در آزمايشگاههاى زمينى شركت فيلتون مهندسان ارشد اين شركت درصدد آزمايش و سنجش قسمتهاى آسيب پذير هواپيماهاى گرانقيمت و تلاش براى دستيابى به بالا بردن ضريب ايمنى پروازها هستند. يكى از اين آزمايشها ،شبيه سازى برخورد پرنده به ريشه لبه حمله بال (لبه حمله داخلى بال) هواپيماهاى ايرباس (A330,A340) است. در اين شركت براى سهولت كار، يك سيلندر بزرگ هواى فشرده به لوله تفنگ پرنده پرتاب كن به طول ۴۳ فوت متصل شده كه لاشه پرنده هاى (تازه كشتار شده) را به بخشها و قطعات مختلف هواپيما شليك مى كند. به منظور بررسى هاى بيشتر و نتايج آزمايش هاى انجام شده، دوربين هاى فوق سريع براى ضبط تصاوير كليه مراحل اصابت پرنده به بدنه هواپيما به كار مى رود. نتايج صدمات وارده به دقت توسط بخش سازه اى هواپيما تعيين و ارزيابى و موارد مذكور پس از آزمايش مورد بررسى هاى لازم قرار مى گيرد.
اگرچه صدمات وارده به هواپيما در اثر برخورد يك كركس ۴ پوندى هنگامى كه با ۱‎/۲ سرعت صوت به لبه حمله بال اصابت كند بسيار جدى به نظر مى رسد اما مهندسان و طراحان هواپيماى ايرباس تضمين كرده اند كه كليه سازه هاى اصلى سالم وكارآمد باقى خواهند ماند.
در يك مورد آزمايش برخورد شبيه سازى شده پرنده با هواپيما در Slat لبه حمله بال سوراخى به اندازه يك پرنده كركس در خود داشت.اما پوسته خارجى بدنه اصلى بال آسيبى نديده و سالم بود در اين آزمايش روى بخش كامپوزيت (Composite) لبه حمل بال در نزديكى چراغ فرود يكى از كانالهاى تهويه هواى كابين در داخل سازه هواپيما آسيب ديده و يك جفت بست نگهدارنده آن باز شده بود. بنابراين با وجود سوراخ هايى تا اين حد كوچك نسبت به اندازه كلى هواپيما كه توسط پرندگان ايجاد شده، مى توان اطمينان داشت كه آسيب هاى وارده بر هواپيما در اثر برخورد با پرندگان تهديدى جدى براى زندگى مسافران وخدمه پرواز، نخواهد بود و هيچ نيازى به تغيير و اصلاح مجدد در هواپيما احساس نمى شود.

برخى از افراد خوش شانس ژن مقاوم به ديابت دارند

مطالعات جديد نشان مى دهد، برخى افراد خوش شانس داراى ژنى هستند كه اين گونه ژن از بدن در مقابل ابتلا به ديابت نوع دوم و بيماريهاى قلبى جلوگيرى مى كند.
دانشمندان معتقدند، ابتلا به ديابت و بيماريهاى قلبى ارثى نيست، اما ژنها در اين ميان نقش مهمى ايفا مى كنند. ژنهايى در بدن انسانها وجود دارند كه باعث مستعد شدن فرد در ابتلا به بيمارى ديابت در اثر قرارگرفتن در معرض فاكتورهاى محيطى مى شوند.
قبلاً دانشمندان با مطالعه بر روى موشها گونه اى از ژن را كشف كرده بودند كه مانع از ابتلا به ديابت نوع دوم و بسته شدن شريانها مى شود . درمطالعات جديد دانشمندان با بررسى ۷۸۹۹ نفر متوجه شدند حدود ۴‎/۳درصد از اين افراد نيز داراى يك كپى از اين ژن هستند. و شايد اين يك خوش شانسى باشد، زيرا در آنها ميزان ترى گليسيريد ( يك نوع خطرناك چربى خون) نيز ۱۲ درصد از بقيه افراد كمتر بود. بنابراين خطر ابتلا به بيماريهاى قلبى ۳۴ درصد و چنانچه چاق باشند خطر ابتلا به ديابت نوع دوم ۴۸ درصد كمتر از بقيه افرادى است كه داراى اين ژن نيستند. اين كشف باعث شد تا پزشكان با انجام آزمايشات ژنتيك بتوانند احتمال ابتلا به ديابت و بيمارى قلبى در افراد را پيش بينى كنند.

