نفره و ۴۰هزار تومان درآمد
بعد از ظهر سه شنبه براى ديدن حاشيه نشين هاى ايلام به مناطق جنوبى شهر رفتيم. اندكى دور از جاده كنارى، مشرف به جريان فاضلابى كه از شهر خارج مى شد، مسكن زاغه نشينان استان هويدا شد؛ مسكنى با ستونهايى از چوب و سقف و ديواره اى از تخته پاره، نايلون، برزنت، پارچه و پتوى كهنه!
در اينجا يازده خانوار هر كدام با ۵ تا ۹فرزند قد و نيم قد، نه زندگى مى كردند. پيرترين آنها زنى ۹۰ساله بود و خردسال ترينشان دخترى كه يك هفته پيشتر به جهانى نه چندان روشن چشم گشوده بود. بچه ها در ميان انبوه زباله هاى شهرى پرسه مى زدند، زنان در كار رختشويى بودند و مردان سرگرم كار. ما را كه ديدند جلو آمدند و چون فهميدند خبرنگاريم، سفره دل پهن كردند. سر زبان دارترينشان مردى حدوداً چهل ساله بود به نام «عوضعلى برومند» كه حال و روز خويش را چنين شرح داد:
«ما اصالتاً لرستانى هستيم. ۲۴سال پيش درگير يك نزاع قبيله اى شديم وچون كار به خون وخونريزى و انتقام جويى رسيد، ناگزير شديم از ترس جان به ايلام بياييم. قبلاً مثل ساير عشاير دامدار بوديم، اما حالا ميل زورخانه مى سازيم ومى فروشيم. از اين كار ماهانه بين ۳۰ تا ۴۰هزارتومان عايدمان مى شود كه بايد خانواده را با آن اداره كنيم. روى همين حساب بچه ها اغلب گرسنه  مى مانند و تحصيل برايشان مثل خواب و خيال است!»
اين يازده خانوار روزى پنج - شش جفت ميل زورخانه مى ساختند كه هر كدام ۶ تا ۱۰هزار تومان قيمت داشت و بين هزار تا دوهزارتومان سود عايد مى كرد. بنابراين درآمدشان سرجمع و خانه پر ماهى ۴۰۰هزارتومان بود كه تقسيم بر يازده مى شد! تنها سهم آنان از آنچه «حقوق شهروندى» خوانده مى شود، انشعاب برقى بود كه ۴۰۰هزارتومان بابتش پول داده بودند و آب را نيز از همسايه ها مى گرفتند.
عوضعلى فراوان به بهزيستى و كميته امداد مراجعه كرده و جوابى نگرفته بود. او واعضاى خانواده اش اغلب مريض بودند. پيرهاى خانواده درد مفصل يا آسم داشتند و بچه ها بيماريهاى گوناگون ناشى از سوءتغذيه. گويا علت جواب نگرفتن از بهزيستى و كميته امداد غيربومى بودن آنان عنوان شده بود.
طبيعى است كه اين سطح از فقر اقتصادى، فقر شديد فرهنگى را نيز موجب مى شود. يكى از مردان زاغه نشين با ماهى ۴۰هزار تومان درآمد، دوزن و ۹فرزند داشت كه اغلب زير ۱۵سال بودند. عوضعلى شش فرزند داشت كه آخرينشان پنج روزه بود؛ اما همسرش نه در بستر زايمان كه سرگرم رختشويى بود!  مى گفت شيرش بسيار كم است و نوزاد اغلب گرسنه مى ماند. با اين وجود، به نظر نمى رسيد كه آنها از چيزى به نام «روشهاى پيشگيرى» اطلاعى داشته يا اساساً بر آن باشند كه به اين تراژدى پايان دهند.
آخر كار از عوضعلى پرسيديم: تلخ ترين روز زندگى ات در اين ۲۴سال چه روزى بوده؟ پاسخ داد: اينجا هر روز سخت تر از ديروز است. اما سخت ترين، روزى بود كه خواهر ۱۸ساله ام «فاطمه» بر اثر فشار زندگى با اسلحه خودكشى كرد و سخت تر، اين كه ما پولى براى كفن و دفن و مراسم فاتحه او نداشتيم!
گنج هاى رو زمينى و زيرزمينى
وقتى از حاشيه نشين ها جدا شديم و به طرف مركز شهر رفتيم، راننده ما از من پرسيد كه آيا يك گنج ياب خوب سراغ دارم يا نه؟ او اهل منطقه شيروان و چرداول بود و چون شنيده بود كه چندى پيش يكى از اهالى آن نواحى هفتاد سكه باستانى پيدا كرده و هر كدام را در اصفهان به قيمت يك ميليون و ۲۰۰ هزار تومان فروخته، مى خواست امتحانى بكند و ببيند آيا مى شود يك شبه پولدار شد يا نه؟ در واقع فقر دامنگير در استان و عدم استفاده از پتانسيل هاى موجود مانند منابع جنگلى، آبهاى سطحى، معادن نفت و گاز و... براى اشتغال زايى، موجب گرديده كه ذهن بسيارى از افراد معطوف به راههاى نامتعارف كسب درآمد شود.
