حميدرضا حسينى - خبرنگار اعزامى «ايران» به اصفهان: برج «جهان نما» چنان بر نصف جهان سايه افكنده كه حتى رخداد پراهميتى چون پايتختى فرهنگى اصفهان در جهان اسلام را تحت تأثير قرار مى دهد.
شامگاه روز چهارشنبه ۲۱ دى ماه در پايان مراسم افتتاحيه اين پايتختى، هنگامى كه «مرتضى سقائيان نژاد» شهردار اصفهان و ميزبان مراسم مى رفت تا در ضيافت شام به رئيس مجلس شوراى اسلامى ملحق شود، با خبرنگارانى روبرو شد كه به دورش حلقه زده بودند و بيشتر از جهان نما و كمتر از پايتختى جهان اسلام مى پرسيدند. اين بار اما، شهردار اصفهان پاسخ هر پرسش را با چند پرسش ديگر همراه مى ساخت و انتقادات تندى را متوجه سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى كشور و رسانه ها مى كرد؛ رسانه هايى كه بالاتفاق در سه سال گذشته در مقابل صدها مقاله در مذمت جهان نما حتى يك يادداشت چند سطرى درباره محاسن آن به تحرير نياورده اند.
|
|
|
سقائيان نژاد در شهريورماه سال ۸۲ در گفت وگو با گروه خبرى مشترك روزنامه ايران، ايسنا و ميراث خبر گفته بود: «به طراح جهان نما گفتم: چگونه به خود جرأت داده اى در اصفهان كه مهد تمدن و فرهنگ است، طرح بدهى؟ اف بر مديريت استان كه اين طرح را قبول كرد!» اما حالا حتى بيش از بانيان و طراحان جهان نما با تعديل ارتفاع آن مخالفت مى كند. اساس استدلال او بر اين اصل استوار است كه جهان نما با پول شهردارى كه در حقيقت پول مردم اصفهان است ساخته شده و خرابى آن هدر دادن بيت المال است.
تعهدى كه وى به اين اصل نشان مى دهد، موجب شده كه در يك مقطع زمانى با سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى، رسانه ها، مقامات ارشد استانى و سازمان جهانى يونسكو توأمان وارد مناقشه شود؛ مناقشه اى كه به عقيده او مطبوعات بيشترين سهم را در شكل دهى آن داشته اند و به عبارتى «همه را گرفتار كرده اند».
از آنجا كه روابط عمومى شهردارى اصفهان به طور معمول عقيده دارد رسانه ها مصاحبه هاى شهردار را تحريف يا سانسور مى كنند، متن گفت وگو با شهردار اصفهان خارج از تنظيم خبرى و بدون ويرايش دستورى به چاپ مى رسد.
\ سخنگوى دولت تأكيد كرده اند كه طبق مصوبه يونسكو بايد از ارتفاع برج جهان نما در بر چهارباغ ۱۲ متر و در سمت شمس آباد ۲۴ متر كوتاه بشود و جدول زمان بندى كاهش ارتفاع نيز مشخص شود. نظر شما چيست؟
> من از شما مى پرسم. ولو بلغ ما بلغ؟ يعنى به هر قيمتى؟ ما به دولت پيشنهاد كرديم بيايد ساختمان جهان نما را بخرد و بعد هر كارى خواست انجام بدهد. اتفاقاً با آقاى حداد عادل هم كه صحبت داشتيم، روى همين [موضوع] تأكيد داشتيم.
\ اگر دولت تملك نكرد چه؟
> [اين ساختمان] مال مردم است و تصرف در اموال مردم قواعد خاص خودش را دارد. يكى از راههايش همين است كه دولت اينجا را تملك كند و هر كارى مى خواهد بكند. بحثى در آن نيست.
\ اگر تا اجلاس بهمن ماه كميته بين الدول ميراث جهانى جدول زمان بندى تعديل ارتفاع ارائه نشد و تهديد يونسكو ...
