اميد توشه
وقتى مهمترين گم مى شود
چند روزى آلودگى هواى تهران در صدر اخبار كشور بود. كار به تعطيلى چند روزه مدارس كشيده شد و بزرگسالانى كه به زندگى در هواى آلوده عادت داشتند هم سوزش گلو و آبريزش چشم پيدا كردند. حتى چند روزى خبرى از صداى پرنده ها نبود. كارشناسان محيط زيست معتقدند: «آلودگى هوا وقتى به اندازه اى افزايش مى يابد كه روى انسان تأثيراتى اين چنينى مى گذارد، حيوانات و گياهان هم دچار مشكل مى شوند.»
در ميان خبرهاى ريز و درشت روزنامه ها خبرى به راحتى گم شد. بخصوص كه با بارش برف و بارانى كه تهران به خود ديد، موضوع آلودگى هوا تا پاييز سال آينده به تعويق افتاد. در آن خبر آمده بود: «كارشناسان معتقدند بيش از ۷۰ درصد درختان بزرگراههاى تهران در حالت نيمه مردگى قرار گرفته اند.»
شايد ظاهر درختان اين مرگ و نيستى را نشان ندهند. چون تنه دارند و احتمالاً سبزينه اى بر برگ، اما واقعيت چيز ديگرى است.
«هفتاد درصد درختان حاشيه بزرگراههاى تهران به دليل انباشت لايه هايى از ذرات زيانبار روى شاخه و برگشان چنين وضعيتى پيدا كرده اند. كميته تحقيقاتى همايش آلودگى هوا و اثرات آن بر سلامت اعلام كرده: به دليل آلودگى شديد هوا بتدريج گونه هاى گياهى سازگار با اقليم تهران از پهن برگ به سوزنى برگ تغيير كرده اند و چنارستان سابق به شهر كاجهاى نيمه مرده تبديل شده است.
برگ سوزنى ها تحمل بيشترى دارند
خارجيانى كه تهران صد سال و پيشتر از آن را ديده اند و سفرنامه هايشان را نوشته اند، تهران را شهر درختان چنار بلند توصيف كرده اند، اما آنچه بر اين شهر طى دهه ها گذشته است، باعث شده تا درختان سوزنى برگ چون كاج و سرو، جاى چنار و ساير درختان پهن برگ را بگيرد، اما وقتى همين درختان سوزنى شكل به دليل آلودگى در حالت نيمه مرده قرار دارند، بر سر چنارهاى احتمالى چه مى آمد؟
«گياهان واكنشهاى مختلفى نسبت به آلودگى هوا از خود نشان مى دهند، در بعضى گل يا ميوه دهى به تعويق مى افتد و در بسيارى از رشد شاخه و سرشاخه هاى آنان كاسته مى شود. به عنوان مثال، شبيه آنچه در كنار بزرگراههاى تهران زياد به چشم مى بينيم كه همان توده متراكم از درختان سرو و كاج باشد، تا ۸۰ درصد آلودگى هواى اطراف خود را كاهش مى دهد، اما حساسيت بالاى اين گونه درختان به آلودگى باعث مى شود تا بسيارى از سوزنها يا همان برگهاى خود را از دست بدهند.» مرتضى كفاش كارشناس ارشد محيط زيست ادامه مى دهد: «حتى ممكن است آلودگى كه روى گياه نشسته است، به وسيله شبنم و قطرات بخار آب از برگها به زمين انتقال پيدا و خاك را به اين شكل آلوده كند.»
برخى از گياهان چون درختان خانواده سوزنى برگ به دليل حساسيت شديد به مواد آلاينده به عنوان شاخص آلودگى به كار مى روند. به عنوان مثال، گياهان نسبت به مقادير بسيار كم «اتيلن» كه امروزه به دليل آلودگى ناشى از وسايل نقليه در هواى پيرامون ما بسيار افزايش يافته است، حساسيت دارند و غلظت اندكى از آن در جو باعث مى شود برگهاى گياه بريزد و غلظت بالاى آن باعث ضايعات زيادى چون بيمارى تنفسى و تب گياهى شود.