گرچه من داستان كشف ۷۰ سكه و فروش آنها به بهاى ۸۴ ميليون تومان را با ترديد دنبال كردم، اما فرداى آن روز به مورد ديگرى از اين دست برخوردم. در محله «بان برز» كه يكى از فقيرنشين ترين محله هاى شهر ايلام است، كنار خانه اى محقر، يك خودرو «سمند ال ايكس» صفر كيلومتر پارك بود. مسؤول دفتر نمايندگى ما در ايلام كه شگفتى مرا در عدم تناسب خانه و خودرو دريافته بود، گفت: شايع است صاحب اين خودرو كه تا مدتى پيش آدم ندارى بود،  يك گنج پيدا كرده و از فروش آن، ثروتى بر هم زده!
اين احتمال منتفى نيست كه وقتى در شهر محرومى مانند ايلام،  فردى بى مقدمه و از راهى غير متعارف - و شايد غير اخلاقى و غير شرعى - پولدار مى شود، چاره اى جز اين ندارد كه در پاسخ شگفتى مردم بگويد: گنج پيدا كرده! و البته هيچ گاه اين گنج هاى مكشوفه به وسيله كسى جز مدعى اكتشاف ديده نشده. به هر روى در ايلام و در مناطقى كه آثار تاريخى به چشم مى آيد، فكر يافتن گنج هرگز از ذهن مردم دور نمى شود. محروميت و از ياد رفتگى، غير قانونى بودن اين عمل را به راحتى توجيه مى كند.
امان از بيكارى
حالا ديگر به پسين گاه رسيده بوديم و جنب و جوشى در شهر هويدا بود. خبرنگارمان در ايلام ما را به تماشاى ميدان ميوه و تربار در محله «ريزه وندى» فراخواند؛ به جايى كه انبوهى از ميوه فروشان، كنار خيابان بساط پهن كرده بودند. پشت بساط آنها و در هياهوى بازار، ده - دوازده مرد ميانسال مشغول بازى «دومينه» بودند كه نوعى بازى فكرى رايج در ميان كردهاست و گويا از عراق به ميان آنها آمده است.
وجه مشترك اين مردان پنج چيز بود: همگى مدتى از دوران جنگ را در جبهه گذرانده بودند، همگى بين ۵ تا ۱۰ فرزند داشتند، همگى بيكار يا از كار افتاده بودند، همگى به محمود احمدى نژاد رأى داده بودند و همگى يك نامه در جيبشان داشتند كه مى خواستند به هنگام سفر رئيس جمهور به او بدهند.
چرا به آقاى احمدى نژاد رأى داديد؟
چون با سايرين فرق مى كرد.
چه فرقى؟
مثل خودمان ساده زيست است.
اين را از كجا فهميديد؟
از حرف هايش.
كدام حرفها؟
وقتى به ايلام آمد، گفت كه ايلام هم مى تواند مثل تهران باشد.
واقعاً مى تواند؟
شايد نه، ولى از اين فلاكت كه درمى آيد.
وقتى رئيس جمهور به ايلام آمد، از او چه مى خواهيد؟
مى خواهيم آدم خوبى باشد.
يعنى چگونه باشد؟
براى جوانانمان كار درست كند. بيكارى پدر ايلام را درآورده.
فقط همين؟
همين!
اين ديالوگ لااقل با ده نفر تكرار شد. موقعيت هر كدام نيز جالب بود. يكى از آنها كه «مراد صارمى» نام داشت، از سال ۶۰ تا ۶۷ را در جبهه گذرانده بود و يك رزمنده شش دانگ بود. دو پسر ۱۸ و ۲۳ ساله او بيكار بودند و سه پسر ديگر محصل. درآمد او نيز بين ۲ تا ۴ هزار تومان در روز بود كه از راه سبزى فروشى حاصل مى شد. مى گفت در زمان انتخابات، من و خانواده ام - و نيز پدر و مادرم - در خانه جلسه اى را ترتيب داديم و به اتفاق تصميم گرفتيم كه به دكتر احمدى نژاد رأى بدهيم. فقط آرزو كرديم كه او آدم سالمى باشد و نه فقط براى ايلام،  بلكه براى ايران «يك گام نتيجه دار» بردارد.
