|
ماه بهمن به مذاكره و گفت وگو مى گذرد
نخست در اروپا و بعد در مسكو
|
|
|
كامبيز توانا از اروپا اخبار زيادى به گوش نمى رسد. اروپايى ها كه زمانى تنها طرف مذاكره با ايران بودند هفته گذشته تصميم تازه ايران ظاهراً آنها را دوباره به شوك فرو برد.ايران به تدريج تعليق داوطلبانه اش را كنار مى گذارد. همان زمان بود كه هيأت روسى راهى ايران شد تا پس از دو روز مذاكره پشت درهاى بسته به مسكو بازگردند و اين بار منتظر نمايندگان ايران بماند. در پى ورود يك هيأت روسى به رياست والنتين سوبولف معاون وزيرخارجه اين كشور به تهران، خبرگزارى ايتارتاس اعلام كرد كه محور مذاكرات امروز بر پيشنهاد هسته اى روسيه متمركز خواهد بود. اين خبرگزارى به نقل از ناظران و تحليلگران روسى ابراز عقيده كرد كه اين مذاكرات بر پيشنهاد مسكو براى ايجاد يك كنسرسيوم مشترك غنى سازى اورانيوم در روسيه متمركز خواهد بود. همچنين سفير روسيه در ايران به ايتارتاس درباره سفراين هيأت روسى به تهران با بيان اين مطلب گفت: اين گفت وگوها پشت درهاى بسته آغاز و به پايان رسيد. هيأت روسى را سرگئى كيسلياك معاون دبير شوراى امنيت، مقاماتى از وزارت امور خارجه و آژانس انرژى اتمى روسيه همراهى كردند. اروپا در انتظار اتحاديه اروپايى درتازه ترين موضع گيرى از ايران خواست همچنان به تعليق تحقيقات هسته اى خود ادامه دهد. به گزارش خبرگزارى فرانسه، اتريش كه رياست دوره اى اتحاديه اروپايى را برعهده دارد دربيانيه اى اعلام كرد: اتحاديه از ايران مى خواهد ازهر گونه اقدامى كه نقض روحيه تصميمات اتخاذ شده از سوى آژانس بين المللى انرژى هسته اى درمورد برنامه هسته اى تهران محسوب مى شود خوددارى كند. بيانيه مذكورمى افزايد:درحالى كه سه كشور انگليس، فرانسه و آلمان با اتحاديه اروپا درراه دستيابى به راه هايى براى بازگرداندن ايران به گفت وگوها هستند اتحاديه اروپا ارائه چنين پيشنهادى از سوى ايران را شگفت انگيز وغيرمقبول مى داند. اتريش به عنوان رئيس ادوارى اتحاديه اروپا همچنين تأكيد كرد: ايران نبايد فعاليت هسته اى را آغاز كند زيرا اين اقدام نوعى چالش با درخواست شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى است وتنها امكان ازسرگيرى مذاكرات متوقف شده اروپايى ها درآگوست گذشته پس، از سرگيرى فناورى اورانيوم از سوى تهران را از بين مى برد. فرانسه و انگليس و آلمان دسامبر گذشته ميلادى مذاكرات خود را با ايران درمورد فعاليت هاى هسته اى از سرگرفتند. هنوز هم مشخص نيست كه در دور دوم نتيجه چه خواهد بود. مواضع قانونى هر چند بعضى نمايندگان مجلس به مواضع هسته اى معترض بودند اما همان ابتداى مذاكرات با روسيه اعلام شد كه ايران قصد همكارى را دارد اما در همين حال به حقوق خود نيز مى انديشد. جواد وعيدى معاون امنيت بين المللى شوراى عالى امنيت ملى انجام تحقيقات هسته اى را حق هر كشور عضو آژانس بين المللى انرژى اتمى دانست و گفت: براى از سر گيرى اين تحقيقات نيازى به كسب مجوز نداريم، معناى نامه ما