پاموك براى تركيه دردسر شد
ظاهراً قرار نيست موضوع دادگاهى شدن اورهان پاموك نويسنده مشهور تركيه دست از سر دولت اين كشور بردارد. روزنامه گاردين در اين مورد نوشت: وزير امور خارجه تركيه اعتراض كرد، اتهاماتى كه به اورهان پاموك، رمان نويس مشهور تركيه وارد شده، وجهه تركيه را خدشه دار كرده است. وزير امور خارجه تركيه گفت: قوانين غير قابل لمس نيست. در صورت لزوم، مى توانيم اين قوانين را تغيير دهيم. پاموك بعد از اينكه در ماه فوريه گذشته به يك روزنامه سوئيسى گفت: «۳۰ هزار كرد و يك ميليون ارمنى در سرزمين هاى تركيه كشته شده اند و كسى هم جرأت ندارد در اين باره صحبت كند»، به اتهام اهانت به كشورش متهم شد.


بهمنى با اثرى جديد
محمد على بهمنى بعد از سه دهه، دو مجموعه شعر براى نوجوانان منتشر مى كند. اين شاعر غزل سراى پيشكسوت، «روزهاى بچگى» و «آب+نان» را در قالب منظومه هايى براى نوجوانان سروده كه براى انتشار آماده است. او پيش از اين مجموعه  «گيسو، كلاه، كفتر» را در حوزه  شعر نوجوانان در سال ۵۶ منتشر كرده است.
اين شاعر ۶۳ ساله همچنين اين روزها مشغول كامل كردن كتاب نقدى در بررسى شعر شاعران جوان است. تعدادى از نقدهاى او قبلاً منتشر شده و تعداد ديگرى هم به آنها اضافه خواهند شد.


فسايى و حافظ
منصور رستگار فسايى چهار كتاب براى انتشار آماده دارد و مشغول شرح غزل هاى حافظ است.
به گزارش ايسنا، «خاك پارس»، مقاله هايى است كه در طول سالها درباره پارس، بزرگان سرزمين پارس، نويسندگان و شاعرانى كه از خاك فارس برخاسته اند و همچنين خدمتگزاران فرهنگ فارس نوشته شده است و بزودى توسط انتشارات نويد شيراز منتشر خواهد شد.
«فردوسى و شاعران ديگر» و «زندگى و احوال و آثار على اصغر خان حكمت شيرازى» دو كتاب ديگر رستگار فسايى هستند كه «طرح نو» بزودى آنها را منتشر خواهد كرد.


«آخرين اثر اسطوره شناس ايرانى»
جلال ستارى يك سال است در حال نگارش كتابى است به نام «اسطوره ايرانى» كه در واقع جلد دهم و آخرين جلد از مجموعه «جهان اسطوره شناسى» به شمار مى آيد.
اين اسطوره شناس در اين باره به خبرگزارى فارس گفته است: كتاب اسطوره ايرانى به روايت اساطير ايران نمى پردازد. بلكه در پى آن است كه مشخص كند اساطير ايران چه ويژگى، شاخصه و امتيازى بر ديگر اسطوره ها دارند.» وى كه معتقد است ما ايرانى ها به همان اندازه كه ويژگى هاى اسطوره هاى يونان را مى دانيم، از ويژگى هاى اسطوره هاى ايرانى مطلع نيستيم.

جنتل ومن
مجله «جنتل ومن» كه اصولاً كار زيادى به اخبار ادبى ندارد، اين هفته يك خبر جالب دارد كه اكثر روزنامه هاى معتبر هم به آن پرداختند. نخستين رمان يك دختر ۱۳ ساله كنگويى پس از اين كه به خاطر ساختار خاصش مورد تشويق بسيارى از منتقدان ادبى در آفريقا و اروپا قرار گرفت، روز چهارشنبه در كنگو منتشر شد و قرار است بزودى در سراسر قاره آفريقا و اروپا توزيع شود.
نويسنده اين رمان قرار است در ماه مارس سال ۲۰۰۶ در پاريس خوانشى از رمان خود داشته باشد.
كتاب «پيروزى مگلى» اثر «ويكتوير كاليسا ايكاما نگالا» نويسنده ۱۳ ساله به گفته منتقدان با سبكى محاوره اى _ نمايشى نوشته شده و به سبك رمان هاى ساختارگراى فرانسوى بسيار نزديك است.
موضوع اين كتاب ۱۱۷ صفحه اى عشق دو جوان به نام هاى «مگلى» و «سباستين» است كه به اين نتيجه مى رسند كه: «زندگى چيز خوبى است.»
