|
راههاى بازگشت فراريان چگونه بسته مى شود
از لحاظ قانونى هر كودك يا نوجوان كمتر از ۱۸ سال كه بدون رضايت و اجازه والدين يا ولى قانونى محل زندگى خود را ترك كند بزهكار شناخته و رفتار او ناسازگار تلقى مى شود. فرار را مى توان نوعى مخالفت نوجوانان با وضع موجود در مقابل افراد بانفوذى مانند والدين، خواهر و برادر بزرگتر و نيز نوعى رفتار ناهنجار از جانب نوجوانان دانست. بر اين اساس ترك خانه و نهايتاً گرفتارى در دام بزه و فحشا يكى از پيامدهاى جبران ناپذير نابسامانى و تشنج در كانون خانواده است. برخى از نوجوانان دختر و پسر در پى ماهها و سالها تحمل وضعيت نابسامان خانواده سرانجام تاب تحمل خود را از دست داده و به اميد رهايى از آشفتگى، نزاع و درگيريهاى روزمره زندگى مشترك والدين خود، از ظلم خانه به ظلم اجتماع پناه مى برند غافل از اينكه روزهاى به مراتب سخت ترى انتظارشان را مى كشد. روزهايى كه به دليل بى پناهى و سرگردانى در دام افراد سودجو و مفسده پرور گرفتار مى شوند كه با هدف دروغين حمايت از آنان، اين جوانان را به راه بى بازگشتى مى كشانند كه حضور مجدد آنان را به دنياى پاك جوانى محال مى كند. براساس گزارش سازمان بهداشت جهانى سالانه بيش از يك ميليون نوجوان ۱۳ تا ۱۹ ساله از خانه فرار مى كنند. بيشتر نوجوانان فرارى ۱۴ تا ۱۷ سال سن دارند و از اين ميان ۷۴ درصد دختر و ۲۶ درصد پسر هستند. به گفته يك جرم شناس، ۱۲ سالگى سن شروع فرار در ميان دختران و پسران است كه اين امر در ۱۴ و ۱۵ سالگى به اوج خود مى رسد اما در ۱۶ سالگى دچار تغيير شده و تعداد پسرانى كه پس از اين سن فرار مى كنند ناگهان كاهش چشمگيرى يافته و در مقابل تعداد دخترانى كه در اين سن خانه را ترك مى كنند افزايش مى يابد. فرار مجدد بيش از نيمى از دختران پس از بازگشت به آغوش خانواده، بخش غيرقابل اجتناب اين پديده است. فرارى كه از روى آگاهى، برنامه ريزى و با هدف تداوم اعمال مجرمانه صورت مى گيرد. يك كارشناس جامعه شناسى مى گويد فرار از خانه را مى توان يكى از عمده ترين موارد آسيبهاى اجتماعى دانست. محمد امينى افزود: بر اساس يك تحقيق ۶۴ درصد دختران فرارى از رفتار مادر يا جانشين وى رضايت ندارند، ۴۱/۵ درصد از رفتار پدران خود ناراضى هستند و ۶۲ درصد معتقدند نيازهاى اساسى آنان از جانب والدين برآورده نشده است. وى گفت: در اين تحقيق به فراوانى سن دختران فرارى كه اغلب بين ۱۱ تا ۱۳ سال سن داشتند اشاره شده و نيز مشخص گرديده نيمى از اين دختران سابقه قبلى فرار از خانه دارند كه همين امر سبب افزايش معضلات آنان و بزهكارى در جامعه مى شود. اين كارشناس افزود: رفع نشدن دلايل نخستين فرار، اكراه خانواده نسبت به بازگشت مجدد فرد، اسارت در دام فحشا و ازدواج اجبارى به ترتيب عمده ترين دلايل تكرار فرار دختران از خانه است. وى گفت: بر اساس بررسيها ۲۷ درصد دختران فرارى در خيابانها سرگردان شده، ۸/۵ درصد به پاركها و ديگر