- امير بانو كريمى فيروزكوهى متولد ۱۳۱۰ تهران
- محقق، فارسى پژوه و استاد دانشگاه تهران
- اخذ درجه ليسانس در رشته ادبيات فارسى از دانشگاه تهران با مقام اول
- اخذ درجه دكتراى ادبيات فارسى از دانشكده الهيات دانشگاه تهران
- بيش از ۳۰ سال تدريس در دانشگاه تهران
- محقق و پژوهنده در مركز تحقيقات علوم انسانى
- چهره ماندگار سال۸۳
- همكارى با مجله علمى پژوهشى دانشگاه
برخى از آثار تأليفى او عبارتند از:
- تصحيح ديوان فياض لاهيجى؛ ملاعبدالرزاق
- چاپ چهار جلد از متن انتقادى جوامع الحكايات و لوامع الروايات
- گردآورى و چاپ تاريخ موسيقى ايران نوشته حسن مشحون
- ديوان اشعار قاضى سعيد قمى
- منتخبى از شعرهاى اميرى فيروزكوهى با نام فريب شعر
- ديوان اميرى فيروزكوهى
- دويست و يك غزل از صائب
آثار در دست تأليف:
ديوان خانى تكلو از شعراى معاصر شاه عباس
زهرا طهماسبى: اگر نظرى بر متون ادبيات كلاسيك ايران بيندازيم در كنار واژه ها گردآورى و مقابله نسخ و تحليل و بررسى پيوسته نام بزرگانى را مى بينيم كه فروتنانه و به جديت موضوع پژوهش در متون كهن را دنبال كرده اند و سخاوتمندانه همه آنچه به دست آوردند را در اختيار مخاطب ادب دوست قرار دادند و گوشه هايى از اين مفاهيم نهفته را براى دوستداران ادب قابل فهم كرده اند. اين استادان تمام توان و همت خود را در اين راه به كار بسته اند و نسبت به تعهد و التزامى كه به جامعه خويش داشته اند، در اين مسير آثار جاودان و ماندگارى نيز از خود بجا گذاشته اند.
تلاش اينان كه با خلوت گزيدن و شب  زنده دارى و كنكاش در اوراق پراكنده و مقايسه تطبيقى شرح آثار ماندگار ادبى، هدايايى گرانبها به مردم سرزمين خود مى دهند، يقيناً قابل ستايش است.
ادبيات غنى فارسى، همواره با يارى اين سروهاى استوار ادبيات پژوهش قابل فهم شده و در دسترس قرار گرفته است. در ميان اين بزرگان دكتر اميربانو كريمى فيروزكوهى نيز چهره اى قابل اعتنا و در خور ستايش است.
امير بانو كريمى در نهم دى ماه سال ،۱۳۱۰ در خانواده اى صاحب ذوق و اهل فضل و ادب ديده به جهان گشود. جدش - سردار فيروزكوهى - نخستين مدرسه شبانه روزى را در تهران تأسيس و بسيارى از دارايى هاى خود را وقف اين مدرسه كرد. اميربانو كودكى را در خانه اى بزرگ كه محفل شاعران، نويسندگان، علما و هنرمندان بود، گذراند. پدرش - اميرى فيروزكوهى - كه ذوق و فطرت شاعرانه و ويژه اى داشت اندوخته هاى فضل خويش را به نخستين فرزند نثار كرد و او در بالين مادرى مدبر، در كمال آرامش تربيت يافت.
آرامش باطنى پدر و روح لطيف او در پرورش فرزندان مؤثر بود از اين رو در ژرف نگرى فرزندان بر دنياى پيرامون تأثيرگذار شد.
كودكى اش در خانه اى كنار كافه نادرى گذشت، دوران دبيرستان به مدرسه شادخت رفت، بعد از كلاس يازدهم با آن كه علاقه وافرى به رشته طب داشت اما به توصيه پدر در رشته ادبى موفق به كسب ديپلم با رتبه نخست كشورى شد.
