شنبه ۱۷ دى ۱۳۸۴ -
Sat, Jan 7, 2006
زنان
۳۳۶۲
sLogo.gif

> جستجوى پيشرفته
PDF Edition
سياسى
داخلى
سلام ايران
ديگه چه خبر؟
ديپلماتيك
زنان
ايران اقتصادى
اجتماعى
بين الملل
گزارش
فرهنگ و انديشه
جوان
فرهنگ و هنر
گفت و گو
ويژه ۱
ايران زمين
قيمت سكه و طلا
اقتصادى
حوادث
ورزشى
صفحه آخر
اوقات شرعى
فرهنگ و پايدارى
مهرگان
ماجرا
آرشيو
RSS
بيماران قلبى چه بخورند؟
بيمارى قلبى كه به صورت درد در ناحيه صدرى و حملات قلبى بروز مى كند اين روز ها به علت افزايش استرس و ... بيشتر بروز مى كند.
همچنين استفاده زياد از چربى و غذاهاى آماده باعث تصلب شرائين يا سفت شدن رگها مى شود. اين بيمارى علامت واضحى ندارد ولى وقتى سرخرگها آسيب ديد، درد در ناحيه سينه ظاهر مى شود.
متخصصان علم تغذيه توصيه مى كنند تا از رژيم غذايى كم چربى، كاهش وزن، ترك سيگار و ... پيروى شود. همچنين گل كلم، كلم قرمز، كلم برگ، كلم بروكلى، شلغم، چغندر، اسفناج، لوبيا سبز، مارچوبه، نخود سبز، لوبيا چشم بلبلى و نخود براى قلب مفيد است.
افرادى كه اسيد فوليك استفاده مى كنند كمتر دچار مرگ به علت بيمارى قلبى مى شوند.
همچنين روغن ماهى از بيمارى قلبى جلوگيرى مى كند زيرا حاوى اسيد چرب مفيد است و از انعقاد خون جلوگيرى مى كند. به اين علت سه بار در هفته بهتر است كه ماهى را در رژيم غذايى خود بگنجانيد، سير، جو، سيب، گلابى و حبوبات در كاهش كلسترول خون تأثير دارند.
روغن زيتون، مغزها، ميوها و سبزيجات، مواد معدنى نيز مانع از آسيب رسيدن به ديواره سرخرگها مى شوند.
گوشت، لبنيات پرچرب، كره، كيك، بيسكويت، غذاهاى آماده و كنسرو شده، سوسيس و كالباس، تنقلات شور و ... در ايجاد فشار خون و آسيب رسيدن به قلب مؤثر است.
نقش حياتى روغن در سوخت و ساز بدن
243405.jpg
افسانه بهرامى
روغن ها و چربى ها يكى ازمهمترين تأمين كننده هاى انرژى بدن به شمارمى روند. علاوه بر آن نقشى حياتى وضرورى در سوخت و ساز ارگانيسم ها به عهده دارند. به طورى كه بدون دريافت آنها امكان زندگى براى افراد وجودندارد.
به عنوان مثال چربى ها در ساختمان غشاى سلولى بدن شركت داشته و حامل ويتامين هاى محلول در چربى هستند. به نحوى كه بدون وجود آنها برخى ويتامين ها در بدن جذب نشده بلكه دفع مى شوند.
براى تهيه و دستيابى به روغن ها، منابع متفاوت گياهى و حيوانى مورداستفاده قرارمى گيرند. عمده ترين منابع جهت مصارف خوراكى و صنعتى دراغلب كشورها منابع گياهى هستند. از آنجا كه روغن هاى گياهى داراى اسيدهاى چرب غيراشباع فراوانى هستند در دماى محيط مايع بوده و ازنظر حمل و نقل و زمان نگهدارى نسبت به روغن هاى حيوانى كه در دماى محيط جامدند، حساس ترند. به همين دليل كارخانجات بيش از نيمى از روغن هاى نباتى را ازطريق هيدروژنه كردن به شكل جامد يا نيمه جامد تبديل مى كنند. درجريان هيدروژنه كردن روغن ها ايزومرهاى ترانس و غيرطبيعى اسيدهاى چرب تشكيل مى شوند كه براى سلامتى انسان مضرند. بنابر اظهارات فرحناز غفارى كارشناس مسؤول اداره كل آزمايشگاههاى كنترل غذا و داروى وزارت بهداشت اسيدهاى چرب به دو فرم سيس و ترانس وجوددارند. اين دو فرم داراى فرمول شيميايى مشابه ولى آرايش ساختمانى متفاوت هستند.
