ترجمه: فرهاد نيك
بيل اموت سردبير مجله اكونوميست كه به زودى آن را ترك مى كند تصميم دارد پس از كناره گيرى از مديريت اين مجله پرتيراژ به نوشتن كتاب درباره موضوعات مورد علاقه خود بپردازد. طى دوران ۱۳ ساله اموت در اكونوميست، اين هفته نامه مستقر در لندن توانست با دوبرابر كردن تيراژ خود به رقم ۱‎/۰۹ ميليون نسخه برسد.
اكونوميست از تأثيرگذارى فراوانى به خصوص در آمريكا برخوردار است. حدود ۵۷۰هزارنفر از خوانندگان اين هفته نامه آمريكايى هستند. او اين را از اثرات مثبت جهانى سازى مى داند. اموت در گفت وگويى با نيوزويك درمورد اقتصاد، سياست هاى آمريكا و برنامه هايش پس از كناره گيرى از اكونوميست سخن گفته است.
تصميم دولت بوش براى عقد قرارداد با يك شركت اماراتى براى مديريت شش بندر آمريكا باعث توفانى سياسى شده است. آيا شما از اين مسأله شگفت زده شديد؟
از قبل چنين مسأله اى را پيش بينى نمى كردم اما وقتى ماجرا شروع شد معلوم بود كه اعضاى كنگره اين مسأله را دنبال خواهند كرد. من موافق مخالفت با عقد قرارداد نيستم و فكر نمى كنم كه دليلى براى نگرانى در اين مورد به خاطر مصالح امنيتى وجود داشته باشد. اين درست مانند زمانى است كه انگليسى ها مديريت اين بنادر را در دست داشتند.
فكر مى كنيد اين جنجال به تجارت جهانى آنگونه كه برخى سازمانهاى بازرگانى پيش بينى مى كنند لطمه اى وارد كند؟
در اين مرحله خير، فكر نمى كنم اثر عمده اى داشته باشد. اين نمونه اى از رفتار حمايت از جريانات داخلى در آمريكاست كه قبلاً در مورد چين هم ديده شده است. اين با توجه به قدرت و توانايى اقتصاد آمريكا و نرخ پايين بيكارى درخور توجه است. نگرانى من زمانى خواهد بود كه آمريكا دچار ركود اقتصادى و افزايش نرخ بيكارى شود. در چنين زمانى مسأله اى مانند قرارداد بندرها، تجارت با چين، هند و ژاپن مى توانند بر تجارت جهانى هم اثرگذار باشند.
با توجه به افزايش تنش ميان غرب و اسلام، آيا ما در حال حركت به سوى برخورد تمدن ها هستيم؟
ما به نوعى دچار برخورد تمدن ها هستيم و عمدتاً علت آن رفتار و عملكرد ناشيانه دولت بوش است كه نمونه هاى آن را در گوانتانامو، ابوغريب و شكنجه زندانيان مى توان ديد. دولت بوش اين فكر را در همه به وجود آورده كه آمريكا داراى استانداردهاى دوگانه است. اينكه آنها به دنبال دموكراسى و عدالت و حقوق بشر در داخل هستند اما در خارج از مرزها هنگامى كه با جهان اسلام رودررو هستند استانداردهاى دوگانه اى دارند. اين باعث شعله ور شدن اين ايده شده كه هم اكنون برخورد تمدن ها به صورتى غيرضرورى وجود دارد.
اما مجله شما مخالف جنگ آمريكا عليه عراق نبود؟
اكونوميست از اشغال عراق حمايت كرد. ما فكر مى كرديم اين يك اقدام موجه است اما نحوه عملكرد آمريكا نامناسب بوده كه اين وضعيت را بدتر كرده است.
آيا اين برخورد تأثيرات اقتصادى هم دارد؟
اثر اوليه آن بر روى نفت بشكه اى ۶۰ دلارى ديده مى شود. اين مسأله ثروت را از مصرف كنندگان نفت به توليدكنندگان نفت منتقل مى كند كه اين يك تأثير اقتصادى است.
