|
در مراكز درمانى بوشهر چه مى گذرد؟
مبادله سلامتى و پول
|
|
|
اكبر اقبال مجرد
«هم اكنون كه حرفه پزشكى را براى خود اختيار مى كنم با خود عهد مى بندم كه زندگيم را يكسره وقف خدمت به بشريت نمايم و احترام و تشكرات قلبى خود را به عنوان دين اخلاقى و معنوى به پيشگاه اساتيد محترم تقديم مى دارم و سوگند ياد مى كنم وظيفه خود را با وجدان و شرافت انجام دهم، اولين وظيفه من اهميت و بزرگ شمارى سلامت بيمارانم خواهد بود، اسرار بيمارانم را هميشه محفوظ خواهم داشت. شرافت و حيثيت پزشكى را از جان و دل حفظ خواهم كرد. همكاران من برادران و خواهران من خواهند بود. دين، مليت، نژاد، عقايد سياسى و موقعيت اجتماعى هيچگونه تأثيرى در وظايف پزشكى من نسبت به بيمارانم نخواهد داشت. من در هر حال به زندگى بشر كمال احترام را مبذول خواهم داشت و هيچگاه معلومات پزشكى ام را برخلاف قوانين بشرى و اصول انسانى به كار نخواهم برد. آزادانه به شرافت خود سوگند ياد مى كنم آنچه را كه قول داده ام انجام دهم».
مطلب بالا «سوگندنامه پزشكى» (اعلاميه ژنو ۱۹۴۷) است كه هركدام از دانش آموخته هاى پزشكى قبل از ورود به بازار كار آن را قرائت مى كنند تا صادقانه در خدمت جامعه باشند، اما براستى چند درصد دانش آموختگان پزشكى به عهد خود پايبند مى مانند؟!
اهميت رشته پزشكى به حدى است كه دانش آموختگان آن قبل از ورود به بازار كار سوگند ياد مى كنند تا جز بر رسالتى كه در منشور آنان به رسميت شناخته شده پا نفشارند و فارغ از رنگ، نژاد و مذهب بيماران به مداواى آنها بپردازند. حتى مجروحان جنگى دشمن! بيان نوشتار بالا مقدمه اى براى تلنگرى بر متوليان بهداشت و درمان كشور و به تبع آن متوليان اين بخش در استان بوشهر است كه در غفلت آنان چه بسيار افرادى كه به دليل نداشتن كاغذهاى رنگين سبز و آبى، در پستوى خانه هاى خود با بيمارى هاى مختلف دست و پنجه نرم مى كنند تا شايد با فرارسيدن اجل از اين زندگى مرارت بار خلاصى يابند.
روى اول سكه پرده نخست: بيمارستان ... وابسته به دانشگاه علوم پزشكى بوشهر، صبح يكى از روزهاى آذرماه، شلوغى و صدايى كه گوينده آن عجز و ناتوانى خود را در تأمين هزينه درمان پدرش به متصدى امور صندوق متذكر مى شد نگاه رهگذران را به خود جلب مى كرد، هرچند افرادى كه به بيمارستان و مراكز درمانى مراجعه مى كنند، عموماً از درد و گرفتارى خود دل خوشى ندارند، اما حكايت تلخ اين واقعه شمار زيادى از مراجعه كنندگان را با خود همنوا كرد. او به اين تصور كه شايد رهگذران بتوانند گره اى از مشكلاتش باز كنند با هر كسى سفره دل را باز مى كرد؛ حسن از يكى از روستاهاى كنگان در عسلويه به اين بيمارستان مراجعه كرده و مدعى بود يكى از پزشكان متخصص با وجود اينكه قرار است پدرش را در بيمارستان فاطمه زهرا عمل كند، اما حق عمل پدرش را به غير از آنچه بيمارستان به او پرداخت مى كند مبلغ چهار ميليون ريال تعيين كرده است اما وى توانسته دو ميليون ريال از اين مبلغ را فراهم كند.
در محوطه داخلى اين بيمارستان مكانى است كه همراهان بيماران به دليل فقدان مكانى براى استراحت در آن اتراق مى كنند، در اينجا افراد در فصل تابستان از فرط گرما و شرجى وضع و حالى بهتر از بيمارانشان ندارند و در زمستان از سوز سرماى خشك و بارندگى حتى در بالكن سرويس هاى بهداشتى نيز براى در امان ماندن از سرما و باران، شب و روز را سپرى مى كنند. كافى است براى باز كردن رشته كلام به نگاه نگران آنها توجه كنى و حال بيمارشان را بپرسى آنوقت است كه احساس مى كنى آنان همزمان دو درد را تحمل مى كنند: يكى رنج بيمارانشان را و ديگرى وضعيت فلاكت بار خود!
