اين روزها دلم بهانه مى گيرد، بهانه نگاه امام، بهانه اعزام، بهانه هاى شب عمليات، بهانه هاى آسمانى، نگهبانى، بهانه تلاطم اروند، ساحل كارون، امواج كرخه، بهانه لحظه هاى پراضطراب شناسايى، بهانه لحظه هاى غريب تخريب. گشودن معبر، كاروان هاى دوكوهه، سه راهى شهادت، دژبانى شلمچه، نخل هاى دوعيجى، رمل هاى فكه، بهانه خوابيده نماز خواندن و با اشاره به سجده رفتن و داغ هاى جانسوز شب عمليات و شفاعت خواستن ها، بهانه سنگرهاى پاك و بى آلايش، پيشانى بندهاى معطر، خاكريزهاى رهايى، بهانه جرعه اى آب صلواتى، عرفان بسيجى حاج حسين، تدبيرهاى باكرى، شهامت حاج همت، خلوص زين الدين، استقامت دستواره، به شجاعت عباس كريمى، آرى اين روزها، دلم بهانه مى گيرد. بهانه وصيت نوشتن، صبحگاه رفتن، پاى فانوسى خاطره نوشتن، بهانه نقطه رهايى، زيارت عاشورا، با بسيجيان دعاى كميل خواندن، بهانه تك سنگين، پاتك گارد، آتش تهيه طولانى، شنيدن رمز يا زهرا(س)، بهانه كانال استقامت، كانال ماهى، كربلاى جنوب، نخل هاى صبور، مرداب هاى هور، سنگرهاى عطرآگين كرخه نور، بهانه سختى هاى صعود به شاخ شميران، شبهاى قلاويزان، غروب دلتنگ مهران، بهانه زنجير و پلاك و با پيكرى خونين افتادن روى خاك، بهانه يا زيارت يا شهادت، تا كربلا راهى نمانده، برادر رزمنده لبخند بزن، بهانه چفيه هاى خوشرنگ، بادگير، ماسك، پوتين، بهانه آرپى جى، دوشكا، تانك، سيم خاردار، بهانه در سنگر خوابيدن در كمين نشستن و اذان دسته جمعى گفتن. بهانه حلاليت طلبيدن، خواستن و با تربت شهيدان مهر ساختن، بهانه حسينيه حاج همت، بهانه خلوت شب آخر، سوله، چادر، خادم الحسين، بهانه سنگر رو به قبله ساختن، طاق نصرت قرآن، حق همرزم ادا كردن، بهانه بهترين لباس براى بهترين شب، عكس يادگارى، حرف آخر و ذكر گفتن ستونى، بهانه خط شكنى، وجعلنا خواندن و پوشيدن لباس شهدا، بهانه نوشتن شعار روى لباس، ذكر نام دوستان شهيد در وقت عزا و مجلس ختم شهدا در جبهه، بهانه خالى كردن آب قمقمه به ياد حسين(ع) و عهد بستن براى به خواب هم آمدن پس از شهادت، بهانه كوچه هاى خرمشهر، خيابانهاى سوسنگرد، ويرانه هاى هويزه، محاصره هاى چزابه، بهانه عقد اخوت بستن، دوباره يك لحظه بسيجى شدن، شور و حال قبل از عمليات و با بسيجيان گل گفتن و گل شنيدن، بهانه راز و نياز در پاى نخل هاى سوخته، خلوت دلچسب شبهاى جبهه، پل هاى خيبر، بزرگراه رسول، بهانه با خاكريزها درد دل كردن، با آسمان از شهيدان گفتن، جابه جايى خط، دست دادن به ديگر گردانها، ماشين غذا، پيراهن خاكى بسيجى، بهانه چهره هاى نورانى و معصوم، بى سيم و در محاصره قرار گرفتن، رفع تك پاتك، بهانه شيارهاى چنگوله، شهداى مظلوم شاخ شميران، سرماى استخوانسوز ماووت، پلاك هاى جامانده فكه، بهانه العفوهاى نيمه شب، وداع هاى دو برادر، شفاعت هاى دو دوست، بهانه اطاقهاى تاريك دوكوهه، دعاى سرسفره، بهانه چادرهاى دلپذير كرخه، آوازهاى محاصره شده طلاييه حنجره هاى ته نشين شده اروند.
آرى اين روزها دلم بهانه مى گيرد، بهانه تشييع شهدا، بهانه كجاييد اى شهيدان خدايى، بهانه اى از سفر برگشتگان كو شهيدان ما، بهانه شيميايى، غلتيدن در ميدان مين، شليك قناسه، بهانه من به جاى همه، شب ذكر يا فاطمه، بهانه دورى از شهر، به نخلها پناه بردن، در كارون كامل شدن، بوسه بر لبانى خشكيده از خون زدن، بر شانه شهيدى عقده دل خالى كردن، بهانه شبهاى هور، نى هاى هور، بوسه بر مجنون، سجده هاى آغشته به خون، لبهاى سرشار از زهرا(س)، بهانه گردان، گروهان، دسته، با ستون هاى پيشانى بسته، بهانه دلهاى شكسته!