انسداد مونوكسيدكربن خونريزى را
بند مى آورد

مطالعات نشان مى دهد استفاده از موادشيميايى كه به طور طبيعى باعث انسداد مونوكسيدكربن در بافتها مى شوند، مى تواند شيوه جديدى براى كنترل خونريزى باشد.
بطور طبيعى مقدار كمى مونوكسيدكربن در بافتها وجود داردكه اين مونوكسيدكربن با اتساع (بزرگ كردن) رگهاى خونى مى تواند به كنترل فشارخون كمك كند.
پزشكان دريافتند انسداد فعاليت انبساط مونوكسيدكربن باعث انقباض رگهاى خونى و در نتيجه كاهش خونريزى و نهايتاً ثابت نگه داشتن ميزان فشارخون مى شود. اين روش جديد مى تواند به بيمارانى كه داراى بافتهاى زخم نرم هستند و خونريزى زيادى دارند كمك كند و ديگر بيماران عمل جراحى نيازى به گرفتن خون نخواهند داشت.
مطالعات قبلى از نقش مونوكسيدكربن در ديابت، افزايش فشارخون، آسم وعدم كارآيى قلب پرده برداشته بود، اما اين براى نخستين مرتبه است كه به نقش منوكسيدكربن در زخم بافتهاى نرم پى برده شده است.

حسن قراخانى

نوارى فرضى به پهناى ۱۰كيلومتر در ذهن خود مجسم كنيد كه در ازاى آن از دشت جنوبى شهريار تا دشت جنوبى تهران امتداد داشته باشد، اين قطعه از خاك كشورمان به تنهايى ويترينى است كه در آن نشانه هاى سه مقطع اساسى فرهنگ و تمدن ايران پيش از اسلام متمركز شده است. ابتدا از فرهنگ سفال قرمز رنگ موسوم به فرهنگ سفال چشمه على ياد مى كنيم، ساكنان دهكده هاى باستانى كه صاحب اين فرهنگ بوده اند اجداد همان مردمانى اند كه از حدود ۱۰ هزار سال پيش از غارها به دشت ها و كنار رودخانه ها سرازير شدند و به جز سفال و ابزار سنگى چيزى نمى شناخته اند و حتى از چرخ
سفال گرى و بطور كلى مكانيزم چرخ بى اطلاع بودند. در نوار فرضى ياد شده مناطق مهمى مانند اسماعيل آباد هشتگرد، قره تپه شهريار، مافين آباد اسلام شهر و چشمه على رى كاوش شده اند و بخشى از اسرارشان بر ما گشوده شده است. دومين مقطع اساسى، فرهنگ عصر آهن در فلات مركزى ايران است كه از ۱۴۰۰ قبل از ميلاد تا ۸۰۰ ق.م طول كشيده است. اين دوران، دوران پرتحول ماقبل تاريخ و دوران گذار است ، پرتحول از اين نظر كه استقرار اقوام مهاجر آريايى در اين سرزمين و صورت بندى جوامع و قبايلى كه در پايان اين دوره نخستين دولت هاى متمركز را بوجود آوردند در اين دوران شكل گرفته است. تپه معمورين در درون اراضى فرودگاه امام خمينى (ره) و شغالى تپه ورامين دو جايگاه بسيار مهم اين دوران در درون نوار مورد بحث ماست.
سومين مقطع اساسى در نوار فرضى ياد شده به ساسانيان مربوط است كه در پايان كار آنها تاريخ ايران وارد مرحله كاملاً جديدى شد. آتشكده اى مفصل از آنها در تخت رستم شهريار باقى است، يك توقفگاه مهم آنها را جعفر مهركيان، باستانشناس در حاشيه شهرك واوان بطور كامل از زيرخاك بيرون آورد و حالا مشغول مطالعه دست نوشته هاى ساسانى است كه بر روى سفال هاى آنجا نقش بسته است. آثار گچبرى هاى چال ترخان رى ديوار موزه ملى ايران را زينت داده است و اسرار كاخى عظيم كه گويا كاخ شكار يا خورنق ساسانى است در تپه ميل ورامين به همت فيروزه شيبانى بر ملا شده است.
همه آنچه گفتيم ما را به اين نتيجه مى رساند كه در اين نوار حاشيه دشت شهريار تا تهران ما با يك «حوزه فرهنگى» تمام عيار سروكار داريم كه بايد اهميت آن درك شود. اينجا دانشگاهى براى باستانشناسان جهان است كه ردپاى تاريخ و ارتباط فرهنگ هاى كهن بشرى را از دره سند تا بين النهرين جست وجو كنند. جاى خوشوقتى است كه سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان تهران با درك مسؤوليت تاريخى خود درصدد برآمده است تا كارگاههاى كاوش علمى را در نقاط كمتر شناخته شده درون اين نوار ايجاد كند. هم اكنون در قلعه ايرج ورامين، دژ رشكان رى و تپه فرديس قرچك باستانشناسان به كاوش مشغولند. قلعه ايرج در حاشيه كوير ورامين كتابى عظيم اما بسته وناخوانده است، آنجا شهرى بزرگ از دوره ساسانيان با حصار و برج و باروست كه ناگفته ها دارد، آيا رؤياى سلم وتور فرزندان ايرج به تحقق خواهد پيوست يا بايستى با خواجه همنوا شويم كه:
همان مرحله است اين بيابان دور
كه گم شد در او لشكر سلم و تور
از دژ رشكان و تپه فرديس كه با مشاركت باستانشناسان ايرانى و خارجى كاوش مى شود فعلاً چيزى نمى دانيم، چشم ها در انتظار دست هاى اين جوانان است كه بكاوند، تحليل كنند و به ما پاسخ دهند كه جايگاه اين نقاط در حوزه فرهنگى حاشيه دشت تهران كدام است.دست آخر اينكه يكى از پرجاذبه ترين و اسرارانگيزترين بخش هاى اين حوزه فرهنگى به همت مسؤولان فعال شده است، نگذاريم كه اين چراغ پرتوافكن بر دالان هاى هزارتوى تاريخ سرزمينمان خاموش شود، تورهاى ايرانگردى و تهرانيانى كه به گشت وگذار يك روزه عادت دارند اگر مى خواهند ساعاتى از غوغاى جنگل آهن و سيمان رها شوند و لحظاتى بسان گمگشته اى در اعماق تاريخ سيروسلوك كنند وخلاصه اينكه دمى بياسايند به ديدن اين مكان ها بروند و دقايقى در رؤياى باستانشناسان شريك شوند.