گياهان تهرانى خودكشى مى كنند؟
به گفته كفاش تأثير آلودگى هوا بر گياهان را مى توان به سه دسته، اول تماس حاد، دوم تماس مزمن و در آخر تماس نامحسوس دسته بندى كرد.
در تماس مزمن كه گياهان با مقادير متوسطى از آلودگى در مدت زمان طولانى (دوسوم روزهاى سال در تهران) مى تواند باعث از بين رفتن ماده رنگ ساز برگ شود كه در نتيجه با ريزش و پيرى زودرس برگها همراه مى شود.
اما در تماس نوع حاد كه شامل شش ماه از كل سال هواى تهران براى گياهان محسوب مى شود، اثرات بسيار مخرب تر است. در اين حالت، گياه شاخه هاى نورسته و نوجوان خود را از دست مى دهد و برگهاى آسيب ديده با توجه به نوع ماده آلوده كننده تغيير رنگ مى دهند و اغلب سفيد يا بر  اثر تراكم مواد آلوده كننده چون دوده، سياه مى شوند.
گياهانى كه در فضاهاى باز شهر كاشته شده اند، در جذب آلودگى به خود و پاكسازى هواى اطراف بسيار مؤثر هستند. به عنوان مثال در خيابانهاى داراى فضاى سبز با مناطقى كه گياهى وجود ندارد، تفاوت معنادارى وجود دارد.
اين اثر پاك كننده با افزايش ميزان كاشت بيشتر هم خواهد شد، چرا كه گياهان با مخلوط كردن هواى پاك و آلوده با يكديگر و در واقع جذب آلودگى به خود، هوا را پاك مى سازند، چرا كه بسيارى از برگها به طور مستقيم گازهاى آلوده را به خود جذب و مانند فيلتر عمل مى كنند، هرچند به مرگ تدريجى خودشان منجر شود.
علاوه بر برگها، شاخه و تنه درختان هم ناخالصى ها چون گرد و خاك، دود و بخارهاى بدبو و از همه مهمتر گازهاى سمى ناشى از سوختهاى فسيلى را جذب خود مى كنند. با اين وضعيت اينكه هنوز ۳۰ درصد درختان تهران در حالت نيمه مردگى قرار ندارند هم جاى تعجب دارد.

جمشيد اكرامى
عاشورا در آلبانى، افغانستان، بنگلادش، هند، پاكستان و عراق با آيين ها و مناسك خاصى همراه است.
گرچه عاشورا و عزادارى امام حسين (ع) در ايران بيش از جاهاى ديگر شناخته شده  است و در ايام محرم هر شهرى از ايران مراسم ويژه اى دارد، برگزارى اين مراسم در ديگر كشورهاى جهان نيز از اهميت فراوان برخوردار است.
عراق اولين كشورى است كه عاشورا در آن اهميت خاصى دارد. مراسم عزادارى عاشورا ريشه هايى ديرينه در عراق دارد و از ده ها سال پيش با حضور علماى دينى و بزرگان مذهبى به شكلى بسيار باشكوه برگزار مى شده  است. اين مراسم به مدت دو دهه از سوى رژيم بعث عراق به شدت سركوب شد، اما با سقوط اين رژيم در سال ،۲۰۰۳ مراسم وى ژه عاشورا دوباره احيا شد و اكنون مردم با شور و شوق خاصى آن را برگزار مى كنند.