حميد وحيدى

اشاره: جام هاى خالى، آخرين ساخته فرامرز گرجيان است كه در بخش مسابقه سينما - ويديو در دهمين جشنواره فيلم دفاع مقدس حضور مؤثرى داشت. سريال نيلوفران خاك، نماهنگ هاى ما زدرياييم و فرشتگان خاك از جمله فعاليت هاى هنرى وى محسوب مى شود. در حاشيه جشنواره فيلم دفاع مقدس با گرجيان گپ و گفتى داشتيم كه از نظرتان مى گذرد:

مهم ترين ضرورت شما براى پرداختن به موضوع دفاع مقدس كه محصول آن فيلم «جام هاى خالى» است چه بود؟
ببينيد يك اتفاقى در كشور ما افتاد كه معيارها و ارزش هايش با تمام جنگ هاى دنيا متفاوت بود. اعتقادم بر اين است كه كسانى بايد اين رسالت را بر دوش مى كشيدند و ارزش هايى كه در ميادين مين و صحنه هاى نبرد به جا ماندند را احيا كنند ارزش هايى كه تمام تفكرات دنيا را به هم زد. به هر حال شايد سينما يكى از آن مقولاتى بود كه مى توانست اينها را منعكس كند و من معتقدم اگر سينما كارش را درست انجام بدهد فاصله اى كه ما الآن بين نسلها شاهد هستيم مخصوصاً نسل سوم و چهارم كه دارند به سمت و سويى ديگر از لحاظ انديشه و تفكر مى روند كم مى شود.
اگرچه متأسفانه تاكنون اين اتفاق در سينماى دفاع مقدس به وجود نيامده است من هم اگر دارم تلاش مى كنم به عنوان كسى كه سالها در كنار رزمنده ها و در عملياتهاى مختلف دوربين به دست داشته ام شايد تنها اداى دينى است كه نسبت به گذشته ام دارم و همين.
تفكيك اين مقوله به عنوان ژانرى جدا از سينماى ايران و برگزارى آن در قالب جشنواره فيلم دفاع مقدس را تا چه اندازه مفيد مى دانيد؟
اين فاصله گذارى و تفكيك، نتيجه اش را ما شاهد هستيم من صراحتاً مى گويم كه سينماى دفاع مقدس بخشى از سينماى ملى ماست و بايد اين ژانر در دل جشنواره بين المللى فيلم فجر حضور داشته باشد نه به عنوان يك مقوله جدا كه منحصر به يك زمان و مكان خاصى باشد. الآن اگر شما ملاحظه كنيد مى بينيد كه استقبال بسيار كم است فيلمها تكرارى است كه البته اين تكرارى بودن به دليل دو سالانه برگزار كردن آن است الآن در حال حاضر اين فضا فضاى مرده اى به نظر مى رسد به اين فضا بايد جان تازه اى بخشيد اين هم شايد برمى گردد به سياست گذارى هايى كه بايد عوض شود. شايد هرچه از قالب دولتى بودن بيرون بيايد با استقبال و توجه بيشترى از طرف مردم مواجه گردد.
به نظر شما ناگفته هاى دوران دفاع مقدس تا چه اندازه در سينماى ما تجلى پيدا نكرده است؟
سينماى دفاس مقدس الهامى است از وادى ملكوت. به اين صورت كه از عالم غيب اين مفاهيم مى آيند و بر پيكره سينماى دفاع مقدس مى نشينند. پتانسيل سينماى دفاع مقدس بسيار بالاست يعنى اگر راه خودش را خوب پيدا كند متوجه مى شويم كه انديشه هاى جوان و بكرى در آن نهفته است كه هنوز شناسايى نشده اند شايد با راه اندازى بخش قلم طلايى كه امسال شاهدش بوديم اين اتفاق در حال شكل گرفتن است و فقط خدا كند كه استمرار داشته باشد اين نكته را نيز عرض كنم كه برخى از فيلمسازان يك عناد و منفى بينى نسبت به سينماى دفاع مقدس دارند كه بايد برچيده شود كه من فكر مى كنم به فرهنگ و تبليغات حاكم بر اين سينما برمى گردد. چرا كه معتقدم سينماى دفاع مقدس مكاشفه زيبايى است و اگر اين پالايش فكرى در فيلمسازان جوان شكل بگيرد ما شاهد يك نوع سينماى ناب اسلامى در كشور خواهيم بود.
بنده هم اگر اصرار دارم در اين زمينه ركاب بزنم فقط به خاطر اين است كه اعتقاد دارم هنوز ما آن اساس قضيه را عنوان نكرده ايم.
