كامبيز توانا
خط لوله انتقال گاز ايران
در سال ۲۰۰۵ مرحله دوم مذاكرات صلح و پاكستان با دستيابى به پيشرفتهايى برگزارشد، در اين سال گفت وگوهاى مقدماتى احداث خط لوله گاز ايران - پاكستان -هند نيز انجام شد. ايران، پاكستان و هند در ماه فوريه قرارداد سه جانبه خود را درباره احداث اين خط لوله ۷ ميليارددلارى را نهايى خواهند كرد.
وزراى نفت سه كشور هند و ايران و پاكستان درباره اين پروژه كه به آى پى آى موسوم است در تهران با يكديگر ديدار خواهند كرد.
ايران پيشنهاد كرده است كه هر كشور قسمتى از خط لوله را كه از خاكش مى گذرد، بسازد، اما طرح ديگر هم اين است كه همه كشورها ساخت خط لوله را در قالب پروژه اى مشترك به يك شركت بسپارند.
آمريكا فشارهاى زيادى را بر هند و پاكستان براى جلوگيرى از اجراى اين پروژه مهم اقتصادى وارد كرده است.
ايران راه اندازى اين پروژه و بهره برادى گاز از آن را سال ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ پيش بينى كرده است.
اين پروژه ۲ هزار و ۸۰۰ كيلومترى كه ۷/۲ ميليون دلار هزينه خواهد داشت در عمق ۱تا ۱/۵مترى زير سطح زمين كار خواهد شد.
طرح ابتدايى اين پروژه به سال ۱۹۷۹ باز مى گردد،اما شروع جدى تر بحث صادرات گاز ايران به هند اوايل دهه ۹۰ ميلادى آغاز شد كه با كشف ذخاير عظيم گاز طبيعى پارس جنوبى در سال ۱۹۸۸ تلاش هاى ايران نيز براى افزايش صادرات گاز به صورت LNG يا انتقال گاز از طريق احداث خطوط لوله به اقصى نقاط جهان تشديد شد.
اين خط لوله مى تواند روزانه بيش ازيك صد ميليون متر مكعب گاز را از ايران به اين دوكشورمنتقل نمايد،بنادرعسلويه ايران در خليج فارس، گوادرو كراچى در جنوب شرقى و جنوب مركزى پاكستان را به هم متصل كرده و با امتداد مستقيم به يكى از نقاط مرزى هند خواهد رسيد؛ مدت پيشنهادى براى امضاى قرار داد اين پروژه ۲۵ سال است كه مى تواند تا پنج سال ديگر نيز تمديد شود.
آژانس و صلح نوبل
آژانس بين المللى انرژى اتمى در سال ۲۰۰۵ ميلادى همچون ديگر سازمان هاى بين المللى شاهد اتفاقات متعددى بود كه دست نيافتن به هيچ گونه مدركى كه ادعاهاى آمريكا و غرب را مبنى بر غير متعارف بودن برنامه هسته اى ايران ثابت كند، از جمله مهمترين تحولات هسته اى سال گذشته است.
آژانس بين المللى انرژى اتمى در سالى كه گذشت با وجود فشارهاى سياسى برخى اعضاى خود وبا وجودى كه به شدت تحت فشار آمريكا و ديگر كشورهاى غرب قرارداشت نتوانست مدركى برضد برنامه هاى هسته اى ايران پيدا كند.
سال ۲۰۰۵ در صحنه هسته اى جهان سال بسيار پر فراز و نشيبى بود كه در زير به برخى از آنها از ماه ژانويه تا دسامبر مى پردازيم.
ژانويه
ـ يك هيأت بين المللى عالى رتبه آژانس بين المللى انرژى اتمى را محل مناسبى براى كار و مبارزه بر ضد توسعه سلاح هاى هسته اى دانست.
ـ در كنفرانس بين المللى اقتصاد محمد البرادعى مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى به همراه رهبران كشورهاى جهان بر برخى موضوعات به ويژه توقف توسعه سلاح هاى هسته اى تمركز كرده و راههايى را براى جلوگيرى از توسعه اين سلاح ها پيشنهاد كردند.
فوريه
ـ يك گروه كارشناسى بين المللى يافته هاى خود در زمينه چرخه سوخت هسته اى صلح آميز را منتشر و ۵ راه را براى كنترل مواد و تكنولوژى حساس هسته اى ارائه داد.
ـ پادمان هاى آژانس بين المللى انرژى اتمى در ايران در رأس دستور كار نشست شوراى حكام آژانس قرار گرفت.
