Iran Newspaper - زنان

ليلا كاظمى
با اينكه برخى عقيده دارند منع از خوردن و گرفتن رژيمهاى خاص، بدن را از بيماريها و سموم موجود در محيط تصفيه مى كند، هنوز دليل محكمى در اين مورد از سوى متخصصان ارائه نشده است. رژيم با مايعات در واقع مى تواند موجب پيامدهاى خطرناكى براى سلامتى شخص شود و اگرچه آلاينده هاى محيطى مى توانند در خون جمع شوند، نمى توان گفت اين نوع رژيم درمان كننده اين وضعيت است و درواقع اينگونه رژيمها مى توانند اثرات بد و جبران ناپذيرى بر سلامتى بر جاى بگذاريد. يك متخصص تغذيه در اين مورد مى گويد: «وقتى اينگونه رژيمها را مى گيرند، تضمينى وجود ندارد كه بدن شما سلولهاى مرده را با سرعتى بالا دفع كند.» بلكه اين نوع پرهيزهاى غذايى تأثيراتى برخلاف آنچه شخص رژيم گيرنده انتظار دارد بر بدن او مى گذارند. بدن همواره سلولهاى از كار افتاده را دفع مى كند. اگر هر عاملى از جمله گرفتن رژيمهاى خاص، دفع اين سلولها را كند كند، ميزان سوخت و ساز بدن نيز كاهش مى يابد.» در اثر گرفتن رژيم با مايعات و عدم رسيدن كالريهاى لازم به بدن (روزانه ۲۰۰كالرى يا كمتر)، بدن در حالت گرسنگى مانده و مقاومت مى كند و چون سوخت وساز بدن كاهش مى يابد، دماى بدن، فشار خون، نبض و ميزان تنفس نيز كاهش مى يابد. يك زن ۳۵ساله سالم، روزانه يا هر دو روز حدود ۲‎/۵كيلو از آب بدن خود را از دست مى دهد و بدن شروع به توليد كتون (۱) مى كند كه خون را بسيار اسيدى كرده و كلسيم را از استخوانها پاك مى كند. او همچنين ماهيچه هاى بدن را از دست داده و دچار يبوست نيز مى شود و ۲كيلو از چربيهاى بدنش نيز سوخته و طى يك هفته ۷كيلو از وزنش كاسته مى شود. در حالى كه پزشكان فقط هفته اى نيم تا يك كيلو كاهش وزن را توصيه مى كنند.
خوشبختانه ميزان سوخت و ساز بدن پس از خوردن يك وعده غذايى به حالت اول بازمى گردد. هر چند كه شخص يك زمان طولانى (۱ تا ۲هفته) رژيم گرفته و ميزان زيادى از بافتها و ماهيچه هاى بدنش را از دست داده باشد. گرفتن رژيم به طور متناوب و هر چندگاه، مى تواند به طور دائمى سوخت و ساز بدن فرد را كاهش داده و منجر به كاهش بافتهاى ماهيچه اى شود كه از بافتهاى چربى از نظر سوخت و ساز فعال ترند. خانمى كه هر ماه يك بار رژيم مى گيرد در طول زمان مى تواند مبتلا به عوارض ديگرى از قبيل كاهش كلسيم و پروتئين در استخوانها نيز بشود و متأسفانه شخصى كه تحت عنوان «لاغرى» رژيم مى گيرد بايد بداند كه لاغرى او هميشگى نيست و درست زمانى كه دوباره شروع به خوردن كند، ميزان آب از دست رفته بدن را به دست مى آورد. برخى شواهد نشان مى دهند وزن فرد حتى بيشتر از قبل نيز مى شود. پس چرا برخى زنان به طور مكرر رژيم مى گيرند؟ در حالى كه اين زيبايى و جذابيتى كه به دنبال آن هستند به قيمت بد شدن وضعيت روحى آنان تمام شود. چون برخى مى گويند وقتى رژيم غذايى كم كالرى مى گيرند احساس خوبى ندارند. اما همين شخص وقتى ببيند كه هر روز و يا هر دو روز ۲كيلو از وزنش كاسته مى شود لبخند مى زند. اين كاهش وزن سريع، برخى زنان را تحريك مى كند كه مانند بار اول و يا حتى سخت تر از آن رژيم بگيرند. اما اين كاهش وزن در اثر از دست دادن مقدار زيادى آب بدن كه پس از اتمام دوره رژيم دوباره به حالت اول بازمى گردد، از نظر روانشناسى بسيار نااميد كننده است.»