«رشيد رستمى زاده» نيز وضعيتى مشابه صارمى داشت و تمام خواسته اش در يك نامه چند سطرى خلاصه مى شد:
«رياست محترم جمهورى اسلامى ايران: سلام عليكم... احتراماً به استحضار مى رساند اينجانب مدت ۲۵ سال است كه در جهاد سازندگى سابق و وزارت راه و ترابرى مشغول به كار بوده ام و از جانبازان جنگ تحميلى هستم و از كار افتاده كلى مى باشم. داراى ۹ فرزند (۷ دختر، ۲ پسر) بوده كه همگى محصل و دانشجو هستند. از شما مقام مسؤول خواهشمندم دستور فرماييد كه فرزند ارشدم به نام مهدى رستمى زاده را كه داراى ليسانس مديريت آموزشى است و مدت ۲ سال است كه پس از پايان خدمت مقدس سربازى بيكار است، در يكى از اين ادارات يا هر جايى كه صلاح مى دانيد، به كارگيرى نماييد. ضمناً فرزندم متأهل [است] و هيچگونه درآمدى ندارد.»
دنياى ايلامى ها كوچك است و آرزوهايشان باز هم كوچكتر؛ اما رساندن حرفها به گوش مركزنشينان كارى بزرگ است و برآورده شدن آرزوها بزرگتر و بزرگتر!
آنها استثنائاً راضى بودند!
با آنچه در اين سفر و در سفر يك سال و نيم پيش ديدم و با آنچه همان شب از شهردار، فرماندار و اعضاى شوراى شهر ايلام شنيدم، هرگز گمان نداشتم كه كسى در ايلام از زندگى خويش راضى باشد. اما گويا فقر اقتصادى همه واقعيت ايلام نيست. صبح چهارشنبه دوم آبان ماه فرصتى پيش آمد تا به ميان سياه چادر عشاير برويم. آنها از ارتفاعات سردسير شمال به دشت هاى گرمسير جنوب كوچيده بودند و آرام آرام از شهر ايلام فاصله مى گرفتند.
چند خانواده اى كه ما ديديم، رمه هايشان افزون بر هزار رأس بز و ميش و گوسفند است. در همان زمينى كه چادر زده بودند، در سطح چهار پنج هكتار گندم ديم مى كاشتند و از هر هكتار تا ۱‎/۵ تن گندم برمى داشتند. ايلام نخستين سرزمينى در تاريخ بشرى است كه بشر در آن گندم وحشى را از كوه به دشت آورد و اهلى كرد (در حوالى دهلران) اما وجود كوهستان و جنگل، زمين هاى كشاورزى را فراخ نساخته و زراعت به نسبت محدود است، هر چند كه زمين قوت خوبى دارد.
خانواده هاى كوچ رويى كه ديديم، برخلاف خانواده هاى شهرى، حداكثر چهار فرزند داشتند و با درآمدى كه از زمين و دام حاصل مى كردند، زندگى شان مى چرخيد و رفاه نسبى بر فقر مى چربيد. تنها گله شان از مسؤولان امور عشايرى بود كه مى گفتند در تأمين آب و سوخت مورد نيازشان كوتاهى مى كنند _ هرچند كه آنها نيز دشوارى هاى خود را داشتند و مجالى نبود كه پاى صحبتشان بنشينيم. به هر روى مردان خانواده كه در ميان جنگل بسيار تنگى از بلوط چادر زده بودند، اين سو و آن سو هيزم جمع مى كردند و گاه به سرشاخه ها نيز دستى مى بردند. هيزم ها كه بار وانت شد، ماشين گشت اداره محيط زيست نيز از راه رسيد و دست به قبض جريمه برد.
- چرا جريمه مى كنيد؟
- چون كار غيرمجاز كرده اند.
- اگر هيزم جمع نكنند پس سوخت مورد نيازشان را چگونه تأمين كنند؟ از كجا چادرهايشان را در هواى سرد پاييز گرم نگه دارند؟
- مى دانم. ولى قانون هم براى ما وظيفه اى در نظر گرفته. تأمين سوخت اينها بر عهده امور عشايرى است و جلوگيرى از آسيب رساندن به جنگل نيز بر عهده ماست.
- شما جاى اينها بوديد ، چه مى كرديد؟
- نمى دانم، اما به هر حال ملاحظه شان را مى كنم. همين الآن جريمه ۵۰ هزار تومانى را ۲۰ هزار تومان نوشتم.
مأمور خوشرو و منصفى بود و به نظر نمى رسيد كوچ نشينان از او ناراضى باشند. آنها با يكديگر كنار آمده بودند و روابط دوستانه اى را به نمايش مى گذاردند. مأمور محيط زيست به ما گفت: در ايلام هرگز مانند برخى نقاط كشور، به روى مأموران اسلحه نمى كشند و با آنها گلاويز نمى شوند و عشاير هرگز افزون بر نياز خود به طبيعت دست نمى اندازند.