> آنهايى كه دلسوز هستند، قطعاً اينها را لحاظ مى كنند. كميسيون فرهنگى مجلس دارد كارشناسى مى كند. جلساتى را در مجلس شوراى اسلامى تشكيل داديم، از ميراث فرهنگى، مجلس شوراى اسلامى و مسؤولان اصفهان [در اين جلسات حضور داشتند] پس وقتى كار در چارچوب مجلس - كه مى گوييم مجلس در رأس همه امور است - پيگيرى مى شود، حساسيت ما شايد يك مقدار...
\ با توجه به فرصت اندك باقى مانده، يعنى تا بهمن...
> فكر نمى كنيد آنها اين را لحاظ مى كنند؟ از روز اول من گفتم اگر مباحث را ژورناليستى كرديد، همه مان گرفتار مى شويم. حالا هم مى گويم. الآن يك ظرفيتى به وجود آمده كه حتى قرار است از خارج كشور عوامل يونسكو دعوت بشوند، بيايند به اينجا. اين كار بايد دو سال پيش انجام مى شد، اما چون افتاد در جار و جنجال هاى ژورناليستى اجازه نداديم كه عقل حاكم بشود. حالا كميسيون [فرهنگى] مجلس اين كار را مى كند. از عوامل يونسكو و ايكوموس هم دعوت خواهد كرد. تمام ظرفيت ها در مجلس جمع مى شود و كار كارشناسى انجام مى شود. اگر رسيدند در كارشناسى به اين كه [جهان نما] بايد كف بر بشود، خب بيايند ببرند.
\ طبق قوانين كشور، فقط سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى مى تواند در اين امور نظر كارشناسى بدهد.
> حتى اگر چارچوب هاى حقوقى را رعايت نكرده باشد؟ من از شما سؤال مى كنم، ميدان امام تحت كد ۱۱۵ [در فهرست آثار ملى] ثبت شده، حريمش كجاست؟ آنها كه اين را ثبت كردند، حريمى تعيين نكردند؟
\ از سال ۱۳۱۱ چهارباغ عباسى در فهرست آثار ملى به ثبت رسيده و برج جهان نما در حريم درجه يك آن است.
> اگر به ثبت رسيده، جهان نما مى شود در ثبت ملى؛ به خارج از كشور چه كار دارد؟ شما كه خبرنگاريد نمى توانيد اينها را جواب بدهيد، همه حرف ما همين است. منتها مى خواهيم با بودجه مردم كار كنيم، دست و پايمان مى لرزد. حرف شما خيلى دقيق است. اگر اين جزو آثار ملى هست به يونسكو چه كار دارد؟ اگر مى گويند [جهان نما] در حريم است، حريم كجاست؟ تعريف افق چيست؟
\ يعنى حد ارتفاع در طرح جامع اصفهان پيش بينى نشده؟
> مگر تنها ساختمانى كه اين حد را رعايت نكرده همين [جهان نما] است. ساختمان مخابرات و استاندارى هم [همين طور است] مگر گوسفند يك شقه اش حلال است، يك شقه اش حرام؟
\ شما براى توجيه اقدامات خود به تخلفات ديگران استناد مى كنيد. آنها هم اشتباه كردند.
> نه، ما مى خواهيم ببينيم امرى كه مربوط به داخل كشور بوده، چطور به خارج از كشور رفته؟ يك كميته اى بايد تعيين بشود، ببينيم آنهايى كه اين مسائل را به خارج از كشور برده اند، نيتشان چه بوده؟
آيا فى الواقع نيتشان حفظ ميدان امام بوده است؟ اگر حفظ ميدان امام هست، [پس] چرا الآن از ميدان امام كه بازديد مى كنيد، پى هاى ميدان دارد مى ريزد؟ واقعاً اين است آثار در خطر؟ صدها سؤال ديگر [مطرح است].
