• پرتاب «حوت» مهمترين حادثه رزمايش بود كه محافل آمريكايى و حتى روسى تلاش كردنددست تكنسينهاى خارج را در خلق اين پديده دخيل نشان دهند
• در هفت روز انجام رزمايش كمتر رسانه اى بود كه بر صدايى كه از اين نقطه استراتژيك جهان بر خاست گوش فرا ندهد
جواد عبادى
نخستين روزهاى سال نو شايد ساحل نشينان خليج فارس هم خبر نداشتند آبهاى نيلگون براى يك نمايش نظامى بزرگ مهيا مى شوند. در حالى كه هنوز چهار روز ازصدور بيانيه تهديدآميز شوراى امنيت سپرى مى شد روز يازدهم فروردين نيروهاى نظامى ايران با چشم پوشى از تعطيلات نوروزى عازم مأموريتى در جنوبى ترين نقطه ايران شدند.
فرماندهان وامراى ارتش وسپاه نقشه رزمايشى ازنوع ديگر رادردست داشتند.رزمايشى كه درآن تمام نيروها و قواى نظامى كشورحتى يگانهاى بسيج ونيروى انتظامى حضور يافتند ومى بايست آخرين ادوات وجنگ افزارهاى دريايى وفضايى تست مى شد.
رزمايش رمز و شناسنامه خود را ازنام مقدسى كه بر سال ۸۵ نهاده شده اخذ كرد وبه مدت يك هفته فضاى ايران ومنطقه را زير پوشش اخبار نظامى قرار داد.
طراحان اين عمليات آزمايشى همه از شرايط منحصر به فردايران ومنطقه اطلاع داشتند مى دانستند كه ديپلماسى ايران بيش از هربرهه اى به توان دفاعى يگان نظامى چشم دوخته است.ناوهاى نيروهاى آمريكايى كه به فاصله اندك از قرارگاه نيروى دريايى ايران صف آراسته بودند گوياى همه چيز بود.ايران در يكى از حساسترين دوران تاريخ خويش ودر مواجهه اى سخت با رقيبان بين المللى اش قرار گرفته است.
شليك نخستين گلوله دربهار خليج فارس رزمايش را در صدر اخبار محافل سياسى- نظامى نشاند.دليل حساسيت محافل جهانى پيدا بود. تهران گلوگاه خليج فارس و شاهراه انرژى را مركز نمايش نظامى خويش برگزيده بود تنگه هرمز كه محل اين رزمايش است، در ابتداى ورود به دهليز فلات ايران و فلات قاره واقع شده است جايى كه ۶۵/۵درصد از كل ذخايرنفتى جهان را دراختيار دارد و روزانه ۲۰ميليون بشكه نفت از آن عبور مى كند.
|
|
|
در هفت روز انجام رزمايش كمتر رسانه اى بود كه بر صدايى كه از اين نقطه استراتژيك جهان بر خاست گوش فرا ندهد. رزمايش پيامبر اعظم (ص) تابلويى از توانمندى هاى نظامى بويژه موشكى ايران را به نمايش گذاشت ودر هر مرحله چهارگانه خود استفاده از جنگ افزارهاى پيشرفته تحليل وتفسيرهاى جديد محافل سياسى و نظامى جهان را درپى داشت تاجايى كه فرمانده سپاه اعلام كرد كه آمريكا و انگليس در زمان رزمايش پيامبر اعظم (ص) به نيروهاى خود اعلام آماده باش دادند وخاطر نشان كرد كه ۱۲۵شناور بيگانه از كشورهاى آمريكا، هلند، انگليس و فرانسه در منطقه حضور دارند.صفوى ۸۱فروند ازاين شناورها را شناور پشتيبانى معرفى كرد كه در حال جمع آورى اطلاعات رزمايش هستند.
