كارشناسان بهداشتى اخطار مى دهند كه در جهان درحال توسعه هر دقيقه دست كم يك زن در جريان وضع حمل جان مى بازد.
سازمان بهداشت جهانى براى كاهش شمار زنانى كه در جريان وضع حمل جان مى بازند برنامه ويژه اى را راه اندازى كرده است.
سالانه نيم ميليون زن در جهان در حال توسعه به اين شكل جان مى بازند و اين سازمان خواستار اقدام كشورها براى كاهش اين رقم شده است.
سازمان بهداشت جهانى مى گويد: زنان بايد هنگام زايمان به ماماهاى ماهر دسترسى داشته باشند. اين سازمان همچنين خواهان آن است تا كشورها داده هاى دقيق ترى در اين زمينه فراهم كنند.
سازمان بهداشت جهانى تخمين مى زند كه رقم واقعى مرگ و مير زنان ۵۰ درصد بيش از آن چيزى است كه گزارش مى شود. در ۶۲ كشور، هيچ گونه داده اى پيرامون مرگ و مير زنان در نتيجه وضع حمل وجود ندارد.
علل مرگ مادران از جمله شامل خونريزى، عفونت و سقط جنين غيربهداشتى است. اما اين سازمان مى گويد كه علت بنيادى مرگ زنان هنگام وضع حمل، فقدان يا عدم دسترسى به خدمات بهداشتى يا خدمات بهداشتى نامطلوب است. به گفته اين سازمان سالانه تقريباً يك ميليون كودك بى مادر مى شوند. احتمال مرگ اين كودكان در دوران خردسالى ۱۰ بار بيش از كودكانى است كه مادرشان را از دست نداده اند.
اين سازمان تخمين مى زند كه در كشورهاى فقير خطر مرگ در دوران باردارى ۱۰۰ بار بيشتر از كشورهاى ثروتمند است.

ارمغان جوادنيا
اختلافات ميان زوجين از گذشته هاى دور تاكنون وجود داشته است. هيچ زن و شوهرى نبوده و نيستند كه لااقل براى يك بار هم كه شده دچار اختلاف نشده باشند. اين مشكل در ميان تمام اقشار جامعه اعم از تحصيلكرده، بى سواد، كم سواد و... وجود دارد. اين در حالى است كه چنين موضوعى در كشورهاى پيشرفته كمتر به چشم مى خورد. تنش هاى موجود در محيط هاى شغلى و خستگى هاى ناشى از آن، عدم علاقه، صميميت و اطمينان و انعطاف پذيرى ميان زوجين از عواملى هستند كه باعث بروز اختلافات در ميان زن و شوهران مى شوند. متأسفانه زوجين به جاى برطرف كردن اختلافات خود سعى مى كنند تا ريشه و علت مسأله را پيدا كنند و اين بيشتر سبب دامن زدن به اختلافات موجود مى شود.
اما زوجين بر اساس شرايط خاص زندگى، شغل و ديگر عوامل در ساعات خاصى از روز با هم درگير شده و به مشاجره مى پردازند.
«نازنين» مى گويد: «متأسفانه همسرم هميشه هنگام ورود به منزل كارهاى خود را به همراه مى آورد و به من و فرزندانش توجه نمى كند. هر زمان كه بچه ها سر و صدا مى كنند، داد و فرياد مى كند و هيچ زمانى را براى تفريح، سرگرمى و استراحت به خانواده خود اختصاص نمى دهد.»
وى مى گويد: «همسرم با كوچك ترين پرس وجويى از كوره دررفته و شروع به جنگ و دعوا مى كند، بيشتر درگيرى ها و اختلافات ما در اوايل شب هنگام ورود همسرم از محل كار به منزل روى مى دهد و همين مسأله، مشكلات زيادى را براى بچه هايم به وجود مى آورد.»