شما درصدد آن هستيد كه پس از ترك اكونوميست به نوشتن كتابى در مورد چين و ژاپن بپردازيد؟
در طول ۲۰۰ سال گذشته ما شاهد يك چين و ژاپن قدرتمند هستيم. آنها رقيب يكديگر براى رهبرى آسيا هستند. اگرچه آنها از نظر اقتصادى در ارتباط با يكديگرند اما از نظر سياسى بسيار متخاصم هستند. من مى خواهم تأثير اين مسأله را بر ثبات جهان مطالعه كنم.

دفتر مطالعات اقتصادى مركز پژوهشهاى مجلس شوراى اسلامى در گزارشى ريشه ها و پيامدهاى تورم در ايران را مورد بررسى قرار داد.
بر اساس اعلام دفتر اطلاع رسانى مركز پژوهشهاى مجلس شوراى اسلامى در اين گزارش كه تحت عنوان «تورم در ايران؛ ريشه ها و پيامدها» منتشر شده،ضمن بررسى روند تورم در ايران از سال ۱۳۵۲ تاكنون، مهمترين دلايل تورم در كشور «اتكا به درآمدهاى نفتى»، «عدم انضباط مالى دولت»، «بالا بودن هزينه هاى توليد در كشور»، «غير رقابتى بودن برخى توليدات» و «قيمت گذارى هاى نامناسب» عنوان شده است.
دفتر مطالعات اقتصادى مركز پژوهشهاى مجلس در اين گزارش اضافه مى كند: انتظارات تورمى نيز از ديگر دلايل ايجاد تورم در كشور است، زيرا به دليل سياست هاى مربوط به قيمت گذارى كالاها و خدمات عمومى (مثل آب و برق و سوخت)، در پايان هر سال معمولاً انتظارات تورمى در افراد جامعه شكل مى گيرد به گونه اى كه در انتهاى سال و نزديك شدن به عيد نوروز همه افراد جامعه انتظار دارند، قيمت ها مجدداً افزايش يابد.
بر اساس اين گزارش، رشد بالاى جمعيت، تقاضاى روزافزون، توليد محدود، نارسايى شبكه توزيع، نقش دلالان در افزايش قيمت ها و همچنين اجراى برخى سياست هاى دولت در زمينه اشتغال زايى كه عملاً با برداشت مكرر از حساب ذخيره ارزى و افزايش نقدينگى در كشور صورت مى گيرد از ديگر دلايل افزايش و ريشه هاى تورم در كشور است .
دفتر مطالعات اقتصادى مركز پژوهشهاى مجلس در بخش ديگر اين گزارش به تشريح پيامدهاى تورم پرداخته و مى افزايد: تورم از جمله پديده هايى است كه مى تواند آثار و تبعات مثبت و منفى به دنبال داشته باشد و مهمترين اثر آن توزيعى بوده به نحوى كه به نفع گروه هاى پردرآمد و به ضرر گروههاى فقير و كم درآمد و حقوق بگير است و به عبارت ديگر تورم به افراد داراى درآمدهاى پولى ثابت ضرر مى زند و از قدرت خريد آنان مى كاهد و در مقابل به نفع اغلب كسانى تمام مى شود كه درآمدهاى پولى متغير دارند.
اين گزارش تصريح دارد: تورم همچنين هزينه هاى عمومى دولت را افزايش داده و درنتيجه دولت را مجبور به كسب درآمد بيش تر يا استقراض از بانك مركزى مى نمايد كه در هر دو حالت ضربات جبران ناپذيرى را به اقتصاد كشور وارد مى كند.