اما تهران از بدو هلى برد نيروهاى خود درخليج فارس اعلام كرد كه اين مانور از انگيزه هاى تهاجمى وتلافى جويانه به دور است و نظاميان ايران دراين خيز رزمى خود انديشه وپيام صلح براى همسايگان دارند. فرماندهان صحنه اهداف مانور را باواژه هاى دفاع وبازدارندگى شناساندند.آنها در عين حال مخالفان بين المللى جمهورى اسلامى را از ادامه مشى تهديد بر حذر داشتند و مشخصاً آمريكا را به بازنگرى دوباره در توانمنديهاى نظامى تهران فراخواندند.اين سخن را فرماندهان مانور بارها بر زبان راندند كه رزمايش اثر غير قابل انكارى در بازدارندگى بدخواهان ملت برجاى خواهدگذاشت. فرمانده سپاه پاسداران درآخرين روز رزمايش گفت: آمريكا بايد ايران را به عنوان قدرت منطقه اى به رسميت بشناسد. صفوى در نقطه اى ديگر گفت با توجه به اينكه استراتژى دشمنان ما هواپايه و درياپايه است درجهت تقويت نيروى دريايى و هوايى سپاه و ارتش قدم برداشته ايم.
|
|
|
به هر تقدير اين رزمايش كه به لحاظ وسعت و دامنه آن را بايد مادر مانورهاى نظامى ايران ارزيابى كرددر چهار مرحله به صورت مشترك توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامى و ارتش جمهورى اسلامى اجرا شد. براساس اظهارات وزير دفاع بيش از ۱۰ نوع موشك اژدر از جمله موشك هاى با سرعت بسيار بالا، موشك زمين به زمين پيشرفته، قايق پرنده پيشرفته، انواع شناورهاى مختلف مجهز به راكت و اژدر و ديگر سلاح ها و تجهيزات پيشرفته در اين رزمايش آزموده شد. رئيس ستاد مشترك ارتش نيز اين نكته را به ياد آورد: تجهيزات و توانمندى هاى نظامى ارائه شده در رزمايش پيامبر اعظم (ص) شامل تمام توانمندى ارتش و سپاه در عرصه نظامى نبود ، بلكه گوشه اى از اين امكانات به نمايش درآمد
اتفاقات آن هفت روز
فرماندهان رزمايش به تصميمى كه درآن ريسك زيادى خوابيده بود دست زدند آنها محموله موشكها وپرنده هاى نظامى خود رادرحالى راهى فضا كردند كه آسمان خليج فارس به طور بى سابقه از سوى چشم حريفان نظامى ايران رصد مى شد.هر اشتباه و لغزشى در تست جنگ افزارها مى توانست صلاحيت و كارايى ساختار نظامى ايران را با چالش روبرو كند.
اما در چهار مرحله مانور فرماندهان ليست بلندى از نسل جديد توليدات موشكى خود رادرمحك آزمون نهادند.آزمايشهايى كه اكنون به فصل جديد رويدادهاى نظامى تبديل شده اند،كانون اتفاقات رزمايش همانا موشكهايى بودند كه به پرواز درآمدند. حال اين فهرست تحولات نظامى بهار خليج فارس را از نگاه مى گذرانيم. با اين توضيح كه اقدامات فرماندهان نظامى ايران در اين رزمايش هنوزدرمحافل كارشناسى جهان مورد بحث است و درآينده اى نه چندان دور شايد اطلاعات وتحليلهاى دقيقترى دراين باره به دست آيد
۱) مدعى جديدى به نام موشك حوت
درمركز حوادث نظامى رزمايش تست موشكى زير سطحى قرار داردكه بعداً نام آن بر زبانها افتاد:موشك حوت. در توصيف اين جنگ افزار گفته شده است سرعت اين موشك، ۱۰۰ متر بر ثانيه است و سرعت اين نوع موشكهاى زيرسطحى در دنيا ۲۵ متر در ثانيه است با اين حساب سرعت اين موشك آزمايش شده ۴ برابر موشكهاى زيرسطحى جهان مى باشد. فرماندهان رزمايش يادآورشدندكه در حال حاضر فقط دو كشور در دنيا داراى اين نوع موشك هستند. ناوهاى پرتاب كننده موشك حوت، رادارگريز هستند و نمى توان آنها را شناسايى كرد.