«مرضيه» خانه  دار مى گويد: «بيشتر اختلافات ما در اوايل صبح قبل از رفتن همسرم به محل كارش اتفاق مى افتد، در صورتى كه صبحانه يا غذاى وى آماده نباشد، آن روز تلخ ترين روز زندگى خواهد بود تا يك هفته اثرات آماده نبودن صبحانه وجود خواهد داشت و همين مسأله بهانه اى است براى شروع درگيرى ها و اختلافات بعدى و هميشه از اين طريق تنش ها و اوقات تلخى خود را فراموش مى كند.»
يك زن كارمند در اين مورد مى گويد: «نحوه تربيت فرزند از مهم ترين مسائل مورد اختلاف ماست، براى مثال در صورتى كه وى تكاليف خود را انجام ندهد چيزى به او نمى گويد در صورتى كه اگر من هم بخواهم علت كار فرزندم را جويا شوم و از او بازخواست كنم با تندى و خشونت برخورد مى كند. حتى زمان هايى كه فرزندمان شيطنت مى كند و به آزار و اذيت مى پردازد علت كار و اشتباه وى را نمى پرسد كه همين مسائل و اين كه چرا در اين زمينه با او صحبت نمى كنى و چرا در مورد كارهاى اشتباه وى تذكراتى نمى دهى، مشكلات و اختلافات آغاز مى شود و حتى تا ساعت ها مشاجره ما ادامه دارد.»
وى مى گويد: « از ديگر مسائلى كه بعضى اوقات اتفاق مى افتد و باعث درگيرى ما مى شود، ديرآمدن او به منزل است و اين كه بدون اطلاع قبلى و با تأخير وارد منزل مى شود، نگرانى هاى من در اين زمينه باعث ايجاد اختلاف مى شود، ولى اگر با اطلاع قبلى و با تأخير وارد منزل شود هيچ مشكل و مسأله اى به وجود نخواهد آمد.»
* دكتر «فربد فدايى» روانپزشك مى گويد: «بديهى است كه درگيرى ها و مجادلات ميان زوجين زمانى پيش مى آيد كه آن ها بيشتر وقت خود را در كنار يكديگر سپرى كنند و معمولاً اين اختلافات بعد از ساعات ادارى بويژه اگر هر دوى آن ها شاغل باشند و يا حتى در صبح به وضوح مشاهده مى شود.»
وى معتقد است: «درصورتى كه اختلافات ميان زوجين هنگام صبح اتفاق بيفتد، بيشترين علت آن مسائل اقتصادى است، به اين ترتيب كه زن براى خريد كردن از همسر خود مقدارى پول طلب مى كند و همسر وى با توضيحاتى كه به طور عمده هم قانع كننده نيست از پرداخت پول خوددارى مى كند و يا علت ديگر اختلافات در زمانى كه همسر به منزل مى رود اين است كه زن انتظار دارد تا زحمات او مورد توجه قرار بگيرد. ولى متأسفانه به جاى تشكر و قدردانى باعباراتى همچون خسته ام، حوصله ندارم و كارم بسيار زياد بوده است، روبرو مى شود، همچنين زنان مشتاق اند تا درباره موضوعات روزانه با همسرانشان صحبت و مذاكره كنند و يا اينكه صحبت هاى همسرانشان را درباره آنچه كه در محل كارش روى داده بشنوند، ولى متأسفانه با كج خلقى و سكوت مواجه مى شوند و همين امر مى تواند منجر به ايجاد مجادلاتى در ميان زوجين شود.»
وى مى گويد: «به طور عمده عوامل محيطى همچون سر و صداى فرزندان و مشكلات موجود در خانه به ايجاد استرس و مجادلات زوجين منجر مى شود، همچنين مسائلى از قبيل تكاليف مدرسه فرزندان هنگام عصر و شب مى تواند منجر به مباحثه و مجادله آنان شود.»وى معتقد است: «برخى از مردان يا زنان تمايل دارند كه در حضور ديگران همسر خود را مورد استهزا قرار دهند كه بديهى است اين موضوع در اثناى ميهمانى ها و پس از بازگشت باعث درگيرى و اختلافات ميان زوجين مى شود.»
