حسينى تاش و متكى فرستادگان ايران به دو پايتخت اروپايى دو رشته از حساس ترين مذاكرات ديپلماتيك بر سر پرونده هسته اى را آغاز كردند. آنها بر حق غنى سازى در داخل كشور تأكيد كرده و خاطرنشان كردند در صورت حصول توافق بين ايران و روسيه درباره غنى سازى مشترك، فعاليتهاى آغاز شده تحقيقاتى ايران در زمينه غنى سازى ادامه خواهد يافت.
همچنين همزمان با حضور هيأت ايرانى در مسكو، وزير امور خارجه روسيه در جلسه كابينه اين كشور اظهار داشت: روسيه در مذاكره با ايران انتظارهاى محتاطانه اى داشته و تلاش مى كند اصول احترام به حق ايران براى داشتن چرخه سوخت را رعايت كند، اما ميزبان بلژيكى متكى بخشهايى از كنفرانس مطبوعاتى مشترك با وى را به سمت يك جدال لفظى ديپلماتيك سوق داد، آنجا كه وى باور به غير نظامى بودن برنامه هسته اى ايران را دشوار خواند و سخنان رئيس جمهورى درباره رژيم اسرائيل و هولوكاست را با لحنى غير ديپلماتيك مورد انتقاد قرار داد و البته اين گفتار نامتعارف با پاسخهاى صريح ديپلمات ارشد ايرانى روبرو شد، اما در گرماگرم مذاكرات ايران با طرفهاى اروپايى و روسى، خبرگزارى آمريكايى يونايتد پرس در خبرى به نقل از البرادعى نقل كرد كه مديركل آژانس اتمى هر نوع تهديد به اعمال تحريم عليه ايران را باعث تشديد بحران مى داند. خبرگزاريها ديروز گفتند ايده البرادعى براى معامله با ايران در ميان اروپاييها نيز طرفدارانى پيدا كرده است.
> خوشبينى ديپلماتهاى تهران در يك نشست مهم
رئيس هيأت مذاكره ايران در بروكسل ديروز در اولين مصاحبه خود خواست قلبى تهران را به زبان آورد. متكى ابراز اميدوارى كرد كه مسأله هسته اى ايران تا پيش از نشست آتى ۱۵ اسفند شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى حل و فصل شود.
متكى در بروكسل گفت: «ما ديپلمات هستيم و تمايل داريم كه خوشبين باشيم. »
وزير خارجه كشورمان، نشست آتى شوراى حكام در وين را «نشست بسيارمهمى» دانست و گفت: دو راهكار پيش رو است: يكى اينكه موضوع را مديريت نكنيم تا ببينيم چه پيش مى آيد، اما راهكار دوم اين است كه موضوع را به شيوه اى مبتنى بر تفاهم و مصالحه مديريت كنيم.
متكى تصريح كرد: «به اعتقاد ما فرصت هايى براى اجراى راهكار دوم وجود دارد و ما در اين زمينه كار مى كنيم. » متكى دراين ديدارها در مورد مسائلى از قبيل مسأله هسته اى ايران، حقوق بشر، مسأله خاورميانه و نيز تروريسم گفت وگو كرد.
وى بابيان اينكه ايران درسه سال گذشته درحال همكارى و بحث هاى «جدى و صادقانه» با اتحاديه اروپا بوده است، تأكيد كرد: «اعتماد بايد از جانب هر دو طرف باشد. »
وى تأكيد كرد: «ما مى خواهيم از حقوق خود در زمينه استفاده از انرژى هسته اى براى مقاصد صلح آميز بهره مند باشيم و نمى توانيم رويكرد تبعيض آميزى را در اين زمينه قبول كنيم. »
متكى تصريح كرد: زمان استفاده از زبان تهديد به پايان رسيده است. اكنون زمان مذاكره و حل وفصل صلح آميز است.
وزير امور خارجه ايران اضافه كرد: ايران به فعاليت هاى خود در زمينه تحقيقات هسته اى ادامه خواهد داد.
همچنين وزير خارجه ايران گفت: چنانچه تهران پيشنهاد روسيه براى غنى سازى اورانيوم در خاك اين كشور را براى ايران بپذيرد، حق كشورمان براى انجام اهداف تحقيق و توسعه محفوظ است.