گزارش مركز پژوهشهاى مجلس در ادامه به بحث راهكارهاى مبارزه با تورم پرداخته و تأكيد دارد كه حل معضل تورم در كشور كار خيلى پيچيده اى نيست و كافى است ريشه هاى تورم كه قابل شناسايى هستند، به گونه اى از ميان برداشته شوند. بر اساس اين گزارش، عدم اتكا به درآمدهاى نفتى براى تأمين هزينه هاى دولت، محدود كردن واردات كالاها و خدمات مصرفى، استقلال بانك مركزى جمهورى اسلامى ايران، ملزم كردن دولت به انضباط مالى و كاهش هزينه هاى جارى، توجه مسؤولان به اهرم هاى پولى و مالى به عنوان ابزارى در جهت تثبيت اقتصادى و نه تأمين هزينه هاى جارى، كم كردن هزينه هاى توليد در كشور، رفع موانع توليد و سرمايه گذارى و امن كردن محيط كسب و كار از عوامل و راهكارهاى اصلى مبارزه و رفع تورم در كشور است.
دفتر مطالعات اقتصادى مركز پژوهشهاى مجلس علاوه بر موارد ذكر شده، جلوگيرى از انحصارات حاكم در توليد برخى كالاها، اعتمادسازى مسؤولان در سطح عمومى براى كاهش سطح انتظارات تورمى، ساماندهى نظام تهيه و توزيع كالاها و خدمات در كشور، كاهش نقش واسطه ها و جلوگيرى از اجراى برخى از سياست هاى مقطعى دولت كه تنها مشكلات را جابه جا مى كند را از ديگر راهكارهاى مبارزه با تورم عنوان كرده است .

منبع: اكونوميست ـ برگردان: فروزان نصيرايى
«وودافون» بزرگترين اپراتور تلفن همراه جهان هم اكنون در ۲۸كشور با ۳۳۱شبكه عملياتى و بيش از ۱۰۰ميليون مشترك فعاليت مى كند. اين شركت در ژانويه ۱۹۸۵براى نخستين بار در انگليس و به عنوان نخستين اپراتور تلفن همراه در اين كشور آغاز به كار كرد. وودافون در كمتر از ۱۵سال با پشت سر گذاشتن سه نسل تلفن همراه به ترتيب: تلفن همراه آنالوگ صوتى در سال ،۱۹۸۵ ديجيتالى در سال ۱۹۹۱و ارتباطات تصويرى، دسترسى به اينترنت و ارائه خدمات بيشتر در سال ،۲۰۰۰ وارد ميدان رقابتى شده است كه اپراتورهاى متنوع و تكنولوژى هاى تازه به سرعت در آن در حال گسترش هستند. گسترش تلفن همراه در انگليس به اندازه اى زياد شده كه در هر ثانيه يك تلفن همراه در اختيارشهروندان انگليسى قرار مى گيرد.
استراتژى گسترش بيش از توان شركت در جهان موجب افت خدمات آن شده است و برخى از تحليلگران مديريت آن را متهم به قربانى كردن سرويس دهى در قبال گسترش اپراتور در كشورهاى جهان مى كنند. از سوى ديگر همين
بلندپروازى هاى وودافون موجب شده تا شاخص بهاى بورس وودافون در لندن به پايين تر از ۱۰۰كاهش يابد، اين در حالى است كه شاخص بهاى بورس اپراتورهاى به مراتب كوچكتر از آن به بالاتر از ۲۵۰رسيده است. اين امر باعث ناخرسندى سهامداران شركت شده و تقاضا براى فروش بخشى از سهام اين شركت به اپراتورهاى بزرگ جهان، يا تغيير مديريت و استراتژى وودافون شدت گرفته است.
عمليات وودافون در ژاپن و آمريكا تا كنون كارايى خوبى نداشته و احتمال اينكه در آينده نزديك شعب اين شركت در دو كشور يادشده تعطيل و فعاليت آن در اروپا و آفريقا تقويت شود زياد است. بازنگرى در سياستهاى وودافون يكى از دغدغه هاى مهم مديريت جديد است كه در حال حاضر براى متقاعد كردن سهامداران وودافون سرگرم رايزنى است.