به آژانس براى آغاز فعاليت تحقيقاتى اين است كه بدون پنهان كارى خواهان نظارت آژانس برفعاليت ها هستيم. جواد وعيدى دربرنامه تلويزيونى نگاه يك سيما گفت: تعليق هاى پذيرفته شده از سوى ايران از ابتدا سه ويژگى داوطلبانه،غير الزام آور و غير دائم بودن را با خود داشته است. وى افزود: مطابق با اين سه ويژگى تعليق كارخانه يو سى اف اصفهان كنار گذاشته شد و از اين هفته(دوشنبه گذشته) نيز مطابق با اين تعريف تحقيقات هسته اى را از سر مى گيريم. وعيدى با اشاره به نامه ايران به آژانس بين المللى انرژى اتمى مبنى بر تصميم تهران براى از سر گيرى تحقيقات هسته اى از تاريخ ۹ ژانويه، به لغو جلسه ديدار محمد سعيدى معاون امور بين الملل سازمان انرژى اتمى با مسؤولان آژانس بين المللى انرژى اتمى اشاره كردو گفت: انجام هر ملاقات متناسب با گرفتن يك هدف و نتيجه است و لغو اين ملاقات با توجه به اين ملاحظات بوده است. اين مقام مسؤول تأكيد كرد: انجام تحقيقات هسته اى حق هر كشور عضو آژانس بين المللى انرژى اتمى است و بر اين اساس براى از سر گيرى آن نيازى به كسب مجوز نداريم و انجام تحقيقات را منوط به موافقت يا عدم موافقت آژانس نمى كنيم، بلكه معناى نامه ما به آژانس براى آغاز فعاليت تحقيقاتى اين است كه بدون پنهان كارى خواهان نظارت آژانس بر فعاليت ها هستيم. وى يادآور شد: با نظارت آژانس جلوى بهانه گيرى ها را مى گيريم و آژانس بين المللى انرژى اتمى محلى براى جلوگيرى از بهانه جويى هاست. سرپرست تيم مذاكره كننده هسته اى ايران با اشاره به اعلام از سرگيرى فعاليت هاى تحقيقاتى در گفت وگوهاى ديپلماتيك با مقامات ۳ كشور اروپايى طرف مذاكره هر گونه تهديد به لغو مذاكرات را از سوى اروپا رد كرد و گفت: مسؤولان سه كشور اروپايى مانند آنچه دربيانيه اتحاديه اروپا مورد تأكيد واقع شده است به دو نكته تأكيد داشته اند؛ اول ابراز نگرانى از آغاز تحقيقات هسته اى و دوم اينكه قصد ايران براى آغاز تحقيقات ادامه مذاكرات را به خطر مى اندازد. وى تأكيد كرد: اصطلاح به خطر افتادن ادامه مذاكرات به معناى قطع مذاكره نيست. وعيدى در خصوص تبليغات رسانه هاى و ديپلماتيك غرب مبنى بر اينكه آغاز تحقيقات هسته اى در ايران به معناى حركت به سمت سلاح هسته اى است، نيز گفت: از سرگيرى تحقيقات دركشور ما تحت فشار دانشمندان و دانشجويان و پژوهشگران هسته اى كشور انجام مى شود، دانشمندانى كه ظرف مدت تعليق با يك روند معكوس از بين بردن سرمايه ملى مواجه بوده اند. وى يكى از زمينه هاى پديده فرار مغزها را مسدود ساختن امكان تحقيقات در هر كشورى خواند و گفت: تلاش غرب، آمريكا و رژيم صهيونيستى نيز اين است كه زمينه استفاده از دانش و تكنولوژى را كه به طور بومى به آن دسترسى پيدا كرده ايم، را از بين ببرند. وعيدى تأكيد كرد: از سرگيرى تحقيقات هسته اى به عنوان فرايندى علمى، تحقيقاتى و دانشگاهى جزو حقوق مسلم ماست و طبق ان پى تى كشورهاى دارنده دانش هسته اى موظفند آن را در اختيار ما و ساير كشورها قرار دهند. وى