سالى فرهات
ترجمه: رامين شريف زاده
زندگى«جف نمى» تبديل به يك كابوس شده است.فردى به يك پايگاه اطلاعاتى حاوى تمامى اطلاعات شخصى مربوط به وى دسترسى پيدا كرد - از جمله نام، آدرس، تاريخ تولد و شماره تأمين اجتماعى وى - و وانمود كرد كه او هم جف نمى است.احتمال دارد اين «دزدى هويت »در شركتى كه وى قبلاً در آن كار مى كرده اتفاق افتاده باشد - بخش حسابدارى اين شركت هميشه با مشكلاتى روبرو بود.
جف نمى، مدير يك شركت تبليغاتى در سانفرانسيسكو، گفت، «به حريم شخصى من تجاوز شده است، و تازه هنوز هم نمى دانم از چه راههايى به حريم من تجاوز شده.واقعاً ترسناك است.» تا آنجايى كه وى اطلاع دارد، فردى چندين كامپيوتر را با استفاده از مشخصات او خريدارى كرده ولى آنها را به آدرس ديگرى به غير از آدرس او فرستاده است.فردى با استفاده از شماره كارتهاى اعتبارى او ۱۰‎/۰۰۰ دلار از حسابش برداشت كرد و چندين اعتبار براى استفاده از تلفن همراه باز گرفت.در ضمن او مى داند كه ماجرا به همين جا ختم نمى شود.
نمى مى گويد، «واقعاً احمقانه است.به نظر مى رسد كه اين قضيه تمامى ندارد.»
طبق جديدترين آمار كميسيون تجارى فدرال (FTC)، نمى فقط يكى از ۱۰ ميليون آمريكايى - و ميليون ها نفر ديگر در سرتاسر دنيا - است كه هر ساله چنين دزدى هويتى را تجربه مى كنند.و با در نظر گرفتن اين كه اينترنت و فن آوريهاى جديد دزديدن اين اطلاعات را براى دزدها آسانتر كرده اند، اين رقم همچنان رو به افزايش است.آنهايى كه هنوز دزدى هويت را تجربه نكرده اند نيز بايد اين موضوع را جدى بگيرند: اقتصاد جهانى سالانه ميلياردها دلار از دزدى هويت خسارت مى بيند.
دزدى هويت به عملى گفته مى شود كه فردى با استفاده از اطلاعات شخصى فرد ديگرى خود را به جاى آن فرد جا بزند.مانند ماجرايى كه براى نمى اتفاق افتاد، اين اعمال معمولاً شامل استفاده كلاهبردارانه از كارتهاى اعتبارى، حسابهاى بانكى و منابع مالى ديگر است.
آسيب پذير
جى فولى، از مؤسسين مركز تدابير دزدى هويت (Identity Theft Resource Center) در سان ديگو، اظهار مى دارد دزدى هويت مثل يك ويروس غير قابل درمان است.او مى گويد، «وقتى يك نفر نام و شماره تأمين اجتماعى شما را به دست آورد، چه چيزى مى تواند مانع شود تا از اين اطلاعات هر طور كه مى خواهد، البته به غير از كشتن و تكه تكه كردن شما، استفاده نكند و هر كارى دوست دارد با اين اطلاعات انجام ندهد؛ حالا شايد همين امسال، شايد هم ۱۰ سال ديگر اين كار را بكند؟»
بخشى از اين مشكل ناشى از اين امر است كه ايالات متحده داراى يك سيستم رسمى و مركزى تشخيص هويت نمى باشد.۲۴۰ نوع گواهينامه رانندگى معتبر در ايالات متحده وجود دارد، و ۱۰‎/۰۰۰اداره مختلف مى توانند گواهى تولد صادر كنند.شماره كارت هاى اعتبارى، كه معمولاً دزديده مى شوند، را مى توان از روى رسيدهايى كه در رستورانها داده مى شود، كپى كرد.اطلاعات خصوصى شما را مى توان از وب سايتهايى كه از طريق آنها در اينترنت كالايى خريدارى كرده ايد، به دست آورد.بيمارستانها و شركتهايى كه وام مى دهند مى توانند سوابق شما را بفروشند - يا آنها را در سطل آشغال بريزند، يعنى جايى كه يك نفر مى تواند به راحتى آنها را بردارد.
