برگردان از: معصومه پيروزبخت
نيويورك _ ۸ مارس: على رغم انتخابات سال ۲۰۰۵ كه منجر به انتخاب سه زن رئيس جمهور و نخست وزير در كشورهاى شيلى، آلمان و ليبريا شده است، پيشرفت در امر ورود زنان به عرصه رهبرى و تصميم گيرى در سراسر دنيا بسيار آهسته و كند است.
راش مايانجا مشاور ويژه دبيركل درمورد مسائل جنسيتى در يك كنفرانس مطبوعاتى كه به منظور بزرگداشت روزجهانى زن برگزارشده بود اعلام كرد: در ۱۰ سال گذشته ما شاهد سريع ترين رشد تعداد زنان نماينده مجلس و پارلمان بوديم، اما حتى با اين روند سريع نيز تا سال ۲۰۴۰ فاصله بين تعداد زنان و مردان نماينده ازبين نخواهدرفت.
در ساير فعاليت هاى اجتماعى مانند تجارت، آموزش، مشاغل غيرنظامى، رسانه ها و قضاوت روند رشد اين فرايند آهسته تر است.
راش مايانجا اظهارمى دارد: حضور زنان در اين زمينه ها كمرنگ تر و صداى ايشان كمتر شنيده مى شود.
گزارش سازمان ملل حاكى از اين است كه حتى در مناطق و كشورهايى كه تعداد زنان فعال در جامعه افزايش پيداكرده است، هم نمى توان اطمينان حاصل كرد كه فرايندهاى جريانات سياسى به طور خودكار به مسائل برابرى جنسيتى توجه پيداكرده اند.
براى جلب مشاركت مفيد زنان بايد به روش هاى مختلف از آنان حمايت شود:
بين رهبران مرد و حاميان و منتقدين فعال فعاليت زنان پيوستگى و اتحاد ايجاد شود.
دسترسى زنان به ساختارهاى حساس اجتماعى، نظير كميته هاى قدرتمند و مشاغل وزارتى به ويژه امورخارجه، دفاع، مالى، دادگسترى، بازرگانى و صنايع آسان تر شود و مقدمات حضور اثربخش زنان در تخصيص بودجه و نظارت بر هزينه ها فراهم گردد.
اصلاحات لازم در قوانين موجود به جهت دستيابى به دموكراسى و صلح انجام پذيرد.
با وجود اينكه حضور زنان در مشاغل وكالت، پزشكى و مهندسى در كشورهاى پيشرفته، رشد چشمگيرى داشته است، مشاركت آنها در سطح تصميم گيرى اندك است.
براساس گزارشى كه ازطرف زنان حقوقدان دانشگاه يل منتشرشد، مشخص شده است كه با وجود رشد ۲۵ تا ۳۵ درصدى تعداد زنان حقوقدان، فقط تعداد محدودى از آنان (۵ تا ۱۵ درصد) در شركت ها مشغول به كارند. در سراسر دنيا تعدادزنانى كه به كارهاى عادى و يا رده پايين مشغولند، بيشتر از مردان است و در مقايسه با مردان، تعداد كمى از زنان صاحب كار بوده و يا صاحب شركت و كارخانه هستند.
براساس اطلاعات و آمار كميسيون اقتصادى اروپا، از سال ۲۰۰۱ به بعد، حتى در كشورهاى توسعه يافته اى چون هلند، فنلاند و كانادا زنان كمتر از يك سوم از كل افراد شاغل در اين كشورها را تشكيل مى دهند.
زنان و سياست
دستاوردهاى بين المللى در مشاغل دولتى
درحال حاضر ۱۶/۳ درصد از نمايندگان مجلس در سراسر دنيا زن هستند كه نسبت به سال ۱۹۷۵ كه
۱۰/۹ درصد بود رشد اندكى داشته است.
امسال زنان روز جهانى زن را در شرايطى جشن مى گيرند كه موضوع همكارى زنان در امر تصميم گيرى فرصت مناسبى به وجود آورده تا چگونگى شركت زنان در پارلمان ها، دادگاهها و دانشگاهها مشخص شود.
نگاهى كوتاه به شرايط جهانى زنان
زنان و تجارت
پيشرفت دراين زمينه شغلى، با پست هاى مديريتى برابرى نمى كند.