با بيان اينكه ايران از اين حق خود طبق ان پى تى محروم و مورد تبعيض واقع شده است، گفت: در اين شرايط ما چاره اى جز اين نداريم كه متكى به دانش و متخصصان خودمان باشيم و معطل كردن اين موضوع در كشور بدين معناست كه به دانشمندان و دانشجويان و پژوهشگران كشور بگوييم فكر نكنيد. معاون امنيت بين المللى دبير شوراى عالى امنيت ملى حضور بازرسان آژانس بين المللى انرژى اتمى در ايران را امرى عادى و طبيعى خواند و گفت: بازرسان در ايران حضور يافته اند تا بر فضاى تحقيقاتى هسته اى كشور نظارت داشته باشند. وى با اشاره به مخالفت غرب با داشتن تكنولوژى هسته اى حتى نيروگاه توليد برق از آغاز انقلاب تاكنون گفت: انجام تحقيقات دايره اى وسيع است كه از كار دانشگاهى و در سطح طراحى بر كاغذ و كامپيوتر آغاز مى شود و تا سطح كار آزمايشگاهى پيش مى رود. وى در پاسخ به اين سؤال كه آيا غرب ما را براى استفاده از دستگاههاى سانتريفيوژ براى تحقيقات مجاز مى داند، گفت: غربى ها معتقدند ما حتى حق تحقيقات روى قطعات دستگاه هاى سانتريفيوژ را نداريم، اما مطابق با ماده ۳ اساسنامه و ماده ۴ ان پى تى انجام تحقيقات فراتر از تحقيقات روى كاغذ در تمام امور از جمله غنى سازى به عنوان تكنولوژى صلح آميز هسته اى مجاز است. سرپرست تيم مذاكره كننده هسته اى ايران در خصوص حضور تيم روسى به سرپرستى معاون دبير شوراى عالى امنيت ملى اين كشور، توضيح داد: اين هيأت براى طرح ايده روسيه مبنى بر غنى سازى مشترك در كنار ساير همكاريهاى دو كشور در زمينه هسته اى مثل نيروگاه بوشهر و قرارداد تأمين سوخت اين نيروگاه به تهران آمده است. وى با بيان اين كه ايده روسيه رسماً در ۱۰ روز گذشته به ايران تسليم شده است، گفت: ما به خاطر ابهامات موجود اعلام كرديم كه طرح نياز به بررسى دارد و بايد جزئيات اقتصادى، علمى و فنى آن روشن شود. وعيدى همچنين تأكيد كرد: بايد ببينيم غنى سازى در خاك روسيه به عنوان يك طرح مكمل مطرح است يا يك طرح جايگزين؟ وى در خصوص طرح مكمل توضيح داد: بايد ببينيم آيا اين طرح به معناى اين است كه همزمان با كارى كه در كشور انجام مى دهيم در روسيه هم غنى سازى داشته باشيم و طى يك زمان بندى بخشى از غنى سازى را در كنار آنچه در كشور انجام مى شود در روسيه انجام دهيم. وى با بيان اينكه طرفين در مذاكرات ديروز هنوز به جزئيات طرح نرسيده اند، رسيدن به توافق نهايى را زمانبر و نيازمند جلسات متعدد دانست و در خصوص انعطاف پذيرى دو طرف براى رسيدن به توافق گفت: انعطاف طرف ايرانى اين است كه آماده شنيدن و بررسى و مطالعه طرح هستيم و انعطاف طرف روس اين است كه قبول دارند، اين ايده به عنوان يك ايده دو طرفه دنبال شود و نهايتاً به عنوان طرحى مشترك مورد قبول دو طرف در آيد. وعيدى با تأكيد بر اينكه در مذاكرات و تعاملات با آژانس بين المللى انرژى اتمى، روسيه و سه كشور اروپايى همچنين در پيگيرى فعاليت هاى هسته اى كشور ابتكار عمل در اختيار ايران است، نامه دكتر لاريجانى دبير شوراى عالى امنيت ملى