براى ورود به دانشگاه در كنكور رشته ادبيات شركت كرد و تا پايان تحصيلات شاگرد اول آن رشته بود. در همان زمان به خاطر عشق و علاقه اى كه به تدريس داشت به خدمت وزارت آموزش و پرورش درآمد و مدتى بعد با مظاهر مصفا كه او نيز يكى از چهره هاى ماندگار ادبيات معاصر و از قصيده سرايان بنام روزگار ماست ازدواج كرد. نقد قصيده سرايان، مجمع الفصحاى هدايت، كليات شيخ اجل، ديوان اشعار حكيم صفا و ... از آثار دكتر مظاهر مصفا است كه طى زندگى بلند با بانو اميرى فيروزكوهى به طبع و نشر رسيده است و اما اميربانو مدرك دكتراى ادبى را با وقفه اى طولانى دريافت كرد و در سال ۱۳۵۰ از رساله دكتراى خود كه به پيشنهاد دكتر معين درباره جوامع الحكايات و لوامع الروايات بود، دفاع كرد و در سال ۱۳۵۹ باب نخست آن توسط انتشارات اميركبير چاپ شد.
بعد از گرفتن دكترا در امتحان ورودى استاديارى دانشگاه تهران از بين شركت كنندگان، نفر اول شد و از همان زمان تا سال ۸۰ با سمت استاديارى در دانشكده تهران و دانشكده ادبيات به تدريس پرداخت. در تمام اين سالها عشق به تدريس او رابرآن داشت تا با وسواس علمى و دقت نظر آموخته هايش را به شاگردانش نثار كند و با شور و شوقى خاص اين هدف متعالى را ادامه دهد. كلاس درس او از جمله كلاسهاى جذاب دانشجويان رشته ادبيات دانشگاه تهران بوده است. او خود نيز از حضور اساتيدى چون دكتر معين، دكتر خانلرى، دكتر همايى و ... بهره جسته و بسيارى از شاگردان او اكنون از چهره هاى مطرح و بنام عرصه ادبيات معاصر هستند كه از اين ميان مى توان به شاعر پرآوازه قديمى امين پور اشاره كرد.
اميربانو كريمى اعتقاد دارد دوران معلمى و تدريس، بهترين دوران زندگى اش بوده است و افروختن چراغ هدايت يكى از مهمترين دلمشغولى هايى است كه او را برآن داشته تا با اميد روزگار بگذراند. دركنار تدريس اميربانو تفحص و تحقيق در متون كهن را به جد دنبال كرده و آثار ماندگارى نيز از خود به جاى گذارده است از آن جمله است جوامع الحكايات سديد الدين (نورالدين) محمدبن عوفى بخارى كه از مشاهير، دانشمندان و نويسندگان ايران در اواخر قرن ششم و اوايل قرن هفتم هجرى است. كتاب جوامع الحكايات و لوامع الروايات از جمله معتبرترين كتابهايى است كه به زبان پارسى تأليف شده و از مهمترين آثار اين اديب و دانشمند ايرانى محسوب مى شود. كتاب مستطاب جوامع الحكايات كه از حيث مطالب متنوع و گوناگون دايرة المعارف فارسى نام گرفته مشتمل بر چهار قسم و هر قسم ۲۵ باب است كه تا قسم سوم آن در دو جلد و ۲۵ باب منتشر شده است. اين اثر درواقع از مهمترين آثار ادبى است كه اميربانو كريمى با تحقيق و پژوهشگرى از ده جلد برنامه ريزى شده آن ۴ جلد را تأليف كرده است و بقيه آن در دست تهيه است.
اين اثر تحقيقى تصحيح انتقادى جوامع الحكايات است كه اعلام، لغات، اصطلاحات، تعليقات، استدراكات آن را در برگرفته و در آن مؤلف سعى كرده با رويكردى متفاوت كليات مربوط به سبك و روش نويسنده و اطلاعات راجع به نسخ را جمع آورى كند.
قسم چهارم اين اثر عظيم نيز به تصحيح و همت دكتر مظاهر مصفا منتشر شده است.
در اين كتاب كه نگارنده با نگاهى تازه در شرح انتقادى آن را تهيه كرده است فصولى همچون در فضيلت حيا و ذكر آن، در ستايش تواضع، در فضيلت عفو كردن، در فضيلت حلم و فوايد آن، در فضيلت علوّ همت و ذكر آن، در فضيلت ادب و فكر آن، در فضيلت ادب نگاه داشتن و ... را مى خوانيم كه خواننده با مراجعه به هر يك از اين فصول مى تواند نظرات سديدالدين محمد عوفى را در اين احوال مطلع شود. از نظر دكتر اميربانو كريمى جوامع الحكايات يكى از مشكل ترين و ديرفهم ترين آثارى است كه در ادبيات وجود دارد.
