• سرگئى لاوروف شريك روسى ايران ديروزدر يك گفت و گوى تلفنى با همتاى خود، متكى بر ضرورت اتخاذ تدابير معين از سوى ايران براى اعتمادسازى نسبت به برنامه هاى هسته اى خود تأكيد كرد
گروه سياسى: گزارش جديد «محمد البرادعى» مديركل آژانس اتمى درباره ايران كه به درخواست شوراى امنيت سازمان ملل تهيه شده به مثابه يك نقطه عطف مسير پرونده هسته اى را به دو بخش قبل و بعد از انتشار اين گزارش تقسيم كرده است، همزمان با انتشار اين گزارش دور جديدى از تحركات ديپلماتيك در عرصه بين المللى كليد خورده است. اكنون با بالا گرفتن اختلاف ميان اعضاى شوراى امنيت براى پاسخگويى به گزارش تازه آژانس و نحوه مواجهه با ايران، ديروز دو پيام مهم از تهران براى آژانس اتمى و جامعه بين الملل صادر شد، اول نامه «لاريجانى» به «البرادعى» بود كه در آن آمده است در صورت بازگشت موضوع از شوراى امنيت به آژانس اتمى تهران آماده همكارى بيشتر و مؤثر با آژانس است و ديگر سخنان «سعيدى» معاون سازمان انرژى اتمى ايران و مرد دوم اين سازمان است كه اعلام داشته بازگشت موضوع به آژانس مترادف با اجراى داوطلبانه پروتكل الحاقى از سوى ايران خواهد بود.
همزمان با اين وقايع آمريكا و اروپا خواستار ورود شوراى امنيت به فاز اعمال تحريم عليه ايران هستند و روسيه و چين كماكان بر برخوردهاى مسالمت آميز و ايفاى نقش توسط آژانس تأكيد دارند.اين درحالى است كه دو اجلاس مهم در پاريس و نيويورك با شركت معاونان وزراى خارجه اعضاى دايم شوراى امنيت و وزراى امور خارجه گروه ۱+۵ در چند روز آينده بحث و رايزنى درباره پرونده هسته اى ايران را در دستور كار دارند.
> نامه دبير شوراى عالى امنيت ملى به «البرادعى»
يك روز پس از انتشار گزارش مديركل آژانس اتمى درباره ايران دبير شوراى عالى امنيت ملى در نامه اى به البرادعى بر آمادگى جمهورى اسلامى در صورتى كه موضوع هسته اى ايران صرفاً در آژانس بين المللى و تحت پادمان هسته اى باقى بماند، براى حل و فصل مسائل باقيمانده در چارچوب آخرين گزارش جامع مديركل آژانس در ماه مارس ۲۰۰۶ تحت قوانين موجود بين المللى تأكيد كرد.
در نامه «على لاريجانى» خطاب به محمد البرادعى كه نسخه اى از آن ديروز به ايرنا نمابر شد، آمده است: جمهورى اسلامى ايران ظرف سه سال گذشته با آژانس بين المللى انرژى اتمى همكارى كامل تحت پادمان جامع هسته اى و اجراى داوطلبانه پروتكل الحاقى و حتى فراتر از آن داشته است. وى تصريح كرده تمامى فعاليت ها و تأسيسات هسته اى ايران تحت نظارت آژانس قرار داشته و همچنين تمامى مواد هسته اى ايران به آژانس بين المللى انرژى اتمى اظهار شده و مورد حسابرسى و محاسبه آژانس قرار گرفته است.
در ادامه نامه دبير شوراى عالى امنيت ملى جمهورى اسلامى به مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى ضمن تأكيد بر اين نكته كه تهران همچنان به تعهدات خود تحت معاهده ان پى تى پايبند بوده، آمده است: اين واقعيت را بايد در نظر داشت كه براى ادامه بازرسيهاى آژانس تحت پادمان جامع هسته اى آمادگى كامل وجود دارد. همچنين معاون سازمان انرژى اتمى در مصاحبه اى از آمادگى مشروط ايران براى اجراى داوطلبانه پروتكل الحاقى معاهده NPT خبر داد.
محمد سعيدى معاون بين الملل و برنامه ريزى سازمان انرژى اتمى گفت: درصورتى كه پرونده فعاليتهاى هسته اى ايران در سازمان بين الملل انرژى اتمى بررسى شود، جمهورى اسلامى ايران پروتكل الحاقى را داوطلبانه اجرا مى كند سعيدى بااشاره به مفاد گزارش البرادعى به شوراى امنيت افزود: اين گزارش با گزارشهاى گذشته آژانس بين المللى انرژى اتمى به طور كامل تفاوت دارد.