ـ درحالى كه اخبار نشان مى دادند دراروپا سرطان ناشى از تشعشعات هسته اى هرساله جان ۱/۷ ميليون تن را مى گيرد، آژانس بين المللى انرژى اتمى در ۱۰ كشور ايستگاههاى پرتوشناسى برقرار كرد.
مارس
ـ محمد البرادعى مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى درعين حال كه اظهارات تهران درباره برنامه هاى هسته اى را مناسب دانست، از اين كشور خواست بيش از پيش شفاف باشد و در عين حال تأكيد كرد بازرسان آژانس بايد فعاليت هاى خود را در ايران افزايش دهند.
ـ كارشناسان در كنفرانس بين المللى امنيت در لندن اعلام كردند تهديد تروريسم نه تنها كم نشده است بلكه اين تهديدها در مسير جديدى در حال پيشرفت است.
وزرا و منابع ارشد رسمى در بيانيه اى درباره نقش آينده نيروى هسته اى درصنعت انرژى سخن گفتند.
آوريل
ـ مجمع عمومى سازمان ملل معاهده بين المللى برضد تروريسم هسته اى را كه چارچوب قانونى جهانى براى رويارويى با تهديد تروريستى ارائه مى كرد، به تصويب رساند و از آژانس خواست در اين زمينه همكارى هاى لازم را ارائه دهد.
ـ منابع ارشد هسته اى از بيش از ۳۰ كشور به بررسى ايمنى تأسيسات هسته اى پرداختند. اين كشورها عضو يك كنوانسيون بين المللى بودند كه تلاش مى كند استانداردهاى بالاى ايمنى را در تأسيسات هسته اى به انجام رسانده و حفظ كنند.
هيچ توافقنامه اى براى رفع اختلاف ها ميان ۱۸۰ كشور كه عضو پيمان ان پى تى هستند، صورت نگرفت.
ـ رژيم اسرائيل، اردن و تشكيلات خودگردان فلسطين پيشرفت هاى صورت گرفته در پروژه اى مشترك با آژانس بين المللى انرژى اتمى و سازمان غذا و كشاورزى سازمان ملل را اعلام كردند.
ـ آژانس بين المللى انرژى اتمى به مقامات لتونى كمك كرد تا مواد تسليحاتى را از برخى سايت هاى نظامى خود بيرون بريزند.
ژوئن
ـ محمد البرادعى مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى سومين دوره مدير كلى آژانس را كه از سوى شوراى حكام به وى تفويض شد، پذيرفت.
ـ تلاش آژانس براى كمك به كشورهاى آفريقايى براى بررسى و مديريت برخى كانى ها و آب هاى زير زمينى
ـ فرانسه برگزيده شد تا پروژه همجوش هسته اى با ارزش ۱۰ ميليارد دلار را ميزبانى كند.
ـ كارشناسان جهانى خواهان تلاش بيشتر براى به اتمام رساندن پروژه كنترل منابع راديو اكتيو شدند.
جولاى
ـ نمايندگانى از۸۹ كشور براى ايجاد تغييراتى اساسى كه ممكن است بتواند به ايمنى بيشتر مواد هسته اى ختم شود، توافق كردند.
ـ هندوراس صدمين كشورى بود كه پروتكل الحاقى پيمان منع گسترش سلاح هاى هسته اى را امضا كرد.
ـ البرادعى مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى از توافق هند و آمريكا براى آغاز همكارى هاى صلح آميز هسته اى و تلاش براى ايجاد امنيت هسته اى تقدير كرد.
آگوست
ـ شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى در جلسه اى ويژه درباره توسعه هسته اى در ايران شامل برداشتن مهرو موم تأسيسات هسته اى اصفهان بحث و گفت وگو به عمل آورد.
ـ شوراى حكام در قالب قطعنامه اى از ايران خواست، تعليق كامل همه فعاليت هاى مربوط به غنى سازى اورانيوم را دوباره برقرار نمايد و مهرو موم هاى آژانس را دوباره بر تأسيسات هسته اى قرار دهد.
سپتامبر
ـ البرادعى ضمن سخنرانى در كنفرانس عمومى آژانس درباره چالش هاى هسته اى و فرصت هاى روبروى آژانس نكاتى را اعلام كرد.
ـ گزارش آژانس نشان داد موارد گزارش شده از قاچاق غيرقانونى مواد هسته اى و راديواكتيو بسيار افزايش يافته است. قطعنامه هاى مربوط به پادمان ها در كره شمالى و خاورميانه نيز از ديگر قطعنامه هايى بود كه در كنفرانس عمومى آژانس به تصويب رسيد.
