حميرا حيدريان

ارتش جمهورى اسلامى ايران با اتكا به ايمان اسلامى و دانش پرسنل توانمند در اوج عزت و اقتدار قرار دارد و بى  هيچ گزافه اى قدرتمندترين ارتش منطقه است. دلايل اين اوج و عزت را با حجة الاسلام و المسلمين جناب آقاى سيد محمدرضا واحدى رئيس سازمان عقيدتى سياسى ستاد فرماندهى نيروى هوايى ارتش در ميان گذاشته ايم و ايشان با درايت و شناخت به تحليل آن نشسته اند، كه با هم مى خوانيم.
همانگونه كه مى دانيد انگيزه در هر كارى عامل مهم وعمده اى در پيشبرد اهداف دارد، در ارتش تمام كشورهاى دنيا نيز روى تقويت انگيزه نيروها كار مى شود، شما در اين خصوص چه اقدامى براى نيروهاى ارتش كرده ايد؟
خوشبختانه به بركت انقلاب و نظام جمهورى اسلامى ايران ميزان انگيزه و غيرتمندى در ميان نظاميان خود به خود هميشه بالا بوده است و اين را ارتشيان و نظاميان هم در دوران انقلاب، دفاع مقدس و هم در دوران سازندگى ثابت كرده اند و امروز نيز آمادگى لازم براى مقابله با هرگونه تهاجم نظام سلطه و كفر را دارند.بچه هاى نظامى و كاركنان غيور ارتش و نيز خانواده هايشان هميشه در حالت آماده باش به سر مى برند واينگونه نيست كه تنها يك مقطع خاص را بينند، چرا كه امروز روح يك ارتش مردمى و ملى و روحيه سلحشورى در ميان همه كاركنان ارتش ديده مى شود.به طور مثال در همين ايام تعطيلات نوروز شاهد بوديم كه مردان ارتش با چه صلابتى به حراست و حفاظت از آسمان آبى و دوست داشتنى ايران اسلامى كردند به دور از همه تعلقات خاطر به حس رصد، فضا را براى هرگونه تجاوز و خزش احتمالى شپره هاى كورى كه توان رزمندگان جمهورى اسلامى را مى دانند اما احمق هستند ناامن كردند. اما اينكه ما چه اقدامى براى ايجاد انگيزه براى اين نيروها كرده ايم، بايد بگويم كه به اعتقاد ما، اين انگيزه به طور خدادادى در نيروهاى ارتش وجود دارد، منتها ما به عنوان خدمتگزاران اين پرسنل ارزشمند، يك سرى وظايفى را به لحاظ رفاهى، روحى و فرهنگى بر عهده داريم كه حضور روحانيان در سازمان عقيدتى سياسى ارتش و به طبع آن نيروى هوايى باعث ايجاد يك پيوند متقابل عاطفى ميان اين پرسنل شده است. در همين ايام تعطيلات نوروزى روحانيان دوشادوش در كنار نيروهاى پدافند هوايى و... ايام را سپرى كردند چرا كه خود را يك خانواده احساس مى كنند. امروز آنچه كه مسلم است و ملت عزيزمان بايد بدانند اين نكته است كه ارتش جمهورى اسلامى ايران به لحاظ حضور جوانان پرانگيزه انقلاب و پيوند آنان با نسل گذشته كه انقلاب را آفريده اند و دنيايى از تجربه و تخصص و تبحر در ارتش را دارا هستند و چه به لحاظ دستيابى به تجهيزات و امكانات دفاعى و نيز وجود يك كارنامه پرافتخار ۸سال دفاع مقدس كه نشان از جوانمردى و وجود انگيزه بالا در آنان بوده است، موفق تر از هميشه، آماده خدمت به خلق هستند.امروز ارتش ما تنها يك ارتش كلاسيك كه تنها وظيفه آن جنگيدن است، نيست، بلكه ارتشى كلاسيك با پشتوانه صددرصد اعتقادى و باورهاى دينى است كه مصداق اين آيه شريفه است كه مى فرمايد:«اگر ده نفر از شما مؤمن و مسلمان باشد، بر صدنفر آدم غيرمسلمان ترجيح داريد.»
امروز رزمندگان ما چنين شرايطى دارند و دشمن هم اين را مى داند و چيز جديدى نيست. ما شهيد دورانيها، اردستانيها، باباييها... داشتيم كه بر حسب ظاهر از قشر مرفه اجتماعى بودند اما به واقع بسيجيان مخلصى بودند كه در راه ميهن جان فدا كردند.ما از نوجوانى چون حسين فهميده ۱۳ساله تا مردان مسن متخصص (خلبان و...) را داريم كه به لحاظ وجود انگيزه و ايمان بالا در راه ميهن از جان خود گذشته اند و بايد اذعان كرد كه هيچ عرصه اى ناگوارتر و پيچيده تر از جمهورى اسلامى ايران براى دشمن وجود ندارد.