على رغم پيشرفت هاى آموزشى زنان در سراسر دنيا، اشتغال زنان در مشاغل سطح بالاى تصميم گيرى اقتصادى، حتى در كشورهاى پيشرفته بسيار محدود است. براساس اطلاعات حاصل از پژوهش هاى سازمان جهانى كار كه در ۶۳ كشور انجام پذيرفت، طى سالهاى ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۱ در ۴۸ كشور مشاركت و اشتغال زنان در مشاغل مديريتى فقط ۲۰ تا ۴۰ درصد بوده است.
در كشورهاى فنلاند، نروژ، دانمارك، استونيا، يونان و سوئد تعداد زنان عضو هيأت مديره شركت ها به ۴۰ درصد رسيده و رشد كرده است. (در كشورهاى فنلاند و نروژ در بخش دولتى و در ساير كشورها در بخش خصوصى)
با وجود اينكه زنان در كشورهاى عرب عملاً نقش اندكى داشته اند _ ميانگين درصد مشاركت منطقه اى زنان در مجلس شوراى ملى كشورها ۸/۲ درصد است. اين درصد مشاركت در ۸ سال گذشته دوبرابر شده كه عمدتاً به دليل اشتغال زنان در مشاغل مختلف در كشورهايى نظير جيبوتى، اردن، عراق، مراكش و تونس است. درطى ۱۰ سال گذشته، بيشترين و چشمگيرترين رشد اشتغال زنان در آفريقا و آمريكاى لاتين مشاهده شده است، دراين مناطق به طور ميانگين درصد اشتغال زنان بيش از ۵ درصد افزايش پيداكرده است. (جدول شماره۱)
در تعدادى از كشورها، پس ازخاتمه جنگ، مشاركت زنان در سطوح قانونگذارى ۲۵ تا ۳۰ درصدافزايش پيداكرده است. در سال ۲۰۰۳ كشور رواندا با ۴۸/۸ درصد نماينده زن در پارلمان به بالاترين درصد زنان شاغل در پارلمان دست يافت. (جدول شماره۲)
زنان و رسانه ها
زنان خبرنگار، مردان سردبير
با وجود افزايش تعداد زنان شاغل در سطوح پايين و ميانى سازمان هاى رسانه اى در دهه گذشته، هنوز تعداد زنان شاغل در سطوح تصميم گيرى در رسانه هاى سنتى مانند راديو، تلويزيون و بخش هاى ارتباطى جديد چون رسانه هاى چندگانه و پست الكترونيكى اندك است.
در پژوهشى كه ازطرف فدراسيون بين المللى روزنامه نگاران انجام گرفت، مشخص شد كه با وجود اينكه يك سوم از كل روزنامه نگاران جهان زن هستند، تنها ۳ درصد از مديران اجرايى كل و تصميم گيرندگان زن هستند.
اطلاعات و آمار منتشره ازسوى اتحاديه اروپا درمورد زنان شاغل تصميم گيرى نشان مى دهد كه در سال ۲۰۰۱ فقط ۹ درصد از پست هاى مديريت ارشد در صنايع ارتباطى اروپا توسط زنان هدايت و رهبرى مى شود.
براساس گزارش رسانه اى درباره زنان كه توسط اتحاديه پژوهش در امر ارتباطات آمريكا منتشرشد، ۱۷ درصد از مديران توليد، توليدكننده، كارگردان، نويسنده، فيلمبردار ۲۵۰ فيلم توليدشده در آمريكا زنان هستند كه از سال ۱۹۹۸ به بعد تغييرى نكرده است و اگر فقط ۱۰۰ فيلم را درنظر بگيريم اين تعداد تا ۱۵ درصد كاهش پيدامى كند. از هر ۱۰ فيلم، ۹ فيلم توسط مردان تهيه و كارگردانى مى شود.
زنان و آموزش
دسترسى به شادى در هيأت هاى آموزش دانشگاهى بعيد به نظرمى رسد. با وجود اينكه تعداد زنانى كه وارد دانشگاه مى شوند و اغلب نسبت به مردان با نمرات بالاترى فارغ التحصيل مى شوند افزايش يافته است، هنوز زنان نتوانسته اند در بخش آموزش عالى شغل ثابت و مطمئنى در دانشگاه به دست بياورند و همانند مردان از حمايت هاى مالى براى انجام پژوهش هاى موردنظر استفاده كنند. علاوه بر اين تعدادزنان شاغل در سطوح بالاى تصميم گيرى ازجمله رياست دانشگاه بسيارمحدود است. جدول زير مشخص مى كند كه در سوئد، على رغم مشاركت چشمگير زنان در پارلمان، خدمات ملى و دولتى، در بخش رياست دانشگاه، زنان حضور فعالى نداشته اند.
منبع: مركز اطلاع رسانى سازمان ملل متحد