اماكن پناه مى برند و شش درصد آنها به اماكن متبركه پناه مى برند. يك كارشناس مسائل حقوقى نيز گفت: سرقتهاى كوچك، اعمال منافى عفت و فرار از خانه بيشترين عامل مراجعه دختران به دادگاه است. وى كه خواست نامش ذكر نشود افزود: برخورد نامناسب با فرزندان، ضرب و شتم و حتى نحوه برخورد والدين با يكديگر عاملى براى دورى و زدگى فرزندان از والدين مى شود بطورى كه چنين فردى حاضر به تحمل والدين خود نيست. او افزود: بروز اين پديده به دليل حساسيت و زودرنجى در دختران بيشتر است و فرار از خانه نخستين گام به سوى بزه و جرم در آنان مى باشد. وى گفت: درصد بالايى از جرايم كيفرى اختصاص به جوانانى دارد كه سابقه فرار از خانه را داشته اند. او افزود: اغلب چنين نوجوانانى والدين را مهمترين عامل بزهكارى خود معرفى مى كنند اما تجربه نشان داده واكنش قاطع والدين و مقامات قضايى در ساعات اوليه گم شدن فرد، عامل مهمى در بازداشتن او از گرايش به بزه و فحشا و برگرداندن بى دردسر و سالم به دامان خانواده است. يك جرم شناس هم گفت: يكى از دلايل فرار مجدد دختران تبديل به «عادت» شدن فرار براى اكثر آنان و گرفتار شدن در دام فحشا است. دكتر شهلا معظمى افزود: پس از نخستين فرار، خانواده پذيراى فرد نيست، مدارس نيز از پذيرش دختران فرارى خوددارى مى كنند كه عامل اصلى ترك تحصيل آنان همين امر است و سبب مى شود بازگشت به زندگى عادى براى چنين فردى غير ممكن شود. استاديار دانشكده حقوق و علوم سياسى دانشگاه تهران گفت: درصورت شناسايى نشدن اين دختران و رها شدنشان در اجتماع، حداكثر پس از ۴۸ ساعت از فرار مورد تجاوز قرار مى گيرند و روى بازگشت به خانه را ندارند. وى افزود: ۷۵ درصد نوجوانان فرارى طى دو هفته نخست ترك خانه در دام سرقت، اعتياد و ساير بزهكاريها مى افتند. اين جرم شناس گفت: گسست انسجام در خانواده، افزايش بزهكارى در جامعه، باردارى ناخواسته، سقط جنين، نوزادكشى و يا كودكان نامشروع و سرراهى از جمله پيامدهاى اسفناك فرار دختران به ويژه فرار مجدد آنان از منزل است. دادستان عمومى و انقلاب مشهد نيز در اين خصوص مى گويد تا زمانى كه دختران فرارى مرتكب اعمال مجرمانه نشوند پرونده قضايى براى آنان تشكيل نمى شود لذا در گزارش وقايع روزانه عدد و رقمى در اين رابطه به چشم نمى خورد. غلامحسين اسماعيلى افزود: آمار مشخصى در اين خصوص وجود ندارد اما بررسيهاى اجتماعى حكايت از اندك بودن فرار دختران دارد. وى گفت: برخى از جوانان بخاطر مشكلات متعدد صبح از منزل خارج و ديرهنگام مراجع مى كنند لذا طبق قانون اين افراد فرارى محسوب نمى شوند و برخورد با آنان امكان ندارد. او افزود: مواردى از اين دست كه به منزل باز نمى گردند بسيار اندك است اما با اعلام مفقودى از سوى والدين، تا پيدا شدن فرد پرونده تشكيل مى شود. وى گفت: در بازگشت فرد به منزل در صورتى كه مرتكب جرم و اعمال غيراخلاقى نشده باشد، پرونده بسته مى شود. * آرزو جاودانى
|