Iran Newspaper - جوان

مينو ضابطيان
«سير از گرسنه خبر ندارد و سواره از پياده»!
ظاهراً هر روز كه بر تعداد سواره ها افزوده مى شود، اين عالم بى خبرى وسيع تر و گسترده تر مى شود! و اصلاً آدم ها وقتى سواره هستند، يك شخصيت دارند و وقتى پياده مى شوند، شخصيتى ديگر!
زمانى كه پياده هستيم و قصد داريم وارد مكان و جايى بشويم، صدبار به هم تعارف مى كنيم «خواهش مى كنم، شما بفرماييد، اصلاً نمى شه، خجالتم ندهيد، بفرماييد و...»
اما همين كه پشت فرمان اتومبيلمان مى نشينيم، جاى هيچ تخفيفى باقى نمى ماند، اول من بعد راننده كنارى! و سواره از سواره خبر ندارد و سواره از پياده و حتى سواره از خودش در زمان پياده بودن!
متأسفانه، بارها و بارها در خيابان هاى شلوغ شهر شاهد درگيرى ها و ردوبدل شدن جملات و حرف هاى عجيب و غريبى بوده ايم. اعمالى كه بى توجه به اين كه در محيط ها و شرايط ديگر چگونه با هم رفتار مى كنيم، از ما سرمى زند. چه كسى باور مى كند فرد متشخصى به خاطر عبور از خيابانى، داد و فرياد كند و صداى بوق اتومبيلش همه را آزار دهد و حتى احياناً پياده بشود و با فرد مقابل دست به گريبان هم بشود؟ اينها هر دو بر ما اتفاق مى افتد. حتى اگر به آنها بى توجه باشيم.
از خشم و عصبانيت چه مى دانيم؟
همه ما احساس عصبانيت را تجربه كرده ايم. بويژه در شهرهاى بزرگ و زندگى پر اضطراب خاص آن، هر لحظه اتفاقاتى رخ مى دهد كه خارج از انتظار ماست و بسيارى از آنها را ناخوشايند، نامناسب و حتى غيرمنصفانه مى دانيم. اما در بسيارى از شرايط با غلبه بر خشم خود، سعى مى كنيم به شكلى مشكل ايجادشده را رفع كنيم تا در بيشتر مواقع با رفع مشكل خشم نيز از بين رفته يا از شدت آن كاسته شود. در حالى كه فكركردن، صحبت كردن و پرداختن بيش از حد به آنچه باعث نارضايتى ما مى شود، نه تنها از شدت ناراحتى و آزار درونى كم نمى كند بلكه ناگهان همچون ظرفى دربسته و پرآب برروى شعله و حرارت زياد موجب واكنش شديد شده و با پرتاب درب ظرف و بيرون ريختن آب به جوش آمده در درون ظرف وجودمان، با ديگران گلاويز شده و رفتارهاى ناشايستى انجام مى دهيم. (شايد شما هم در خيابان هاى شهر بارها شاهد آن بوده ايد.)
چه موقع بايد درمورد خشم اقدام كرد؟
همانطور كه اشاره شد، عصبانيت و خشمگين شدن واكنشى طبيعى است كه در برخى شرايط از كنترل بيشتر افراد خارج مى شود. شايد يكى از مشكلات اساسى زندگى پر تنش امروز اين باشد كه نمى دانيم چه خشمى گذرا و چه عصبانيت و خشمى مشكل آفرين است و به خصومت تبديل مى شود.
درحقيقت خشم، درد و افسردگى سه احساس منفى كاملاً نزديك و گره خورده با يكديگر هستند و گاهى تشخيص اينكه كداميك پايان يافته و كداميك آغاز شده، اندكى مشكل است.
خشم راهى است براى انتقال آزار و دردهاى روحى و درونى خود به ديگران. (هزينه اى كه معتقد هستيم ديگرى موظف است بخاطر رفتار ناخوشايندش نسبت به ما، بپردازد.)
بنابراين رسيدگى و پرداختن بموقع به موضوع خشم و علل آن، پيش از آنكه باعث ناراحتى يا درد شود، بسيار مهم است.
مطالعات نشان داده است، خشم مى تواند باعث ايجاد مشكلاتى هم در سلامت جسم ما شود. (زخم معده، بيمارى هاى قلبى، سردرد و...)
