ايرنا: «الفا عمر كونارى» رئيس اتحاديه افريقا گفت: بازار جهانى نفت بويژه  مصرف كنندگان بزرگ اين ماده فسيلى توجه ويژه اى به توليد نفت آفريقاپيدا  كرده اند.
وى روز يكشنبه در دهمين نشست وزيران نفت كشورهاى قاره  آفريقا در شهر الجزيره با تشريح وضعيت كنونى بازار نفت به وضع كشورهاى  توليدكننده و واردكننده نفت در آفريقا پرداخت.
كونارى خواستار تشكيل هرچه سريعتر كميسيون انرژى آفريقا براى ساماندهى  به وضعيت اين كشورها شد و گفت: كشورهاى عضو اين اتحاديه بايد هر چه زودتر  نسبت به انجام مراحل قانونى تأييد طرح مربوط به تشكيل اين كميسيون اقدام  كنند.
وى گفت: اگر چه فكر ايجاد چنين كميسيونى از سال ۱۹۸۰ مطرح بوده است اما  از سال ۲۰۰۱ به اجرا گذاشته شد كه متأسفانه هنوز در مرحله تصويب طرح در  مراجع قانونى كشورهاى عضو قرار دارد.
كونارى برگزارى نشست وزيران نفت قاره آفريقا را در شرايط كنونى بازار  جهانى نفت مهم خواند و گفت: قيمت هاى بى سابقه نفت و گاز بويژه در آمريكا  سبب خواهد شد كه تأمين نياز بازار با توليدات فعلى جوابگو نباشد.
رئيس اتحاديه آفريقا افزود: در چنين شرايطى به طور حتم توليد نفت نيز  به صورت بى سابقه افزايش خواهد يافت.
وى با اشاره به كاهش دوباره توليد نفت در اثر كاهش تقاضا گفت: به هر  حال زمان مصرف نفت با نرخ ناچيز پايان يافته است.
كونارى در بخش ديگرى از سخنانش گفت: آفريقا بتدريج به عنوان يك عنصر  فعال در بخش نفت جهان مطرح شده و مورد توجه بازار جهانى است.
به گفته وى توليد نفت آفريقا در سال ۲۰۰۴ به ۹ ميليون و ۲۶۰ هزاربشكه  معادل ۱۱‎/۴ درصد توليد جهانى نفت رسيد در حالى كه در سال ۱۹۸۹ ميزان توليد  نفت آفريقا تنها ۹ درصد توليد جهانى بود.
كونارى اضافه كرد: آفريقا علاوه بر افزايش سهمى كه در بازار نفت جهان  داشته اهتمام جديدى از سوى كشورهاى بزرگ واردكننده از جمله آمريكا و چين  كه هر دو نگران تأمين انرژى آينده خود هستند را نيز متوجه خود كرده است.
رئيس اتحاديه آفريقا گفت: در حالى كه ادامه شرايط كنونى بازار نفت،  اميدوارى هايى را براى كشورهاى توليدكننده نفت در آفريقا فراهم مى كند،  آينده كشورهاى واردكننده سوخت دراين قاره را نيز به عنوان يكى از  نگرانى هاى مهم در سطح اين قاره مطرح مى سازد.
كونارى افزود: كشورهاى آفريقايى در سال ۲۰۰۴ معادل ۵۷‎/۶ ميليون تن  نفت وارد كردند كه ارزش آن بر اساس هر بشكه ۶۰ دلار معادل ۲۳ ميليارد دلار  مى شود.
وى گفت:اين مبلغ معادل بيش از نيمى از بدهى هاى خارجى ۱۸ كشور آفريقايى  است كه مجموع آن به ۴۰ ميليارد دلار بالغ مى شود.
رئيس اتحاديه آفريقا افزود: هم اكنون در بسيارى از كشورهاى واردكننده  نفت در آفريقا ارزش واردات نفت بيش از ۱۰ درصد ارزش كل واردات اين كشورها  را تشكيل مى دهد و اين امر بر برنامه توسعه اين كشورها تأثير منفى دارد.