اين زندگى كوچ روانه و طبيعت گرانه تا چند دهه پيش وجه غالب زندگى اجتماعى و معيشت در ايلام بود. اما سياست هاى دولت پهلوى در اسكان عشاير و سپس جنگ كه بخش بزرگى از استان را تحت تأثير خود گرفت، كوچ نشينى را به حاشيه راند و انبوهى از جمعيت عشايرى را به سوى شهرها سوق داد؛ اين عده هيچ گاه ساختار يك زندگى شهرى را پى نريختند و در هيأت توده هاى پس زده حاشيه هاى بزرگى را پديد آوردند. اكنون شهر ايلام به عنوان يك مركز استان، نه تنها فاقد كالبد فيزيكى متناسب با يك شهر است، بلكه حتى روابط اجتماعى موجود در يك شهر نيز كمتر در آن به چشم مى آيد. براى مثال شكل و شمايل خانه ها به گونه اى است كه آدمى گمان مى برد اين خانه ها بيشتر صورت تكوين يافته يك چادر عشيره اى اند تا يك خانه واقعى!
در اين شرايط ، فقدان يك برنامه شهرسازى مدون و عدم اجراى پروژه هاى نوين سازى، شكل گيرى روابط شهرى را به تعليق درآورده و ايلامى ها را در برزخ ميان الگوهاى سنتى معيشت و زندگى مبتنى بر روابط جديد نگاه داشته است؛ تمام آنها اميدشان به سفر رئيس جمهور است كسى كه او را از جنس خود مى دانند.

گروه شهرستانها: روند امدادرسانى به زلزله زدگان ادامه دارد و نيروهاى امدادى بر اوضاع منطقه زلزله زده قشم مسلط هستند.
«عبدالرضا شيخ الاسلامى » استاندار هرمزگان پس از بازديد از نقاط خسارت ديده زلزله قشم روند امداد رسانى به زلزله زدگان روستاهاى جزيره را مثبت ارزيابى كرد و گفت: به رغم توفانى بودن دريا، كمك هاى لازم از جمله چادر، پتو و مواد غذايى و همچنين زيرانداز با استفاده از شناورهاى بزرگ وارد جزيره قشم شده است. وى افزود: صدها تخته پتو و چادر امدادى نيز بين ساكنان روستاهاى خسارت ديده توزيع شده و اين روند ادامه خواهد يافت. استاندار هرمزگان همچنين از آغاز توزيع جيره ۱۵ روزه بين زلزله زدگان شهرستان قشم خبر داد و تصريح كرد: اين در حالى است كه دهها دستگاه تانكر آبرسانى ثابت و سيار نيز تأمين و به زودى كار آبرسانى را در سطح وسيعى آغاز خواهند كرد.
«شيخ الاسلامى » با اشاره به فعاليتهاى در دست اقدام اظهار داشت: از آنجايى كه ساختمانهاى ۱۱ روستاى اين شهرستان به طور ۱۰۰درصد غيرقابل سكونت است در آينده اى نزديك همه ساختمانها بايد نوسازى و محيط روستا نيز در قالب طرحهاى جامع روستايى بازسازى شود. وى در خصوص واحدهاى آموزشى تخريب شده در روستاهاى زلزله زده گفت: ۱۶۵ كلاس درس در بخش مركزى و ۱۱۰ كلاس درس نيز در بخش «شهاب» خسارت ديده است كه از اين تعداد ۱۴ واحد ۱۰۰ درصد و پنج واحد نيز ۷۰ درصد تخريب شده است.
\ پروازهاى فرودگاه بين المللى قشم از سر گرفته شد
پروازهاى فرودگاه بين المللى قشم كه همزمان با وقوع زلزله ۵‎/۹ ريشترى ظهر يكشنبه متوقف شده بود از سر گرفته شد. «على نقوى» مدير فرودگاه بين المللى قشم دراين خصوص گفت: اين فرودگاه در نزديكى كانون زلزله قرار داشت ولى خسارتهاى وارده به آن جزئى بود و هم  اينك پروازها برقرار شده است. وى افزود: سيستم ناوبرى اين فرودگاه سالم است و تنها خسارت جزئى به سالن ترانزيت فرودگاه وارد شده كه پرسنل اين فرودگاه در حال آماده سازى اين سالن هستند.

گرگان - خبرنگار «ايران»: زمين لرزه اى به بزرگى ۵‎/۵ ريشتر ساعت ۹ و ۲۷ دقيقه صبح سه شنبه منطقه آق قلا در شمال غرب گرگان در استان گلستان را لرزاند.
مهندس «سيدعباس جزايرى» مديركل ستاد حوادث و سوانح غيرمترقبه كشور گفت: براساس گزارشهاى رسيده زلزله گرگان تلفات جانى نداشته و تخريب خاصى در منطقه زلزله گزارش نشده است.