اسيدهاى چرب سيس در سيزده درجه سانتيگراد ذوب شده و در دماى محيط مايع هستند. درحالى كه انواع ترانس داراى نقطه ذوب چهل و چهار درجه بوده و در دماى محيط جامدند.
اما آنچه مهم است اثرات نامطلوب اسيدهاى چرب ترانس در بدن است.
غفارى مى گويد: «اسيدهاى چرب ترانس از عوارض نامطلوب زيادى برخوردارند. به عنوان نمونه موارد زير را مى توان نام برد: افزايش كلسترول كل سرم، افزايش LDL سرم، افزايش ترى گليسريدهاى سرم، كاهش HDL خون، تأثير غيرمستقيم برروى كاهش اسيدهاى چرب امگاشش و امگا سه در شير مادران و درنهايت مى توان چنين عنوان كرد. اسيدهاى چرب ترانس با ايجاد اثرات فوق منجر به بروز بيماريهاى قلبى، عروقى و فشارخون مى شود.
مقايسه انواع روغن هاى خوراكى:
درچندسال اخير مردم به سمت مصرف زياد از حد روغن هاى مايع روآورده اند. بويژه با وجود شايعاتى چون روغن مايع براى پيشگيرى و حتى درمان برخى بيمارى ها مفيد است. اين قضيه حادتر شده است و حتى كار به جايى رسيده كه خريداران بدون توجه به نوع روغن صرفاً به مايع بودن آن اهميت مى دهند.
درحالى كه اين امر صحيح نبوده و ما با انواع روغن ها با خواص متفاوت روبه رو هستيم. در اين راستا كارشناس مسؤول بخش روغن هاى آزمايشگاه كل غذا و دارو با يك طبقه بندى ساده به تشريح مختصر فوايد و مضرات انواع روغن ها پرداخته است: «روغن تخم پنبه: مشكل اصلى اين روغن وجود مقدار زياد اسيدچرب پالمتيك (۲۶-۱۷ درصد) درآن است كه اين امر موجب بسته شدن آن به هنگام نگهدارى در دماى يخچال مى شود. مصرف اين روغن مى تواند موجب بروز بيمارى هاى قلبى _ عروقى و تصلب شرايين شود. دركشور ما از اين روغن براى توليد روغن هاى جامد استفاده مى شود.
روغن سويا و روغن كلزا: اين دو روغن از نظر داشتن مقدار كم اسيدهاى چرب اشباع و مقدار زياد اسيدهاى چرب غيراشباع مشابه يكديگرند. مشكل اصلى استفاده از اين دوروغن در سرخ كردن به علت وجود مقدار زياد اسيدلينولنيك درآنهاست. اين اسيد چرب باعث اكسيداسيون سريع روغن شده و موجب فساد و اكسيداسيون ماده سرخ درآن مى شود و بوى نامطبوع ايجادمى كند.
به همين دليل اين دو روغن براى سرخ كردن مناسب نيستند. درحالى كه اين اسيد چرب، اسيدچرب ضرورى بوده و از مزاياى اين دو روغن محسوب مى شود.
روغن بادام زمينى: اين روغن به دليل داشتن مقدار زياد اسيدچرب لينولئيك (اسيدچرب ضرورى) و مقداركم اسيدچرب لينولنيك مناسب براى مصارف سرخ كردن البته با دماى پايين هستند، اما به دليل گران بودن و نيز قابليت ايجاد حساسيت و ارتباط نزديك آن با آلودگى آفلاتوكسين ها (متابوليت سمى حاصل از برخى قارچ ها) كمتر مورداستفاده قرارمى گيرد.
روغن آفتاب گردان: اين روغن به دليل داشتن اسيدهاى چرب اشباع كم و غير اشباع فراوان جزو يكى از بهترين روغن هاى خوراكى به شمار مى رود به نحوى كه اسيد لينولنيك كم موجود در آن موجب مطلوبيت آن براى عمل سرخ كردن در خانوار مى شود. (البته يك بار و آن هم با دماى كم)
روغن هسته انگور: يك روغن منتخب در فرانسه و ايتاليا است مقدار اسيد لينولنيك آن زياد است كه اين يك مزيت تغذيه اى به شمار مى رود چرا كه در پيشگيرى از بروز بيمارى هاى قلبى - عروقى مؤثر است. تركيب اسيدهاى چرب اين روغن تا حدودى مشابه روغن آفتاب گردان و گلرنگ است. (با استثناء ميزان اسيد لينولنيك آن). اين روغن سريع تر از ساير روغن ها اكسيده مى شود بنابراين براى مصارف سرخ كردنى مناسب نيست.