وى مى گويد: «وجود اختلافات و درگيرى ها شكاف هايى را در روابط ميان زوجين به وجود مى آورد و هر زمان كه اين مسائل شكل گيرد، تمايل به اين كه دوباره مسائل قبلى هم مطرح شود و اختلافات افزايش يابد، وجود خواهد داشت كه همين امر ممكن است زمينه ساز شروع جدايى و طلاق باشد.»
* دكتر «مريم رامشت» روانشناس نيز معتقد است: «بيشتر درگيرى ها به واسطه حضور فيزيكى، خستگى ناشى از كار روزانه و تنش هايى كه افراد در محيط منزل و كار در ارتباط با افراد ديگرى دارند و انتظاراتى كه طرفين از يكديگر دارند، هنگام شب اتفاق مى افتد و همين عوامل محرك محيطى و اختلافات آن ها مى تواند درگيرى آن ها را تشديد كند و در زمانى كه در كنار يكديگر حضور دارند، صورت بگيرد.»وى مى گويد: «به دليل اين كه زوجين نمى توانند تنش ها و خستگى هايى را كه در محيط كار بر آن ها وارد شده است به همكاران و دوستان خود انتقال دهند، آن ها را به داخل محيط منزل برده و با درگيرى و دعوا با همسر و فرزندان سعى مى كنند تا حدودى از اين تنش ها رهايى يابند كه همين امر مى تواند اختلاف و درگيرى را ميان زوجين افزايش دهد، همين عدم تحمل، صبر و شكيبايى زوجين عامل اصلى و مهم در اين زمينه محسوب مى شود».
* در ادامه دكتر «غلامحسين معتمدى» روانپزشك مى گويد: «از ديدگاه علوم رابطه اى، در صورتى كه زوجين همديگر را دوست داشته باشند، از شخصيت يكديگر آگاه باشند، نسبت به يكديگر اعتماد، اطمينان و تعهد اخلاقى و احساسى داشته باشند و به برآورده شدن نيازهايشان توجه كنند، مى توان گفت يك رابطه سالم همراه با عدالت و برابرى ميان آن ها برقرار بوده و با كوچك ترين مسائل فرعى دچار اختلاف و درگيرى نمى شوند، ولى در غير اين صورت مسائل جزئى و پيش پاافتاده مى تواند منجر به درگيرى هاى شديدترى شود.»وى معتقد است: «معمولاً اختلافات ميان زوجين زمانى پيش مى آيد كه علت به وجود آمدن مسأله و مشكل را جويا نشده اند و موضوعات فرعى مى تواند براحتى باعث قطع رابطه و اختلاف به صورت غيركلامى و كلامى شود.»
وى مى گويد: «دعواى زوجين زمان مشخصى نداشته و در صورتى كه مشكل اقتصادى و بيكارى همسر وجود داشته باشد، اختلافات زوجين دامن زده مى شود و عدم داشتن صميميت، محبت و اعتماد كافى به يكديگر مى تواند اختلافات زوجين و حتى پديده طلاق را در ميان آن ها افزايش دهد.»
وى معتقد است: «عامل «زمان» در اختلافاتى كه در ميان زوجين به وجود مى آيد نقش چندان مهمى را ايجاد نمى كند چه بسا امكان دارد كه زوجين هنگام صبح دچار اختلاف شده و با نفرت از هم جدا شوند و يا هنگام عصر و شب دچار اختلاف شوند، بنابراين نمى توان زمان مشخصى را براى شروع اختلافات زوجين در نظر گرفت.»