دكتر احمدى مديرعامل جمعيت هلال احمر استان گلستان نيز گفت: بعد از وقوع زلزله ۵‎/۵ ريشترى صبح ديروز در منطقه آق قلا در شمال غرب گرگان، تيم هاى امدادى به محل وقوع زلزله اعزام شدند. وى افزود: با توجه به بررسى هاى به عمل آمده تا اين لحظه خسارت و تلفات جانى و مالى گزارش نشده است.
وى خاطرنشان كرد: اين زلزله همزمان با مانور سراسرى زلزله در مدارس كشور به وقوع پيوسته، اين امر نشاندهنده اهميت و ضرورت توجه به مانورها در كشور است، كه مى توان با آمادگى كامل با انجام اين مانورها در مقابل اينگونه حوادث ايمن شد.

گروه شهرستانها - دبير اولين همايش ملى استحكام بخشى ساختمانهاى بنايى غيرمسلح و بناهاى تاريخى گفت كه زمين لرزه هاى پى در پى، بافت هاى تاريخى را به تاريخ مى سپارد.
مهندس على جهانگيرى افزود: تفاوت هاى آشكارى بين روشهاى ايمن سازى در مناطق فرسوده و بافتهاى تاريخى وجود دارد، اما دراين بين يكى از نكات مشترك غيرايمن و مخاطره آميز بودن بافتهاى تاريخى و فرسوده در برابر زمين لرزه است كه نمى بايست به فراموشى سپرده شود.
وى در ادامه افزود: مقررات ملى ساختمان ايران داراى اصول مشترك و يكسان لازم الاجرا در سراسر كشور است و بر هرگونه عمليات ساختمانى نظير تخريب، احداث بنا و تغيير كاربرى، تعميرات اساسى و تقويت بنا حاكم است و اين در حالى است كه بافتهاى تاريخى شهرهاى كشور از حساسيت زيادى برخوردارند و نمى توان از اصول مشترك و يكسان آن به طور صريح دراين بافتها استفاده كرد و از اين نظر تاكنون روش علمى و عملى مستدلى جهت پايدارى بافتهاى به هم پيوسته و ارگانيك تاريخى تدوين و گردآورى نشده است.
جهانگيرى با تأكيد بر وظايف شهرداريها گفت: آنچه مسلم است تعيين سياستهاى راهبردى در زمينه استحكام بخشى و به منظور ارتقاى سطح مشاركت شهروندى و مبتنى بر توسعه فضاهاى گردشگرى و فرهنگى و حفظ يادمان هاى تاريخى بنيادى ترين تدبيرى است كه در حفظ بافتهاى تاريخى مى بايست به كار بست.
وى گفت: يكى از مهمترين برنامه هاى همايش افزايش حساسيت دانشگاه ها و مؤسسات پژوهشى نسبت به اهميت استحكام بخشى بافتهاى تاريخى ومقاوم سازى مناطق فرسوده كشور است، همچنين به نظر مى رسد با بومى سازى و مستدل سازى روشهاى نوين استحكام بخشى و مقاوم سازى بناها مى توان خلأ كمبود منابع آيين نامه اى را تا حدودى مرتفع نمود.
مهندس جهانگيرى عدم تخصيص و يا توزيع مناسب منابع مالى به منظور كنترل و تشديد فرايندهاى استحكام بخشى را از جمله مهمترين عوامل ركود فعاليتهاى مقاوم سازى عنوان كرده و نبود نظم شهرى و تأسيسات زيربنايى، نادارى مردم و مهاجر نشينى و عدم تعلق به محيط زندگى، فرسودگى شديد كالبدى بناها، نبود سياستهاى راهبردى و منابع آيين نامه اى را از ديگر موانع توسعه فرايند استحكام بخشى مى داند.
وى با بيان اينكه تاكنون ۲۱۰ مقاله داخلى و خارجى به دبيرخانه همايش ارسال شده افزود بيش از ۸۰ مقاله در مباحث سازه و استحكام بخشى، امكان سنجى و بهينه يابى اقتصادى، معمارى و شهرسازى از طرف كميته علمى همايش مورد پذيرش قرار گرفته گفت: حضور بيش از ۵۰۰ نفر علاقه مند و پژوهشگر داخلى و خارجى در اين كنفرانس كه در تالار حافظ شيراز در روزهاى ۲۷ و ۲۸ آذرماه سال جارى برگزار مى شود حتمى است.
مهندس جهانگيرى افزود: در جهت جلب مشاركت ارگانها و سازمانهاى ذيمدخل علاوه بر طيف وسيعى از مؤسسات آموزش عالى و دانشگاههاى كشور يكى از حمايت كنندگان اصلى اين همايش سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى است كه اميد مى رود پس از برگزارى اين همايش بانك اطلاعاتى مناسبى نيز به منظور تدوين سياستهاى راهبردى نحوه مداخله در بافتهاى تاريخى و فرسوده در شهردارى منطقه تاريخى فرهنگى شيراز تأسيس شود.