دهمين نشست وزيران نفت كشورهاى قاره آفريقا روز يكشنبه در شهر الجزيره  باسخنان «عبدالعزيز بوتفليقه» رئيس جمهورى الجزاير آغاز شد و تا چهارشنبه  ادامه دارد.
برپايى نمايشگاهى پيرامون سرمايه گذارى در بخش نفت و گاز آفريقا از  برنامه هاى جنبى اين نشست است.
ايجاد فرصت ديدار بين مسؤولان و دست اندركاران بخش نفت و گاز آفريقا و  تقويت زمينه هاى شراكت در اين بخش از اهداف اين نشست اعلام شده است.

ايرنا: «چونگ چوان» سخنگوى وزارت بازرگانى چين از برنامه اتحاديه اروپا براى  طرح شكايت عليه اين كشور به سازمان تجارت جهانى در خصوص قطعات خودرو، ابراز  ناخرسندى كرد.
به گزارش روز گذشته خبرگزارى شين هوا، وى در مصاحبه اى درپكن تأكيد كرد  كه چين به طور جدى به منازعات تجارى با اروپا وآمريكا درباره قطعات خودرو  توجه مى كند.
مقام هاى ذيربط آمريكا و اروپا خواستار گفت وگو با چين درچارچوب سازمان  تجارت جهانى براى حل مسأله قطعات خودرو شده اند.
اتحاديه اروپا اعتقاد دارد برخى مقررات چين درباره تعرفه واردات قطعات  خودرو مطابق با مقررات سازمان تجارت جهانى نيست و به توليدكنندگان اين قطعات  در اروپا لطمه مى زند.
در همين حال چين اعلام كرده است كه اين تدابير را براى مساعدت به توليد كنندگان خارجى اين قطعات تصويب كرده و به اجرا گذاشته است.
بر اساس مقررات سازمان تجارت جهانى، اگر طرفين در مدت دو ماه در رايزنى ها به نتيجه نرسيدند، اروپا و چين بايد در نشست سازمان تجارت جهانى و  بر اساس مقررات اين سازمان منازعات خود را حل و فصل كنند.
طرح شكايت همزمان اروپا و آمريكا از چين در سازمان تجارت جهانى نشان مى دهد اروپا و آمريكا مى خواهند سهم بيشترى از بازار ۱۹ ميليارد دلارى قطعات  خودرو چين داشته باشند.
اين منازعه تجارى زنجيره ديگرى از مناقشات بازرگانى و تجارى ميان چين با  اروپا و آمريكا مى باشد و زمانى رخ مى دهد كه «هو جين تائو» رئيس جمهورى  اين كشور خود را براى سفر به آمريكا آماده مى سازد.
نخستين بار اتحاديه اروپا شكايتى عليه چين به سازمان تجارت جهانى در سال  ۲۰۰۱ ميلادى مطرح كرد.

ايرنا: «آنگولا» يك كشور آفريقايى كه چين براساس برنامه ريزى انجام شده بر گسترش  مناسبات باكشورهاى اين قاره تأكيددارد درصادرات نفت خام به چين از عربستان  و ايران پيشى گرفت.
براساس گزارش روز گذشته شبكه خبرى «آسيا آبزرور» هنگ كنگ، آنگولا ماه  فوريه سال جارى ميلادى ، بيشترين صادرات نفت خام را به چين داشت و عربستان  سعودى را پشت سرگذاشت.
«آنگولا» دو ميليون و ۱۲۰ هزار تن نفت خام به چين صادر كرد و عربستان در  اين ماه يك ميليون و ۹۸۰ هزار تن نفت به اين كشور صادر كرد.
آنگولا هم اكنون به همراه نيجريه از بزرگ ترين توليدكنندگان نفت در قاره  آفريقا به چين مى باشند.
درپى افزايش تقاضا براى نفت خام در چين به عنوان بزرگترين كشور با سريع  ترين رشد اقتصادى در جهان، آفريقا به يك منبع مهم تأمين كننده نفت و ديگر  منابع انرژى براى چين تبديل شده است.
آمار نشان مى دهد كه چين اكنون روزانه به پنج ميليون و ۵۶۰ هزار بشكه نفت  نياز دارد و بزرگترين مصرف كننده نفت جهان پس از آمريكا محسوب مى شود.