پرتاب حوت مهمترين حادثه رزمايش بود كه محافل آمريكايى و حتى روسى براى كوچك كردن اهميت آن تلاش كردنددست تكنسينهاى خارج ر ا درخلق اين پديده دخيل نشان دهند.چنانكه آمريكاييها مدعى شدند :گزارشها حاكى از اين است كه اين اژدر از روى اژدر شكوال و. ا. ۱۱۱ كه ساخت روسيه و تندروترين اژدر جهان است الگوبردارى شده است. رسلان پوخوف، از كارشناسان روس نيز ضمن توضيح توانييهاى اين موشك ادعاكرد: رمز سرعت اين اژدر اين است كه خود را در پيله اى از حبابهاى هوا مى پوشاند و بدين ترتيب اصطكاك را به حداقل مى رساند اما فناورى ايجاد اين شرايط پيچيده تر از آن است كه ايرانيها بتوانند به آن دست يابند. وبا لاخره آسوشيتدپرس نوشت: سرعت «حوت» سه يا چهار برابر سريع تر از يك اژدر معمولى و هم سرعت با سريعترين موشك زيرآبى جهان (VA-111 Shkval)، ساخت روسيه است كه در سال ۱۹۹۵ توليد شد. هنوز مشخص نيست كه آيا «حوت» بر پايه shkval ساخته شده است يا خير.
يك منبع انگليسى نيز ادعاى آمريكاييها رابه گونه ديگرى مطرح كرد: ممكن است كه ايرانيها از طريقى به فناورى اژدرهاى شكوال دست يافته باشند اما بعيد است كه از طريق روسها اين كار را كرده باشند و احتمالاً اين امكان از طريق چين براى ايران فراهم آمده كه چين نيز به نوبه خود از طريق قرقيزستان به آن دست يافته است.
۲)سه عضو تازه خانواده موشكى ايران:فجر-۳ ميثاق-،۱كوثر
ايران در يك هفته رزمايش خود قريب ۱۰نوع از توليدات موشكى خودرا آزمايش كرد اما از اين ميان علاوه بر حوت، موشكهايى كه با نام فجر-۳ ميثاق -۱به ميدان رقابتهاى تسليحاتى گام نهادند توجه محافل نظامى را به خود جلب كردند.
بر اساس گزارش سخنگويان رزمايش،موشك ميثاق يك موشكى پيشرفته وشانه پرتاب است كه قابليت ضد هوايى حرارتى عليه اهداف هوايى با سرعت و مانور بالا بويژه عليه بالگرد سبك رادارد.
محمد ابراهيم دهقانى سخنگوى اين رزمايش در اين باره مى گويد: موشك پيشرفته شانه پرتاب ميثاق يك در همه شناورهاى تندروى سپاه و ارتش و استفاده از سواحل و جزاير با موفقيت آزمايش و شليك شد. موشك كوثر چهارمين موشك پيشرفته ايران تحت عنوان موشك ساحلى و دريايى در پايگاه دريايى امامت واقع در پايگاه درياى شهرستان جاسك آزمايش شد.
محمد ابراهيم دهقانى در خصوص ويژگى هاى اين موشك گفته است: اين موشك كه داراى برد متوسط، كوتاه و قابليت اصابت به اهداف با ابعاد پنج در ۲۵ يا آر تى اس ۵۰۰ مترى كه داراى سيستم اف تى اس فاير كنترل است، فوق العاده پيشرفته مى باشد و قابليت مقابله با هر نوع «جمر» پيشرفته (توان جلوگيرى از ايجاد اختلالات الكترونيكى) را دارد.
افزون بر اين موارد ايران در بخش آزمايشهاى موشكى تعدادى از موشكهاى كروز خود را نيزتست كرد. از ديگر اقدامات صورت گرفته در اين رزمايش، پرتاب موفقيت آميز موشك جديد فجر۳ بودكه نسل مدرن ترى از موشك هاى كشور را به نمايش گذاشت. اين موشك و متعلقات آن در وزارت دفاع طراحى و ساخته شده و طبق گفته طراحانش مى تواند به صورت همزمان چند هدف را به شكل واگرا و همزمان مورد اصابت قرار دهد و علاوه بر قابليت رادارگريزى، توانايى اين را دارد كه از كمند انواع ضد موشك با هر دقت بالايى عبور كند . سخنگوى رزمايش دراين باره اضافه كرد: اين موشك از خانواده موشك هاى رادارگريز مى باشد كه داراى سيستم هومينگ (جستجوگر هدف) با قابليت پيشرفته است.