وى معتقد است: «عدم انعطاف پذيرى عامل ديگرى در درگيرى هاى زوجين محسوب مى شود، بنابراين آن ها بايد با داشتن صبر و گذشت و انعطاف پذيرى و بر اساس ماهيت و نوع مسأله براى حل اختلافات خود بكوشند و به جاى دعوا و درگيرى به خاطر يكديگر كوتاه بيايند، متأسفانه آن ها در مشكلاتى كه به وجود مى آيد دنبال مجرم و مقصر درگيرى هستند و مى خواهند علت و ريشه مسأله را به ديگرى مرتبط سازند كه همين امر ممكن است سر منشأ اختلافات بزرگترى باشد. خستگى ناشى از كار و فعاليت و چند شيف كاركردن آنها ممكن است باعث درگيرى زوجين شود، طبقاتى كه از نظر روحى و جسمى صدمه ديده و بسيار خسته اند آمادگى فرسايشات روحى و بيمارى هاى روحى را داشته و با كوچكترين بى توجهى از ميان رفته و آسيب مى بينند.»
افرادى كه دچار خستگى مزمن و كم خوابى مى شوند وارد مرحله يأس و نااميدى شده و در اين حالت تنش هاى خود را به صورت پرخاشگرى يا دعوا و درگيرى نشان مى دهند و به دليل اين كه در محيط هاى كارى و خيابان، مرز هاى ويژه اى وجود دارد، پرخاشگرى و درگيرى هاى خود را وارد حريم خصوصى خود مى كنند اين در حالى است كه علاوه بر خود همسر و فرزندانشان را نيز دچار آسيب و مشكل مى كنند.»
دكتر «فدايى» در زمينه برطرف كردن مجادلات و درگيرى زوجين مى گويد: «بهترين كار براى حل اين قبيل مجادلات زناشويى آن است كه طرف مقابل به جاى آن كه بخواهد پاسخ دهد بهتر است فقط گوش كند، زيرا بيشتر اوقات همين مسأله باعث مى شود تا خشم وى پس از مدتى از بين برود در حالى كه پاسخ دادن موجب تيزتر شدن آتش خشم هر دو مى شود.»
وى مى گويد: «استفاده از مسائل عاطفى نيز براى خاموش كردن خشم طرف مقابل مى تواند مفيد واقع شود، براى مثال زن يا مرد مى تواند در پاسخ بداخمى همسر كه او را به بدرفتارى متهم مى كند، با عباراتى همچون خيلى متأسفم و نادانسته موجب ناراحتى شده ام به مشكلات و درگيرى هاى موجود خاتمه دهد.
در واقع شجاعت ابراز تقصير و پشيمانى مى تواند از گسترش مجادله جلوگيرى كند و حتى آن را به زمينه اى براى تفاهم بيشتر مبدل سازد.»
وى مى گويد: «بهترين كار براى حل مسأله يا مشكل زوجين اين است كه آن ها حتى المقدور بكوشند تا مشكلات خود را حل كنند زيرا شكايت كردن به خويشاوندان و دوستان فقط موجب گسترش اختلافات مى شود، البته بديهى است كه درموارد شديد استفاده از تجربه افراد خردمند خانواده و يا مشاوران حرفه اى مفيد و گاه ضرورى است.»
دكتر «مريم رامشت» نيز مى گويد: «زوجين بايد اين توانمندى راداشته باشند تا ساعت هاى روز را به نحو مطلوب ميان خود تقسيم كنند و سرمايه هاى عاطفى و فكرى خود را براى هر ساعت مشخصى از طول روز و شب برنامه ريزى كنند بهترين زمان براى سركوب كردن استرس ها، فشارها و مجادلات زمانى است كه سعى كنند در همان زمان اين مشكلات را حل و فصل نمايند و مشكلات خود را به ديگران انتقال ندهند.»
وى مى گويد: «زوجين بايد روش حل مسأله را ياد بگيرند و اقدامات لازم را در اين زمينه انجام دهند تا تنش هاى موجود از بين رفته و ديگر اعضاى خانواده دچار آسيب نشوند، زوجين بايد بدانند زمانى كه در حريم خصوصى خود هستند، نياز به محبت و آرامش بيشترى دارند و بايد هنگام ورود به منزل سعى كنند تا تنش هاى روزانه را از خود دور كنند و به ديگر اعضاى خانواده انتقال ندهند.»