مردم شيعه عراق ۱۰ روز قبل از آغاز محرم خود را براى مراسم عزادارى آماده  مى كنند. از ابتداى ماه محرم با نهادن نام شهداى كربلا بر هر يك از روزهاى دهه اول محرم، مراسم عزادارى امام حسين (ع) در عراق آغاز مى شود. مردم عراق روز اول را به سفر حضرت از مدينه به كربلا اختصاص مى دهند. روز دوم و سوم روز ورود ايشان به كربلا، نصب خيمه ها و گريستن حضرت زينب (ع)، روز چهارم روز مسلم  بن عقيل  (ع)، روز پنجم از آن پسران مسلم (ع)، روز ششم روز اصحاب حضرت امام حسين (ع)، روز هفتم روز حضرت عباس (ع)، روز هشتم روز حضرت قاسم (ع)، روز نهم از آن حضرت على  اكبر (ع) و عبدالله الرضيع (ع)، و روز دهم روز امام حسين (ع) خوانده مى شود. هر شب و بعد از مرثيه خواندن، مردم عزادار كنار هم مى ايستند و با در دست گرفتن شمشير و زدن طبل به صورت دسته هاى منظم و آهنگين، حيدرحيدركنان مراسم عزادارى ويژه اى را برگزار مى كنند. سپس عزاداران به صورت گروهى دور هم جمع  شده و با خواندن مرثيه و نوحه به عزادارى مى پردازند. عزاداران در شب تاسوعا با ساختن مشعل بر روى شاخه هاى ويژه  و آتش زدن و گرداندن آن تا صبح روز عاشورا شب را صبح مى كنند.
در روز عاشورا مردم عراق در مساجد و حسينيه هاى شان حاضر مى شوند و خود را براى خواندن مقتل امام حسين (ع) آماده مى كنند. معمولا مقتل را يكى از روحانيان شناخته شده با شور و حال خاصى مى خواند. خواندن مقتل كه در عراق دوره هاى آموزشى ويژه اى دارد با سوز و آهى همراه است و تا ظهر عاشورا ادامه مى يابد.
هنگام ظهر مردم به خيابان ها ريخته و خود را براى عزاى طويريج آماده مى كنند. عزاى طويريج مراسمى است كه در آن به صورت مجازى خيمه برپا مى كنند و عده اى را نيز به شكل و شمايل شمر و ديگر دشمنان حضرت آماده مى سازند و به سمت خيمه ها حركت كرده و آن ها را آتش مى زنند. معروف ترين غذاى اين روزها قيمه نجفى است كه مخصوص اين روز ها پخته مى شود و طرفداران بسيارى نيز دارد.
عاشورا در بنگلادش
مراسم عاشورا در بنگلادش نيز ديدنى است. منطقه شورابوى از توابع هوى گنج سيلهت  در شمال شرقى بنگلادش از صدها سال پيش به عنوان منطقه عاشقان اهل بيت (عليهم السلام) بويژه اصحاب كساء و پنج تن آل عبا معروف است. در اين منطقه در روزهاى دهه محرم و بويژه تاسوعا و عاشورا از حدود۳۰ روستاى پيرامون آن، زنان و مردان ضمن راهپيمايى به سوگوارى  مى پردازند. عزاداران زن و مرد و كودك كه همگى از پيروان  اهل سنت هستند در ايام عاشورا به ياد شهداى كربلا روزه گرفته و پابرهنه مى شوند. پيش از مراسم سخنرانى، زنان و مردان گروه گروه گردهم مى آيند و به روش سنتى منطقه مرثيه هاى گروهى و دسته جمعى خوانده و به سينه زنى مى پردازند. به گفته مردم بومى اين منطقه،  اين مرثيه صدها سال پيش نگاشته شده و به صورت نسخه هاى خطى  در اختيار هر گروه يا روستايى قرار دارد و به عنوان نمونه  ادبيات فولكور و سنتى نگهدارى مى شود.
روز عاشورا در بنگلادش تعطيل رسمى است. رئيس جمهور و نخست وزير پيام تسليت و بزرگداشت صادر مى كنند. راديو و تلويزيون در طول روز عاشورا برنامه ويژه عزادارى و بحث و سخنرانى پخش مى كنند و مردم عموما در روز عاشورا روزه مى گيرند و از انجام هر كارى كه حاكى از خوشحالى و سرور باشد خوددارى مى كنند. بعضى از مردم نيز دهه نخست محرم  را روزه مى گيرند و به سوگوارى شهادت امام همام، حضرت  اباعبدالله(ع)، مى پردازند.