برخى از تحليلگران اقتصادى براين باورند كه در صورت انجام دگرگونى اساسى، اين شركت از ورشكستگى حتمى نجات خواهد يافت. پرسشى كه اكنون مطرح است آن است كه آيا سياست گذارى در وودافون به كلى دگرگون خواهد شد و يا اقدامات اصلاحى در آن صورت خواهد گرفت؟
آيا «زمان» بازبينى كامل استراتژى وودافون، بزرگترين اپراتور تلفن همراه جهان فرا رسيده است؟
بازنگرى در اين شركت مخابراتى ايده تازه اى نيست اما اين روزها داغترين سوژه است. « سر جان باند»، بانكدارى كه در ژوئيه آينده رياست اين شركت را به عهده مى گيرد، با سهامداران اين مؤسسه كه نسبت به عملكرد و سمت و سوى استراتژى اين غول بزرگ اقتصادى جهان ابراز نارضايتى مى كنند، به رايزنى پرداخته است. از سال ۲۰۰۴تا كنون بهاى سهام اين مؤسسه در بازار بورس تايمز مالى لندن (FTSE) زير شاخص ۱۰۰ عمل كرده و اين در حالى است كه عملكرد شركت تلفن همراه O2، كه اخيراً توسط شركت تلفنيكاى اسپانيا خريدارى شده و به مراتب كوچكتر از وودافون موبايل است، بالاى شاخص۲۷۰ اين بازار بورس فوق بوده است.
برخى از سهامداران وودافون خواستار فروش ۴۵درصد از سهام اين شركت به ارزش ۴۵ ميليون دلار به «وريزون وايرلس» يك شركت بزرگ اپراتور تلفن همراه آمريكا شده اند. علاوه بر آن نگرانى هاى شعبه اين شركت در ژاپن نيز نگرانى هاى مداومى دارد. على رغم آن، مديران شركت وودافون اصرار به توسعه بيشتر در ساير كشورها دارند و خريدهايى نيز در اين رابطه انجام داده اند كه خريد اپراتور تلسيم تركيه به ارزش ۲‎/۷ميليارد دلار در سال ۲۰۰۵ از آن جمله است. وودافون به عنوان يگانه اپراتورى كه فاقد رقيب در سطح جهانى است سياست منحصربه فرد خود را دنبال مى كند. اما هردو ركن استراتژى تخيلى گذشته اين شركت زير سؤال رفته است.
«جان كاريديس»، تحليلگر ضمن انتقاد از بدقوليهاى اپراتور يادشده مى گويد: «وودافون همواره قولهاى بزرگ مى دهد و از سياست هرچه بزرگتر ،استراتژى بهتر، پيروى مى كند .» اين شركت اصرار دارد كه هرچقدر ميزان خريد گوشى، شبكه تلفن و نرم افزار بزرگتر باشد ، گامهاى اقتصادى بزرگترى برداشته خواهد شد. در حالى كه تقريباً تمامى شبكه هاى عملياتى منطقه اى وودافون از سيستم جهانى تلفن همراه GMSاستفاده مى كنند اما دو استثناى بزرگ در واحدهاى اين سيستم در آمريكا و ژاپن به چشم مى خورد.
وريزون وايرلس، اپراتور آمريكايى، از سيستم ناسازگار ديگرى به نام CDMA استفاده مى كند كه صرفه اقتصادى آن پايين است. از سوى ديگر سيستم وودافون، به عنوان يك شريك جز، قابل استفاده در آمريكا نيست. اقدام وودافون براى استفاده از گوشى هايى كه به طور گسترده در جهان به كار مى رفت، در بازار ژاپن با شكستى تماشايى همراه شد. در حالى كه بازار بى مانندى چون ژاپن از نظر انطباق تكنولوژى تلفن همراه دو تا سه سال از اروپا جلوتر است اما تنها هنگامى اين شركت از كرده خود پشيمان شد كه گوشى هاى مختص ژاپن را عرضه كرد . وودافون با اين اقدام توانست مانع خروج تعداد زيادى از مشتركان خود شود. اين شركت در حين عمل، پى برد كه استدلال خود
در باره مقياس اقتصادى را زير سؤال برده است. با توجه به آغاز به كار سه اپراتور ديگر در آينده نزديك بازار ژاپن بيش از پيش رقابتى خواهد شد.