\ وقتى صحبت متروى اصفهان شد، يكى از استنادات اين بود كه مشاور فرانسوى شهردارى اعلام كرده، عبور مترو از چهارباغ صدمه اى به آثار تاريخى نمى زند. اين را رئيس شوراى شهر هم رسماً اعلام كردند، چطور نظر مشاور فرانسوى كه يك پيمانكار خصوصى است، مورد استناد شهردارى قرار مى گيرد، اما نظر يونسكو كه ما هم جزيى از آن هستيم، قبول نيست؟
> ما اين را نگفتيم. سه شركت خارجى اين را بررسى كرده اند و هنوز هم كسى به نتيجه اى نرسيده است. خود من هم [به نتيجه] نرسيده ام. خود ما گفتيم پول مى گذاريم كه بررسى شود.
\ مگر مسير شمس آبادى بررسى نشده؟
> نخير، تصميم اين قضيه به عهده شوراى عالى ترافيك كشور است. آنها هرچه تصويب كردند ما به [روى] چشم مى گذاريم. حرف ما اين است كه بررسى كنيم. فقط احساس نباشد. دو شركت از ايتاليا و يك شركت از فرانسه مى آيندو بررسى مى كنند. به عقيده من باز هم كارشناسان داخلى بررسى كنند. بايد مو را از ماست كشيد.
\ قبلاً تأكيد كرده بوديد كه بايد مترو از چهارباغ بگذرد.
> من اين را كى گفتم؟
\ حدود چهار هفته پيش.
> من اصلاً چهار هفته پيش حرف نزدم. چرا حرف در دهان من مى گذاريد؟
\ روابط عمومى شما حرفهايتان را فاكس كرد.
> من تكذيب مى كنم. دو سال پيش كه اين موضوع مطرح شد، گفتيم بايد كارشناسى بشود. دليل ما اين بود كه هزار ميليارد در اصفهان برنامه ريزى مى شود، براى صد سال آينده. اگر مترو از زير ميدان لوور فرانسه عبور مى كند، اگر رئيس وقت يونسكو مى گويد مى توانيد زير ميدان امام تونل بزنيد و خودش يك مقدار از پولش را تهيه مى كند، آدم شك مى كند چرا يك جا مجوز مى دهند و اينجا مجوز نمى دهند؟
نياييد يك چيزى را علم كنيم و بعد خداى ناكرده اين علم اشتباه باشد. شما كه به عنوان يك ژورناليست اطلاع رسانى مى كنيد، اطلاع رسانى ناب كنيد كه مردم هم روشن بشوند. نه اينكه خداى ناكرده آن قدر اوضاع مبهم بشود كه نشود قضاوت كرد.
\ ما نمى خواهيم داستان تخريب كاروانسراى تاريخى تحديد دوباره تكرار شود.
> شما سن و سالتان اقتضا نمى كند. من در آن كاروانسرا كار مى كردم. بايد آن زمان تحديد را ببينيد كه چه بوده، وقتى قرار شد كاروانسراى تحديد تغيير كاربرى پيدا كند و در كميسيون ماده ۵ رفت، براى زنده كردن چهارباغ بود. روى يك چيز باطل قضاوت مى كنيد و بعد هم قلم مى زنيد و مشكل ايجاد مى كنيد.
\ بالاخره نتيجه كارشناسى شما كى مشخص مى شود كه التهاب موجود كاهش پيدا كند؟
> تا حالا كارشناسى در اين قسمت انجام نشده، نمونه اش حرفهايى است كه شما گفتيد و سؤالاتى كه من كردم. دهها سؤال ديگر هم دارم. چرا در سال ۸۰ يا ۸۱ حريم [نقش جهان] را مشخص كردند، مگر [احداث جهان نما] سال ۷۴ شروع نشده؟
\ چرا اين حرفها را در دادگاه نمى گوييد؟ ظاهراً مستندات خود را به دادگاه ارائه نداده ايد؟
> اتفاقاً دو هفته پيش كه موقع [دادگاه] رسيده بود، همه تيم شهردارى آنجا بود، اما از ميراث كسى نيامد. من با پوست و خونم صحبت مى كنم.