عاشورا در افغانستان
در افغانستان و بويژه در شهرهاى هرات و كابل و مزارشريف، در ماه محرم همه چيز رنگ و بوى ديگرى مى گيرد. يكى از زيباترين و تأثيرگذارترين صحنه هايى كه در ماه محرم در افغانستان وجود دارد، سينه زنى  و زنجيرزنى  خاص و بسيار پرشور عزادارانى است كه هر يك متناسب با منطقه و محله خود صورت خاصى دارد. در اين مراسم پيروان مذاهب شيعى و سنى مشاركت دارند. و با برگزارى مجالس ويژه عزادارى مردم را اطعام مى كنند. بسيارى در اين روزها نذرهاى ويژه اى دارند. بسيار ديده مى شود كه در يك محله يا يك پاساژ، چند خانواده يا چند دكان دار،  بى توجه به مذهب شان،  اعم از اين كه سنى باشند يا شيعه،  با يكديگر هم خرج شده و هر كدام سهمى گذاشته و محفلى عظيم به پا مى كنند و به مردم غذا مى دهند.
عاشورا در اروپا
در قلب اروپا نيز محرم و عاشورا، روزى ويژه و به يادماندنى است. در كشور كوچك  آلبانى كه  انبوهى از شيعيان با عنوان بكتاشيه زندگى مى كنند مراسم ويژه اى براى عاشورا مى گيرند.
مردم عزادار در تيرانا، پايتخت آلبانى، در روز شهادت حضرت عباس(ع) مراسمى ويژه برگزار مى كنند. در اين روز تمام مردم شهر پياده به سمت منطقه اى در بيرون از تيرانا به راه افتاده و در بالاى كوهى كه به نام حضرت عباس (ع) ناميده شده و همگان آن را مقدس مى شمارند، جمع مى شوند. در اين روز اعضاى كابينه و شخص رئيس جمهور و ديگر مقامات دولتى نيز حتماً خود را ملزم مى بينند كه پياده در اين مراسم شركت كنند. رئيس جمهور كشور به همراه مردم و ديگر وزرا و مقامات دولتى پياده از پايين تپه به سمت نقطه اى خاص در بالاى كوه به راه افتاده، در ساعتى خاص در آنجا جمع مى شوند و با سخنرانى و صرف غذا و شربت هاى نذرى مراسم را به پايان مى برند.

ترجمه: مهدا جهانگير
منبع: Parents.com
فرزند اول خانواده كه به دنيا مى آيد، همراه با موج شادى و اميد، ره آورد جالبى را نيز به ارمغان مى آورد. انگار هزارتومانى ها بال درمى آورند و يكى يكى ناپديد مى شوند. خرج داروخانه، خرج دكتر، خرج لباس و شيرخشك و پوشك و ... اضافه مى شود به خرج هاى معمول و فشارهاى سنگينى به خانواده وارد مى كند.
گرچه اين موضوع براى موارد بسيارى، مشابه است، اما در هر خانواده، با توجه به عادت هاى دخل و خرج و نيازهاى نوزاد متفاوت است.
ممكن است فرزند جديد بين هفتصد هزار تا دو ميليون خرج بتراشد اما باز هم جاى اميدوارى هست. آزمون و خطا! تنها راه باقيمانده براى پدر و مادر جديد آموختن از تجربه هاى پدران و مادران ديگر است.
< < <
يكى از مواردى كه پدر و مادرها پول زيادى بالاى آن مى دهند، پرستار بچه است. اگر والدين بتوانند در ماه هاى اوليه تولد كودك، به نوبت پرستارى بچه را برعهده بگيرند علاوه بر آنكه هزينه استخدام پرستار را متحمل نمى شوند، دلواپس سلامتى و امنيت نوزادشان هم نخواهند بود.
