مقام مسؤول پرونده هسته اى درست اندكى پس از اجلاس لندن - اجلاسى كه در آن آمريكا و غرب براى جلب حمايت مسكو و پكن عليه ايران تلاش كردند - وارد مذاكره با اين دو قدرت هسته اى شد. مأموريت هسته اى لاريجانى سير حوادث پرونده ايران را در مسيرى تازه قرار داد. دبير شوراى عالى امنيت ملى در اين سفر باب مذاكره بر سر طرح مهم روسيه را گشود، رايزنى طرفهاى ايرانى و روسى بر سر طرح غنى سازى مشترك از چنان تأثيرى برخوردار بود كه نگاه غرب را به سير پرونده تحت الشعاع قرار داد.
بيانيه ديروز بروكسل و اعلام آمادگى اروپا براى آغاز مذاكره جديد با تهران مشخص كرد كه چرا دبيران كل سازمان ملل و آژانس هسته اى به استقبال مذاكرات تهران - پكن رفته اند.
اكنون با مرور دوباره اظهارات البرادعى، عنان و استراو مى توان باور كرد كه فضاى حاكم بر پرونده هسته اى ايران درحالى كه تنها ۴ روز به نشست اضطرارى شوراى حكام باقى مانده ، تغيير كرده است و چرخه تضاد و تنش بر خلاف قصد اوليه بانيان اين نشست اضطرارى به سمت مصالحه در حال دگرگونى است. اما اين همه اتفاقات هسته اى ديروز نبود. نشانه اصلى گشايش در بن بست هسته اى ديروز از سخنان وزير خارجه ايران آشكار شد. آنجايى كه منوچهر متكى بخشهاى مهمى از توافق تيم هسته اى ايران در اتاق محرمانه كرملين را آشكار كرد.
گفته هاى متكى حاكى از آن است كه ايران و روسيه بر سر بخشى از حساسترين فرازهاى مدل پيشنهادى مسكو توافق كرده اند.
اين توافقها از ديدگاه تحليلگران هسته اى چنان است كه سايه نگرانى را از صورت اين پرونده كنار بزند، بويژه اينكه متكى بر اين نكته هم انگشت گذاشت كه تهران به موازات مذاكره با روسيه و چين هفته گذشته را در تماسهاى فشرده با اروپاييها به سر برده است.
منوچهر متكى ديروز پس از مذاكره با همتاى بحرينى خود با خبرهاى تازه و مهمى در جمع خبرنگاران حضور يافت و بخش مهم نتيجه سفر لاريجانى به مسكو و پكن را آشكار كرد. او گفت: طرح روسيه در دست بررسى جدى است و مذاكره در خصوص اين طرح ادامه دارد و تاكنون برخى مؤلفه ها نظير افزايش شركا بين تهران و مسكو مورد توافق قرار گرفته است.
متكى افزود: برخى مؤلفه هاى ديگر نظير مكان غنى سازى، محل مذاكره است.
متكى همچنين از جديد ترين رايزنيها و گفت وگوهاى مقامات ايرانى با مقامات سه كشور اروپايى در چند روز گذشته خبر داد.
او تصريح كرد: به موازات بررسى طرح روسيه، جمهورى اسلامى ايران طى چند روز گذشته گفت وگو هاى فشرده اى نيز با سه كشور اروپايى داشته است.
متكى توضيح داد كه اين مذاكرات در پايتخت هاى كشورها، آژانس بين المللى انرژى اتمى و با مقامات و سفراى اين كشورها صورت گرفته است.
در اين مصاحبه مشترك مطبوعاتى همچنين درباره دستاورد سفر على لاريجانى به مسكو و پكن سؤال شد و متكى پاسخ داد: در اين سفر آقاى لاريجانى در گفت وگو با مقامات روسى و چينى آخرين تحولات مربوط به فعاليت هاى صلح آميز هسته اى ايران را مورد تبادل نظر قرار داد.
وزير امور خارجه ايران گفت: چنانچه مؤلفه هايى كه اين طرح را جامع الاطراف كند، در نظر گرفته شود، اين طرح مى تواند يك رهيافت جديد براى رسيدن به تفاهم باشد.
متكى در پاسخ به سؤالى در خصوص سفرش به آفريقاى جنوبى و شركت در اجلاس تروئيكاى غير متعهد ها گفت: در اين اجلاس با اشاره به مواضع اصولى و روشن عدم تعهد در حمايت از حق اعضاى «ان.پى.تى» در بهره بردارى از فناورى هسته اى و نيز تأكيد بر حل و فصل موضوع پرونده هسته اى ايران در چارچوب آژانس، خواستار موضعگيرى تروئيكاى غير متعهد ها در اين مقطع شدم.
