• بازارهاى جهانى نفت ديروز تحت تأثير ملى شدن صنعت نفت و گاز بوليوى شوك ديگرى را تجربه كرد كه موجب شد قيمت نفت از مرز ۷۴دلار در هر بشكه عبور كند
• بوليوى دومين ذخاير بزرگ گاز طبيعى آمريكاى لاتين را در اختيار دارد كه حجم آن ۶۷ميليارد مترمكعب برآورد شده است
• اوو مورالس، رئيس جمهورى بوليوى، اين روز را روزى تاريخى خواند و اعلام كرد: «دوران چپاول منابع طبيعى ما توسط بيگانگان پايان گرفته است»
• شركتهاى نفتى اصلى فعال در بوليوى به كشورهاى برزيل، آرژانتين و اسپانيا، بريتانيا و فرانسه تعلق دارند
اوو مورالس، رئيس جمهور بوليوى در تصميمى كه خبرگزاريهاى خارجى آن را تصميم «يك شبه» ناميده اند، صنعت نفت و گاز خود را ملى اعلام كرد. او با امضاى سندى صنعت انرژى كشور را زير كنترل دولتى قرار داد.
رئيس جمهور در سخنرانى اول ماه مه (روز جهانى كارگر) گفت كه شركتهاى خارجى توليد انرژى يا بايد فروشهاى خود را زير نظارت دولت در آورند و يا كشور را ترك كنند.
وى با آنكه به شركتهاى خارجى ۶ ماه فرصت داده بود، اما مأموران ارتش و وزارت انرژى دولتى كنترل حوزه هاى نفتى را آغاز كرده اند.
بوليوى دومين ذخاير گاز جنوب آمريكا را در اختيار دارد.
بوليوى سالها در بحران سياسى فرو رفته بود به گونه اى كه نمى توانست از منابع ثروت خود بهره بردارى كند.
شركتهاى نفتى اصلى فعال در بوليوى به كشورهاى برزيل، آرژانتين و اسپانيا، بريتانيا و فرانسه تعلق دارند.
رئيس جمهور كه در يكى از حوزه هاى نفتى كشور سخن مى گفت، روز دوشنبه را روزى تاريخى خواند و اعلام كرد: «دوران چپاول منابع طبيعى ما توسط بيگانگان پايان گرفته است.»
او گفت كه شركتهاى خارجى شش ماه فرصت دارند كه راجع به قراردادهاى خود با دولت بوليوى مذاكره كنند و از آنها خواست كه به «حرمت مردم بوليوى» احترام بگذارند.
طى اين مدت شركتهاى خارجى ۱۸ درصد از درآمدهاى گاز كشور را دريافت مى كنند.
معاون رئيس جمهور گفته است كه بلافاصله پس از امضا شدن سند، ارتش و مأموران شركت ملى انرژى بوليوى، كار تصرف ۵۳ درصد از تأسيسات انرژى، شامل حوزه هاى گازخيز، شاه لوله ها و پالايشگاه ها را آغاز كرده اند.
هنوز شركتهاى انرژى خارجى در اين باره نظرى نداده اند.
به گفته سيمون واتس دبير بخش امور آمريكا در خبرگزارى بى بى سى، شرايطى كه به شركتها پيشنهاد شده، سود كمترى به همراه دارد، اما با توجه به قيمت بالاى منابع انرژى در سراسر جهان، امكان دارد شركتها بتوانند با طرح آقاى مورالس كنار بيايند.
آقاى مورالس اولين رئيس جمهور كشور از اكثريت بوميان سرخ پوست بود كه در انتخابات ماه ژانويه به پيروزى رسيد و قول داد كه ذخاير طبيعى كشور را ملى كند.
اما او از زمان زمامدارى انعطاف كافى نشان داده و در ملاقاتهاى دوستانه اى با رؤساى شركتهاى نفتى شركت جسته است.