چين هم اكنون به آفريقا توجه ويژه اى دارد وبه اعتقاد كارشناسان اصلى ترين  علت توجه چين به آفريقا نفت است و چين اكنون يك چهارم از نفت آنگولا را وارد  مى كند و در نيجريه و گابن و چند كشور ديگر آفريقايى سهام ميادين نفتى را  خريدارى كرده است.
سودان حدود ۶۰ درصد از نفت خود را به چين صادر مى كند و در عوض چينى ها  سرمايه، فناورى و تجهيزات و كار كارشناسى دراختيار اين كشور قرار مى دهند.

ايرنا: بانك جهانى در گزارش «شش ماهه اقتصاد شرق آسيا» ، دورنماى اقتصاد چين  را مطلوب ارزيابى كرد.
به نوشته روز گذشته روزنامه «چاينا ديلى» ، بانك جهانى همچنين اقتصاد  منطقه شرق آسيا را «در حال پيشرفت با گام هاى استوار» دانست و اعلام كرد  درهاى اين منطقه بيشتراز مناطق ديگر جهان بر روى اقتصاد و تجارت گشوده شده  است.
در اين گزارش همچنين پيش بينى شده است تحقق اهداف مطرح شده در يازدهمين  برنامه پنج ساله توسعه چين براى دو برابر كردن ارزش كل سرانه توليدات داخلى  تا سال ۲۰۱۰ ميلادى در مقايسه با سال ۲۰۰۰ ، كار مشكلى نباشد.
بانك جهانى همچنين توسعه اقتصادى چين را در سال ۲۰۰۶ ميلادى سريع اعلام  كرد و پيش بينى نمود ميزان رشد اقتصادى اين كشور ۹‎/۲ درصد باشد.
براين اساس ، رشد اقتصادى چين در سال جارى ميلادى به طور عمده به توسعه  صنعتى و افزايش سرمايه گذارى وابسته خواهد بود.
در گزارش سالانه بانك جهانى نيز تعديل مكانيسم تعيين نرخ ارز چين «يوان»  در سال ۲۰۰۵ ميلادى براى تقويت ثبات توسعه اقتصادى چين مساعد ارزيابى شد و  به پكن پيشنهاد كرد نسبت شغل هاى خدماتى را در ارزش كل توليدات ملى اين كشور  بيش از پيش ارتقا دهد.

ايرنا: بدهى هاى خارجى چين با ۱۳‎/۵۶ درصد افزايش در سال ۲۰۰۵ ميلادى نسبت به سال  قبل از آن به ۲۸۱ ميليارد و ۴۰ ميليون دلار رسيد.
اداره تبادلات ارزى چين ميزان بدهى خارجى اين كشور را در سال ۲۰۰۴ ميلادى  ۲۳۳ ميليارد و ۴۰۰ ميليون دلار اعلام كرده بود.
به نوشته روزنامه «جوانان چين»، اداره تبادلات ارزى چين اعلام  كرد ميزان بدهى هاى ميان مدت و بلندمدت چين در سال گذشته ميلادى ۶۱۴ ميليون  دلار افزايش يافت و به ۱۲۴ ميليارد و ۹۰۰ ميليون دلار رسيد.
براين اساس بدهى ميان مدت وبلندمدت چين حدود نيم درصد درسال ۲۰۰۵ ميلادى نسبت  به سال قبل از آن افزايش نشان مى دهد.
آمار اداره تبادلات ارزى چين نشان مى دهد اين كشورهمچنين ۱۵۶ ميليارد و  ۱۴۰ميليون دلار بدهى كوتاه مدت در پايان سال گذشته ميلادى داشت كه۳۲ ميليارد  و ۹۴۰ ميليون دلار نسبت به سال پيش از آن افزايش يافته است.
ميزان بدهى خارجى چين به غيرازمناطق هنگ كنگ، ماكائو و تايوان ، در نيمه  نخست سال گذشته ميلادى نيز۲۶۶ميليارد و ۱۸۰ ميليون دلار بود كه رشد ۷‎/۵ درصدى  داشت.