در پى چاپ خبر «توقف فعاليت شركت بهره بردارى از سنگهاى تزئينى در كلاردشت» كه در روزنامه ايران ۲۹آبان۸۴ به چاپ رسيد، توضيحات زير از سوى شركت سنگ تزئينى كلاردشت به روزنامه ارسال شد كه در پى مى آيد:
۱- فعاليت اين شركت در معدن كلاردشت به موجب مجوز قانونى صادر شده از سوى سازمان صنايع ومعادن استان و كليه عمليات آن تحت نظارت كارشناسان محترم آن سازمان انجام مى گيرد و براساس مستندات و تقديرنامه هاى گرفته شده (چندين بار بهره بردار نمونه شدن در سطح استان)، فعاليتهاى صورت گرفته در معدن براساس اصول و قوانين معدنكارى بوده و برخلاف ادعا هيچ گونه تخريبى به منطقه وارد نشده است.
۲- در حال حاضر بيش از ۴۰نفر از اهالى منطقه به طور مستقيم در معدن اشتغال دارند و بيش از ۲۰نفر نيز به طور غيرمستقيم با معدن همكارى مى كنند كه با احتساب تعداد افراد تحت تكلف ايشان بيش از ۳۰۰نفر از اهالى منطقه از محل فعاليت معدن ارتزاق مى نمايند.
۳- پرداخت بيش از ۳‎/۵ميلياردريال ماليات عملكرد و تكليفى، عوارض بازسازى و حقوق دولتى و بيمه پيمان به سازمانها وارگانهاى مربوطه در استان از شروع فعاليت معدن در سال۱۳۷۹ تاكنون نمايانگر آنست كه اين شركت به كليه تعهدات و تكاليف قانونى خود عمل نموده است. ضمناً اين شركت درحد مقدورات و خارج از تكاليف قانونى در ارائه خدمات عمومى از جمله كمكهاى نقدى و غيرنقدى در سطح منطقه و استان، كمك به بازگشايى جاده مهم و مراسلاتى كرج - چالوس توسط نيروهاى حفار شركت و در شرايط بسيارسخت و خطرناك كه پس از وقوع زلزله مدتها به دليل ريزش در بخشى از نقاط بسته شده بود و بخشى از شمال كشور را با مشكلات عديده اى مواجه كرده بود و خدمات ديگر همواره پيشگام بوده است.
۴- تعداد كاميونهاى حامل سنگهاى به فروش رفته اين شركت در طول شبانه روز و آن هم به غير از تعطيلات رسمى كه از روستاى مزبور تردد مى كنند از ۵دستگاه تجاوز نمى نمايد و طبيعى است كه تردد اين تعداد كاميون در طول شبانه روز نمى تواند مخل آسايش اهالى روستاى مزبور باشد. ضمناً با توجه به محدوديت بار ترافيكى در جاده ها و تعداد كاميونهاى حامل سنگ در شبانه روز مجموع بار ارسالى در هر هفته در بهترين شرايط حداكثر ۳۵۰تن مى باشد.
۵- كليه منافع حاصل از فعاليتهاى اين شركت متعلق به ۲۶ ميليون نفر بيمه شده سازمان تأمين اجتماعى بوده كه در اثر يكسرى اقدامات غيرقانونى بازيگران پشت صحنه غائله آفرينهاى اينچنينى كه از اواخر سال گذشته شروع شده و تاكنون نيز ادامه داشته است صدها ميليون تومان متضرر شده است.

گروه شهرستانها ـ رئيس كميته ميراث فرهنگى و گردشگرى مجلس شوراى اسلامى از تعويق آبگيرى سد سيوند دست كم تا دو فصل آتى خبر داد.
«حسن عباسى»، رئيس كميته ميراث فرهنگى و گردشگرى كميسيون فرهنگى در مجلس در گفت و گو با خبرنگار پارلمانى ميراث خبر افزود :« آبگيرى سد سيوند تا پايان كاوش هاى باستان شناسى منطقه به تعويق مى افتد و در صورت تأييد اثر تخريبى آبگيرى سد سيوند روى محوطه تاريخى اطراف توسط كارشناسان،مجلس به وظيفه قانونى خود عمل خواهد كرد.» سد سيوند قرار بود تا بهمن سال جارى آبگيرى شود اما از آنجا كه كاوش هاى باستان شناسى در اين محوطه هنوز كامل نشده ، آبگيرى سد تا دو فصل به تعويق افتاد .
چندى پيش هيأت باستان شناسى ايران و ايتاليا موفق شد در كنار ۳۰ خانه مكشوفه از يك روستاى هخامنشى در تنگه بلاغى گورستانى را مربوط به اهالى اين روستا كشف كند كه كاوش هاى بيشتر در اين گورستان منجر به شناسايى ۱۵ گور هخامنشى شد.