سينماى دفاع مقدس بايد مردمى شود يعنى مردم بيايند و در داستانها حضور پيدا كنند. اين سينما حالت خشكى پيدا كرده است.
در سينماى جهان ما شاهديم كه هنوز لايه هاى ناگفته سالهاى جنگ جهانى دوم بيرون كشيده مى شود و براى مردم جذاب است. امروز خيلى ها داد سخن مى دهند كه ديگر بس است خسته شده ايم و از اين جور حرفها و ... در حالى كه ما به مقوله جنگ كارى نداريم، كسى نمى خواهد بگويد جنگ خوب است و..
البته منكر اين نيز نمى شويم كه جنگ باعث يكسرى تحولات روحى در برخى افراد شد كه شناسايى اين افراد بخشى از وظايف فيلمسازان است كه بايد از زبان آنها ناگفته ها را بيرون بكشند. من در دو كارى كه انجام داده ام «نيلوفران خاكى» و «جام هاى خالى» كه موضوع آن تفحص شهدا است، به خيلى از واقعيتها برخوردم اگرچه خيلى ها از من انتقاد كردند كه آقا چرا اين موضوعات را انتخاب كرده ايد در حالى كه همين موضوعات باعث تلنگر در نسل جوانى است كه سالهاى جنگ را تجربه نكرده است اين پيام را دارد كه آنهايى كه رفتند چه كردند و چه اتفاقى قرار است بيفتد. در هر حال من فكر مى كنم اين سينما يك سينماى انسان ساز است و كارخانه اى است كه اگر دست به ارزشهاى آن پيدا بكنيم خيلى مى تواند مثمرثمر باشد.
آيا باز تمايل داريد در اين حوزه فعاليت كنيد؟
من عهدى با خداى خود و شهدا بسته ام كه تا زمانى كه آنها بخواهند و اين الهام صورت بگيرد و آن ارتباط قبلى صورت بگيرد به طور قطع در ارتباط با سينماى دفاع مقدس و ارزشهاى به جا مانده از شهداى دفاع مقدس فعاليت خواهم كرد و حضور بسيار پرحجمى كه در جشنواره امسال دارم شايد خود نشان دهنده ادامه اين مسير براى من باشد.
مكان هاى برگزارى جشنواره را چطور ديديد؟ آيا مناسب بود؟
حقيقتاً من محل برگزارى اين جشنواره را در پايتخت مناسب نديدم و احساس مى كنم بايد تجديدنظرى توسط مسؤولان اجرايى جشنوراه در اين رابطه صورت بگيرد.
من باز تأكيد مى كنم اگر اين جشنواره در دل جشنواره فيلم فجر برگزار شود تأثيرگذارى آن به مراتب بيشتر و بهتر خواهد بود و رسميت بيشترى به خود خواهد گرفت اين جداسازى خيلى ضربه زده است.
نحوه اجرايى و برنامه ريزى جشنواره امسال را چگونه ديديد؟
بى انصافى است كه بخواهيم انتظارات بيش از اين داشته باشيم زحمات زيادى را هم آقاى شرف الدين در روزهاى پايانى اين جشنواره متحمل شدند به هر حال نواقصى هم هست اما قابل اغماض است من فكر مى كنم جشنواره با توجه به بحرانى كه پيش روى آن بود خوب برگزار شد همين كه برگزارى آن باعث خاموش نشدن آن شور و شوق و انگيزه ها شد جاى خوشحالى است اگر اين جشنواره امسال برگزار نمى گرديد قطعاً شما شاهد اتفاقات عجيب و غريبى مى شديد و به اين سينما ضربه مهلكى وارد مى شد. به همين دليل بايد از خيلى چيزها چشم پوشيد.
پيشنهاد شما براى نحوه برگزارى جشنواره هاى آينده چيست و چطور مى شود مردم را به استقبال گسترده از ديدن اين آثار ترغيب كرد؟
فكر مى كنم موضوع استقبال مردم از اين جشنواره برمى گردد به نويسنده هاى دفاع مقدس، اين مردم بايد توى داستانها قهرمان شوند ما بايد نگاهمان را به سمت سينمايى كه مردم در آن حضور ملموس دارند پيش ببريم خيلى از فيلمهاى سينمايى در چند سال اخير ساخته شد كه مردم با آنها ارتباط خوبى برقرار كردند بايد از آن فيلمها الگو بگيريم و در آن راستا جلو برويم در اين صورت است كه مردم نگاهشان به سينماى دفاع مقدس عوض خواهد شد.
اين كار شدنى است فقط كمى سرمايه گذارى و دلسوزى بايد در كار باشد و اين كه مسؤولين هم به كار اهميت بدهند. شما ببينيد هر چقدر ما با سالهاى جنگ فاصله مى گيريم نگاهها نگاه هاى متفاوت و تازه اى مى شود و زمان آن رسيده كه حركت جديد در اين راستا صورت بگيرد.
سورنا صداقت