ايرنا: «عبدالعزيز بوتفليقه» رئيس جمهورى الجزاير روز يكشنبه خواستار گسترش  همكارى نفتى ميان آفريقا و آمريكاى لاتين شد.
وى در دهمين نشست وزيران نفت كشورهاى قاره آفريقا در  شهر الجزيره افزود: همكارى هاى كنونى در زمينه نفت چه در ميان كشورهاى  آفريقايى و چه در سطح جنوب جنوب به ميزان مطلوب نيست و بايد افزايش  يابد.
رئيس جمهورى الجزاير، كمبود امكانات و نيز شرايط ويژه اقتصاد جهانى را  از عوامل ضعف اين همكارى ها برشمرد و خواستار برقرارى قوانين عادلانه تر و  منصفانه تر در اقتصاد جهانى شد.
وى گفت: با وجود اجراى سياست هاى شفاف سازى ، اقتصاد بازار، مديريت  شايسته و... در كشورهاى نفتى آفريقا اما سرمايه گذارى مستقيم خارجى ها و  نيز كمك هاى آنان به توسعه آفريقا مطلوب نيست.
بوتفليقه همچنين بر ضرورت همكارى ها دو و چند جانبه در زمينه انرژى و  بهره گيرى مناسب از ثروت هاى طبيعى بويژه نفت در روند توسعه آفريقا تأكيد  كرد.
دهمين نشست وزيران نفت كشورهاى قاره آفريقا روز يكشنبه در شهر الجزيره  آغاز شد و تا فردا چهارشنبه ادامه دارد.
دراين آيين رئيس اتحاديه آفريقا و مديركل نشست تجارت و توسعه سازمان  ملل متحد نيز حضور داشتند.
رئيس سازمان كشورهاى صادركننده نفت (اوپك) و وزير نفت ونزوئلا نيز  قرار است در اين نشست حضور يابند كه هنوز وارد الجزاير نشده اند.
برپايى نمايشگاهى پيرامون سرمايه گذارى در بخش نفت و گاز آفريقا از  برنامه هاى جنبى اين نشست است.
نمايندگانى از اتحاديه توليد و توزيع كنندگان برق آفريقا، مجمع توليد  كنندگان نفت و گاز آفريقا و برخى سازمان هاى تجارى و اقتصادى بين المللى از  جمله بانك جهانى و بانك سوئيس نيز دراين نشست حضور دارند.
ايجاد فرصت ديدار بين مسؤولان و دست اندركاران بخش نفت و گاز آفريقا و  تقويت زمينه هاى شراكت در اين بخش از اهداف اين نشست اعلام شده است.

ايرنا: شيخ « احمد الفهد الصباح » وزير انرژى كويت روز يكشنبه ، گفت: افزايش  قيمت هاى كنونى نفت در بازارهاى جهانى هيچگونه ارتباطى با عرضه و تقاضاى  نفت ندارد.
وى در گفت وگو با خبرنگاران ،افزود: عوامل جوى ، روانى و ژئوپولوتيك  دلايل عمده افزايش قيمت نفت در بازارهاى جهانى است.
وزير انرژى كويت در پاسخ به اين پرسش كه به اعتقاد شما قيمت عادلانه  بشكه نفت چقدر است ؟ ، اظهار داشت: نمى توان قيمتى را در اين خصوص به عنوان  قيمت عادلانه تعيين كرد چون عواملى كه هم اكنون باعث افزايش قيمت نفت در  بازارهاى جهانى شده خارج از قانون عرضه و تقاضا است.
به گفته وى، كشورهاى توليدكننده نفت سرمايه گذارى هاى كلانى براى افزايش  توليد نفت و نيز افزايش قدرت پالايشگاههاى خود مى كنند و قيمت هاى نفت بايد  با حجم مبالغ سرمايه گذارى شده همخوانى داشته باشد.
وزير انرژى كويت ، تصريح كرد : قيمت نفت بايد انگيزه ايجاد كند و در  عين حال نبايد مشكلى براى اقتصاد جهانى بوجود آورد.