وى معتقد است: «سؤال هاى بى پايه و اساس هنگام ورود همسر به منزل نيز مى تواند اختلافات را افزايش دهد؛ بنابراين زوجين بايد حتى الامكان سعى كنند تا زمانى مناسب را براى پرسيدن اين سؤالات روزمره اختصاص دهند.
همچنين آن ها بايد براى پيشگيرى از دعواهاى عميق، احساساتشان را كنترل كنند و نظارت عميق بر رفتارهاى نامناسب خود داشته باشند و توكل بر خدا را فراموش نكنند.»

تحقيقات تازه حاكيست كه تغذيه كودك با شير سينه خطر ابتلاى مادر به ديابت نوع دو را كاهش مى دهد. تيم محققان دانشكده پزشكى دانشگاه هاروارد دريافت كه يك سال تغذيه بچه با شير سينه خطر ابتلا به ديابت نوع دو را براى مادر ۱۵ درصد كاهش مى دهد. اگر تغذيه كودك با سينه براى مدت بيش از يك سال ادامه يابد، خطر ابتلا به ديابت نوع دو حتى بيش از اين كاهش مى يابد. اين مطالعه كه نتايج آن در نشريه «انجمن پزشكى آمريكا» منتشر شد دريافت كه تأثير محافظتى تغذيه با شير سينه تا ۱۵ سال پس از آخرين زايمان ادامه مى يابد. اين يافته ها نشان مى دهد كه اگر زنى دو بچه داشته باشد و هر كدام را براى يك سال با سينه شير دهد، خطر ابتلا به ديابت نوع دو، در او تقريباً ۳۰ درصد كاهش مى يابد.
با اين حال به نظر نمى رسيد زنانى كه در دوره حاملگى دچار ديابت بودند على رغم شدت تغذيه كودك با سينه بعداً در مقابل ابتلا به ديابت نوع ۲ با خطر كمترى مواجه باشند. اين مطالعه همچنين حاكيست زنانى كه براى جلوگيرى از ترشح شير سينه دارو مصرف مى كردند با خطر بيشترى در اين زمينه مواجه هستند. تيم محققان هاروارد داده هاى مربوط به بيش از ۱۵۷ هزار مادر كه در دو مطالعه جداگانه ثبت نام كرده بودند را بررسى كرد.
دكتر اليسون استيوب، سرپرست گروه تحقيق، گفت: «اكنون مدت هاست مى دانيم كه تغذيه با سينه براى كودك خوب است. در اين مطالعه دريافتيم كه اين كار براى مادرها هم خوب است.»
او افزود: «براساس اين يافته ها يك دليل ديگر براى تشويق مادرها به تغذيه بچه هايشان با شير سينه داريم.» مادرى كه فرزندش را با سينه شير مى دهد براى توليد شير روزانه ۵۰۰ كالرى انرژى مصرف مى كند كه معادل ۶ تا ۸ كيلومتر دويدن است. دكتر استيوب گفت: «مطالعه ما مؤيد اين نظريه است كه تغذيه با سينه ممكن است با تغييرات متابوليسمى مهمى كه بر خطر ابتلا به ديابت اثر مى گذارد همراه باشد.»
«با اين حال براى تعيين اينكه كدام عوامل هورمونى و بيولوژيكى در اين تغييرات نقش دارند به مطالعات بيشترى نياز است.»

همواره فرض بر اين بوده است كه پدر و مادرها بچه هاى خود را جذاب تصور مى كنند، اما پژوهشگران كانادايى ادعا مى كنند كه رفتار آنها با كودكانى كه «زشت» تلقى مى شوند متفاوت است.
گروهى از محققان دانشگاه آلبرتا ميزان دقت و توجه والدين براى اطمينان از ايمنى فرزندانشان هنگام خريد در فروشگاه ها را بررسى كردند.
آنها ادعا مى كنند احتمال غفلت پدر و مادر از كودكانى كه جذابيت كمترى دارند بيشتر است.
اما ساير كارشناسان هشدار داده اند كه اين يافته ها مورد تأييد ساير تحقيقات مشابه در اين زمينه نيست.