در روزهاى نخست صنعت هواپيمايى براى بيان افت يا صعود ناگهانى و غير منتظره هواپيماها در حين پرواز كه بوسيله سرنشينان آن احساس مى شود از اصطلاح «Pocket Air» كه به معناى چاه هوايى است استفاده مى شد. تصور مردم بر اين بوده است كه وجود برآمدگى ها و يا چاهها در جو موجب چنين پيشامدهايى مى شود، يعنى هواپيما در مواجهه با يك چاه هوايى، ناگهان در آن سقوط مى كند و حتى اين تصور گاهى بين مردم عادى توليد هراس مى كند، حقيقت اين است كه افت و يا بالا روى ناگهانى هواپيما بين پرواز مربوط به برخورد آن با يك جريان قائم هوا و يا برخورد با يك جريان افقى (باد) مخالف جهت پرواز و يا موافق آن است. دراين صورت اگر هواپيمايى حين پرواز ناگهان باستونى از هوا كه در حال بالا رفتن است برخورد كند، به تبعيت از آن بالا كشيده مى شود، البته پس از عبور از مقطع ستون مزبور دوباره به ارتفاع اوليه باز مى گردد وبالعكس اگر با ستونى از هوا كه جريان نزولى دارد برخورد كند افت مى نمايد. همچنين اگر هواپيما در پرواز خود ناگهان با باد رو به رو مواجهه شود، چون سرعت آن نسبت به هوا افزايش مى يابد هواپيما بطور غيرمنتظره اوج مى گيرد و عكس اين حالت هم در باد پشت « Tail wind» صدق مى كند. لازم به ذكر است كه تأثير جريانات هوا روى هواپيما بستگى به نوع آنها دارد، يعنى آنكه هرچه هواپيما سنگين تر و سريعتر و داراى ساختمان آئروديناميكى بهتر و از لحاظ قدرت كشش نيرومندتر وخلبانش ماهرتر وارتفاع پروازش بالاتر باشد، كمتر در جريانات جوى هوا وچاههاى هوايى قرار مى گيرد.
مجيد شريف منش
كارشناس مراقبت پرواز