در شرايطى كه عصبانى هستيم و رفتار طبيعى و عادى ما تغييرمى كند. كارهايى را انجام داده و يا صحبت هايى را مى كنيم كه پس از آرامش، نسبت به آنها اظهار تأسف مى كنيم. رفتارهايى كه اگر در محيط كارى يا تحصيلى يا دوستانه و خانوادگى روى دهد، مى تواند ضررهاى زيادى به همراه داشته باشد. (بسيارى از جوانان فقط به خاطر آنكه نمى توانند اندكى بر خشم خود غلبه كنند، در محيط كار درگير مى شوند و يا حتى زندگى مشتركشان را با خشم هاى آنى به خطر مى اندازند!)
كدام خشم خطرناك است؟
- اگر موضوعى شما را عصبانى و چندين هفته ذهن شما را به خود مشغول كرد تا جايى كه لذت و راحتى يك زندگى طبيعى را از شما گرفت، مى تواند مشكل آفرين تلقى شود.
- موضوعى كه مدت ها قبل رخ داده و هم اكنون شما را عصبانى كرده است.
- خشمى كه به شما دستور مى دهد اعمالى بشدت انتقام جويانه انجام دهيد.
- خشمى كه رفتار شما را نسبت به ديگران تغيير دهد.
- در انجام درست كارها و بكارگيرى توانايى هايتان تأثيرات منفى بگذارد.
- باعث آسيب رساندن به ارتباطات دوستانه و خانوادگى شما شود.
راه حل هاى موقتى و مقطعى در مقابله با خشم
۱- نخست قبول كنيد عصبانى شده ايد. مخفى كردن احساس خشم پرورش دادن پنهانى آن، مشكل را حل نمى كند و روزى به شكلى غيرقابل كنترل بروز مى كند.
۲- قبل از هر واكنش و يا رفتارى غير قابل كنترل، يك قدم به عقب بازگرديد و به دنبال علت واقعى عصبانيت خود باشيد. اگر شخصى را در چنين وضعيتى مى ديديد كه مانند شما رفتار مى كند، چه فكرى داشتيد؟! در بسيارى از مواقع مرور منطقى ماجرا شدت عصبانيت شما را كم مى كند.
۳- براى رهايى از شرايط روحى غيرقابل كنترل و ناخواسته، سعى كنيد به موضوعات جذاب تر و خوشايندترى فكر كنيد و دائماً فيلم ناخوشايند «خشم» را براى خود پخش نكنيد!!
۴- شخص عامل عصبانيت خود را پيداكنيد و در صورت امكان در محيطى دوستانه با او صحبت كنيد.
۵- سعى كنيد با دقت به ديدگاههاى كسانى كه اسباب نارضايتى شما را فراهم كرده اند، گوش دهيد.
مطمئن باشيد اين روش به هردوى شما كمك مى كند. پس سخنان او را دائماً قطع نكنيد!
راه حل هاى مقابله با موضوع خشم در درازمدت
- اگر عامل ايجاد خشم و عصبانيت خارج از كنترل شماست سعى كنيد به دنبال راه حل هاى منطقى كه ديگران در اين شرايط نشان داده اند، باشيد.
- از سرزنش خود پرهيز كنيد، حتى اگر علت و عامل ناراحت كننده خود شما باشيد، از تجربه ايجادشده درس بگيريد و با خود نجنگيد.
- با پرداختن به ورزش و فعاليت جسمانى از شدت فشار و رنجش بكاهيد.
- به كارهايى كه علاقه داريد، بپردازيد و سعى كنيد از ساير موضوعات زندگى لذت ببريد.
- از داروى كم خرج و در دسترس «خنده» غافل نباشيد!
- و مهمتر از همه فراموش نكنيد اعتقادات و دستورات دينى ما بر اصل پرهيز از خشم بسيار تكيه دارد، پس از آنها كمك بگيريد و به آرامش درونى برسيد.
بهتر است بدانيد:
زنان اگر ۵ دقيقه مانع خشم خود شوند، بر آن غلبه مى كنند.
اما مردان بيشتر مستعد انديشيدن مجدد درمورد آنچه باعث رنجش آنان شده است، هستند. پس مردان مدت طولانى ترى خشم خود را حفظ مى كنند.