اعضاى تيم تحقيق، ۴۲۶ خانواده با فرزندانى دو تا پنج ساله را براى مدت ۱۰ دقيقه در يك سوپرماركت دنبال كردند.
آنها اين موضوع را كه آيا كودكان با كمربند ايمنى به چرخ خريد بسته شده اند يا خير و دفعاتى كه كودك فرصت پيدا مى كند براى بيش از سه متر از والدين دور شود بررسى كردند.
همچنين مقياسى ۱۰ نمره اى از ميزان جذابيت اين گروه از كودكان تهيه شد. محققان دريافتند كه تنها ۱‎/۲ درصد «غيرجذاب ترين» كودكان با كمربند ايمنى بسته شده بودند، درحالى كه ۱۳‎/۳ درصد از جذاب ترين كودكان كمربند ايمنى داشتند.
بچه هاى به اصطلاح «غيرجذاب» نيز بيش از ساير كودكان فرصت فاصله گرفتن از والدين را پيدا كردند.
دكتر اندور هارل، كه اين تحقيقات را هدايت كرده است، گفت كه يافته هاى او مورد استقبال والدين قرار نگرفته است.
وى گفت: «اكثر مردم از اين مسأله كه ميزان جذابيت حتى به عنوان يك عامل محاسبه شود برآشفتند. به نظر آنها جذابيت اصلاً در ميزان مراقبت از كودك تأثيرى ندارد.»
«اگر به آنها پرسشنامه اى بدهيد مى گويند:نه چنين نيست، من همه بچه هايم را دوست دارم و براساس جذابيت عليه آنها تبعيض قائل نمى شوم.»
اما دكتر هارل افزود: «نتيجه گيرى كلى تحقيقات ما اين است كه مردم در عمل چنين مى كنند.»
وى گفت اين موضوع احتمالاً توضيحى داروينى دارد، به اين معنى كه والدين به طور ناخودآگاه توجه بيشترى به فرزندان جذاب نشان مى دهند زيرا آنها حامل بهترين مواد ژنتيكى هستند.
او گفت: «جذابيت به عنوان عامل پيش بينى رفتار، بخصوص رفتار والدين، از مدت ها قبل مطرح بوده است.»
اما دكتر نيك بارلو، از انجمن روانشناسى بريتانيا، گفت كه ارزيابى ميزان جذابيت يك امر ذهنى است.
وى گفت: «زيبايى به اين كه بيننده چه كسى است بستگى دارد. اگر به بچه هايى كه كمى عقب مانده يا لب شكرى هستند نگاه كنيد، مى بينيد كه والدين اغلب بيش از حد از آنها مراقبت مى كنند، بنابراين اينجا هيچ نشانى از طرد كودك به چشم نمى خورد.»
«اين گزارش خطرناك است زيرا مردم درباره تولد بچه هايى كه به لحاظ ژنتيكى طراحى شده اند حرف مى زنند. اگر مراقب نباشيم، دانشمندان به جست وجوى ژن هاى برجستگى گونه يا چشمان آبى برخواهند آمد.»
پرخاشگرى زنان
مطالعات نشان مى دهد كه دختران پرخاشگر جوان در آينده رابطه خانوادگى خشنى با همسر و خانواده خود برقرار مى كنند.»
«بسيارى از طرفداران حقوق زنان مضروب و قربانى، در مقابل اين اطلاعات مقاومت خواهند كرد، زيرا آنها ترجيح مى دهند زنان را فقط در قالب قربانى خشونت ببينند. اما شواهد روشن مى كند كه براى متوقف كردن خشونت خانوادگى، بايد با دختران پرخاشگر كار كنيم.»
وى افزود: «اگر نتيجه اين مطالعات يك توصيه روشن براى والدين داشته باشد اين است كه هرگز يكديگر را در مقابل فرزندان كتك نزنيد.»