كشورهاى غرب آفريقا از ادبياتى غنى برخوردارند. آثار «وول سوينكا» برنده جايزه نوبل ادبيات و «چينوآ آچيبه» نويسنده معروف نيجريه اى در همين دسته مى گنجد. با اين حال تعداد بسيار كمى از اين نويسندگان در سنين نوجوانى كتابى نوشته اند.
گاردين
اما روزنامه گاردين نخستين خبر خود را با اختصاص دادن به خالق هرى پاتر _ جى.كى.رولينگ _ از هيجان و ترس ناشى از نوشتن آخرين قسمت هرى پاتر سخن گفته است.
«اصلاً نمى توانم زندگى بدون هرى را تصور كنم.»
رولينگ اين جمله را گفته و بعد هم اضافه كرده: نوشتن قسمت بعدى را از ماه ژانويه آغاز مى كنم. در حال حاضر دارم با هيجان و ترس كارم را تخمين مى زنم چون طاقت ندارم براى نوشتن آخرين قسمت هرى پاتر صبر كنم. در طول چند هفته گذشته مشغول تنظيم طرح آخرين قسمت هرى پاتر بوده ام و با اين اوصاف مى توانم از ماه ژانويه كار خودم را شروع كنم.»
رولينگ همچنين اعتراف كرد: «بعضى وقت ها حتى در اين مرحله از كار مشكلاتى براى آدم پيش مى آيد كه هيچگاه تصور آن را نمى كردم.»
تاكنون بيش از ۳۰۰ ميليون نسخه از كتاب هاى هرى پاتر در سراسر جهان به فروش رفته است.
جديدترين قسمت هرى پاتر (شاهزاده دورگه) پس از دو سال انتظار در ماه جولاى گذشته منتشر و در سطح جهان پرفروش شد.
* پاريس ريويو
اما مجله پاريس ريويو هم خبر جالبى دارد. «يى اون لى» پنج سال پيش كه ۲۸ سال داشت.
نمى دانست چگونه به دنياى ادبيات ثابت كند وقتى به عنوان يك فرد چينى قرار است به زبان انگليسى داستان بنويسد، چگونه جدى گرفته شود!؟
اما «لى» با سعى و تلاش توانست داستان هاى كوتاه خود را در مجلات فوق العاده معتبرى نظير «نيويوركر» و «پاريس ريويو» كه چاپ داستان در آنها كار هركسى نيست، منتشر كند. او تاكنون علاوه بر جايزه «فرانك اوكانر» برنده جايزه «پوشكارت» و «پليمپتون» هم شده است و انتشارات معروف و معتبر راندوم هاوس نيز قراردادى به ارزش ۲۰۰ هزار دلار براى چاپ دو كتاب با او بسته است.
با اين حال اين نويسنده چينى كه نويسندگان او را در داستان نويسى با همينگوى مقايسه مى كنند درحال حاضر با يك مشكل جديد مواجه شده است: اينكه چگونه براى اداره مهاجرت آمريكا توضيح بدهد كه به چه كسى مى گويند «فوق العاده»؟
لى در تابستان سال ۲۰۰۴ از اداره خدمات شهروندى و مهاجرت آمريكا تقاضاى اقامت دائم در آمريكا كرد. اداره خدمات شهروندى و مهاجرت هم براى اينكه به اين نويسنده «گرين كارت» بدهد بايد با نظر موافق قبول مى كرد كه طبق بند ۸ مجموعه قوانين مهاجرت داراى «توانايى فوق العاده» است تا ثابت شود كه اين فرد به خصوص در آن زمينه اى كه تلاش مى كند جزو درصد كوچك «برترين ها» است.
يى اون لى كه در حال حاضر بالاترين مدارج ادبى را طى كرده براى انطباق با تعريف مذكور هيچ مشكلى ندارد و به راحتى در رديف برترين ها قرار مى گيرد و ظاهراً در اين زمينه همه مجاب شده اند به جز اداره خدمات شهروندى و مهاجرت آمريكا (!)
لى تقاضاى فرجام كرده است و يك سخنگوى اداره مهاجرت گفته است كه او تا چند روز ديگر پاسخ خود را مى گيرد. همانطور كه يكى از شخصيت ها در يكى از داستان هاى لى مى گويد: «همه چيز تغيير مى كند. در يك چشم به هم زدن يك كوه با خاك يكسان مى شود و يك رودخانه خشك. هيچ كس از فرداى خودش خبر ندارد.