به گزارش ايرنا، سعيدى با بيان اينكه بسيارى از سؤالهاى آژانس درباره فعاليت هاى صلح آميز هسته اى ايران حل شده است افزود: تنها چند نكته محدود در پرونده ايران براى آژانس مطرح است. وى با تأكيد براينكه غنى سازى به عنوان حق مسلم ملت ايران ادامه مى يابد ابراز اميدوارى كرد: نگرانيهاى چند كشور ويژه با مذاكره حل شود. معاون سازمان انرژى اتمى افزود: جمهورى اسلامى ايران از گزارش آژانس بين المللى انرژى اتمى ناراضى است.
سعيدى با اشاره به اينكه در فرايند غنى سازى نمى توان به يك نوع دستگاه محدود شد، افزود: جمهورى اسلامى ايران تحقيقات بر روى ماشين هاى پيشرفته تر از P2 را پيگيرى مى كند. معاون امور بين الملل و برنامه ريزى سازمان انرژى اتمى تصريح كرد: علاوه بر زنجيره نخست غنى سازى در نطنز دو زنجيره ديگر در مراحل پايان ساخت قرار دارد. وى گفت: در صورتى كه بررسى مسائل هسته اى ايران از شوراى امنيت خارج شود، جمهورى اسلامى ايران در مدت سه هفته با ارائه برنامه مسائل باقى مانده را حل مى كند.
> واكنش بوش به گزارش آژانس اتمى درباره ايران
در همين حال رئيس جمهور آمريكا رفتار سرسختانه ايران در مناقشه هسته اى را غير قابل پذيرش دانست.
رئيس جمهورى آمريكا در واكنش به گزارش محمد البرادعى كه ديروز به شوراى امنيت ارائه شد، پافشارى و قاطعيت ايران در ادامه فعاليتهاى صلح آميز هسته اى و تسليم نشدن در مقابل خواسته هاى غرب را غير قابل قبول دانست. به گزارش رويترز، جورج بوش در جمع خبرنگاران در كاخ سفيد در عين حال اظهار داشت: «قرار دادن گزينه هاى ديپلماتيك در دستور كار آغاز شده و واشنگتن به رايزنيهايش با متحدان خود درباره مسأله هسته اى ايران ادامه خواهد داد.
همچنين رئيس جمهورى آمريكا در آستانه سفر صدر اعظم آلمان به واشنگتن در يك گفت و گوى تلفنى ضمن بررسى تحولات مربوط به موضوع هسته اى ايران پس از گزارش البرادعى به شوراى امنيت، خواستار توقف برنامه هسته اى ايران شد. رئيس جمهورى آمريكا مدعى شد: ايران نتوانسته به خواسته هاى جامعه بين الملل درباره فعاليتهاى هسته اى خود جامه عمل بپوشاند. صدر اعظم آلمان نيز در اين گفت و گو تصريح كرد: برلين درصدد يافتن راهكار ديپلماتيك براى حل موضوع هسته اى ايران است.
> واكنش كشورها و مجامع جهانى (بازتاب بين المللى گزارش البرادعى)
درحالى كه روسيه و چين بر نقش آفرينى بيشتر آژانس اتمى در موضوع ايران تأكيد دارند، جان بولتون سفير آمريكا درسازمان ملل گفت: ما خواهان تصويب قطعنامه اى بر پايه فصل هفتم منشور سازمان ملل هستيم. استناد به فصل هفتم منشور سازمان ملل در نهايت راه را براى تحريم و حتى اقدام نظامى عليه ايران هموار مى سازد. اين موضوع توسط امير جونز پرى همتاى انگليسى بولتون نيز تكرار شد. اما سفير چين بار ديگر با تكرار موضع پكن گفت كه تحريم ايران و استناد به فصل هفتم منشور سازمان ملل، راه درستى براى برخورد با پرونده هسته اى ايران نيست.
ديروز يك سناتور ارشد آمريكايى به چين و روسيه هشدار داد در صورتى كه به تحريم ها عليه ايران نپيوندند، به روابط خود با آمريكا آسيب مى رسانند و كنگره آمريكا به اين مسأله واكنش نشان خواهد داد.
به گزارش خبرگزارى رويترز از بروكسل، «جان مك كين»، سناتور جمهورى خواه آمريكايى از ايالت آريزونا در يك كنفرانس مدعى شد برنامه هسته اى ايران به همراه مسأله تروريسم، بزرگترين تهديد امنيتى پيش روى جهان است. اما وزير امورخارجه آلمان پس از انتشار گزارش مدير كل آژانس بين المللى انرژى اتمى درباره برنامه هسته اى ايران تصريح كرده است: ما همچنان در پى يافتن راهكار ديپلماتيك براى حل موضوع هسته اى ايران هستيم .