مشاجره با شوهر «براى سلامت زن خوب است»
پژوهشگران معتقدند زنانى كه در جريان اختلافات خانوادگى با شوهران خود وارد جر و بحث مى شوند كمتر از ساير زنان در معرض خطر ابتلا به بيمارى هاى قلبى و ساير بيمارى هاى مهلك قرار مى گيرند.
نشريه «انجمن قلب آمريكا» گزارش داده است زنانى كه در جريان منازعه با شوهر خود سكوت اختيار مى كنند چهار بار بيشتر با خطر مرگ ناشى از ناراحتى قلبى مواجه هستند.
به علاوه زنانى كه حرفه آنها در بيرون از خانه، زندگى خانوادگى آنها را مختل مى كند دو بار بيشتر با خطر ابتلا به بيمارى مرگبار قلبى روبرو هستند.
محققان ۳۷۰۰ نفر را طى دوره اى ۱۰ ساله در شهر فرامينگهام در ايالت ماساچوست آمريكا مورد مطالعه قرار دادند.

افسردگى پس از زايمان يك اختلال شايع و ناتوان كننده اجتماعى است كه بيش از ۸۵ درصد مادران باردار پس از زايمان اين اختلال را تجربه مى كنند.
براساس گزارشات مركز تحقيقات بهداشت و روان دانشگاه علوم پزشكى ايران اين اختلال به نام غمگينى پس از زايمان شناخته مى شود و اوج علائم آن در هفته اول پس از زايمان است. افسردگى پس از زايمان يك اختلال چند عاملى بوده و تغييرات هورمونى پس از زايمان عمده ترين دليل پيدايش اين مشكل است.
نتايج تحقيقات حاكى از آن است كه سابقه افسردگى در گذشته، فشار روانى ناشى از زايمان، مسؤوليت نگهدارى از نوزاد، مشكلات زناشويى، بيكارى، حمايت اجتماعى ناكافى، نوع زايمان، سن مادر هنگام زايمان، عدم دسترسى كافى به خدمات پزشكى و اضطراب پس از زايمان نيز از جمله عوامل ابتلا به افسردگى پس از زايمان به شمار مى آيند. همچنين، مشخص شده است افسردگى پس از زايمان اثرات ناگوارى بر مادر، كودك و ديگر اعضاى خانواده مى گذارد؛  به صورتى كه درمادران ناتوانى در انجام مراقبت از فرزند، خودكشى و احتمال افسردگى دائمى را افزايش داده و نيز در كودكان موجب ايجاد اختلال در برخى رفتارها و نيز اختلال در رشد و تعامل مى شود.

زنانى كه طول دوران باردارى سيگار مى كشند فرزندانى پرخاشگر به دنيا خواهند آورد.
به گزارش آسوشيتد پرس، يك مطالعه جديد روى ۹۹ مادر و كودكان دو ساله آنها انجام شد. ۵۲ نفر از اين مادران در طول باردارى سيگار كشيده بودند.
حتى با در نظر گرفتن عوامل اجتماعى و اقتصادى، كودكان مادرانى كه طى باردارى سيگار كشيده بودند بيش از كودكان مادرانى كه سيگار نكشيده بودند رفتار منفى و پرخاشگرانه از خود نشان مى دادند. در اين مطالعه دو عامل خطر ديگر نيز براى اين گونه رفتارها شناخته شد: استفاده از تكنيكهاى خشن تنبيهى توسط مادران و مشكل در روابط مادر و فرزند.
محققين نمى دانند سيگار كشيدن مادران طى حاملگى چگونه بر رفتار كودكان آنها تأثير مى گذارد. با اين حال آنها معتقدند پيشگيرى از استعمال سيگار طى دوران باردارى تأثير فراوانى بر رفتار كودكان خواهد داشت.
مطالعات قبلى نشان داده اند كه اين گونه رفتارهاى خشن تا سنين نوجوانى و بعد از آن نيز ادامه مى يابد. بنابراين مقابله با استعمال سيگار توسط زنان باردار راه مناسبى براى اجتناب از بروز اختلالات رفتارى نه تنها در دوران كودكى بلكه در دوران نوجوانى و جوانى است.