جانى مى، استاديار دانشگاه ديترويت- مرسى و نويسنده كتاب «راهنماى جانى مى براى جلوگيرى از دزدى هويت»، اظهار داشت، «اكثر آدمها چيزهايى درباره دزدى هويت مى دانند، ولى فكر مى كنند اين اتفاق براى آنها رخ نخواهد داد.»طبق گزارش كميسيون تجارى فدرال، در سال ،۲۰۰۳ آمريكاييها بالغ بر ۴۳۷ ميليون دلار به واسطه دزدى هويت و كلاه بردارى خسارت ديده اند.در آن سال، بيش از نيم ميليون نفر شكايت كردند كه كلاه بردارهاى حرفه اى از كارتهاى اعتبارى ايشان سوء استفاده كرده اند، و يا كالاهايى را كه اصلاً وجود نداشته از طريق حراجهاى آن-لاين به آنها فروخته اند.
ولى، در اكثر موارد، خسارتهايى كه اين افراد متحمل شده اند فقط مالى نبوده است.در واقع، وقتى كه موضوع مربوط به كلاه بردارى از طريق كارتهاى اعتبارى مى شود، اين شركتهاى اعتبارى هستند، و نه مشتريان، كه مى بايست خسارتها را تقبل كنند.طبق مطالعه اى كه توسط مركز تدابير دزدى هويت انجام شده، در مورد اكثر آدمها، خسارتهاى وارده بيشتر از نوع وقتهاى تلف شده و احساسات به جوش آمده مى باشد: هر فرد تقريباً ۶۰۰ ساعت وقت صرف مى كند تا پس از به سرقت رفتن هويتش اوضاع را به حالت عادى بازگرداند.فولى مى گويد، «آدمهايى با من تماس گرفته اند كه از فرط ناراحتى در شرف خودكشى بوده اند.»
اخيراً سرقت هويت يكى از موضوعاتى است كه مورد توجه رسانه ها قرار گرفته، بخصوص پس از اينكه چند شركت بزرگ، اطلاعات شخصى مشتريانشان را اشتباهاً به دزدها فروختند.كلاه بردارانى كه خودشان را به جاى شركتهاى قانونى جا زده بودند به اطلاعات شخصى بسيار مهم افراد در پايگاه داده هاى شركت آلفارتا، شعبه شركت چويس پوينت در ايالت جورجيا، دسترسى پيدا كردند.اين يك شركت صد درصد قانونى است كه اطلاعات مربوط به تقريباً تمام شهروندان ايالات متحده را در پايگاه داده هايش جمع آورى و به ادارات دولتى و شركتهاى خصوصى مى فروشد.
ماجراى فوق مربوط به حجم بسيار زيادى از اطلاعات شخصى مشتريان، از جمله نام، آدرس، شماره تأمين اجتماعى، گزارشات اعتبارى و اطلاعات حساس ديگر بود.در ماه مارس، شركت چويس پوينت نامه اى به تقريباً ۱۴‎/۰۰۰تن از مشتريانش در كاليفرنيا ارسال كرد و اظهار داشت كه اطلاعات شخصى آنها ممكن است در دسترس «اشخاص غيرمجاز » قرار گرفته باشد.مورد مشابهى نيز براى شركت لكسيزنكسيز، يك شركت گردآورنده اطلاعات ديگر، اتفاق افتاد.اخيراً نيز، شركت تايم وارنر اعلام كرد كه اطلاعات مربوط به ۶۰۰‎/۰۰۰ كارمند فعلى و سابق اين شركت توسط شركتى كه جهت ذخيره اين اطلاعات استخدام شده بود، گم شده است.همه اين شركتها تلاش مى كنند تا با ارائه خدمات مجانى يكساله براى نظارت بر تبادلات اعتبارى اين افراد در حل اين مشكل به آنها كمك كنند.ولى به احتمال زياد تمام اين تلاشها تأثيرى نخواهد داشت.
