در پى نقض گسترده حقوق بشر در بازداشتگاه «گوانتانامو» و اينكه اكثر زندانيان در آن بدون هرگونه اتهامى در بازداشت به سر مى برند، دبير كل سازمان ملل متحد از دولت آمريكا خواست تا هر چه زودتر اين بازداشتگاه را تعطيل كند.
به گزارش خبرگزارى مهر به نقل از «اشپيگل»، پس از تأكيد كارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد و پارلمان اروپا بر نقض حقوق بشر در گوانتانامو، «كوفى عنان» گفت: نحوه برخورد با زندانيان حاضر در گوانتانامو به هيچ وجه صحيح نيست و اين امر در گزارش سازمان ملل متحد نيز آمده است.
دبير كل سازمان ملل متحد كه در جمع خبرنگاران در «نيويورك» سخن مى گفت، همچنين تصريح كرد: ضرورت ايجاب مى كند كه دير يا زود اقدامى در راستاى تعطيلى زندان گوانتانامو انجام شود.
در اين حال، پايگاه اينترنتى «گلوبال سيكيوريتى» خبر داد كه پنج محقق كميسيون حقوق بشر سازمان ملل متحد از آمريكا خواستند تا سريعاً بازداشتگاه «گوانتانامو» را تعطيل كند و همه زندانيان را به يك دادگاه مستقل و باصلاحيت بسپارد و آزاد كند. به گزارش ايرنا، اين موضوع پس از ۱۸ ماه مطالعه و بررسى توسط متخصصين در مورد وضعيت زندانيان اين بازداشتگاه در «ژنو» اعلام شد.
يافته هاى اين گزارش بر اساس اطلاعات دولت آمريكا و مصاحبه هايى كه با زندانيان سابق اين مركز كه هم اكنون در فرانسه، اسپانيا و انگليس زندگى مى كنند توسط وكلاى آنان به دست آمده است. البته آمريكا به اين محققان و بازرسان اجازه نداد تا با زندانيان زندان گوانتانامو گفت و گو كنند.
اطلاعات به دست آمده، شامل برخى سازمانهاى غير دولتى، اطلاعات غير سرى دولت آمريكا و گزارشات رسانه ها است. نويسندگان اين گزارش از اينكه دولت آمريكا به آنها اجازه نداد تا با زندانيان به صورت آزاد و خصوصى مصاحبه كنند، ابراز تأسف كردند.
اين پنج ديده بان حقوق بشر كه در موارد بازداشتهاى خودسرانه، آزادى مذهب، حق بهداشت، شكنجه و استقلال قضات و وكلا فعال هستند نتيجه گرفتند كه افرادى كه در گوانتانامو هستند حق دارند تا نسبت به قانونى بودن بازداشت خود شكايت كنند و دليل قانونى براى بازداشت آنها وجود ندارد. اين گروه افزودند: در محاكمات اين افراد، قوه اجرايى آمريكا به عنوان قاضى، دادستان و وكيل مدافع عمل كرده كه خلاف اصول محاكمه عادلانه است.
بر اساس اين گزارش، دولت آمريكا قصد دارد تا تعريف جديدى به شكنجه دهد تا بتواند از روشهاى بازجويى جديدى استفاده كند، ولى اين تعريف با آنچه كه در ساير نقاط جهان پذيرفته شده است تفاوت دارد.
بازجويى بدون اجازه قانونى بخصوص در سالهاى اخير هشداردهنده است. طبق اين گزارش، وزارت دفاع از روشهاى تحقيركننده براى بازجويى استفاده كرده است. در بعضى موارد قربانى درد شديد يا ناراحتى زياد احساس مى كرده است كه بر اساس ماده يك كنوانسيون ضد شكنجه، شكنجه محسوب مى شود.
نامعلومى زمان بازداشت، زمان زندان انفرادى اين رفتار غير انسانى را تشديد كرده و سلامت جسمى و روحى آنها را از بين برده است. در توصيه هاى اين گروه متخصص ديده مى شود كه با زندانيان بايد بر اساس قوانين بين المللى رفتار شود و دولت آمريكا بايد اين زندانيان را فوراً يا به دادگاه بين الملل بسپارد يا آنان را آزاد كند.
آنان از دولت آمريكا خواسته اند تا اين مركز را ببندد و از اينگونه اعمال كه موجب شكنجه، بى رحمى و رفتار تحقيرآميز غير انسانى، تبعيض بر اساس نوع مذهب، نقض حقوق بهداشت و آزادى مذهب مى شود، پرهيز كند. اين گروه از دولت آمريكا خواسته اند تا ملاقات و مصاحبه با اين زندانيان را بدون قيد و شرط بپذيرد.
اخيراً رسانه هاى آمريكايى به نقل از برخى كاركنان زندان گوانتانامو فاش كردند چنان با زندانيان اين زندان مخوف بدرفتارى مى شود كه آنان دست به يك اعتصاب غذاى سراسرى زده اند تا به زندگى خود پايان دهند و مقامهاى ارشد زندان ناچار شده اند آنان را به صندلى ببندند و از راه بينى و با كمك لوله هاى مخصوص تغذيه كنند. در اين ميان، سخنگوى دبير كل سازمان ملل متحد پنجشنبه گذشته در نيويورك اعلام كرد كه گزارش ديده بانان مستقل درباره نقض حقوق بشر در زندان آمريكايى گوانتانامو بايد براى بررسى بيشتر در اختيار كميسيون حقوق بشر سازمان ملل متحد قرار گيرد.