پرتاب مين هاى دريايى توسط راكت از ديگر برنامه هاى اين مانور بود.
۳)قايقهاى خبر ساز
پس از موشك حوت اين تصوير قايق هاى جديد شناور در عرصه خليج فارس بر آنتن ماهواره ها بود كه توجه محافل نظامى را به خود جلب كرد . گزارش مقامهاى رزمايش رابخوانيد:«اين قايق بسيار پيشرفته توانايى حركت با قابليت مانور بالا در آبهاى خليج فارس و درياى عمان را داراست و سرعت آن تا ۱۰۰ نات در ساعت مى رسد كه سرعت بسيار بالايى براى قايق هاى پرنده در جهان محسوب مى شود. اين قايق به علت نوع طراحى و مواد به كار رفته در آن از ديد رادارهاى دقيق نيز محفوظ بوده و به هيچ عنوان قابل شناسايى نيست. از جمله قابليت هاى اين قايق، امكان شليك انواع موشك هاى موجود در آن مى باشد كه مى تواند با سرعت بالا حركت نموده و اين موشكها را به سمت اهداف ثابت و متحرك شليك كند. اين قايق هم اكنون به توليد انبوه رسيده است».
برخورد محافل غربى با اين رشته از دستاوردهاى نظامى ايران همان گارد دفاعى بود كه در برابر موشك حوت گرفتند. خبرگزارى آسوشيتدپرس از قول يك كارشناس نظامى مدعى شد: ممكن است اين قايق پرنده از ديد رادارهاى ايران پنهان بماند اما رادارهاى ايران به پيشرفتگى رادارهاى اسرائيلى نيستند و اگر ايران اين قايق پرنده را با رادارهاى خودش آزموده باشد به اين معنى نيست كه اين جنگ افزار مى تواند از ديد همه رادارها پنهان بماند.
محافل نظامى _ سياسى چه گفتند
فضاى شديداً سياسى شده جهانى مانع از آن شد كه كارشناسان و اهل فن فارغ از پيشداوريهاى محافل غالباً آمريكايى محصولات ويافته هاى نظامى ايران راتجزيه وتحليل كنند.همت آنها در طول رزمايش صرف اين شد كه پيامهاى اين حادثه و تأثيرات آن بر مناقشه هسته اى ايران و آمريكا را استخراج كنند. اين سخن مكرر نظاميان وديپلماتهاى غرب در آن۷روز رزمايش بود كه«هدف ايران از آزمايش جنگ افزارهاى تازه و تبليغات در مورد آنها، آن هم در شرايطى كه پرونده اتمى اش در شوراى امنيت سازمان ملل متحد مورد بررسى قرار دارد، نوعى قدرتنمايى است تا نشان دهد كه در صورتى كه شوراى امنيت سرنوشتى همچون عراق يا افغانستان را براى ايران رقم زند يا آمريكا و اسرائيل دست به حمله به تأسيسات اتمى ايران بزنند، ايران دست كم اين امكان را خواهد داشت كه كشتيهاى بارى و ناوهاى جنگى خارجى را در آبهاى خليج فارس و درياى عمان مورد حمله قرار دهد و تنگه هرمز را كه گلوگاه صدور نفت به بازارهاى جهانى است، ببندد.» تلاش محافل آمريكايى پس از شنيدن خبر آزمايشهاى موفق موشكى ايران اين بود كه اولاً اين دستاورد را غير واقعى جلوه دهند ثانياً آن را الگو بردارى از سيستم نظامى روسها وچينيها وانمود كنندلذاست كه رسانه هاى آنها خبر دادند: «فرانك والتر اشتاين ماير وزيرخارجه آلمان كه در حال ديدار از آمريكاست گفته كه آزمايش موشكهاى جديد زمين به دريا در اين رزمايش بر روند مذاكراتى كه براى حل مسأله هسته اى ايران در جريان است صدمه مى زند.