«محمد حسن طالبيان»، مدير بنياد پارسه و پاسارگاد گفته بود از آنجا كه اين گورستان نياز به مطالعه بيشتر دارد، پيش از آبگيرى سد سيوند كاوش هاى باستان شناسى آن نيز بايد پايان يابد به همين علت مسؤولان سد بايد پس از پايان كاوش در اين گورستان آبگيرى مقدماتى خود را آغاز كنند.
براى بررسى اين موضوع اعضاى كميسيون فرهنگى مجلس شوراى اسلامى همراه برخى كارشناسان وزارت نيرو، هفته گذشته ضمن بازديد از سد سيوند با روند كاوش هاى باستانشناسى در منطقه دره و تنگه بلاغى نيز از نزديك آشنا شدند .
نمايندگان مجلس در اين بازديد اين موضوع را مورد بررسى قرار دادند كه بالاترين سطح تراز آب تا چه حد به پاسارگاد آسيب مى رساند، تعويق آبگيرى چه كمكى به ادامه كاوش ها مى كند و چگونه مى توان ضمن حفظ ميراث فرهنگى و تاريخى منطقه پروژه آبرسانى را به اجرا گذاشت.
همچنين بررسى ميزان آسيب ناشى از گازهاى پالايشگاهى واقع در نزديكى محل سد و مسائل امنيتى گردشگرانى كه به بازديد از پاسارگاد مى آيند، از ديگر مواردى بود كه نمايندگان آن را مورد توجه قرار دادند.

ايلام - محمدكريم ويسى : در آستانه سفر رئيس جمهور به استان ايلام، چندتن از مسؤولان شهر ايلام در گفت وگو با «ايران» پيوستن ايلام به چرخه توسعه كشور را نيازمند توجه جدى دولت به اين استان و بهره مندى از بودجه هاى ملى دانستند.
در همين باره «عظيم رئيسى» از اعضاى شوراى اسلامى شهر ايلام گفت: بازسازى هايى كه پس از جنگ در ايلام انجام پذيرفت، در حد بازسازى خانه هاى خراب شده بود و زيرساخت هاى لازم براى توسعه استان و مركز آن شهر ايلام فراهم نيامد. وى افزود: در حالى كه ايلام مى تواند زائران عراقى را از طريق هوايى به مشهد منتقل سازد و زائران كربلا نيز مى توانند با هواپيما به ايلام آمده و از آنجا به عتبات روند، فرودگاه ايلام هنوز كامل نيست و در هفته تنها سه پرواز با ظرفيت ۷۰ نفر از طريق آن انجام مى پذيرد.
رئيس كميسيون بودجه شوراى شهر ايلام گفت: در حالى كه جسم و روان مردم ايلام براثر جنگ دچار صدمات جدى شده، امكانات بهداشتى و درمانى در سطح استان ناچيز است و اغلب بيماران ناگزيرند كه براى درمان به كرمانشاه ياخوزستان سفر كنند؛ چرا كه بسيارى از اقدامات درمانى مانند جراحى قلب و كليه در بيمارستان هاى استان انجام نمى گيرند و پزشكان متخصص حاضر به فعاليت در ايلام نيستند.
وى نبود سيلوى كافى و استاندارد در استان و روند كند پروژه گازرسانى و احداث پالايشگاه ايلام را از ديگر مشكلات اين استان دانست و خاطرنشان ساخت: احداث و تكميل چند سد بزرگ ايلام را متحول مى كند و درآمدحاصل از توليد برق در اين سدها مى تواند در آينده جايگزين درآمد نفت و گاز شود. بنابراين اميد مى رود كه رئيس جمهور دستور تسريع در احداث و تكميل سدهاى سيمره _ كنيگر و ايوان _ گدار خوش را باتوجه به ارزش افزوده ملى كه از اين طريق حاصل مى شود، صادركند.
رئيسى گفت: ايجاد منطقه آزاد تجارى با توجه به گمركات مرزى مهران و دهلران وتردد از اين مرزها از ديگر خواسته هاى مردم ايلام است تا بدين وسيله علاوه بر رفع بيكارى، زمينه رشد و توسعه صنعتى استان فراهم آيد.
وى افزود: آقاى هاشمى در زمان رياست جمهورى خود به ايلام سفركرده و اعتبارات قابل توجهى را براى بازسازى خرابى هاى جنگ اختصاص دادند. مقام معظم رهبرى نيز در سفر خود به اين استان موجبات راه اندازى كارخانه سيمان، احداث تونل آزادى و ايجاد فرودگاه ايلام را فراهم آوردند.
همچنين آقاى خاتمى در ۲ سفر جداگانه به استان اعتبارات خوبى را درنظر گرفتند، اما به نظرمى رسد كه مديران و نمايندگان استان در مجلس شوراى اسلامى موفق نشدند كه اين اعتبارات را به خوبى جذب كنند.