>پيگيرى گزينه ديپلماسى از سوى لندن
جك استراو وزير امور خارجه انگليس ديروز با لحنى مصالحه جويانه درباره برنامه هسته اى ايران گفت كه مذاكرات [ با ايران ] بايد به معامله اى دست يابد كه به تهران اجازه دهد عزتش را حفظ كند.
به گزارش خبرگزارى فرانسه، جك استراو، طى سخنانى در نشست سالانه مجمع جهانى اقتصاد در داووس گفت: مذاكرات با ايران به سختى پيش مى رود، اما ديپلماسى تنها راهى است كه براى پيشرفت وجود دارد.
استراو با اشاره به نشست وزيران خارجه پنج قدرت هسته اى و آلمان در پايان اين هفته گفت كه آنها طى آن نشست درباره نوع قطعنامه اى كه در نشست اضطرارى شوراى حكام در پنجشنبه آينده ارائه خواهد شد تصميم گيرى خواهند كرد.
وزير امور خارجه انگليس افزود كه غرب مى خواهد ديپلماسى به معامله اى دست يابد كه تحقير هيچ يك از طرفها را به همراه نداشته باشد و به ايران اجازه دهد عزت ملى اش را حفظ كند.
وى گفت: ما بايد معامله اى داشته باشيم كه هر دو طرف را قادر سازد با سربلندى از آن بيرون آيند.
استراو ادامه داد: اين كار به سختى پيش مى رود؛ پيشنهاد كردن به دولتى كه مذاكره با آن سخت تر است مشكل است، اما اين تنها راه است.
وزير امور خارجه انگليس گفت كه على لاريجانى، مذاكره كننده عالى رتبه هسته اى ايران نيز روز دوشنبه با مقامات انگليسى و ديگر مقامات به منظور مذاكره درباره اين مسأله ديدار خواهد كرد. اما منابع آگاه ديروز گفتند كه ديدار لاريجانى از لندن روز دوشنبه انجام نخواهد شد. استراو گفت: آنچه مى خواهيم شاهد آن باشيم اين است كه آنها پيش آيند و آنگاه ما مى توانيم به عادى سازى روابط مملو از مشوق ها و ديگر چيزهاى باقى مانده دست يابيم.
استراو همچنين تأكيد كرد كه جامعه بين المللى درگذشته بويژه در زمان حمايت غرب از رژيم سابق شاه مخلوع ايران و حمايت از عراق طى جنگى خونين عليه ايران با ايران بد رفتارى كرده است.
وزير امور خارجه انگليس گفت: اين احساس برجاى مانده نوعى تحقير است كه دست كم بخشى از موضع تهران را توضيح مى دهد.
وى ادامه داد: هر چه بيشتر درباره ايران مى دانم بيشتر از ميزان اين تحقير و اين واقعيت كه ايران در گذشته تاريخى و امروز احساس تنهايى مى كند، آگاه مى شوم.
> از سرگيرى مذاكرات ايران _ اروپا
يك مقام آگاه در شوراى عالى امنيت ملى اعلام كرد كه مذاكرات جمهورى اسلامى ايران با سه كشور اروپايى فرانسه، انگليس و آلمان دوشنبه اين هفته در بروكسل از سر گرفته مى شود.
اين مقام آگاه ديشب به ايرنا، گفت: در اين دور از مذاكرات نمايندگان فرانسه، آلمان و انگليس به سرپرستى «دلابلا» نماينده فرانسه در تيم مذاكره كننده اروپايى با تيم مذاكره كننده ايرانى به مذاكره خواهند پرداخت.
جواد وعيدى معاون بين الملل شوراى عالى امنيت ملى سرپرستى تيم مذاكره كننده ايران در اين دور از مذاكرات را برعهده خواهد داشت.
همچنين خبر گزارى مهر گزارش داد: ارزيابى هاى چند نهاد امنيتى و سياسى از تحولات امنيتى ماههاى آينده كشور حاكى است، گرچه جنگ روانى همچنان در جريان خواهد بود اما وضعيت پرونده هسته اى ايران تا پايان سال جارى، در وضعيتى عادى و مناسب قرار خواهد داشت.
در اين ارزيابى ها آمده است كه اقتدار ايران به همراه اوضاع نامساعد بين المللى كه كشورهاى غربى با آن دست به گريبان هستند، امكان هرگونه تحريم و يا اجماع و تصميم گيرى عليه ايران را منتفى كرده است .