در اين حال شركت نفت كويت روزيكشنبه اعلام كرد كه قيمت بشكه نفت كويت  براى نخستين بار در تاريخ اين كشور به ۵۸‎/۳۱ دلار رسيده است.

در كنار رودخانه سيوند، شهرها، آبادى ها و ساختمان هاى باستانى مانند تخت جمشيد و پاسارگاد بسيارند كه اين گستره را كانون درخشان سازندگى و فرهنگ ديرپاى ايران زمين كرده اند؛ هرچند در آتش كينه دشمنان بارها سوخته و ويران شده اند، بازمانده ها در پوشش نام هاى ديگر تا حدى رسته اند و آبادى هاى تازه چون جوانه هايى در پيرامون آن ها شكفته اند. ساختار سازندگى و آبادانى پويا مانده است به ويژه بندها و سامانه هاى شگرف آبرسانى كه از ديرباز همواره بازسازى و بهسازى شده و بر بارورى جلگه ها افزوده اند كه هنوز نيز شايسته پيشرفت و گسترش اند.
به نام نوين سازى رودخانه سى سال پيش ساختمان سدى پيشنهاد و دوازده سال پيش عمليات آن آغاز شد، اكنون كه رو به پايان است ناگهان بيم آسيب هاى اين سد بر يادگارهاى فرهنگى به ياد آمده و به هياهوى رويارويى نوسازى و نگهدارى ميراث هاى فرهنگى - به جاى همراهى در پيشرفت كشور - كشيده شده است.
در آبان امسال تعدادى از اعضاى كميسيون فرهنگى مجلس شوراى اسلامى، مديران ميراث فرهنگى و سازمان آب منطقه اى فارس از عمليات اجرايى سد سيوند بازديد كردند، گزارش اين بازديد در روزنامه ايران (شماره ۳۳۱۹ پنجشنبه ۱۳ آذر) آمده است. در اين بازديد براى افزايش تأمين اعتبار گفت وگو شده است؛ از يك سو براى جبران زيان در تأخير آبگيرى سد و از ديگر سو براى نگهدارى از ميراث فرهنگى.
معاون سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى مى گويد: «منابع مالى انجام فعاليت هاى ميراث فرهنگى در منطقه را وزارت نيرو متقبل شده و لازم است كه سازمان مديريت و برنامه ريزى كشور نيز با اين وزارت همكارى كرده و بخشى از اعتبارات عمرانى وزارت نيرو را به اعتبارات پژوهشى تبديل كند تا بخشى صرف فعاليت هاى پژوهشى و حفاظت آثار و بخشى ديگر صرف تكميل موزه پاسارگاد به منظور نگهدارى آثار كشف شده». سپس مجرى طرح سيوند با اشاره به پيشرفت فيزيكى ۷۶‎/۵ درصدى سد مى گويد: «تأخير در آبگيرى سد با توجه به انعقاد قرارداد با پيمانكار، هزينه زيادى را به مجموعه وزارت تحميل مى كند كه مجلس در تصميم گيرى هاى خود بايد اين نكته را مدنظر قرار دهد».
پيش بينى پايان ساخت سد به نسبت پيشرفت ۷۶‎/۵ درصد در ۱۲ سال زودتر از ۳ سال و به نسبت برنامه ۵ساله اجراى طرح يكسال و دو ماه است كه فرصتى است بيش از آنكه ميراث فرهنگى مى خواهد؛ پس نمى تواند در آب اندازى سد تأخيرى باشد كه بر هزينه پيمانكار و وزارت نيرو بيافزايد بلكه شتاب در آب اندازى زودهنگام زيان آور است.
از سوى ديگر گستره رودخانه سيوند از كانون هاى ديرباز شناخته شده تمدن شكوفنده ايران زمين است - شهرها و آبادى هايى از چهار هزار سال پيش تا امروز پا گرفته اند كه بازمانده هاى برخى چون كاخ هاى باشكوه تخت جمشيد در جنوب و پاسارگاد در شمال گستره، و بسى سازه هاى ديگر چون خانه و كارگاه و سامانه هاى آبرسانى همواره نمايان بوده و يا از زير ويرانه ها كاويده و پيدا شده اند و بسيار ديگر دستخوش دستبرد كاوشگران قاچاق شده و مى شوند - و اين به هر حال نشان مى دهد كه ايرانيان نيز مى توانند چنانچه راه يابند به كاوش و حفظ آثار باستانى بپردازند.