عضو شوراى شهر ايلام گفت: طبق برآوردى كه در اين شورا صورت پذيرفته توسعه شهر ايلام و رفع عقب ماندگى هاى آن نيازمند ۵۰۰ ميلياردتومان اعتبار است كه اميدواريم با سفر رئيس جمهور به استان محقق شود.
دراين حال «عبدالكريم گراوند» فرماندار ايلام نيز در گفت وگوى اختصاصى با خبرنگار «ايران» گفت: جاذبه هاى طبيعى و تاريخى استان ايلام و نيز قرارگرفتن آن در مسير زائران عتبات عاليات، ايجاد زيرساخت هاى گردشگرى دراين استان را ضرورى ساخته است و انتظارمى رود كه رئيس جمهورى در سفر خود به ايلام اين موضوع را مدنظر قراردهند.
وى افزود: قرارگرفتن شهر ايلام در راه كربلا و ترانزيت ۷۰ تا ۸۰ درصد از بارى كه به عراق مى رود، ازطريق اين شهرستان، آن را در طلايى ترين دوران تاريخ خود قرارداده  است، به گونه اى كه در ايام نوروز گاه تا ۳۰۰ هزار نفر از راه ايلام به مهران و كربلا مى روند كه اين ميزان به مراتب بيش از جمعيت ۲۲۰ هزارنفرى شهر ايلام است.
از اين رو توجه كافى به ايجاد زيرساخت هاى گردشگرى، راههاى مناسب و تأسيس بازارچه هاى مرزى، چهره اين شهر را دگرگون خواهدساخت.
فرماندار ايلام گفت: ايلام به علت موقعيت كوهستانى خود در مسير آبريزهاى مختلفى قراردارد كه حدود ۲۰ كيلومتر طول دارند و ايجاد سيل بندهايى برروى آنها يك اولويت مهم تلقى مى شود. ليكن بودجه كافى براى اين كار در اختيار مديران شهرى قرارندارد.
وى افزود: ما در سال هاى گذشته درحد اعتباراتى كه داشته ايم سيل بندهايى را ايجاد كرده ايم، اما تكميل آنها بين ۲۰ تا ۳۰ ميليارد تومان اعتبار مى خواهد كه اميد مى رود با دستور رئيس جمهور پرداخت شود.
گراوند يادآورشد كه در سفر آقاى احمدى نژاد به ايلام دانشگاه صنعتى و سالن ۲۵۰۰ نفرى شهر افتتاح خواهدشد كه از نتايج سفر رئيس جمهور پيشين سيدمحمدخاتمى به ايلام است. همچنين «مصطفى بيگى» شهردار ايلام، از رئيس جمهور خواست تا براى رفع عقب ماندگى هاى ايلام به ويژه مركز اين استان، چند رديف ملى را در بودجه كشور پيش بينى كند. بيگى در اين باره گفت: در صورتى كه بين ۳۵۰ تا ۵۰۰ ميلياردتومان اعتبار به شهر ايلام اختصاص داده شود، اين شهر مى تواند عقب ماندگى هاى خود را جبران كند و وارد بدنه توسعه كشور شود.
وى افزود: از آنجا كه آقاى احمدى نژاد قبلاً شهردار تهران بوده اند، با مشكلات شهر و مسائل مربوط به اداره آن آشنايى كافى دارند و همين موجب مى شود كه مشكلات شهر ايلام را به خوبى درك كنند.
شهردار ايلام گفت: بخشى از اين مشكلات مشترك با همه شهرهاى كشور و ناشى از معضلات ساختارى و قانونى است كه اميدواريم در زمان رياست جمهورى ايشان طى شود. اما بخش ديگر اختصاص به شهر ايلام دارد و مى تواند با توجه ويژه دولت به راحتى مرتفع گردد.
وى يادآور شد: اساس فعاليت شهردارى ها سيستم درآمد _ هزينه اى است، حال آن كه شهر ايلام به سبب توسعه نيافتگى فاقد درآمد چشمگير است و درجايى كه ۵۰ درصد مردم زير چتر نهادهاى حمايتى قراردارند، نمى توان توقع داشت كه شهردارى براى اداره شهر و انجام وظايف خود، درآمد لازم را كسب كند.
از اين رو توقع مان از دولت اين است كه ايلام را مساوى با ساير شهرهاى مركز استان مانند شيراز يا اصفهان قرارندهد و كمك هاى بيشترى را به مجموعه مديريت شهرى آن اختصاص دهد.
بيگى اظهاراميدوارى كرد كه دولت عدالت مدار علاوه بر تزريق اعتبارات كافى براى جبران عقب افتادگى هاى زيرساختى در ايلام، زمينه تأمين بخشى از هزينه هاى خدماتى و جارى شهر را فراهم آورد.