همانطور كه اشاره كرديد شايد همين وجود ايمان وانگيزه عامل برترى نيروى ارتش ما در مقابل ساير نيروها باشد، اما شما اين ايمان اسلامى را چگونه در جهت امنيت ملى و حفظ آن مديريت مى كنيد؟
سؤال بسيار زيبايى است ولى ببينيد مديريت ايمان را خود افراد انجام مى دهند، اما آنچه كه ما به عنوان سازمانهاى فرهنگى بر عهده داريم، زمينه سازى اين مديريت و بروز اين مديريت است. ما با شناختى كه از جوانان و كاركنان جديد و قديمى و باورها و اعتقادات مذهبى آنان داريم، اقدام به برپايى يكسرى كلاسهاى آموزشى و تحقيقاتى كرده ايم، از جمله آشنايى با مفاهيم قرآنى و... به طورى كه روزانه يكهزار و ۹۰۰كلاس آموزشى در نيروهاى هوايى برپا مى شود كه آمار بالايى است. با اين كار قصد بر اين است كه در يك دوره چهارساله پرسنل حداقل با مفاهيم اوليه قرآن آشنايى پيدا كنند. علاوه بر كلاسهاى رسمى و مصوب سازمانى، يكسرى دوره هاى دروس عقيدتى سياسى از جمله معارف و اخلاق رسمى و... برگزار مى شود. شايد ذكر اين موضوع ضرورى باشد كه، شايد با بيان اين مطالب اينگونه تصور شود كه شركت در اينگونه كلاسها حتى نماز به صورت اجبارى انجام مى شود، در حالى كه بايد صريحاً اعلام كنم كه در كل نيروهاى مسلح بويژه نيروى هوايى كه حوزه مسؤوليت من است حضور در هيچ يك از كلاسها، اجبارى وجود ندارد. همچنين ايجاد زمينه هاى فعاليتهاى فرهنگى براى خانواده پرسنل ارتش از جمله دغدغه هاى مهم حوزه عقيدتى سياسى است، چرا كه ايجاد رفاه و آسايش نسبى خانواده پرسنل و ايجاد محيط به دور از هنجارهاى اجتماعى و سالم، نيروهاى ما را كه شايد روزها از خانواده خود به دور هستند را با اطمينان و دلگرمى بيشترى به انجام وظيفه هدايت كند.
ايجاد مجتمع هاى فرهنگى و آموزشى براى پرسنل و خانواده هايشان نقش مهمى در جهت رشد و تعالى و نيز آسودگى نيروهاى غيور مرد اين ارتش دارد كه ما به اين مهم اقدام كرده ايم. برگزارى مراسم فرهنگى از جمله شبهاى شعر، بزرگداشت شهدا، جشنواره ها... در كليه يگانها از جمله اقدامات فرهنگى است كه متولى آن سازمان عقيدتى سياسى است.
چالشهايى كه شما با آن در ارتش روبرو هستيد كدامند؟
خوشبختانه با نيرويى سر وكار داريم كه انضباط جزو ذات آن است و تمام كارها تعريف شده است و هيچ تداخل و اختلافى وجود ندارد و وقتى كه برنامه اى قرار است اجرا شود تا آخرين رده از آن آگاهى پيدا مى كنند.
اما عمده ترين مشكل ما، ارتباط با جامعه تبليغاتى بيرون است و عدم آگاهى مردم از فعاليتهاى درون ارتش، كه بخشى از آن به ضعف ما و بخش ديگرى به كم لطفى رسانه ها باز مى گردد. چرا كه معمولاً تصور بر اين است كه ارتش محيطى بسته است كه «فنسى» دور آن كشيده شده و رفت و آمد در آن كنترل شده و دشوار است و همين امر باعث شده تاكمتر به آن توجه و پرداخته شود. در جايى كه فاكتور از نظم حاكم در ارتش، وجود روحيات عاطفى و لطف در ميان پرسنل باعث شده تا ما شاهد حضور چهره هاى پرافتخار و ارزشمند و تاپ در رشته هاى مختلف فرهنگى (نقاشى، نويسندگى، مجسمه سازى، شعر و...) باشيم. از جمله پرويز بيگى، حبيب آبادى، سرهنگ شاعر، عباس براتى پور، افسر بازنشسته ارتش و شاعر معروف معاصر و... كه به لحاظ بافت درونى ارتش مردم كمتر از آن آگاه هستند. تصور مردم از ارتش تنها وجود يك مشت آهن، دود، خمپاره و... نيروهاى خشن كه آنكادر شده رفتار مى كنند است كه اين نگاه يك چالش بسيار مهم محسوب مى شود و دومين و مهمترين چالش در حوزه ما وجود عدم اعتبارات كافى است كه در تمام كشور اينگونه است وما هم به طبع كشور با اين چالش روبرو هستيم. چرا كه كار فرهنگى و محصولات آن بسيار پرهزينه است و خب وجود اينگونه اعتبارات قاعدتاً كفاف انجام كارهاى بزرگى فرهنگى و در حد مطلوب را نخواهد داد، به طور مثال شايد تنها ساخت يك فيلم حداقل بيش از ۸۰۰ميليون تومان اعتبار نياز داشته باشد و هين امر باعث گلايه برخى هنرمندان از ما مى شود. اما با اين وجود به كار خود ادامه مى دهيم اما نبايد فراموش كرد كه وجود اعتبارات بيشتر و كافى زمينه بروز استعداد و رشد بيشتر آنها را فراهم خواهد كرد.
