|
كارنامه تغذيه
تغذيه ، دريچه اى به سوى توانايى هاى كودكان
كريستين سالازار والكمن
بهبود وضعيت تغذيه، به ويژه در سال هاى اوليه دوران كودكى، گامى مهم در جهت رسيدن به اهداف توسعه هزاره به حساب مى آيد. تغذيه مناسب، به ريشه كنى فقر و گرسنگى در جهان كمك مى كند. همان طور كه در پيمان نامه جهانى حقوق كودك آمده است، بهره مند بودن از بالاترين استانداردهاى سلامت و تغذيه، حق هر كودك است. موضوع تغذيه كه يكى از مهم ترين چالش هاى توسعه در عصر حاضر به حساب مى آيد، به بحرانى تبديل شده كه نه منابع كافى به آن اختصاص داده شده و نه توجه لازم به آن شده است. طبق گزارشى كه امروز از سوى يونيسف به چاپ رسيد، هر ساله به طور تقريبى شش ميليون كودك زير ۵ سال در دنيا از بيمارى هاى ناشى از تغذيه نامناسب مى ميرند. اين گزارش كه «پيشرفت براى كودكان: كارنامه تغذيه» نام دارد، مى افزايد: «علاوه بر اين از هر چهار كودك زير پنج سال يك كودك، به عبارتى ۱۴۶ ميليون كودك در كشورهاى در حال توسعه، كم وزن تر از سن خود بوده و در خطر مرگ زودرس قرار دارند. يونيسف معتقد است اين آمار مدركى است كه نشان مى دهد جهان در مقابل نيازهاى كودكان ناتوان است». در ايران، آخرين آمارها نشان مى دهند كه محروميت هايى در زمينه تغذيه در برخى نقاط كشور، از جمله استان هاى كرمان و سيستان و بلوچستان كه بيشترين تعداد كودكان كم وزن را دارند، وجود دارد. طبق آمار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، ۱۱درصد از كودكان زير پنج سال در استان كرمان كم وزن اند كه اين رقم در استان سيستان و بلوچستان به ۱۶درصد مى رسد. تغذيه نامناسب به ويژه در ميان كودكان چالشى پيش روى بشريت است كه مانع تحقق توانايى هاى كامل افراد و حتى كل جامعه مى شود. كودكانى كه با كمبود تغذيه مواجه هستند، مقاومت كمترى در مقابل عفونت ها داشته و در اثر بيمارى هاى رايج كودكان نظير اسهال يا عفونت هاى تنفسى با خطر مرگ مواجه مى شوند. كودكانى نيز كه از اين بيمارى ها جان سالم به در مى برند به طور متناوب به بيمارى هاى گوناگون مبتلا شده و در رشد خود دچار اختلال مى شوند كه اين امر، آسيبى جبران ناپذير به تكامل اجتماعى و شناختى آنان وارد مى كند. والدين و دولت هايى كه تغذيه مناسب و سالم براى كودكانشان به ويژه در سنين خردسالى فراهم مى كنند، در اصل راه را براى تحقق كامل توانايى هاى انسانى و فردى در جامعه هموار مى سازند. دو سال آغازين زندگى دريچه اى مهم به سوى محافظت از توانايى هاى آينده كودك است. به طور تقريبى ۱۰۰ ميليارد سلول مغز نوزاد تازه متولد شده، تكثير شده و يا به عبارتى به هم متصل مى شوند تا ظرفيت هاى ذهنى كودك را در طول زندگى تأمين كنند. در ۳۶ ماه اول تولد نوزاد، كودك، توانايى فكر كردن، صحبت كردن، يادگيرى و تجزيه و تحليل به علاوه توانايى شناخت ارزش ها و رفتار اجتماعى را به تدريج به دست مى آورد. اين روند و ظرفيت ذهنى و تفكرى كودك كه به تبع آن شكل مى گيرد، تا حد زيادى به نوع و چگونگى تغذيه كودك در اين سنين بستگى دارد. تغذيه مناسب، تبعات اقتصادى مناسبى نيز به همراه دارد. اگر مردم از تغذيه مناسب برخوردار باشند، به تبع آن بهره ورى افراد بهتر، هزينه هاى درمانى كمتر و بازده اقتصادى بالاتر مى رود. يونيسف ايران الگويى مبتنى بر «تغذيه جامعه محور» ايجاد كرده كه در آن مراكز مشاوره تغذيه اى فعاليت مى كنند. اين مراكز آموزش، امكانات و مواد آموزشى لازم را براى مادران روستايى، بهياران و داوطلبين تهيه مى كنند. يونيسف همچنين پروژه آموزش تغذيه را در مدارس ابتدايى در بم آغاز كرده و در استان كرمان استفاده از ريزمغذى ها و مكمل هاى آهن و فوليك اسيد را براى غنى سازى آرد به مدت يك سال در دست اجرا دارد. * رئيس دفتر يونيسف در ايران
|