سازمان ميراث فرهنگى اكنون شتابان در پى اعتبار براى اعزام كاوشگران خارجى و بررسى انديشه وسواس گونه رطوبت درياچه سيوند بر پاسارگاد است در حالى كه هنوز از گستردگى آن ناآگاه است. با نگاهى به نقشه هاى در دسترس سازمان نقشه بردارى و سازمان جغرافيايى ارتش يا حتى «گيتاشناسى و يا پيمايش ساده در اين دوازده سالى كه از ساختمان سد مى گذرد مى توانست از جايگاه سد و درياچه پشت آن و همچنين ميراث فرهنگى نقشه دقيقى فراهم آورد و چون ابزارى افزون بر آسان كردن نگهدارى از كاوش هاى انجام يافته و پيشگيرى از دستبرد به ناكاويده ها، راهگشاى بهسازى گستره و جلوگيرى از كجروى هايى چون طرح و ساخت سد سيوند بود.
هر آيينه نخست گمان مى رسد كه هدف از پيش آوردن اين گفت وگو و هياهو درباره سد سيوند و ميراث هاى فرهنگى همانا تأمين اعتبار براى افزايش هزينه هاست مانند ساخت موزه در پاسارگاد براى نگهدارى آثارى كه كشف خواهد گرديد؛ گويا نبايد چنين آثارى در موزه ايران باستان براى سراسر ايران كه ۷۰ سال است بنياد يافته گردآورى شود تا پژوهش هاى تاريخى به ويژه همبستگى ها را آسان گرداند.
اما در اين گفت وگوها نكته هايى اند كه انديشه را درباره طرح سيوند فراتر برده و كنجكاوى را برمى انگيزند. در پى جويى اين نكته ها به وزارت نيرو مراجعه شد.
در كتابخانه مركزى آن كه مدارك و اطلاعات سدسازى براى بررسى علاقه مندان نگهدارى مى شود، تنها دفتر «جزء و جمع رودخانه سيوند» بود. در «دفتر فنى آب» كه گزارش هاى طرح هاى سدسازى از آغاز تا فرجام براى بازنگرى و ويرايش مى رسند تنها گزارش مطالعات مرحله اول سد و شبكه آبيارى و زهكشى سيبويه (سيوند) ۱۳۷۲ رسيده بود. براى دسترسى به گزارش هاى پيشرفته تر و آگاهى بيشتر به دفتر «نمايندگى آب فارس در تهران» راهنمايى گرديد كه گفتند ندارند. اگر هم باشد «در سازمان آب منطقه فارس در شيراز» است.
ناگزير به بررسى نقشه ترازبندى ۲۵۰۰۰:۱ سازمان نقشه بردارى كشور و نقشه ۲۵۰۰۰۰:۱ سازمان جغرافيايى ارتش و نقشه هاى زمين شناسى ۲۵۰۰۰۰:۱شركت ملى نفت ايران و سازمان زمين شناسى كشور و نقشه ۱۰۰۰۰۰۰:۱ سياحتى و گردشگرى مؤسسه جغرافيايى و كارنوگرافى گيتاشناسى بسنده گرديد و همچنين از برنامه Google Earth بهره گرفته شد.
«دفتر جزء جمع روخانه سيوند» حق آبه رودخانه را از سراب تا پاى آب بر پايه سندهاى مالكيت، سطح و نوع و نياز كشت تعيين كرده است و نشان مى دهد كه زيرساخت آبادانى ها گستره بندها و جوى هايى اند كه آب رودخانه را به آبادى ها مى رسانند. بيست بند از اين سامانه ها را نام مى برد كه از ديرباز ساخته، بازسازى و بهسازى شده اند. رودخانه سيوند از كوه هاى شمال دينو و پاسارگاد و قصر يعقوب سرچشمه گرفته و طول آن تا رودخانه كر در محل پل خان در جنوب شهر مرودشت حدود ۲۰۰ كيلومتر است. شيب آن تند و منابع آن زه آب ها و چشمه سارهااند. جريان آب تحت الارضى در كف رودخانه است. در قسمت هاى زيادى آب جارى در كف رودخانه فرورفته و تا چند كيلومتر خشك و باز زاينده مى شود. رودخانه سيوند بايد داراى آبدهى مناسبى باشد. تنها در سال هاى كم باران برداشت آب بايد به ميزان حق آبه باشد.