متخصصان بر اين عقيده هستند كه دليل ديگر رژيم مكرر در بين اشخاص، جاذبه از سرگيرى است. ما در جامعه اى زندگى مى كنيم كه دوست داريم سريعاً به نتيجه برسيم. مدتى به سختى رژيم گرفته وسپس آن را كنار مى گذاريم. اشخاصى كه اينگونه رژيم مى گيرند در معرض روندى شبيه بوليميا (۲) (گرسنگى شديد) هستند. اين اختلال بيشتر در بين اشخاصى كه وزن طبيعى دارند اما رژيمهاى سخت غذايى مى گيرند و سپس آن را كنار مى گذارند، رواج دارد. حتى يك زن به اصطلاح سالم نيز پس از يك دوره يك هفته اى رژيم غذايى مى تواند مبتلا به بوليميا شود. دكتر احمدى مى گويد: «پس از اتمام رژيم غذايى و گرسنگى كه به خود تحميل كرده ايد، زياده از حد مى خوريد و همين باعث مى شود احساس بدى نسبت به خود پيدا كنيد. البته برخى از رژيم گيرنده ها مى گويند كه به دليل دفع سموم از بدن اين كار را مى كنند و برخى ديگر نيز عنوان «سم زدايى» را بر آن مى گذارند و برخى نيز بدون فكر كردن به اين مسائل اعتراف مى كنند كه مى خواهند وزنشان كاهش يابد. اما محروم كردن بدن از غذاها به دليل لاغرى كار جالبى نيست اما افراد حاضرند تحمل كنند. برخى نيز براى جبران آب از دست رفته در اثر رژيم و سونا و ماساژ و دوش گرفتن هزينه هاى زيادى متحمل شده و كارهاى مختلفى از قبيل خوردن دانه هاى تازه قهوه و توت فرنگى و يا استفاده از مايعات غنى از پتاسيم و غيره انجام مى دهند. برخى از افراد نيز فقط به دليل تأثير گرفتن از اطرافيان رژيم مى گيرند كه روانشناسان آن را «تأثير گروه» مى نامند.
كاهش وزن سريع
درست است كه رژيم غذايى منجر به كاهش وزن شما مى شود. اما پس از اتمام دوره رژيم دوباره به وزن اوليه و يا حتى بيشتر دست خواهيد يافت.
در يك بررسى كه توسط متخصصان براى اينكه روشن شود گرسنگى چه تأثيراتى بر بدن مى گذارد صورت گرفت هشت نفر از شركت كنندگان از اين آزمايش راضى بودند (هفت نفر آنان زن بودند). دوره گرسنگى آنان بين پنج تا يازده روز بود كه طى آن فقط مايعات اعم از آب و آب ميوه و برخى نيز سوپ و شير و ويتامينها مصرف كرده بودند. براى برخى از آنان اين رژيم فقط يك تجربه عجيب بود. پنج نفر از دانشجويان اظهار كردند اين آزمايش به آنان يك بينش روحى داد و چندين نفر نيز اعلام كردند احساس شعف، انرژى زياد و باز شدن فكر يافته اند. اما حالات خوب روحى تنها نتيجه اين آزمايش نبود. هفت نفر پس از آزمايش پرخواب شده و شش نفر نيز مدام احساس خستگى وعدم تمركز مى كردند. سه نفر دچار افسردگى خفيف شدند كه افسردگى يكى از آنها پس از آزمايش نيز ادامه يافت و دونفر نيز اظهار كردند در رانندگى مشكل پيدا كرده اند. اما بايد اين را به زنانى كه چه در خانه وچه در باشگاههاى ورزشى مشغول كاستن وزن خود هستند گفت كه طى اين آزمايش با اينكه همه دانشجويان ۶كيلو كاهش وزن داشتند، شش ماه بعد همه آنان به جز يك نفر بيش از وزن سابق خود اضافه وزن پيدا كردند و اين نتيجه كاهش ميزان سوخت و ساز بدن و از دست دادن بافتهاى ماهيچه اى است. اگرچه اين تحقيق كوچك بود اما مى تواند به رژيم گيرنده ها اين عقيده را القا كند كه به دنبال روشهاى مؤثرتر و سالمترى براى كاهش وزن خود باشند.
۱-Ketones
۲-bulimia