محسن فرجى
انجمن آثار و مفاخر فرهنگى، همزمان با سالگرد دكتر احمد بهمنيار، مراسم يادبودى براى اين چهره ادبى معاصر برگزار كرد. در اين مراسم كه با حضور چهره هاى فرهنگى و ادبى در انجمن آثار و مفاخر فرهنگى برگزار شد، استادانى چون دكتر حميد فرزام، عضو پيوسته فرهنگستان زبان، دكتر قمر آريان، همسر استاد زرين كوب، دكتر سليم نيسارى، عضو پيوسته فرهنگستان زبان و فرخ عبدالكريم بهمنيار، نوه مرحوم بهمنيار به بيان خاطرات و نظراتى درباره زندگى، افكار و آثار وى پرداختند.
از اين ميان، سخنان فرخ عبدالكريم بهمنيار واجد نكات جالبى از زندگى بهمنيار بود كه در ادامه مى توانيد بخوانيد:
حدود ۱۰ سال پيش براى اولين بار به دوبى مسافرت كرده بودم. يكى از شيوخ بزرگ امارات به نام آقاى جمعه الماجد به همراه آقاى دكتر شريف العسگرى كه رئيس كتابخانه شخصى بسيار گران قيمت و غنى ايشان بود از غرفه حقير بازديد مى كردند، وقتى خودم را فرخ عبدالكريم بهمنيار معرفى كردم، پرسيدند شما با مرحوم استاد احمد بهمنيار چه نسبتى داريد؟ عرض كردم نوه ايشان هستم. گفت: مى دانيد كه اساتيد جامعه الازهر مصر هر وقت در حل معضلات ادبى زبان عربى خاصه ادبيات دوره جاهليت دچار اختلاف نظر بودند نظر استاد بهمنيار را جويا مى شدند و مكاتبات زيادى با استاد داشته اند.
واقعاً جاى تعجب است كه مرحوم استاد بهمنيار در حدود ۱۲۰ سال قبل در گوشه كرمان در كشورى كه بيش از ۹۰ درصد مردم آن از نعمت سواد محروم بوده اند، چگونه و با چه امكاناتى تحصيل كرده است كه از چنين جايگاه رفيعى از علم و ادب برخوردار مى شود كه آوازه آن با آن وسائل ارتباطى محدود و ناچيز از مرزهاى ايران گذشته و در مصر، عراق، لبنان و پاكستان در ميانه ادبا و فضلاى عصر خود مرجعيت علمى پيدا مى كند.
جواب اين سؤال شايد در اين حكايت كه از مرحوم پدرم دكتر فريدون بهمنيار فرزند ارشد استاد به خاطر دارم مستتر باشد. ايشان نقل مى كردند هنگامى كه من از فرنگ برگشتم با وجود آنكه به قول مردم آن روزگار علوم جديده خوانده بودم و با عنوان مهندسى معدن از مدرسه عالى پاريس و با اخذ درجه دكترى علوم از دانشگاه سوربن فرانسه به وطن مراجعت كرده بودم، هميشه يك نوع كشش شديد نسبت به مباحث و متون فلسفى احساس مى كردم؛ اما استفاده از چنين متونى در آن زمان مستلزم فراگيرى زبان عربى به نحو اكمل بود. روزى از استاد پرسيدم، پدر آيا مى شود كه يك روز تسلط من بر زبان عربى مثل شما بشود.
استاد بهمنيار كه هميشه به صداقت و صراحت لهجه مشهور بودند با كمال قاطعيت و سردى فرمودند: خير فرزند!
بعد از مكث كوتاهى مثل اينكه استاد پى بردند كه حرف ايشان به اصطلاح توى ذوق من زده. لذا سر را از روى كتاب بلند كردند و فرمودند: فرزند آنطور كه پدر مرحوم آقا محمدعلى معلم به ما رسيدگى مى كرد من به علت ناملايمات زندگى و حوادث و آشوب هاى سياسى دوران جوانى ام به شما رسيدگى نكردم. بعد استاد شروع به تعريف طرز زندگى خودشان در منزل پدرى كردند و گفتند: برنامه من و برادرم از سن پنج سالگى بدين قرار بود كه پدر صبح ها ساعتى مانده به اذان از خواب بر مى خاست و به دعا و عبادت خود مشغول بود تا سماور جوش آيد. سپس اهل منزل را بيدار مى كرد تا همه اهل خانواده با هم صبحانه صرف كنند و پس از آن كه اهل منزل اعم از زن و مرد نماز را به امامت ايشان برپا مى داشتند بلافاصله اولين جلسه درس فرزندان ذكور توسط ايشان و با خواندن كتب ادبى و عربى در منزل آغاز مى شد و تا طلوع آفتاب ادامه مى يافت. من و برادرم در خدمت پدر (كه خود از مدرسين مدرسه ابراهيميه كرمان هم بود و مقدمات عربيت و علوم معقول و منقول، رياضى و هيأت و نجوم را تدريس مى كرد و در عين حال از محضر علامه دوران _ حكيم صمدانى و عالم ربانى مرحوم آقاى حاج محمد كريم خان كرمانى كسب فيض مى كرد، به مدرسه رفته و به راهنمايى چنين پدرى در چنان مركزى در نزد بزرگان علم و ادب آن روزگار به تحصيل علوم متداوله آن زمان تا هنگام اقامه نماز ظهر (در مسجد حاج آقا على كه در نزديكى مدرسه ابراهيميه كرمان است) مى پرداختيم. سپس براى صرف ناهار و استراحت مختصرى به منزل مى رفتيم و هنگام عصر دوباره مهياى بازگشتن به مدرسه ابراهيميه مى شديم. دروس سنگين تر عصرها تا غروب ادامه داشت. از جمله دروسى كه توسط مرحوم آقاى حاج محمد كريم خان كرمانى در مباحث مختلفه از قبيل فقه و اصول و حكمت مرحوم شيخ احمد احسائى بيان مى شد.