< < <
شست وشوى كودك و ضدعفونى كردن وسايل مربوط به نوزاد، آب زيادى مصرف مى كند. پمپ هاى آبى كه از نوع استارتر هستند و خودبه خود در صورت استفاده نكردن از آب قطع مى شوند از مدل هاى ديگر ارزان تر هستند و برق و آب كمترى هم مصرف مى كنند.
< < <
كودكان تازه متولد شده، خيلى سريع رشد مى كنند و لباس هايشان زود به زود كوچك مى شود. معمولاً در پايان هرفصل، فروشگاه ها لباس هايشان را حراج مى كنند. به اين نوع حراج مى گويند حراج تغيير فصل و بسيارى از قيمت ها تا ۷۰ درصد شكسته مى شود. خريد غيرفصل هم ارزان تر از خريد در همان فصل است. در چنين مواقعى پدر و مادر مى توانند لباس هاى سال آينده را خريدارى كنند. مثلاً در تابستان لباس زمستانى بخرند و در زمستان لباس تابستانى. گرچه اين روش كمى سخت به نظر مى رسد، اما از خريدن لباس هاى گران در فصل خودش، بسيار ارزان تر است.
بهتر است لباس ها سفيدرنگ باشند. لباس هاى رنگى پس از چندبار شست وشو، زيبايى خود را از دست مى دهند و اثر لك و كثيفى روى آنها مى ماند.
در چنين مواردى لباس سفيد را به راحتى مى توان با وايتكس و مواد شوينده و سفيدكننده شست وشو داد و لك ها را از بين ببرد. اگر رنگ لباس ها متنوع و مناسب باشند مى توان از آنها براى فرزند دوم هم استفاده كرد. فرقى نمى كند فرزند دوم دختر باشد يا پسر. زيرا لباس فرزند اول نه صورتى دخترانه است، نه آبى پسرانه!
< < <
كودكان با كفش هاى نرم، راه رفتن را راحت تر مى آموزند. كفش هاى نرم از كفش هاى سفت، ارزان تر هستند و پاها را گرم تر نگه مى دارند. علاوه بر اينكه مى توان در سنين بالاتر هم از آنها استفاده كرد.
هنگام خريد لباس هاى مخصوص مهمانى، دو دست از آنها كافيست. اگر فرزند دختر است، يك لباس پرنسى و يكى با شلوار. اگر نوزاد پسر باشد، هر دو دست لباس، بلوز و شلوار خواهد شد اما در طرح هاى مختلف.
< < <
مبلمان هاى چندكاره اين روزها خيلى باب شده اند. اين نوع مبل ها گران تر هستند ولى مى توانند هم وظيفه صندلى را انجام دهند، هم تختخواب و هم مبل راحتى.
چند ماه قبل از تولد فرزند اول خانواده، هداياى بسيارى از طرف دوستان و فاميل به خانه آنها سرازير مى شود. بعضى از اين هدايا، جزو نيازهاى خانواده اند اما تعداد ديگرى از آنها، ماه ها كنار خانه مى مانند و استفاده نمى شوند. اين دسته از هديه ها را مى توان به يك فروشگاه برد و با لوازم موردنياز تعويض كرد.
< < <
رومبلى منجوق دوزى شده بسيار زيبا و البته گرانقيمت است. اما در خانه اى كه نوزاد كوچك دارد كاملاً بلااستفاده است. پدر و مادر مجبورند چيزهايى كه براى نوزاد خطرناك است از دسترس او دور كنند و رومبلى و روميزى منجوق دوزى شده يكى از آنها است.
< < <
كودكان عاشق تنوع هستند. شيشه هاى شير كودك بهتر است از انواع مختلف باشند. چشم و هم چشمى در خريد براى كودكان، فقط به پدر و مادر ضرر مى رساند. اگر آنها قبل از خريد وسايل بچه مانند خواهرزاده يا برادرزاده شان، از پدر و مادر آنها بپرسند از كدام يك از وسايل راضى بوده اند، مى توانند چيزهاى به دردبخورترى بخرند و كلى از هزينه هاى زندگى كم كنند.