«استفان دوجاريك» سخنگوى دبيركل سازمان ملل متحد همچنين در پاسخ به پرسشى در خصوص واكنش تند سخنگوى بوش به گزارش ديده بانان حقوق بشر سازمان ملل متحد گفت كه اين گزارش توسط يك گروه مستقل تهيه شده است و بايد در كميسيون حقوق بشر نيز مورد بررسى قرار گيرد.
وى افزود: جلسه كميسيون حقوق بشر ۱۳ مارس شروع مى شود و اعضاى اين كميسيون بايد به آن مسأله رسيدگى كنند.
دوجاريك گفت: دبير كل اين گزارش را مطالعه مى كند و از بقيه هم انتظار دارد تا آن را بررسى كنند. دبير كل ضرورت تعادل بين مبارزه با تروريسم و حفظ آزاديهاى اجتماعى و حقوق بشر را مورد تأكيد قرار مى دهد. وى در پاسخ به اين سؤال كه آيا دبير كل به اظهارات سخنگوى بوش پاسخ مى دهد، گفت: دبير كل مسؤوليت تأييد اين گزارش را به عهده ندارد.
سخنگوى دبيركل سازمان ملل متحد در مورد اعتبار اين كميسيون افزود: دبير كل براى ايجاد يك شوراى حقوق بشر كه مؤثرتر عمل كند تلاش مى كند. بحث ها درباره اين شورا هنوز ادامه دارد.
در اين حال، پارلمان اروپا شامگاه پنجشنبه گذشته با تصويب قطعنامه اى از دولت آمريكا خواست تا زندان بدنام خليج «گوانتانامو» را تعطيل كند. آمريكا از چهار سال پيش در اين زندان، حدود ۵۰۰ مسلمان را با ادعاى ارتباط با القاعده و بدون هيچ نظارت بين المللى و محاكمه بازداشت كرده است. در قطعنامه پارلمان اروپا كه پس از درخواست مشابه سازمان ملل متحد صادر شده، آمده است: بايد با تمامى زندانى ها مطابق قوانين بين المللى در زمينه حقوق بشر رفتار شود و آنان بدون تأخير در دادگاهى صالح، مستقل و عادلانه محاكمه شوند.
در اين بيانيه همچنين آمده است: نمايندگان پارلمان اروپا تمامى اشكال شكنجه و بدرفتارى با زندانيان را محكوم مى كنند.
نمايندگان پارلمان اروپا تأكيد كردند كه مبارزه با تروريسم جهانى را تنها با احترام كامل به حقوق بشر و آزادى ها مدنى مى توان بطور موفقيت آميز پيگيرى كرد.
همچنين روزنامه «لوسرواتوره رومانو» چاپ واتيكان دور تازه خشونتهاى وحشت بار در زندان ابوغريب عراق را محكوم و اعلام كرد كه انتشار تصاويرى از خشونتها در اين زندان، گواه وحشيگرى عليه ارزش مقدس انسانيت و جايگاه انسان است.
به علاوه، يكى از وزيران دولت تونى بلر نخست وزير انگليس از آمريكا خواست زندان گوانتانامو را ببندد.
به گزارش خبرگزارى فرانسه از لندن، «پيتر هين» وزير امور ايرلند شمالى به تلويزيون بى بى سى گفت: من ترجيح مى دهم كه زندان گوانتانامو وجود نداشته باشد و بهتر است كه اين زندان بسته شود.
وى در پاسخ به اين سؤال كه آيا ديدگاه دولت انگليس نيز همين است كه زندان گوانتانامو بسته شود گفت: من اين طور فكر مى كنم. وقتى ازوى پرسيده شد آيا «تونى بلر» نخست وزير انگليس كه متحد اصلى جورج بوش رئيس جمهور آمريكا در مبارزه جهانى با تروريسم است با نظر او موافق است يا خير گفت فكر مى كنم موافق باشد.
پيتر هين نخستين وزير دولت انگليس است كه آشكارا خواستار بسته شدن زندان گوانتانامو مى شود.
اما به رغم انتقادهاى گسترده و درخواستهاى مربوط به تعطيلى زندان گوانتانامو، كاخ سفيد بستن بازداشتگاه را رد و اعلام كرد كه سازمان ملل متحد با گزارش جديد خود كه خواستار بستن اين مركز و متهم كردن آمريكا به شكنجه است، بى اعتبار شد. به گزارش خبرگزارى فرانسه از واشنگتن، «اسكات مك كللان» سخنگوى كاخ سفيد در جمع خبرنگاران اظهار داشت: موضع آمريكا در زمينه بسته شدن پايگاه گوانتانامو تغيير نكرده است.
وى در واكنش به گزارش كميسيون حقوق بشر سازمان ملل متحد افزود: افرادى كه در اين بازداشتگاه هستند و ما از آنان صحبت مى كنيم، تروريست هاى خطرناكى به شمار مى روند.
مك كللان خاطرنشان كرد: من معتقدم سازمان ملل متحد هنگامى كه گروهى را براى تهيه گزارش بدون بررسى مى فرستد، اعتبار خود را از دست مى دهد.