آقاى واحدى نام ارتش مترادف با خشك، سرد و بى روح بودن در افكار عمومى است ؛ تعريف شما چيست؟
اين ذات اين كار است. خود نظامى بودن داراى يك ديسيپلين و نظم خاص است كه اين به خود فرد جهت مى دهد. يعنى راه رفتن او حتى در خيابان هم نمى تواند مانند يك فرد عادى باشد. كما اينكه در روحانيت هم اين موضوع صادق است. به عبارتى هر كسى كه در يك يونيفورم قرار مى گيرد داراى محدوديتهايى مى شود. مثلاً ممكن است يك استاد دانشگاه در كنار خيابان ساندويچ گاز بزند و برود و كسى هم متوجه استاد بودن آن نشود اما يك نظامى نمى تواند اين كار را بكند كه بخشى از آن خفته در ماهيت اين كار است وبخش عمده آن بازمى گردد به ضعف ما و اصحاب رسانه ها كه نتوانسته ايم آنگونه كه بايد ارتش را به مردم بشناسانيم.
هيچ توجه كرده ايد كه اسم سازمان عقيدتى - سياسى حال در هر مكانى از ارگانها و نهادها كه باشد وقتى به گوش مى رسد يك ذهنيت نه چندان خوبى را در افراد ايجاد مى كند، اصلاً مى شود گفت شنيدنش، احساس سنگينى را به فرد انتقال مى دهد، تصور روبرو شدن با افراد خشك و دگم ؟
اين بيشتر يك ذهنيت است. شما از افرادى كه در عقيدتى سياسى نيستند و در بخشهاى ديگر نيروى ارتش هستند بپرسيد ببينيد اين سنگينى را حس مى كنند؟ يك مقدار از آن برمى گردد به فضاى دينى و مذهبى كه متولى آن عقيدتى - سياسى است كه اين ذهنيت را ايجاد مى كند كه افراد آن افرادى عبوس، خشك و دگم هستند كه فقط روى يك خط مستقيم حركت مى كنند و اصلاً انعطافى ندارند، در حالى كه من مى توانم امكان اين را براى شما فراهم كنم كه يك تحقيقات ميدانى كنيد تا ببينيد كه تأثير سازمان عقيدتى سياسى روى اين نيرو چگونه است. شما هر جايى كه يك فضاى مذهبى دينى را بخواهيد ترويج كنيد يك چنين ذهنيتى وجود دارد و دليل آن شايد برخورد نابه صلاح برخى از متوليان مذهبى ما در اوايل انقلاب بوده است. اما ما بيشتر از اينكه فقط به فكر اشاعه تعاليم مذهبى باشيم به فكر ايجاد زمينه هاى آموزشى هستيم. به طورى كه در طول چهارسال اخير ميانگين ميزان رشد تحصيلى نيروهاى عقيدتى - سياسى از ديپلم به ليسانس ترقى كرده است.
در حال حاضر فعاليتهاى تبليغاتى اين حوزه تنها از طريق منبر نيست، بلكه بخش عمده اين تبليغات از طريق رايانه، نرم افزارها و مجتمع هاى فرهنگى و... صورت مى گيرد. من به شما حق مى دهم، اما اين فكر يك ذهنيت بيشتر نيست.
چشم انداز نيروهاى هوايى را چگونه مى بينيد؟
به آينده نيروى هوايى خيلى خوشبين هستيم، يعنى حتى هيچ گونه خلأ و نگرانى وجود ندارد. خوشبختانه در دورانى هستيم كه براى ما يك برگ برنده محسوب مى شود. وجود دانشگاه نيروى هوايى كه يادگار سرلشكر شهيد منصور ستارى است، با پذيرش و تربيت دانشجو در تمام رشته ها و نيز از طرفى ديگر وجود افسران و درجه دارانى كه سالها تجربه را دارند اين برگ برنده را به ما مى دهد.
همانطور كه مى دانيد وقتى تجربه وعلم مكمل يكديگر مى شوند، بيداد مى كنند و هم اكنون ما اين دوحلقه را در كنار يكديگر در ارتشمان شاهد هستيم.امروز تكنولوژى صنعت هواپيمايى ديگر براى پرسنل مايك غول نيست بلكه يك صنعت پيش پا افتاده است، خارج از اينكه پرسيد چه ساخته ايد وچه ميزان ساخته ايد... كه بحث ديگرى است.
به قول آقاى شمخانى ما براى توليد موشك شهاب مى توانيم مانند توليد پيكان به توليد انبوه برسيم.
ما به آينده اين ارتش بسيار اميدوارتر از قبل هستيم.