وى طى ديدارى از برزيل در ماه ژانويه گفت كه ملى كردن صنايع به معناى اخراج كردن شركتهاى خارجى يا ضبط دارايى آنها نيست.
او همچنين گفته بود: «شركتهاى خارجى حق دارند از سرمايه گذارى هاى خود سود ببرند، اما منافع بايد متعادل باشد.»
شركت برزيلى پتروبراس يكى از بزرگترين سرمايه گذاران در بوليوى است و ۱۴ درصد از ذخاير گاز كشور را در اختيار دارد.
تصميم مورالس واكنش هاى زيادى را در ميان سرمايه گذاران خارجى، بازار نفت و بورس جهانى برانگيخت. ديروز بازار جهانى نفت در آغاز معاملات با افزايش يك دلارى نفت در هر بشكه مواجه شد. از سوى ديگر پيش بينى مى شود قيمت سهام شركتهاى خارجى سرمايه گذار در صنعت گاز بوليوى رو به كاهش گذارد.
در بوليوى شركتهاى عمده سرمايه گذار در صنعت گاز، پتروبراس (برزيل)، توتال (فرانسه)، رپسول (اسپانيا) و بريتيش گاز (انگلستان) هستند. پتروبراس به تنهايى ۴۵ درصد ميادين گاز بوليوى را در اختيار دارد.به دنبال تصميم يك شبه رئيس جمهورى بوليوى، ديروز رئيس جمهور برزيل با اعضاى كابينه و نيز خوزه سرگئى گابريلى رئيس پتروبراس يك نشست اضطرارى برگزار كرد.به گفته گابريلى حكم مورالس هنوز واضح نيست و تفسيرهاى مختلفى را مى شود از آن برداشت كرد. ما تمام گامهاى احتمالى را برمى داريم تا مطمئن شويم كه گاز برزيل تأمين مى شود.»
شركتهاى خارجى در يك دهه گذشته بيش از ۳ ميليارددلار در صنعت گاز بوليوى سرمايه گذارى كرده اند.
نگاهى به بوليوى
كشور بوليوى از مجموعه كشورهاى آمريكاى لاتين واقع در جنوب غربى برزيل، درسال ۱۸۲۵ ميلادى استقلال خود را از اسپانيا به دست آورد.
بوليوى از نام «سيمون بوليوار» مبارز استقلال طلبى كه سالها براى آزادى كشورش به مبارزه پرداخت، گرفته شده است. از زمان استقلال و تا سال ۱۹۸۲ ميلادى بيش از ۲۰۰ كودتا و ضدكودتا (سالى ۱/۲) در اين كشور يك ميليون كيلومترمربعى به وقوع پيوست و در سال ۱۹۸۲ نظامى دموكراتيك در آن كشور حاكم شد اما فقر عميق، ناآرامى هاى اجتماعى و توليد غيرقانونى موادمخدر همچنان در اين كشور ادامه پيدا كرد.
85 درصد جمعيت ۹/۲ ميليون نفرى بوليوى را سرخ پوستان و مابقى را سفيدپوستان تشكيل مى دهند. توليد ناخالص داخلى اين كشور (برحسب برابرى قدرت خريد) ۲۳ ميليارددلار، درآمد سرانه ۲۷۰۰ دلار و رشد اقتصادى آن ۳/۴ درصد است.
نرخ بيكارى دربوليوى كه ۶۴ درصد جمعيت اش زير خط فقر زندگى مى كنند، ۸ درصد است.
بوليوى با ۶۸۰ ميلياردمترمكعب ذخاير گاز طبيعى در ميان كشورهاى آمريكاى لاتين بعد از ونزوئلا در جايگاه دوم قرار دارد و سالانه ۶/۷ ميلياردمترمكعب گاز طبيعى توليد مى كند كه ۳ ميلياردمترمكعب آن به خارج صادر و ۱/۸ ميلياردمترمكعب در داخل مصرف مى شود.