در نتيجه، در صورتى عملكرد وودافون مقرون به صرفه خواهد بود كه بلندپروازى هاى جهانى خود را كم كند. «ديويد كامينگ»، رئيس اداره استاندارد زندگى در انگليس و يكى از مؤسسات سرمايه گذار در وودافون، هفته پيش اعلام كرد كه «شركت وودافون به پيروى از استراتژى جارى خود از نمايش شايستگى خود در جهان وامانده و بازار به آن
بى اعتماد شده است.» «كاريديس» نيز مايل است كه روند گسترش استراتژى اين شركت معكوس و بيشتر روى اجرا متمركز شود. آخرين گزارش تجارى شركت يادشده كه در ماه پيش منتشر شد معجونى از رشد زياد و دور از انتظار تعداد مشتركين همراه با كاهش درآمد ميانگين هر كاربر، كاربرد صنعتى با مقياس گسترده در انگليس، آلمان، ايتاليا و ژاپن همراه بود. كاريديس عملكرد قويتر اپراتور O2را بيانگر كم اهميت تر بودن مقياس كلان در برابر تمركز روى اجراى سريع مى داند.
دومين ركن استراتژى وودافون كه صرفاً روى تجارت موبايل متمركز است، به نظر لرزان
مى رسد. اپراتورهاى شبكه تلفنى ثابت و همراه در سرتاسر جهان كه در حال ادغام هستند، به مشتريانى كه هر دو خدمات ثابت و همراه را يك جا خريدارى كنند، تخفيف ويژه قائل مى شوند. وراى خدمات ويژه يادشده، اكثر اپراتورها پيشنهاد خدمات چهارگانه صوتى و تصويرى براى تلفنهاى ثابت و همراه، ارائه مى كنند. اگرچنين خدمات تركيبى بازار پيدا كند تنها استراتژى وودافون كه همان تجارت تلفن همراه است، به انزوا كشيده خواهد شد. ضمن اينكه بازده صداى آن نيز در مقابل تكنولوژى صوتى اينترنى Skype كه از تلفن ثابت به موبايل گسترش يافته است، ناچيز خواهد بود. سايروس مواوالا، تحليلگر واسطه بازار بورس وست هال كاپيتال، در باره فعاليت اين شركت مى گويد: «وودافون در زمانى اصرار به ادامه استراتژى معروف تلفن همراه خود دارد كه استانداردهاى اينترنتى به سرعت در حال برداشتن وجه تمايز ميان تلفنهاى همراه و ثابت مى باشند. ضمن اينكه اين شركت فاقد استراتژى ادغام است.»
«آرون سرين» ، مدير اجرايى وودافون ضمن رد اظهارات منتقدين تأكيد دارد كه «امتيازى در مقياس كلان اقتصادى وجود دارد و از اينكه فضاى تلفن همراه در مناطق مختلف جهان را به دست گرفته ايم خوشحاليم» در عين حال وى سخن از انعطاف پذيرى و و عملگرايى در استراتژى وودافون به ميان مى آورد. در واقع نشانه هايى از تغيير سياست در آن ديده مى شود.
«سارين» ضمن با اهميت توصيف كردن مقياس كار اقتصادى مى گويد: «نيازى نيست تا مقياس كارى اين شركت در سطح جهانى باشد. زيرا در مقياس منطقه اى نيز منافعى نهفته است.» وى مى پرسد: «آيا بازارى گسترده تر از اروپا يافت مى شود؟ البته كه يافت نمى شود.» اگر جهانى فكر كنيد و مجهز به تكنولوژى متنوع باشيد، گستره فضاى اقتصادى را كوچكتر از اروپا خواهيد يافت. «سارين» وضعيت واحدهاى وودافون در ژاپن و آمريكا را با ارزش تر از سالهاى گذشته مى داند و مى گويد: هيأت مديره اين شركت به طور مرتب بررسى مى كند كه آيا اين دو واحد را بخشى از شركت داشته باشد و يا خير. تا كنون نظر بر اين بوده است كه واحدهاى ژاپن و آمريكا فعال باشند ولى اين سياست ممكن است در آينده تغيير كند. وى مى افزايد: «آنچه كه لازم است در حال حاضر انجام دهيم حفظ اين واحدها تا زمان مناسب است به زبان ديگر زمانى كه براى فروش مناسب باشد اقدام به فروش آنها مى كنيم.»