از آنجايى كه بندها پوشالى و ناپايدار مى باشند، فروريزى بندها بر خطر سيل مى افزايد، از اين رو بهسازى و پايدار نمودن بندها كارساز مى نمايد.
مطالعات مرحله اول سد و شبكه آبيارى و زهكشى سيبويه (سيوند) را در سال ۱۳۷۲ مهندسى مشاور سكو در پى گزارش توجيهى پروژه كربال مشاور آمريكايى جاستين كورتنى ۱۹۷۰ انجام داده است. هدف اصلى ساختمان سد را جلوگيرى از آسيب سيلاب رودخانه به دشت كربال و شبكه آبيارى شمال و شرق مرودشت و حاشيه رودخانه سيوند در بالا دست پل خان كه به رودخانه كر مى رسد تعريف مى نمايد. جايگاه سد را در شمال باخترى سعادت شهر تعيين كرده است كه سازندهاى زمين شناسى سنگ بستر بيشتر از نوع كربنات ها (سنگ آهك، سنگ آهك دولمپتى و آهك مارنى است). به دليل وجود نهشته هاى ريزدانه درياچه اى نفوذناپذير بستراى ۲۰ تا ۲۵ متر مسأله آبگذرى از كف درياچه را به استثناى محدوده محور رودخانه تقريباً منتفى مى سازد. بيش از اين از ويژگى هاى زمين شناسى جايگاه سد و گستره آبگير پشت آن سخن نمى رود و از آبگذرى سنگ بستر كف و ديواره درياچه آگاهى دريافت نمى شود.
اينك سد سيوند با ارتفاع ۵۷ متر ساخته شده است، با ۷۶‎/۵ درصد پيشرفت فيزيكى سازندگان شتابان مى گويند كه حال بايد سد آبگيرى شود و تأخير زيان آور است، سازمان ميراث فرهنگى بيمناك از نابودى آثار تاريخى درخواست فرصت و تأخير دارد و هر دو طرف هنوز از حد آبگيرى سد آگاه نيستند و نمى خواهند نيز آگاهى يابند!
از روى نقشه هاى در دسترس پهنه آبگيرى پشت سد بيش از ۶۰ كيلومتر ديده مى شود و حجم مخزن در حدود ۷۵۰ ميليون متر مكعب برآورد مى شود يعنى سه برابر بيش از اندازه هاى پيش بينى شده طرح به ترتيب ۲۰ كيلومتر مربع و ۲۵۵ ميليون متر مكعب. هر آينه آبگيرى پشت سد ساخته شده به ارتفاع ۵۷ متر، به ژرفاى ۲۰ متر از سردهانه تنگ بلاغى تا بلندى هاى شمالى حوزه آبريز رودخانه را فرامى گيرد.
برخلاف اطمينان سازمان آب منطقه اى فارس كه «يك رشته كوه بين درياچه سد و مقبره كورش حايل شده و مانع از انتقال رطوبت... و تأثير مستقيم بر بناى آرامگاه كورش نخواهد گذاشت». آرامگاه كورش، گستره هاى باستانى كردشول، مادر سليمان، مبارك آباد، ابوالوردى ده - پانزده متر زير آب مى روند.
به راستى روشن نيست كه ۲۵۵ ميليون متر مكعب حجم مخزن چگونه و از كجا به دست آمده است، همانا ارتفاع ۵۷ متر از روى خطا و برداشت هاى نادرست تعيين شده است و نمى تواند بيش از ۴۰ متر باشد. از اين رو ارتفاع سد بايد ۱۷ متر كوتاه تر گردد. اين كاهش براى رفع خطاى طرح است، نه به انگيزه حفظ ميراث هاى فرهنگى هرچند كه در اين صورت آب مخزن به آثار تاريخى نامبرده نمى رسد. اما آيا مخزن پشت سد توان آبگيرى را دارد؟
مجرى طرح سد سيوند مى گويد: «در حال حاضر (زمان بازديد) كار تزريق در آبرفت سد به طور كامل به پايان رسيده و كار آب بندى پى بر روى آبرفت اين سد به لحاظ ضخامت زياد آبرفت در محل كه در برخى جاها به ۱۴۰ متر نيز مى رسد به سختى انجام شده».