زندگى هاى تباه شده
اينجاست كه فولى و همسرش، ليندا، مى توانند به شما كمك كنند.اخيراً، تلفنشان دائماً زنگ مى زند، و آنها نگرانى و احساس درماندگى افرادى را كه به آنها تلفن مى كنند، كاملاً درك مى كنند.جى و ليندا مركز تدابير دزدى هويت را در سال ۱۹۹۷ پس از اينكه يكى از كارمندان هويت ليندا را ربود، راه اندازى كردند.اين فرد، با استفاده از اطلاعات مربوط به ليندا، سه كارت اعتبارى براى خودش درست كرد و قراردادى با يكى از شركتهاى ارائه كننده خدمات تلفن همراه امضا كرد.
فولى مى گويد، «سه يا چهار هفته اول ليندا فقط مى خواست در اتاقش بماند و از آنجا بيرون نيايد تا مجبور نباشد با دنيا روبرو شود.بدون شك، اين يك خيانت تمام عيار بود.»
دفتر آنها در يكى از اتاقهاى اضافى منزلشان مستقر است، و كارشان ارائه مشاوره مجانى به اين افراد است.مخارج زندگى اين دو نفر از طريق كمكهاى بنيادهاى مختلف و كمكهاى بلاعوض ديگر تأمين مى شود.مأموريت آنها كمك به ديگران براى گذر از اين معضل است.فولى اظهار داشت، «خانمى به من گفت كه قرار بود پدرش، كه فقط با حقوق بازنشستگى اش زندگى مى كرد، از خانه سالمندان اخراج شود فقط به اين علت كه فردى هويت وى را به سرقت برده و سابقه اعتبارى او را براى هميشه خراب كرده بود.درست قبل از اينكه وى را از خانه سالمندان اخراج كنند، به زندگى اش خاتمه داد. همان جا تصميم گرفتيم كه ديگر نمى خواهيم شاهد چنين ماجراهايى باشيم.»
اكنون، خانم و آقاى فولى و تقريباً ۹۰ داوطلب ديگر در سرتاسر كشور به افرادى كه قربانى دزدى هويت شده اند در طى كردن مراحل ادارى و مذاكره با شركتهاى اعتبارى، بانكها، نيروى انتظامى و شركتهاى وصول بدهى كمك مى كنند.
ادامه دارد

۱- سالمند كيست؟
به طور قراردادى، سن شروع سالمندى را ۶۰ سالگى قرار داده اند و اين سن را به عنوان نقطه شروع پيرى پذيرفته اند. هرچند در برخى افراد، پديده پيرى خيلى زودتر شروع مى شود و در بسيارى ديگر، اين پديده براى سالهاى بعد نيز به تعويق مى افتد.
۲- جمعيت سالمندان را به چند گروه مى توان تقسيم كرد؟
۱. پيران جوان: اين افراد در سنين ۷۵- ۶۰ سالگى هستند و از نظر جسمى و روانى نسبتاً فعالند و اگر به آنها فرصت داده شود، مى توانند از نظر اقتصادى مانند افراد ميانسال مولد هستند.
۲. پيران پير: اين افراد كه معمولاً بالاى ۷۵ سال هستند از نظر جسمى شكننده اند و مبتلا به اختلالات بينايى و شنوايى و گاه اختلالات روانى هستند.
۳- چگونه مى توان از بروز حوادث در كهنسالى پيشگيرى كرد؟ توضيح دهيد؟
- در زمان حركت در منزل، مخصوصاً هنگام استفاده از پله ها، مطمئن باشند كه نور كافى وجود دارد.
- در صورتى كه تغييرى در طرز چيدن اثاثيه منزل صورت گرفته، اين نكته حتماً به اطلاع فرد سالمند رسانده شود تا وى كه بنا به عادت در منزل حركت مى كند خود را با اين تغيير عادت دهد.