اكتبر
ـ كميته نوبل در نروژ جايزه صلح نوبل را به آژانس و محمد البرادعى مدير كل اين آژانس ارائه كرد براى كار در راه ايجاد جهانى ايمن و پر از صلح
ـ مقامات كشورهاى جهان در ديدارى كه در ژاپن برگزار شد، تجربيات خود را درباره پيشرفت در زمينه چگونگى برخورد با پسمان هاى هسته اى با يكديگر تبادل كردند.
نوامبر
ـ گزارشى را دولت آمريكا با اشاره به چالش هاى مربوط به پادمان ها به كنگره ارائه كرد كه در آن راه حل هايى را ارائه نمود تا آژانس بتواند توانايى هاى خود را افزايش دهد.
ـ كاربردهاى هسته اى در امور پزشكى به شدت در حال پيشرفت است و آژانس تلاش هايى را آغاز كرده است تا اين تكنولوژى را به كشورهاى در حال توسعه منتقل كند.
ـ پول جايزه صلح نوبل براى ايجاد صندوقى براى آموزش بهبود مديريت سرطان و تغذيه كودكان در كشورهاى در حال توسعه مورد استفاده قرار مى گيرد .
دسامبر
ـ كارشناسان ايمنى جهانى درباره عملكرد ايمن در تأسيسات هسته اى جهانى هشدار دادند.
ـ جشن هاى جايزه صلح نوبل در اسلوانجام شد و در اين جشن ها از آژانس و البرادعى تقدير به عمل آمد.
ـ نظرسنجى كه از سوى آژانس بين المللى انرژى اتمى در ۱۸ كشور صورت گرفت، نشان داد كه مردم اين كشورها به هيچ وجه با ساخت تأسيسات هسته اى موافقت ندارند.
ـ به نظر مى رسد در رابطه با مسائل ايران مهمترين اتفاقى كه در سال گذشته در آژانس بين المللى انرژى اتمى روى داد، اين بود كه در نهايت با وجود فشارهاى آمريكا و ديگر كشورهاى غربى بر ضد ايران، آژانس نتوانست هيچ گونه نشانه اى مبنى بر استفاده نظامى در برنامه هاى هسته اى ايران پيدا كند.
نشست شوراى حكام آژانس در ماه سپتامبر (شهريور) و گزارش منتشر شده از سوى مدير كل آژانس در زمينه اجراى پادمان ها در ايران نشان داد كه هيچ گونه دليلى براى محكوم كردن ايران وجود ندارد و آژانس با اينكه به آن شدت تحت فشار آمريكا بود، نتوانست هيچ دليل و مدركى ارائه دهد و آن را به همكارى هاى آينده ايران با آژانس و يا كشورهاى غربى موكول كرد.
تصويب احداث نيروگاه هاى هسته اى ازسوى مجلس
ـ در اوايل سال ۲۰۰۵ ، مجلس شوراى اسلامى ايران لايحه احداث نيروگاه هاى هسته اى را به تصويب رساند. طبق اين لايحه ايران مى تواند در ۱۰ سال آينده ، نيروگاه هاى هسته اى ديگرى احداث كند.
روسيه هم اكنون در حال اتمام احداث اولين واحد نيرو گاه هسته اى بوشهر است كه در سال آينده راه اندازى خواهد شد.
رئيس جمهورى جديد اوكراين انتخاب شد.
ـ كميسيون انتخاباتى اوكراين «ويكتور يوشچنكو» را برنده رسمى دور سوم انتخابات اوكراين كه روز ۲۶ دسامبر برگزار شد، اعلام كرد. يوشچنكو با كسب ۵۱/۹۹ درصد مجموع آراء به عنوان سومين رئيس جمهور اوكراين پس از استقلال اين كشور انتخاب شد.
امضاى قانون منع شكنجه ازسوى رئيس جمهورى آمريكا
ـ جرج بوش قانون منع شكنجه در زندان هاى آمريكا در كشورهاى ديگر را امضا كرد.
درپى فشارهاى داخلى و خارجى به جرج بوش در زمينه شكنجه در زندان هاى آمريكايى به ويژه در زندان ابوغريب عراق و گوانتانامو در كوبا، رئيس جمهورى آمريكا قانونى مبنى بر منع شكنجه به امضا رساند.
اين قانون به طور قاطع شكنجه زندانيانى را كه در خارج از مرزهاى آمريكا در دست نيروهاى اين كشور هستند را منع مى كند.
بوش در اين زمينه گفت: قوانين آمريكا پيش از اين نيز شكنجه را منع مى كرد؛ اما سياست ما نيز اين است كه در داخل و با خارج از آمريكا هرگز رفتارهاى غيرانسانى و ظالمانه با زندانى ها به عمل نيايد. قانونى كه هم اكنون امضا شد، شكنجه را به طور ويژه در خارج از آمريكا منع مى كند.