اميربانو كريمى همچنين نسخه اى از تاريخ موسيقى ايران تأليف حسن مشحون را با همت و تلاش خود جمع آورى و منتشر كرده و در مقدمه اى نكات مهمى را در مورد پيدايش موسيقى ايران، چگونگى ادامه حيات آن، سرگذشت نوازندگان و موسيقيدانان ايرانى و شرح اصطلاحات موسيقايى و نكات جالب و خواندنى بسيار ديگرى گردآورده است.
ديوان اشعار قاضى سعيد قمى كه در سال ۸۳ توسط انتشارات دانشگاه چاپ شد از ديگر آثار تحقيقى اوست كه با استناد به چندين نسخه خطى معتبر به چاپ رسيده است.
اين نسخه ها كه با وجود بعضى افتادگى ها و پاك شدن ها در اختيار استاد قرار گرفته طى زحمت چندين ساله تبديل به يك كتاب تحقيقى شده است.
آثار قاضى سعيد جز دو كتاب كليد بهشت و اسرارالصنايع كه به فارسى است بقيه نوشته هاى قاضى سعيد به زبان عربى است. مسائل كلامى و حكمى و آراى متكلمان و فلاسفه و كلمات محدثان و مفسران را با ذوقيات عرفانى و مواجيد علما به هم آميخته است و در اين طريق به آيات و احاديث مخصوصاً احاديث منقول از اهل بيت (ع) استناد كرده است.
مهمترين اثر قاضى سعيد شرح توحيد صدوق است و على الظاهر بايد نخستين كتابى باشد كه با آن شروع كرده است. شرح الاربعين كه عبارت است از بيست و هفت حديث از احاديث مشكل اهل بيت - مقاله توحيد يا رساله  حقيقة الصلوة، حاشيه براتو لوجيا، كليد بهشت، اسرارالصنايع، شرح حديث غمامه و اربعينات - از ديگر كتابهاى اوست كه در اين اثر به آنها نيز اشاره شده است.
ديوان فياض لاهيجى از ديگر آثار اميربانو است كه با نگاهى منتقدانه و با استفاده از نسخه هايى از مرحوم فرخ خراسانى، آيت الله العظمى گلپايگانى و آيت الله نجفى مرعشى جمع آورى شده است.
همه قصايد فياض در منقبت ائمه دين عليهم السلام به ترتيب زمانى در كتاب رعايت شده و بقيه اقسام شعرها به ترتيب معمول يعنى حروف اول آخر مصرع الفبايى مرتب شده مگر غزل شروع آن مطلع.
در پايان كتاب هم فهرست اصطلاحات، تركيبات و برخى از مشكلات هم شرح داده شده است. اميربانو كريمى در تصحيح اين كتاب از گوهر مراد، نوشته عبدالرزاق لاهيجى، المبدأ و المعاد تأليف صدرالدين متألهين شيرازى، تذكره نصر آبادى و ديوان هاى انورى، سعدى، سنايى و ... بهره جسته است.
اميربانو كريمى در تصحيح و تهيه ديوان اشعار از اميرى فيروزكوهى كه شاعرى صاحب ذوق است نيز تلاش فراوانى كرده و منتخب اشعار پدرش را با نام فريب شعر منتشر كرده و برخى مشكلات معانى را شرح و بسط داده است.
«دويست و يك غزل از صائب» نيز عنوان ديگر از آثار تأليفى و تحقيقى او به شمار مى رود. بديهى است با وجود پژوهش ها و بررسى هاى دانشمندان ايرانى و شرق شناسان درباره شعر صائب و سبك اصفهانى معروف به هندى نظير زين العابدين مؤتمن، سيدمحمدطباطبايى، احسان يارشاطر، دكتر ذبيح الله صفا و ... هنوز در ديوان وى مى توان از نظرگاههاى مختلف كنكاش كرد، كه كتاب «دويست و يك غزل از صائب» دريچه اى نوبه دنياى صائب گشوده است.
دكتر اميربانو كريمى هيچگاه شعر نسروده اما شعرهاى پدرش را بسيار دوست دارد و مى گويد با آنها زندگى كرده و نفس كشيده است.
او معتقد است: خواندن شعرهاى پدر به او ذوق و شوق زندگى مى دهد و هم آهنگ با زندگى واقعى اوست.
اگرچه اميربانو كريمى از خانواده اى نام آشنا در ادبيات است اما در كار تحقيق و پژوهش خود با رويكردى متفاوت رقمى با خصوصيات خود نگاشته و چهره اى مستقل از وابستگى هاى خانواده فيروزكوهى و مصفا را به نمايش گذارده است.