\ علت اين عدم هماهنگى ميان شما و ميراث فرهنگى چيست؟
> كل بودجه ميراث فرهنگى [اصفهان] در سال گذشته ۳۴۰ ميليون تومان بوده است، [در حالى كه] شهردارى اصفهان با ۵ ميليارد تومان در بافت هاى تاريخى كار مى كند. احياى ميدان سلجوقى يك پروژه شهرى است يا ميراثى؟
\ ملى است.
> باشد. چه كسى بايد قدم اول را بردارد؟
\ در قانون شهردارى ها شما موظف شده ايد به بافت هاى تاريخى توجه كنيد.
> نه نيامده است.
\ در قانون چهارم توسعه كاملاً تأكيد شده.
> قانون توسعه پيشنهاد است. تا تبديل بشود به قانون... من دوست دارم با هم محاجه كنيم، اما درست محاجه كنيم. من از محاجه هيچ نگران نيستم. اينجا [در درجه اول] يك پروژه ميراثى است و ميراث بايد بيايد جلو. براى چه تا حالا شهردارى جلو آمده؟ صد ميليارد تومان پروژه است.
\ آيا شما مى توانيد بگوييدشهردارى به آلودگى هوا كارى ندارد، چون وظيفه محيط زيست است؟ يا ترافيك كار شوراى عالى ترافيك است؟
> اگر اين طور صحبت كنيد، مى شود آسمان و ريسمان را به هم گره زد. ولى وظيفه ما اين است كه بودجه هاى شهردارى را در قالب وظايف ذاتى شهردارى [هزينه كنيم] ما كه بودجه دولتى نداريم. اين كه مى گوييد، پروژه ملى است، پس بايد از بودجه ملى بيايد اينجا. ظرفيت ملى اين پروژه از ميراث است، بعد از مسكن و شهرسازى و بعد كه ده درصد باشد از شهردارى است. شهردارى آمد طرح را تهيه كرد، مرحله بندى كرد، آمديم وارد شويم ديديم صد ميليارد تومان پروژه است، شما اگر جاى ما بوديد، چه كار مى كرديد؟
با اين كار محور سيزدهم ما كه از ميدان امام تا مسجدجامع است، زنده مى شود، مگر اين يك محور گردشگرى نيست؟ ما كه دولتى نيستيم، دستمان بسته است، اما سازمانهاى تابع مى توانند اين كار را انجام دهند. چرا انجام نمى شود؟ برويد اينها را سؤال كنيد. من معذرت مى خواهم، بايد بروم.
\ يك وقتى تعيين كنيد براى جلسه مطبوعاتى.
> من هر بار صحبت كردم، با صداقت صحبت كردم و مى خواهم شما هم با صداقت برخورد كنيد. زبان من تند است، اما منطق در آن هست. من آدمى نيستم يك چيزى بگويم كه خبرنگار خوشش بيايد. حقيقت را مى گويم و دلم مى خواهد همه شما حقيقت را دنبال كنيد.
< آخرين خبر
شوراى اسلامى شهر اصفهان در جلسه روز شنبه طرح دو فوريتى تعديل ساختمان تجارى «جهان نما» را تصويب نكرد و براى بررسى بيشتر به كميسيون تلفيق ارجاع داد.
«مهدى جويافر» عضو شوراى اسلامى شهر اصفهان گفت: حدود يك سال و نيم است كه براى تصيم گيرى در مورد برج «جهان نما» در حال كار كارشناسى هستيم ولى به نتيجه نرسيده ايم. وى خاطر نشان كرد: متأسفانه شهردارى اعتقادى به تعديل «جهان نما» ندارد و موضوع تعديل جهان نما را «كش» مى دهد. جويافر افزود: در دقيقه ۹۰ قرار داريم و بايد وضعيت جهان نما مشخص شود.