تركشهاى تبليغات منفى غرب متوجه روسيه هم شددولتى كه از شريكان اصلى فناورى نظامى براى ايران است.چنانكه ادعا كردند:«برخى گزارشها حكايت از اين دارند كه قايق پرنده و اژدر (موشك دريايى) حوت كه در رزمايش پيامبر اعظم آزمايش شده اند از روى سلاحهاى مشابه روسى الگوبردارى شده اند».
در پاسخ به اين انتقادها و گزارشها، سرگئى لاوروف، وزيرخارجه روسيه گفت كه كشورش تنها فروشنده سلاح و فناورى نظامى به ايران نيست و كشورهاى زيادى، از جمله برخى كشورهاى غربى به ايران تجهيزات نظامى مى فروشند. اما دركشور روسيه كه پس ازآمريكاييها بيشترين توجه را به رزمايش داشتند اين رويداد با دونگاه متفاوت روبروشد نگاه كسانيكه از ابتدا از ظهور ايران قدرتمند واهمه داشتندوكوشيدند دستاورد مانور را به اسم خود مصادره كنند وگروهى ديگر كه به پيشرفت نظامى ايران اقرار كردند. از اين قرار است سخن كنستانتين كوساچف، رئيس كميسيون امور بين المللى در مجلس دوماى روسيه كه در گفت وگو با خبرگزارى روسى ايتارتاس در انتقاد از ايران گفته كه «اين كشور به جاى آنكه از خود انعطاف نشان دهد با آزمايش جنگ افزارهاى تازه قدرتنمايى مى كند».
او رزمايشهاى اخير نظامى در ايران را با بحث و گفت وگوهايى كه در زمينه فعاليت اتمى اين كشور در سطح بين المللى در جريان است مرتبط دانسته و مدعى شد كه هدف حكومت ايران از اين گونه رزمايشها اين است كه از مطرح شدن هر نوع طرح و بحثى كه حمله به اين كشور را در بر داشته باشد، جلوگيرى كند. يا مقاله آن ارگان افراطيون روسى ، ايزوستيا (اخبار)كه ادعا كرد: اين اژدر-حوت- به اژدر روسى موسوم به شكوال (توفان) شباهت دارد كه گفته مى شود با سرعت يكصد متر بر ثانيه (۳۶۰ كيلومتر در ساعت) سريعترين اژدر جهان است.
آمريكاييها بسيار تلاش كردنداين رويداد را حركتى عليه اعراب منطقه نشان دهند وهمسايگان ايران را برآشوبند اما جز چند حركت تبليغى اماراتيها بازتاب منفى در اين منطقه ديده نشد.چنانكه سعود الفيصل، وزيرخارجه عربستان سعودى كه در آستانه سفر به ايران است گفت اين نخستين بار نيست كه ايرانيها رزمايش برگزار مى كنند و به اعتقاد دولت سعودى، ايرانيها تهديدى براى هيچ يك از همسايگانشان نيستند.بى بى سى نوشت: با اينكه در غرب نسبت به آزمايشهاى تسليحاتى اخير ايران ابراز نگرانى شده، از همسايگان اين كشور هنوز پيامى كه حاكى از نگرانى باشد گزارش نشده است. با همه خرده گيريهايى كه آمريكاييها بر اهداف رزمايش كردند اما نتوانستند كتمان كنند كه اين اتفاق پرده هاى تازه اى از توانايى نظامى ايران را آشكار كرد كه قبل از آن چندان پيدا نبود. دراين باره بى بى سى در يكى از گزارشهايش آشكارابه اين مسأله اقراركرد:«مقامات نظامى ايرانى پيشتر تأكيد كرده بودند كه براى مقابله با كوششهاى اسرائيل و افزايش توان موشكى آن كشور، ايرانيان نيز سرگرم بهبود سيستم موشكى خودهستند.