به سه كشور اروپايى را آغازگر دور جديد مذاكرات اروپا و اعلام آمادگى براى بررسى ابعاد فنى و حقوقى و اقتصادى طرح روسيه را آغازگر مذاكرات تهران مسكو خواند. وى در پاسخ به اين سؤال كه برخى در خصوص طرح روسيه معتقدند آمريكايى ها با كارت روسها با ما بازى مى كنند، گفت: ما اين تحليل ها را در نظر داريم و در مذاكرات به آن دقت مى كنيم و روسها نيز حساسيت ما را روى اين مسأله مى دانند. وى افزود: روسها معتقد نيستند طرح ديگران را آورده اند بلكه آن را متعلق به خودشان مى دانند و قصد تحميل آن را ندارند و معتقدند اگر قرار است طرح اجرا شود بايد به توافق مشترك با ايران برسند. معاون امنيت بين الملل دبير شوراى عالى امنيت ملى با اشاره به ادامه همكارى هاى هسته اى ايران و روسيه تحت فشار شديد سياسى در نيروگاه بوشهر و در شرايطى كه كشورهاى ديگر از جمله فرانسه، آلمان، اوكراين و چك حاضر به اين همكارى نشدند هرگونه گره زدن موضوع طرح مشترك غنى سازى را از سوى روسها به موضوع نيروگاه بوشهر رد كرد. وى در عين حال گفت: در عالم سياست سياستمداران به هيچ كشور خارجى اعتماد قطعى نمى كند و حتماً بايد مراقب باشيم در مراودات امنيت و حاكميت ملى را حفظ كنيم. وعيدى در خصوص دورنماى فعاليت هاى هسته اى ايران نيز گفت: ما تصميم گرفته ايم فعاليت هاى تعليق شده كشور را تا مرحله يو سى اف تحقيقات هسته اى با تصميم خودمان انجام دهيم و طرف مقابل فشار سياسى و روانى را انجام مى دهد تا جلوى اقدامات ما را بگيرد. وى در خصوص تهديد شوراى امنيت از سوى غرب، گفت: ارسال پرونده به شوراى امنيت تهديدى است كه طرف مقابل انجام مى دهد و آنها مى گويند ما براى اينكه ايران را وادار كنيم دست از تحقيقات بردارد پرونده اش را به شوراى امنيت مى بريم اما سؤال اين است كه آيا چنين اقدامى موجب صرفه نظر كردن ايران از حقوق هسته اى خود مى شود؟ وى به مصوبه مجلس شوراى اسلامى اشاره كرد كه دولت را ملزم مى كند در صورت هرگونه ارجاع يا گزارش پرونده به شوراى امنيت كليه تعليق هاى داوطلبانه را لغو و اجراى داوطلبانه پروتكل الحاقى را ملغى كند. وعيدى در پايان تأكيد كرد: ارسال پرونده به شوراى امنيت نه تنها اهداف مورد نظر آمريكا و اروپا را تأمين نمى كند بلكه آنها را دچار مشكل خواهد كرد. در انتظار مسكو سخنگوى شوراى عالى امنيت ملى اعلام كرد: دور بعدى مذاكرات ايران و روسيه در خصوص طرح غنى سازى مشترك ۱۶ فوريه (۲۷ بهمن) در مسكو برگزار خواهد شد. حسين انتظامى تصريح كرد: ايده پيشنهادى روسيه در دور اول مذاكرات درهفتم و هشتم ژانويه در تهران مطرح شد و مورد بحث قرار گرفت. وى افزود: مقرر شد تماسها و رايزنى ها ميان دوطرف در خصوص اين طرح ادامه يابد و دور دوم مذاكرات در مسكو در ۱۶ فوريه (۲۷ بهمن) ادامه يابد.وى مذاكرات دوكشور درتهران را مثبت و در فضايى توأم با حسن نيت توصيف كرد. با اين پايان مى توان انتظار داشت كه دورهاى چند طرفه مذاكره آغاز شود يا همان چيزى كه لاريجانى پيشتر وعده آن را داده بود.
|