- از انداختن فرشهاى كوچك روى سطوح صاف نظير پاركت، يا سنگهاى صيقلى در مسير حركت سالمندان خوددارى شود.
- برخاستن ناگهانى از رختخواب يا از حالت نشسته، ممكن است موجب برهم خوردن تعادل سالمند گردد. بايد به وى متذكر شد كه از حركات سريع، پرهيز نمايد.
۴- دلايل تفاوت نيازهاى تغذيه اى سالمندان با جوانان را بيان كنيد؟
۱. با افزايش سن، نياز به انرژى كاهش مى يابد. اين امر، به علت كاهش فعاليت جسمى و پايين آمدن متابوليسم پايه رخ مى دهد.
۲. وضعيت دندانى بسيارى ازسالمندان ممكن است نامناسب باشد بنابراين قوام رژيم غذايى افراد پير متفاوت است.
۳. ظرفيت هضم و جذب در افراد مسن به مراتب پايين تر از افراد بالغ است.

يوسف بهمن آبادى
جامعه سالمندان در لابه لاى پيچيدگى هاى زندگى رو به فراموشى مى روند. آنها بيش از پيش به انزوا كشانده مى شوند تا مبادا مانعى باشند در زندگى نسل فعال امروز!
چهره هايى كه روزگارى گردانندگان چرخ هاى تحرك جامعه بوده اند و آن را با فراز و فرودهايى به نسل هاى فعلى سپرده اند، چگونه كنار زده مى شوند. سالمندى، پديده اى است گريزناپذير در زندگى انسان ها كه افراد هر جامعه اى آن را تجربه مى كنند و بدون ترديد، به ميزان آن نيز به موازات تغييرات جمعيتى افزايش يا كاهش مى يابد.
گفته مى شود از سال ۷۵ جمعيت سالمند كشور حدود ۳ برابر شده است و براساس پيش بينى هاى انجام شده در ۵۰ سال آينده جمعيت سالمند كشور حدود ۶ برابر جمعيت سالمند در سال ۷۵ خواهد شد. با توجه به مشكلات پيش روى جامعه سالمندى در كشور، در آينده اى نه چندان دور كه جمعيت جوان امروز _ با دربرگرفتن ۷۰درصد جمعيت كل _ سالمند خواهد شد چه تمهيداتى بايد انديشيده شود؟
سالمندى و مشكلات آن
با افزايش سن، كاهش توانايى هاى ذهنى و جسمى شدت مى يابد. اين روند طبيعى است اما آنچه غيرطبيعى مى نمايد اين كه در برخى جوامع سالمند به افراد بالاى ۷۰ سال اطلاق مى شود كه اكثرشان از توانايى هاى عمومى برخوردارند اما در جوامعى مثل ما، افراد بالاى ۵۰ سال سالمند محسوب مى شوند. چرا؟
دكتر شهلا كاظمى پور، جمعيت شناس در خصوص مشكلات سالمندى در ايران در مقايسه با كشورهاى توسعه يافته مى گويد: «اين كشورها، سيستم تأمين اجتماعى حساب شده اى دارند و كليه افراد سالمند تحت پوشش تأمين اجتماعى هستند. در اين جوامع، مشكلات مالى را حذف شده مى بينيم، خدمات بهداشت افراد رايگان است، مشكل مسكن ندارند و اگر افراد مسكن نداشته باشند، دولت در اختيارشان مى گذارد.
در حالى كه سيستم تأمين اجتماعى در كشور ما به روز است، يعنى از من پول مى گيرند مى دهند به سالمند. پس فردا كه من سالمند شدم نظير همان را از يك جوان مى گيرند و به من مى دهند اما در كشورهاى توسعه يافته تأمين اجتماعى، پولى را كه از بيمه شده ها مى گيرد سرمايه گذارى كرده و در زمينه رفاه سالمندان اختصاص مى دهند.»