آب بندى پى چنانكه بايد همواره پيش از ساختمان سد انجام مى گيرد مگر آنكه در شناخت و آمادگى آن كوتاهى شده باشد و گريز و دررفت آب پديدار شود كه گويا در اين مورد چنين بوده است كه همانا به سختى انجام مى گيرد ولى كارساز نمى شود.
در جانمايى طرح سد ضخامت آبرفت يا نهشته هاى درياچه اى ۲۰ تا ۲۵ متر اندازه گيرى شده است و پوشش آب بندى به حساب آمده كه «مسأله آبگذرى از كف درياچه را به استثناى محدوده محور رودخانه تقريباً منتفى مى سازد». كف محدوده محور رودخانه كه تا ژرفاى ۱۴۰ مترى براى تزريق حفارى شده همان سنگ كف بستر كه كارسنى و فرسوده و بسيار آبگذر است «ضخامت آبرفت» گرفته شده است. آبگذرى سنگ كف در گستره رودخانه سيوند بسيار نمايان است. چنانكه پيشتر گذشت در «دفتر جزء و جمع» آمده است: «كه در قسمت هاى زيادى آب جارى در كف رودخانه نفوذ نموده و تا چند كيلومتر خشك و مجدداً زاييده مى شود». در نقشه زمين شناسى سازمان زمين شناسى كشور و شركت ملى نفت ايران، كوه هاى پيرامون دشت هاى آبرفتى - كشاورزى از لايه هاى آهكى كارسنى اند، در نقشه ۲۵۰۰۰۰:۱ سازمان جغرافيايى ارتش زمين اين كوه ها گسسته ناميده شده است كه از ويژگى هاى ريخت شناسى زمين هاى كارسنى بوده و بسيار آبكش اند. اين لايه هاى آهكى با ضخامت بسيار گسترده اند و آبگيرى مخزن را ناتوان مى كنند، پرده تزريق در پى جلوگير دررفت آب از اين لايه ها نمى باشد بلكه چنانكه در جانمايى سد يادآورى شده است پوشش ريزدانه آبرفتى مى تواند از دررفت آب جلو گيرد.
از اين رو تنها بخشى از كف درياچه كه زير پوشش ريزدانه آبرفتى و خاك كشاورزى است تا حدى آب بند مى باشد، اما از بخش ديگر و ديواره هاى درياچه كه سنگ كف بيرون زده است آب درياچه درمى رود، سطح اين بيرون زدگى ها در درياچه پشت سد از يك ميليون متر مربع سرمى زند و آب بند شدنى نمى باشد. بدين سان گمان نمى رود كه آب درياچه هرگز بيش از ده متر از پاى سد بالاتر آيد.
روى هم رفته به دليل كجروى در طرح و ساخت، سد آبگير نيست و رها خواهد گرديد و ويرانه اى به بهاى ۳۰ ميليارد تومان بر جاى خواهد نهاد، نه به دليل رويارويى با ميراث فرهنگى و نگهدارى يادگارهاى تاريخى چنانكه معاون رئيس جمهورى مى فرمايند «چنانچه ضرورت حفظ آثار و اهميت آنها در دولت حايز نگهدارى اعلام شود، يقيناً از آبگيرى اين سد بزرگ جلوگيرى مى شود».
آرى، سد سيوند بى پروا به بايستگى هاى اقتصادى، فرهنگى، تاريخى و جغرافيايى و ويژگى هاى زمين شناختى حتى شكل و ريخت دره و پستى و بلندى ساخته شده است چون ويرانه اى مى ماند از ميراث ضدفرهنگى باشندگان براى آيندگان!
محمد اسدى