به گزارش رويترز متكى پس از ديدار با كاردوگوش، همتاى بلژيكى خود به خبرنگاران گفت: هنوز براى رسيدن به توافق براى تمامى طرفها زمان باقى است و اميدوارم آنها از اين زمان استفاده كنند.
> صحنه هاى مجادله در بروكسل
براساس گزارش هاى دريافتى وزير امور خارجه بلژيك كه در كنفرانس خبرى با متكى با سخنان غيرمنتظره اش جنجال برانگيخت، گفت: بسيار مشكل است كه باور نكنيم برنامه هسته اى ايران داراى هدف نظامى است.
وزير امور خارجه بلژيك همچنين با بيان اين كه بيانات رئيس جمهور احمدى نژاد كه بر اساس آن حق موجوديت رژيم صهيونيستى زير سؤال مى رود، غير قابل پذيرش است، از بى اهميت جلوه دادن هولوكاست و حتى توصيف آن به عنوان يك افسانه انتقاد كرد. متكى كه در كنفرانس خبرى مشترك در كنار همتاى بلژيكى خود ايستاده بود تأكيد كرد كه كشورش مشروعيت رژيم صهيونيستى را نمى پذيرد و اين (رژيم صهيونيستى) رژيمى نامشروع در خاورميانه است؛ با توجه به موقعيت خاورميانه ديدگاه ما اين است كه اين رژيم برابر با رژيم آپارتايد در آفريقاى جنوبى است.
در ادامه وزير امور خارجه بلژيك گفت: ما حق ايران براى استفاده از انرژى هسته اى با اهداف صلح آميز را زير سؤال نمى بريم. اما اين كار بايد با مطابقت كامل با توافقاتى كه در آژانس بين المللى انرژى اتمى مطرح شده و الزامات بر اساس معاهده منع اشاعه سلاح هاى هسته اى انجام گيرد.
وزير امور خارجه بلژيك ايران را شريكى مسؤول توصيف كرد و گفت : ديپلماسى همواره از اولويت بيشترى براى دنبال كردن برخوردار بوده است.
وزير امور خارجه ايران در نشست خبرى ديگرى در خصوص مذاكرات با همتاى بلژيكى خود گفت: مذاكرات صريح و روشنى داشتيم و درباره ظرفيت جديد مذاكره بين ايران و اروپا تبادل نظر كرديم. ما معتقديم اروپا بايد از طريق واقعيت ها حركت كند.
متكى اظهار داشت: موضع جمهورى اسلامى ايران در خصوص رژيم صهيونيستى كاملاً روشن است و اين رژيم را غير قانونى مى دانيم.
متكى اعتماد سازى را مسيرى دوطرفه خواند و گفت: در رابطه با اروپا، همواره صادق و متعهد به تعهدات بوده ايم ولى طرف مقابل چنين نبوده است.
وى همچنين موضوع حقوق بشر و حمايت از گروههاى تروريستى را از موارد بى صداقتى اروپا برشمرد و افزود: ما از دنيا قهر نمى كنيم و به گفت وگو معتقديم.
وى در پايان در پاسخ به سؤالى در خصوص گزارش پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت و احتمال تحريم و نگرانى جمهورى اسلامى ايران از اين موضوع گفت: جمهورى اسلامى ايران به هيچ وجه نگران نيست، ولى شوراى امنيت نبايد ابزار دست كشورها شود.
> در مسكو چه گذشت
گزارشها حاكى از آن است كه معاون راهبردى شوراى عالى امنيت ملى ايران نيز در بدو ورود به مسكو اعلام كرده است كه پيشنهاد هسته اى روسيه به ايران، ربطى به تقاضا ها از تهران براى از سرگيرى تعليق فعاليت هاى مربوط به غنى سازى اورانيوم ندارد.
طبق گزارش خبرگزارى آسوشيتدپرس حسينى تاش افزوده است: هيچ پيش شرطى براى مذاكرات با روسيه مطرح نشده است.