سر شب شام در منزل صرف مى شد، پس از صرف شام پدر مى گفت: خب فرزندان، ديگر خسته شديد، بياييد براى رفع خستگى كتاب ناسخ التواريخ را بخوانيد.
ضمناً امتحانى هم كه مرحوم آقا محمدعلى معلم در سن ۱۶ سالگى از من گرفت تا اجازه دهد كه در مدرسه ابراهيميه به تدريس عربى مشغول شوم، اين بود كه بايد هزار بيت اشعار الفيه ابن مالك را از آخر به اول بخوانيم. كه كار بسيار مشكلى بود.
در پايان استاد بهمنيار اضافه مى كنند: بله فرزند، اگر عربيت تو به حد من نرسيده كه ديگر هم نخواهد رسيد، به علت كوتاهى پدرت بوده نه كم همتى تو.
گمان كنم با نقل اين خاطره از پدرم، به جواب سؤال مطروحه رسيديم و آن اينكه: به وجود آمدن نوادر و نوابغ علمى در هر قوم و ملتى معلول دو عامل است، يكى وجود استعداد ذاتى و ديگرى فراهم بودن محيط مناسب و داشتن استاد كامل و فاضل است.
شايد بتوان گفت اگر در حاشيه كويردر شهر كرمان، دانشمندى مانند استاد احمد بهمنيار به وجود مى آيد، علاوه بر استعداد وافر ذاتى خودش، وجود محيط علمى و ادبى و فرهنگى هم دخيل بوده. محيطى كه در اين مورد خاص حاكم كرمان مرحوم ابراهيم خان ظهيرالدوله و فرزندان او به وجود آوردند. در همين محيط فرهنگى است كه حاج محمد كريم خان بيش از ۲۸۰ جلد كتاب و رساله در علوم و فنون مختلف نوشته است كه اغلب در نوع خود بديع و جديدند. از جمله كتاب دستور زبان فارسى و همچنين رساله تنبيه الادباء كه اولين رساله فارسى در علم املاء است.
مرحوم استاد بهمنيار در جوانى و در ايام تحصيل از محيط مناسب و غنى علمى آن روز كرمان كه مسلماً در همه جاى مملكت فراهم نبود برخوردار شد و از موقعيت ها و فرصت ها به نحو احسن استفاده كرد و تأثير محيط علمى بر پيشرفت و ترقى دانشجويان امرى انكارناپذير است و امروزه زمينه سازى براى به وجود آمدن محيط علمى و ادبى به دليل توسعه مملكت و كثرت جمعيت از وظايف دولت ها است كه امكانات آن در اختيارشان هست و سهم اشخاص در اين امر اگرچه بسيار چشمگير است، اما قسمتى از تمام مطلب است و اين مهم صورت نمى پذيرد، مگر با ارج نهادن به بزرگان و انديشمندان عرصه علم و ادب و فرهنگ.

عليرضا كيوانى نژاد
منبع: يو.اس.ويكلى

ما ايرانى ها رسم خوبى داريم. نزديك عيد و سال تحويل كه مى شود، مى رويم سراغ خانه تكانى و كلى جنس به درد نخور و كهنه را مى ريزيم دور و به اين طريق، تازگى و طراوت را به خانه مى آوريم و اين دقيقاً همان كارى است كه انتشارات عظيم «بلومبزبرى» در آستانه سال نو مسيحى درصدد انجام آن است.