معصومه ۳۸ ساله از يكى از روستاهاى شهرستان دشتستان براى درمان برادرش كه در يك سانحه تصادف از چندين قسمت دچار شكستگى شده، به بيمارستان ... مراجعه كرده است.
و مى گويد: سر، پا و دست برادرش شكسته و خونريزى داخلى كرده است. يكى از پزشكان معالج وى هرچند از امكانات دولتى براى درمان برادرش استفاده مى كند و برادرش هم دفترچه بيمه خدمات درمانى دارد، اما از وى دو ميليون ريال حق عمل مطالبه كرده است.
پرده دوم: مطب يكى از پزشكان متخصص بوشهر، جمعيت زيادى در اين ساختمان كه مطب سه پزشك در آن داير شده گرد آمده اند. شمار صندلى هاى انتظار پاسخگو نيست و بيماران و همراهان زيادى در وسط سالن ايستاده اند.
رضا ناراحتى چشم دارد. پزشك معالجش اعلام كرده در صورت عدم عمل بينايى چشم راستش را از دست مى دهد. او دفترچه بيمه تكميلى يكى از شركت هاى بيمه گرى را دارد و هرچند كه سقف پرداخت حق عمل در آن تعيين شده، اما وجهى كه پزشك به عنوان حق عمل مطالبه كرده دو برابر اين مبلغ است. او مى گويد: پزشكش اعلام كرده حق عمل را بايد نقداً پرداخت كند و هم اينك آمده تا شايد با بيان عجز و ناتوانى بتواند با پزشكش براى بخشودگى بخشى از رقم اعلام شده توافق كند.
پرده سوم: بيمارستان سلمان فارسى
در راهروى سالن ورودى مقابل پذيرش، خانم باردارى كه سر و وضعش بيانگر فرارسيدن زمان زايمانش است از درد به خود مى پيچد. اما به دليل فقدان برگ دستور پذيرش سرگردان است، شوهرش كه فرد جوانى است بسيار خشمگين به نظر مى رسد با خود سخن مى گويد و كلماتى را زمزمه مى كند. وقتى علت مراجعه وى را جويا مى شوم، مى گويد: فرزند اولش از طريق سزارين متولد شده است و به ناچار بايد فرزند دومش نيز سزارين شود. اما پزشك معالج خانمش اعلام كرده ۱۵۰ هزار تومان حق عمل مى خواهد. او كه كارگر يكى از واحدهاى توليدى استان است، مى گويد: با وجود اينكه يك هفته از زمان اعلام شده سونوگرافى براى تولد فرزندش مى گذرد اما به دليل اينكه تاكنون نتوانسته حق عمل پزشك را تأمين كند پزشك دستور بسترى وى را نداده است.
حسين فردى كه در سانحه تصادف با يكى از عشاير كوچ رو دچار شكستگى پا، خونريزى داخلى و ضربه به نخاع شده، نيز بخش ديگرى از مشكلات را بازگو مى كند: فرزندان بيمارم براى دسترسى به امكانات بهتر مى خواستند مرا به اصفهان منتقل كنند اما بيمارستان حاضر به در اختيار گذاشتن آمبولانس نشد و به ناچار به مركز اورژانس ۱۱۵ بوشهر مراجعه كردند. يكى از رانندگان اين مركز در ازاى حمل بيمار دو ميليون و پانصد هزار ريال مطالبه كرد، اما وقتى مرا در آمبولانس وى گذاردند، به دليل نبود استانداردهاى لازم فضا به اندازه كافى نبود و ناگزير مرا پياده كردند و مجدداً يكى از آمبولانس هاى بخش خصوصى پنج ميليون ريال مطالبه كرد و من نيز كه وسط خيابان روى برانكارد سرگردان بودم، ناگزير شدم اين مبلغ را پرداخت كنم.