كاظمى پور، استاد دانشگاه با اشاره به مشكلات سالمندى در كشور مى گويد: «اولويت اول مربوط به مشكلات مالى مى شود. اگر مشكلات مالى سالمندان كاهش يابد، خيلى از آنها مى توانند روى پاى خود بايستند. در اين ميان گروهى از سالمندان، شغلشان به گونه اى بوده كه تحت پوشش بيمه هاى خدمات اجتماعى نبوده اندو در حال حاضر، نه از دولت حقوق مى گيرند و نه از بيمه هاى اجتماعى. آنها به خانواده وابسته هستند و ممكن است مشكلات خانواده را شدت بخشند.
اما در مورد گروهى كه حقوق بگير هستند، به خاطر تورمى كه در چند سال اخير ايجاد شده، قدرت خريدشان بسيار كاهش يافته و از تأمين حداقل نيازهاى زندگى عاجزند. به مرور هم كه سن شان بالا مى رود و صاحب فرزند، عروس و داماد و نوه مى شوند، هزينه ها هم به مراتب شدت يافته كه در برابر درآمد كم قدرت خريدشان تقليل مى يابد.»
اين جمعيت شناس مى افزايد: «از طرف ديگر، وقتى فرد توان اقتصادى اش پايين مى آيد، حرمت خود را در خانواده از دست مى دهد و آن حرمتى را كه يك سالمند در خانواده بايد داشته باشد، ندارد.»
به اعتقاد كاظمى پور «در برخى جاها بعضى سالمندان نمى توانند كارهايشان را انجام دهند. به عنوان مثال، گاه در تصادفات مى بينيم يك طرف آن سالمندى بوده كه چشمش نمى ديده يا قدرت حركتش ضعيف بوده و ماشينى به او زده و رفته است.»
وى همچنين مى افزايد: «حتى آنهايى هم كه توانايى مالى دارند اما به خاطر اين كه تنها زندگى مى كنند دچار يكسرى خطراتى از قبيل دستبرد، قتل و... مى شوند كه توانايى دفاع از خود را ندارند.»
آسايشگاه سالمندان، از شيوه هاى مطرح در اغلب كشورها براى ارائه خدمات رفاهى به سالمندان محسوب مى شود اما با اين حال نتوانسته جايگاه مطلوبى پيدا كند. در ايران نيز، اگرچه چنين مراكزى سعى كرده به برخى نيازهاى رفاهى سالمندان پاسخ گويد اما واقعيت اين است كه مشكلات اساسى سالمندان همچنان پابرجاست.
دكتر مژگان صلواتى، روانشناس بالينى، معتقد است: «درصد بالايى از سالمندانى كه در آسايشگاه ها زندگى مى كنند دچار افسردگى و اضطرابند.»
وى با اشاره به شيوع ۱۲ تا ۳۰ درصدى افسردگى «تحت حاد» در سالمندان مى گويد: «از علل بروز افسردگى در سالمندان وجود اين باور در افراد جامعه است كه سالمندان نيروهاى از كار افتاده اى هستند كه بايد بدون بازدهى تنها تحت مراقبت قرار گيرند كه اين خود نوعى احساس بى مصرف بودن را براى سالمندان به دنبال دارد.»
در چنين شرايطى است كه به گفته دكتر دلاور، مديركل اداره سلامت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكى، همه اين عوامل موجب مى شود تا افراد در كشور ما حدود ۱۵ سال زودتر از سن تقريبى پير مى شوند.
چه بايد كرد
در حال حاضر، هيچ كس نمى تواند مشكلات سالمندى در كشور را انكار كند. با اين وجود در برابر سيل عظيم نيروى جوانى كه امروز هستند براى فردايى كه سالمند مى شوند چه انديشه اى مى شود.