تغيير موقعيت
سال گذشته وودافون سرمايه گذارى هايى در رومانى، چك، هند، آفريقاى جنوبى و تركيه، انجام داد كه از تكنولوژى سيستم جهانى تلفن همراه استفاده مى كردند و فضا براى رشد بالقوه داشتند. با انجام اين سرمايه گذارى ها و احياناً خروج از بازار آمريكا و ژاپن ممكن است وودافون به برنامه ريزى در بازاريابى دوباره در اروپا و آفريقا، جايى كه مقياس كلان اقتصادى سود بيشترى را تأمين مى كند، اقدام كند. اما «سارين» اعتقادى به برنامه ريزى دوباره ندارد بلكه آن را تغيير موقعيت شركت تلقى مى كند. وى نظريه اى كه معتقد است « وودافون برنامه اجرايى سريع را فداى توسعه شبكه هاى اين شركت در جهان كرد» را رد مى كند و مى گويد: «براى جذب مشترى بيشتر، شركت O2عموماً استراتژى هاى كوتاه مدت را براى اجرا پى مى گرفت در حالى كه عمليات وودافون در چك و رومانى به سرعت در يك گروه ادغام و اكنون بهتر از آنچه انتظار مى رفت عمل مى كند.» وى در پايان براى انبساط خاطر بيشتر به برنامه خريد شركت اشاره مى كند كه در صدد است سهم بيشترى از اپراتور «پل كومتل» هلند را خريدارى كند.
اينكه گفته مى شود كه در صورت ادغام، استراتژى اپراتور وودافون زير سؤال مى رود به چه معنى است؟ «سارين» اين سؤال را زودرس دانسته و معتقد است: «ما نسبت به اين نظريه كه واقعاً مشتركين به آنچه كه ديگران خيال پردازى مى كنند، مى خواهند، مشكوك هستيم» ضمن اينكه سارين تأييد مى كند كه وودافون برخى اوقات در برابر خريد ظرفيت از اپراتورهاى ثابت و همراه، مجموعه ايى از گوشى هاى تلفن ثابت و همراه را در اختيار شركتهاى بزرگ مخابرات بريتيش قرار مى دهد. ضمن اينكه اين شركت به عنوان شريك بى سيم BT، تلفن ثابت انگليس، كه فاقد شبكه تلفن همراه است، عمل مى كند و ممكن است وودافون قرارداد مشابهى با ايتاليا و ژاپن نيز منعقد كند. اپراتور وريزون آمريكا نيز كه ۵۵درصد سهم وايرلس اين شركت را به عهده دارد در صدد است پيشنهاد ادغام خدمات تركيبى را دهد.»
در نتيجه، وودافون قادر خواهد بود تا ميزان تقاضا براى انجام چنين خدماتى را به عينه مشاهده كند. زيرا ممكن است بخش كوچكى از مشتركين خواهان چنين خدماتى باشند. سارين در اين باره مى گويد: از آنجايى كه تكنولوژى صدا روى اينترنت را دقيقاً مد نظر داريم، عملكرد اين تكنولوژى را از نزديك زير نظر خواهيم داشت و پس از مشاهده ميزان تقاضا، همكارى وودافون با اپراتور ثابت را مورد بررسى قرار خواهيم داد. در هر صورت آقاى «سارين» تغييرات اساسى در وودافون را رد نكرده است. حال بايد ديد كه آيا او در اين شركت تغييرات جزيى مى دهد و يا فكر دوباره اى در باره آن مى كند. على رغم تلوتلو خوردن وودافون براى مدتى دو ركن آن دست نخورده باقى مى ماند.