روغن زيتون: روغن شامل تركيبات زير است:
- اسيد اولئيك فراوان (۸۳-۵۵)
- اسيدهاى چرب اشباع كم (زير ۲۰ درصد) و غير اشباع زياد (۹۰-۸۰ درصد)
- آنتى اكسيدان هاى طبيعى مانند توكوفرول ها و فلاوونوئيدها و پلى فنل ها
- ويتامين E و بتاكاروتن در حد بالا
- اسيد چرب ضرورى لينولئيك (۲۱-۳‎/۵)
بنابراين تمامى موارد بالا منجر شده كه روغن زيتون در پيشگيرى و درمان برخى بيمارى ها مؤثر باشد: بيمارى هاى قلبى - عروقى و تصلب شرايين، ديابت نوع ،۲ فشار خون، انواع سرطان  ها (به ويژه سرطان سينه،  رحم، پروستات و كولون)، زخم هاى گوارشى (به ويژه زخم معده از طريق كاهش ترشح HCl معده) اختلالات صفراوى و سنگ هاى صفراوى، جلوگيرى از پيرى زودرس، حفظ و ثابت نگه داشتن متابوليسم بدن،  عامل مؤثر در رشد و تكامل استخوان ها و مغز كودكان.
روغن ذرت: در بين تمامى روغن هاى مايع براى مصارف سرخ كردن خانگى آن هم در دماى پايين مقاوم تر است اما به دليل گران بودن كمتر مورد استفاده قرار مى گيرد.
توصيه ها و پيشنهادات:
- از مصرف روغن هاى جامد معمولى جداً خوددارى شود.
- از مصرف روغن هاى مايع جهت سرخ كردن خوددارى شود.
- از روغن هاى مخصوص سرخ كردن براى مصارف سرخ كردنى استفاده شود.
- در صورت نياز به مصرف روغن جامد، از نوع كم ترانس كه بر روى برچسب آنها نوشته شده است، استفاده شود.
- از روغن هاى مايع مانند آفتاب گردان،  سويا، كلزا و غيره براى مصارف غير سرخ كردن استفاده شود.
- از روغن هسته انگور فقط براى مصارف سرد مثل سالاد استفاده شود.
- بهترين روغن براى استفاده روغن زيتون است حتى براى عمل سرخ كردن در خانوار كه فقط يكبار آن هم با دماى پايين و مدت زمان كوتاه استفاده مى شود.
- حتى المقدور از خريد روغن هاى خارجى به ويژه روغن هاى جامد پرهيز شود.
- سعى شود روغن ها در وزن هاى كمتر خريدارى شود زيرا در بسته بندى هاى بزرگ پس از باز شدن درب روغن ها نگهدارى آنها به مدت طولانى موجب تسريع در فساد آنها مى شود.
- پس از هر بار مصرف درب ظروف محتوى روغن ها كاملاً بسته شود تا از نفوذ هوا به داخل آن جلوگيرى شود.
- حتماً ظروف محتوى روغن ها در جاى خنك و دور از نور مستقيم خورشيد نگهدارى شود.
- از وارد كردن قاشق مرطوب يا آلوده به ماده غذايى به درون ظرف محتوى روغن اجتناب شود.
غفارى در پايان ضمن تأكيد بر مصرف روغن هاى مخصوص سرخ كردن تصريح كرد: «افراد از حرارت دادن زياد روغن اجتناب كنند و بين سرخ كردن هاى متوالى روغن را سرد كرده و از صافى خشك و تميز عبور داده و درون ظرف مناسبى ريخته و درون يخچال نگهدارى نمايند. هيچگاه روغن سالم و مصرف نشده را با روغن مصرفى مخلوط نكنند و جهت سرخ كردن ماده غذايى خشك و بدون رطوبت باشد.
و در نهايت استفاده از روغن مخصوص سرخ كردن در سرخكن  هاى برقى حداكثر سه الى چهار بار مجاز است.»


|   شناسنامه   |   آرشيو   |