روى دوم سكه: يك پزشك كه حدود ۱۰ سال سابقه كار دارد با پذيرش تلويحى اخذ مبالغ نامتعارف و غيرقانونى به وسيله همكارانش اين اقدام را ناشى از خلأهاى قانونى در حمايت از پزشكان عنوان مى كند. وى مى گويد وقتى نظام درمانى بخش دولتى نتواند حداقل نيازهاى يك پزشك را تأمين كند پزشكان نيز براى تأمين معاش خود به اين سمت روى مى آورند. او مدعى است در تمام دنيا حق عمل پزشك وجود دارد، اما در كشورهاى توسعه يافته شركت هاى بيمه گر اين حق را پرداخت مى كنند ولى در كشورى مانند ايران به دليل عدم پويايى نظام بيمه اى حق عمل توسط خود بيمار پرداخت مى شود.
اين پزشك معتقد است وقتى تعرفه آرايش يك عروس بعضاً به رقم هاى سه ميليون ريال مى رسد چرا پزشكى كه حداقل بيش از ۲۰ سال از عمرش را صرف علم اندوزى كرده و استرس ها و بى خوابى هاى فراوانى را متحمل شده، بايد مورد بى مهرى قرار گيرد.
وى مى گويد: هم اينك ميزان حقوق دريافتى يك پزشك عمومى دو ميليون و ۵۰۰ هزار ريال است و حق ويزيت آن نيز سه هزار تومان است در حالى كه حق ويزيت يك پزشك متخصص پنج هزار تومان و فوق تخصص شش هزار تومان است. با توجه به بالا بودن شمار دانش آموختگان عمده درآمد پزشكان متخصص از طريق عمل جراحى تأمين مى شود و برخى از پزشكان نيز حتى عمل هاى غيرضرورى را براى كسب درآمد بيشتر انجام مى دهند.
اين پزشك مدعى است ميزان تفاوت برخوردارى پزشكانى كه در بخش دولتى كار مى كنند بسيار فاحش است و عدالت رعايت نمى شود اين امر به نوبه خود انگيزه ارائه خدمت را كاهش مى دهد.
اما عبدالحسن گنخكى پزشك نمونه مديريت درمان تأمين اجتماعى استان بوشهر بر اين باور است كه به كارگيرى پزشكانى كه تعهد اخلاقى به خدمت دارند، تأمين نياز پزشكان دلسوز و متعهد، تضمين امنيت شغلى پزشكان، تشويق و ترغيب پزشكان متعهد و دادن امتياز به پزشكانى كه دور از مركز يا در مناطق محروم مشغول خدمت هستند مى تواند براى مقابله با دريافت وجه از بيماران مؤثر باشد.
او مى افزايد: دريافت وجه از بيمار تحت هر شرايطى در شأن و منزلت پزشك و جامعه پزشكى نيست و پزشكان بايد با شناخت جايگاه والاى خويش از تمام توان علمى و عملى خود براى خدمت به نيازمندان استفاده كنند و نبايد تجارت را جايگزين طبابت كنند و از حرفه خود به عنوان وسيله اى براى سرمايه اندوزى بهره ببرند.
گنخكى يادآور مى شود: نبايد غيرعادلانه بودن نرخ تعرفه ها و عدم وجود امنيت شغلى پزشكان را فراموش كرد، ولى با همه اين اوصاف كار غيراخلاقى عده اى از پزشكان توجيه پذير نيست.
رئيس دانشگاه علوم پزشكى بوشهر نيز بر اين باور است بسيارى از پزشكانى كه در سالهاى اخير وارد بازار كار شده اند، تحت تأثير زرق و برق زندگى ماشينى انتظار دارند در همان سال هاى نخست طبابت منزل، ماشين گرانقيمت و امكانات آنچنانى داشته باشند، در حالى كه قبلاً اين رويه در پزشكان باب نبود.
دكتر محمد اميرى حكايت تلخ ديگرى را نيز گوشزد مى كند: پزشكان متخصص و فوق تخصص كمتر حاضرند در مناطق محروم خدمت كنند و برخى از مسؤولان دانشگاه ها در زمان تقسيم پزشكان متخصص به صراحت اعلام مى كنند كه با گرفتن زيرميزى يا همان حق عمل توافقى بين بيمار و پزشك برخورد نمى كنند و براى آوردن آنها به استان خود امكاناتى مانند ماشين پژو يا پرشيا را به پزشكان پيشنهاد مى دهند.
وى با بيان اينكه دانشگاه علوم پزشكى بوشهر تاكنون اين رويه را پيشه نكرده است مى گويد: گرفتن وجه يا به عبارت ديگر زيرميزى عملى غيرقانونى است و در صورت شكايت از سوى بيماران با فرد متخلف برخورد قانونى خواهد شد.
|