اين خبرگزارى روسى در گزارشى از اين ديدارها نوشت: سيدعلى حسينى تاش، مرد شماره دو شوراى عالى امنيت ملى ايران سرپرستى هيأت مذاكره اين كشور را برعهده دارد.
اين منبع افزود: پيشنهاد روسيه داير بر فراهم كردن سوخت هسته اى براى راه اندازى نيروگاههاى هسته اى ايران در آينده است و همچنين اين طرح، قصد دارد مانع از اجراى فرايند غنى سازى در ايران شود.
اما خبر ديگرى از محافل روس ها حاكى است كه «ولاديمير پوتين» رئيس جمهورى روسيه به وزير امور خارجه اين كشور مأموريت داده است مذاكرات را تعقيب و گزارش لازم را به وى ارائه دهد.
وزير امور خارجه روسيه گفت: ما تمام تلاش خود را به كار مى بريم تا وضعيت پيرامون پرونده اتمى ايران متشنج نشده و از بن بست فعلى بدون كاربرد تهديد و زور خارج گردد.
وى تأكيد كرد: مسكو همچنان بر پيشنهاد خود براى ايجاد مركز مشترك غنى سازى اورانيوم ايران در خاك روسيه پافشارى مى كند.
سرگئى لاوروف گفته است: «روسيه در گفت وگوهاى روز دوشنبه با مقامات ايرانى درباره بحران هسته اى اين كشور «انتظارهاى محتاطانه» از ايران دارد.» لاوروف در ديدار با اعضاى كابينه اين كشور گفت: «اگر صادق باشم بايد بگويم ما انتظارات خود را كاهش داده ايم، اما همه تلاش هاى لازم براى جلوگيرى از بدتر شدن بحران هسته اى ايران را انجام داده ايم.»
لاوروف اظهار داشت: «اگرچه سؤال هاى زيادى به وجود آمده است، اما روسيه تلاش خواهد كرد اصول احترام بحق ايران براى داشتن چرخه سوخت هسته اى را رعايت كند.»
> البرادعى: ايران نبايد تهديد شود
در همين حال يونايتد پرس گزارش داد، مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى گفت كه تهديد به اعمال تحريم عليه ايران، بحران كنونى بر سر برنامه هسته اى تهران را تشديد خواهد كرد.
اين خبرگزارى به نقل از محمد البرادعى افزود: اين تهديد اوضاع را بدتر مى كند و در نهايت به نتيجه اى نيز منجر نمى شود، زيرا روسيه و چين، دو كشور داراى حق وتو در شوراى امنيت سازمان ملل با اعمال تحريم مخالف هستند.
البرادعى همچنين اظهار داشت كه ايران داراى حق مسلم براى بهره بردارى از كارخانه (برق هسته اى) است و احساس مى كند روندى كه بايد طى شود، پيشروى به سوى معامله اى براى انجام غنى سازى محدود است.
> آمريكا: ايران مثل ليبى باشد
اما سفير آمريكا در سازمان ملل در واكنش غيرمستقيم به دور جديد رايزنى هاى ايران از تهران خواسته تا از الگوى ليبى پيروى كند.
به گزارش خبرگزارى «مهر» جان بولتون در پاسخ سؤال هفته نامه آمريكايى تايم درباره اينكه آيا موضوع هسته اى ايران بايد از راه ديپلماسى حل شود، مدعى شد: ما هم در پى همين راه حل هستيم. وى گفت: ما بايد به اين موضوع توجه كنيم كه اين حركت ليبى سبب پيشرفت زيادى در روابط آمريكا و ليبى شد و اگر طرابلس اين كار را انجام داد، تهران هم مى تواند. وى مدعى شد: هم اكنون كه پرونده ايران در نيويورك قرار دارد، اگر ايران راه و روش خود را تغيير ندهد، ما مى توانيم و بايد فشارهاى بين المللى را بر اين كشور افزايش دهيم.
در همين حال، سفر وزير امور خارجه آمريكا به خاورميانه مورد توجه محافل خبرى قرار دارد.
در اين باره خبرگزارى رويترز نوشت: كاندوليزا رايس در سفر به خاورميانه با مخالفت متحدين عربى براى به دست آوردن حمايتشان در مبارزات براى به انزوا كشاندن حماس و ايران روبرو خواهد شد.