>راهبرد بوش و مخالفت شديد آلمانها
همزمان باگشايش افق هاى تازه در پرونده هسته اى ايران جورج بوش رئيس جمهورى آمريكا اعمال تحريم عليه ايران به دليل برنامه هسته اى اش را قطعاً يك گزينه واقعى دانست.
رئيس جمهور آمريكا روز جمعه در گفت وگو با شبكه خبرى سى.بى.اس اظهار داشت: جهان آزاد نمى تواند اجازه دهد كه ايران سلاح هسته اى داشته باشد.
وى راهبرد آمريكا در مواجهه با برنامه هسته اى ايران را ايجاد و حفظ جبهه اى مشترك عليه اين برنامه توصيف كرد و اظهار داشت: نه فقط آمريكا بلكه تمام كشورهايى كه براى آزادى ارزش قايلند، مى گويند كه قابل پذيرش نيست ايران سلاح هسته اى داشته باشد يا به قابليت توليد آن دست پيدا كند.
بوش افزود: گزينه نظامى نمى تواند كنار گذاشته شود. من تمام گزينه ها را روى ميز مى گذارم، اما آخرين گزينه ، گزينه نظامى است، يعنى زمانى كه از تمام روش هاى ديپلماتيك بهره گرفته شده باشد.
ژنرال جان ابى زيد، فرمانده ستاد مشترك ارتش آمريكا نيز ديروز در گفت وگو با روزنامه كويتى القبس تقويت قواى نيروهاى آمريكا را در منطقه در صورت بروز بحران امنيتى بعيد ندانست و اظهار داشت كه در صورت ضرورت اين كار انجام مى شود.
اين ژنرال آمريكايى بامتهم كردن ايران به داشتن سلاح هسته اى ادعا كرد: مهم براى ما اين است كه از نياز منطقه به عدم وجود كشورى مانند ايران كه سلاح هاى هسته اى در اختيار دارد، صحبت كنيم، چرا كه معتقدم اين مسأله به نفع هيچ كس نيست.
در نقطه مقابل سياست بوش ديروز وزير امور خارجه آلمان بر راهكار ديپلماتيك در قبال ايران تأكيد كرد و گفت:«برخورد نظامى غرب با مراكز هسته اى ايران، بازى با آتش است.»
«فرانك والتر اشتاينماير» وزير امورخارجه آلمان ديروز در مصاحبه با هفته نامه آلمانى اشپيگل گفت:«آلمان در پرونده هسته اى ايران ديپلماسى را ترجيح مى دهد و مخالف هر گونه حمله نظامى غربى ها به ايران است.»
وى افزود:«به نظر من در رابطه با ايران تنها، راههاى ديپلماتيك كار ساز خواهد بود و هر راه ديگرى در واقع به منزله بازى كردن با آتش است.»
وزير امور خارجه آلمان در عين حال گفت:«منطقى نيست كه تحميل تحريم هاى اقتصادى عليه ايران را منتفى بدانيم و از طرفى ايران نبايد نياز و وابستگى خود به همكارى فنى و اقتصادى با كشورهاى غربى را كم اهميت نشان دهد.»
اشتاينماير با اين حال گفت: «ما هنوز درباره تحريم ايران تصميم خود را نگرفته ايم.»
>تحرك جنبش عدم تعهد بر محور حمايت از تهران
وزيران امور خارجه تروييكاى جنبش عدم تعهد خواستار پايان دادن به بحران هسته اى ايران در چارچوب تصميمات آژانس بين المللى انرژى اتمى شدند.
در بيانيه مشتركى كه در پايان نشست وزيران امور خارجه تروييكاى جنبش عدم تعهد و وزير امور خارجه ايران منتشر شد، تأكيد شده است، اختلافات مربوط به پرونده هسته اى ايران بايد در چارچوب تصميمات آژانس بين المللى انرژى اتمى حل و فصل شود .
دراين بيانيه كه در شهر هرمانس آفريقاى جنوبى محل برگزارى نشست وزيران تروييكاى جنبش عدم تعهد منتشر شد، تأكيد شد: همكاريهاى مستمر ايران و آژانس بايد محور اصلى فعاليتها براى حل و فصل مسائل باقى مانده بين طرفها قرار گيرد.
همين بيانيه از نيت جمهورى اسلامى ايران براى ادامه مذاكرات با روسيه و سه كشوراروپايى در راستاى طرح پيشنهادى مسكو استقبال كرده است .