هفته نامه «يو.اس.ويكلى» در گزارشى جالب به خانه تكانى ناشران بزرگ اروپا و آمريكا پرداخته است. اين گزارش به قلم «جوانا سيمز» به نكاتى جالب پيرامون مسائل نشر و كتاب در كشورهاى مختلف پرداخته است. سيمز درباره خانه تكانى آخر سال انتشارات «بلومبزبرى» مى نويسد: «عجيب نيست كه ناشر بزرگى چون «بلومبزبرى» كه با چاپ و نشر كتاب هرى پاتر به ثروتى هنگفت رسيده، خانه تكانى وسيعى را شروع كرده است. كتاب هاى بى شمارى در انبارهاى اين ناشر وجود دارد كه هنوز تصميمى براى آنها گرفته نشده است. «بلومبزبرى» معمولاً كتاب هاى مازاد خود را به كشورهاى آفريقايى مى فرستد. اين تصميمى است كه سال هاى قبل نيز اجرا مى شد. هيچ يك از كتاب هاى اين ناشر بزرگ، از كتابفروشى هايى كه كتاب هاى دست دوم مى فروشند سر در نمى آورند. مسؤولان اين كتابفروشى و انتشارات براى تك تك كتاب هايشان برنامه دارند. آنها قرارداد جديدى منعقد كرده اند با خانم «يى اون لى» نويسنده چينى كه به زبان انگليسى مى نويسد. قرار است او، در مطالبى جديد، مردم را به كتاب خواندن در تعطيلات سال نو دعوت كند. يعنى آنها رو بياورند به خواندن كتاب هاى باقى مانده در قفسه هاى كتابفروشى «بلومبزبرى». «اشلى هاكينز» مدير بازاريابى بين الملل اين انتشارات مى گويد كه انتشارات مطبوعش در نظر دارد در كشورهايى چون گواتمالا، ونزوئلا، مكزيك، پاناما و چند كشور ديگر به تبليغ و بازاريابى براى كتاب هاى باقى مانده خود بپردازد. ضمناً وى تصريح كرده، اين كتاب ها با تخفيف به مردم ارائه نخواهند شد!
سيمز به سراغ انتشارات «راندوم هاوس» نيز مى رود و درباره اتفاقات اين روزهاى انتشارات مذكور مى نويسد: «به تمام كسانى كه اشتراك سالانه اين انتشارات را دارند، مژده مى دهم كه كتاب هاى خوبى را دريافت مى كنند. كتاب هايى كه سال هاى قبل در اين انتشارات چاپ شده اند. اين كتاب ها براى علاقه مندان به آدرس پستى آنها فرستاده مى شود. البته بعد از اخذ مبلغ مورد نظر. بنابراين مى توان از همين الآن حدس زد كه كتاب هاى جالبى وجود داشته باشد كه به دست درخواست كنندگانش برسد. چون متولد چهارم جولاى، يك منظر، حيوان درونى و... در اكثر كتابفروشى ها مى توانيد كتاب هاى مازاد را پيدا كنيد، ولى بدون كسر مبلغ پشت جلد. انتشارات «راندوم هاوس» قصد دارد براى معرفى كتاب هاى مازاد خود، يك «بوك لت» - دفترچه يا مجله اى كه براى مطالعه در قطار در نظر گرفته مى شود _ زيبا چاپ كند. تيراژ احتمالى اين مجله سفرى، براى هفته نخست ژانويه يك ميليون نسخه است.»
«بوك لت»ها هم رايگان توزيع مى شوند و هزينه چاپ و نشر آن نيز در اين تيراژ از سوى «راندوم هاوس» يكصد و ده هزار دلار تخمين زده شده است.
اما انتشارات «بارنز اند هيل» نيز در لندن خانه تكانى مفصلى دارد. «سيمز» درباره اين انتشارات مى نويسد: «اين ناشر انگليسى كتاب هايش را با تخفيف ۲۰ درصدى مى فروشد. كتاب هايى كه هر يك ارزش زيادى دارند. نكته جالب اين است كه بعضى از كتاب ها با جلدى متفاوت عرضه مى شوند. از آنجا كه ضمناً «بارنز اند هيل» كتابفروشى بزرگى هم هست، محلى شده براى فروش كتاب هاى ساير انتشاراتى كه نمى توانند خانه تكانى مفيدى داشته باشند. اين ناشر قول داده از «هارولد پينتر»، برنده نوبل ادبى سال ۲۰۰۵ ميلادى، براى افتتاح شعبه جديدى در بندر ليورپول نيز استفاده كند.
اگرچه در خبرهاست كه «پينتر» بيمار است و با سرطان دست و پنجه نرم مى كند.

كاريكاتور