دكتر محمدرضا واعظ مهدوى، از مسؤولان عالى سازمان رفاه و تأمين اجتماعى در اين خصوص مى گويد: «در شرايطى كه مشكلات بزرگى در زمينه اشتغال، ازدواج و مسكن جوانان در برابر برنامه ريزان اجتماعى قرار دارد، پيش بينى مى شود ۱۰ تا ۱۵ سال آينده مشكلات ميانسالى و در ۲۰ تا ۳۰ سال آينده مشكلات ناشى از سالمندى جمعيت پيش رو باشد كه چالش هاى فراوانى را در زمينه خدمات بهداشتى، درمانى، هزينه هاى اجتماعى، بار مالى صندوق هاى بازنشستگى، مسائل روانى سالمندان، ساختارهاى ويژه، اوقات فراغت و تفريحات و تأثير بر شرايط سياسى، اجتماعى كشور را به همراه خواهد داشت.»
از اين رو، وضعيت امروز مى تواند هشدارى جدى باشد براى نسل فرداى سالمندان.
اما كارشناسان چه تمهيداتى براى تقليل مشكلات سالمندى ارائه مى كنند؟
دكتر شهلا كاظمى پور، با اشاره به اين نكته كه «اگر جوانان را در مسير اشتغال تام قرار دهيم ديگر نيازى نخواهد بود كه به فكر پيرى آنها باشيم.» اظهار مى دارد: «بهره ورى درست از نيروهاى دوران جوانى و سرمايه گذارى براى اين مقطع سنى، باعث مى شود بازده و سازندگى جوانان براى دوران پيرى نيز مفيد واقع شود.»
به اعتقاد اين استاد دانشگاه، «سيستم تأمين اجتماعى مهمترين مسأله اى است كه بايد بهاى زيادى به آن داده شود.با توجه به اين كه در چند سال اخير بحران جنگ را داشته ايم و سيستم تأمين اجتماعى چندان مورد توجه نبوده است ولى الآن، زمان آن است كه حتماً به آن پرداخته شود. آن هم براى آحاد جامعه و الزام افراد به پرداخت بموقع مطالبات تأمين اجتماعى.»
از نظر كاظمى پور، بحث قوانين مالياتى، نكته مهم ديگرى در اين زمينه است كه لازم است دولت به آن توجه كند. وى مى گويد: «ما قوانين مالياتى بسيار خوبى داريم اما اصلاً ماليات بگير خوبى نيستيم. تنها كسانى كه خوب ماليات پرداخت مى كنند طبقه حقوق بگير و مزدبگير هستند و طبقه ثروتمند اصلاً ماليات پرداخت نمى كنند. اين گونه است كه طبقه حقوق بگير ضعيف تر مى شود و طبقه ثروتمند قوى تر و اين اختلاف طبقاتى همچنان زياد مى شود.»
پژمان پورشعبانى، كارشناس مسؤول امور سالمندان سازمان بهزيستى، با اشاره به اينكه «يكى از مشكلات جدى سالمندى، معلوليت هايى است كه برخى از آنها به آن مبتلا مى شوند» مى گويد: اين افراد نيازمند سرويس دهى مناسب هستند كه بسيارى از خانواده ها از ارائه اين خدمات عاجز هستند كه بايد فكرى اساسى براى اين موضوع كنيم.
به اعتقاد وى «براى حل اين مشكل بايد از بخش خصوصى هم كمك بگيريم و مراكز نگهدارى از سالمندان را كوچك و محدود كنيم.»
همچنين دكتر سهيلا خوشبين، رئيس اداره سالمندان وزارت بهداشت، در خصوص ارتقاى سطح سلامت بهداشت و روان سالمندان از برنامه هايى نظير «برگزارى مهمانى هاى دوره اى در بين سالمندان، گفت و شنودها و دوستيابى و استفاده از تورهاى گردشگرى» نام مى برد.
وى همچنين اضافه مى كند: «همه مسؤولان بهداشتى، سازمان ها و نهادهاى مرتبط با سالمند بايد بكوشند تا يك سالمند را در خانواده و جامعه فعال نگه دارند.»
صداى پاى يك عمر تلاش شان ديگر شنيده نمى شود. گذشته آنها را ديگران نمى فهمند. طعم حال و امروزشان تلخ و سخت و شفقت است و وامانده اند در نهايت خستگى و درد و انزوا.
نسل هاى پرتوان نيز بى اعتنا به آنها. آنها را دريابيم.