به گزارش روزنامه دى ولت،«فرانك - والتر اشتاين ماير» اظهار داشت : تنها راه حل و فصل پرونده هسته اى ايران استفاده از شيوه هاى ديپلماتيك است.
آسوشيتدپرس نيز ديروز نوشت: به نظر مى رسد كه شوراى امنيت در تكرار مباحثات تفرقه آميز بر سر تقاضاهاى هسته اى ايران گرفتار شده است.آمريكا، انگليس و فرانسه با چين و روسيه اختلاف نظر دارند.
در ادامه اين مطلب آمده است: گزارش روز جمعه آژانس بين المللى انرژى اتمى آنچه را كه ديپلماتها مى دانستند اعلام كرد و اينكه ايران از توقف غنى سازى اورانيوم به عنوان درخواست شوراى امنيت امتناع كرده است. براساس اين گزارش سه كشور غربى داراى وتو فوراً اعلام كردند كه هفته آينده مى خواهند قطعنامه جديدى را در شوراى امنيت ارائه دهند و به وسيله آن تبعيت ايران از تقاضاهايشان را لازم الاجرا كنند.
اين گزارش ادامه داد، چين و روسيه دو كشور ديگر داراى حق وتو با اعمال تحريم و توسل به زور مخالفند و معتقدند كه مسأله هسته اى ايران بايد به صورت ديپلماتيك حل شود و آژانس بين المللى انرژى اتمى و نه شوراى امنيت مسؤوليت آن را برعهده بگيرد.
همچنين آخرين اخبار عصر ديروز از نشست وزيران امور خارجه ناتو حاكى از اين بود كه اعضاى ناتو بر حل ديپلماتيك برنامه هسته اى ايران تاكيد كرده اند.
براساس اين گزارش، سرگئى لاوروف، وزير امور خارجه روسيه نيز به خبرنگاران گفت كه نبايد هيچ گامى كه به مخاطره انداختن فعاليت آژانس بين المللى انرژى اتمى منجر شود، برداشته شود. لاوروف ادامه داد: فقط با فعاليت بازرسان حرفه اى آژانس مى توانيم احترام به رژيم منع اشاعه را تضمين كنيم.
همچنين وزيران امور خارجه روسيه و ايران در يك گفت و گوى تلفنى، آخرين وضعيت پيرامون برنامه هاى هسته اى ايران را با توجه به گزارش روز جمعه «محمد البرادعى» مورد بحث و تبادل نظر قرار دادند. «سرگئى لاوروف» در اين مكالمه تلفنى بر موضع روسيه مبنى بر ضرورت اتخاذ تدابير معين از سوى ايران براى اعتمادسازى نسبت به برنامه هاى هسته اى خود تأكيد كرد.
طرف روس از جمله خواستار تعليق تمام فعاليتهاى مربوط به غنى سازى اورانيوم در ايران و همكارى كامل اين كشور با آژانس بين المللى انرژى اتمى به منظور روشن شدن نكات مبهم باقى مانده در برنامه هاى هسته اى ايران شد.
> رايزنى گروه ۱+۵ درباره ايران
از سوى ديگر، اعضاى دايم شوراى امنيت سازمان ملل به همراه آلمان (گروه ۱+۵) هفته آينده براى بررسى پرونده هسته اى ايران، احتمالاً در نيويورك تشكيل جلسه مى دهند. به گزارش رويترز از واشنگتن، نيكلاس برنز، معاون وزير امورخارجه آمريكا روز گذشته گفت: «وزراى امورخارجه پنج كشور عضو دايم شوراى امنيت روز سه شنبه ۹ مه (۱۹ ارديبهشت) به همراه همتاى آلمانى خود براى بررسى واكنشى متحد به پرونده هسته اى ايران تشكيل جلسه خواهند داد.»
در همين حال معاونان وزراى امورخارجه پنج كشور عضو دايم شوراى امنيت، آمريكا، انگليس، فرانسه، روسيه و چين به همراه آلمان نيز قرار است سه شنبه همين هفته در پاريس درباره برنامه هسته اى ايران تشكيل جلسه دهند. اين جلسات كه نيكلاس برنز در آن نمايندگى آمريكا را بر عهده خواهد داشت قرار است زمينه را براى جلسه وزراى امورخارجه در هفته آينده آماده كند.