كامبيز توانا
در كشاكش جدال در شوراى امنيت سازمان ملل و با ارسال نامه رئيس جمهورى ايران به بوش، آتش بند هفتم منشور سازمان ملل جاى خود را بار ديگر به مشوق هاى تجارى و اقتصادى داد تا اين بار هم يك جواب منفى از ايران راه را بر زياده خواهى آمريكا ببندد. استراتژى آمريكا آن گاه كه در پيمان عليه ايران نتيجه نداد به اين جا رسيد كه ادعا كند ايران اهل تفاهم نيست. از همين رو است كه ايران پيش از پيشنهاد آن را رد كرد تا پيام خود را به شكلى ديگر منتقل كند.
درخواست اروپا
وزراى خارجه اتحاديه اروپايى در پايان نشست خود در بروكسل در بيانيه اى مبنى بر توقف فعاليت هاى هسته اى از جمله توقف غنى سازى و فعاليت راكتور آب سنگين در ازاى پيشنهادات جديد ،ايران را به نقض حقوق بشر متهم كردند.
متن بيانيه اتحاديه اروپايى به اين شرح است:
شوراى اتحاديه اروپا گزارش ۲۸ آوريل مديركل آژانس بين المللى انرژى اتمى را مورد توجه قرار داد. ايران از پذيرش درخواست هاى شوراى حكام آژانس و شوراى امنيت سازمان ملل خود دارى كرده و همچنين در همكارى فعالانه با آژانس براى روشن شدن مسائل مهم از جمله مسائلى كه ممكن است ابعاد نظامى داشته باشد قصور كرده است.
شورا عميقاً از قصور ايران از برداشتن گام هايى كه از آژانس و شوراى امنيت اين گامها را مهم تلقى مى كند و همينطور تهديد مقامات ايران مبنى بر خود دارى از پذيرش چنين درخواست هايى درآينده متأسف است. شورا از ايران درخواست مى كند تا با آژانس همكارى كامل كند و تمام فعاليت هاى غنى سازى و باز فرآورى از جمله تحقيق و توسعه را تعليق و ساخت راكتورآب سنگين را به حال تعليق درآورد تا بدين نحو شرايط لازم براى از سرگيرى مذاكرات ممكن شود. اتحاديه اروپا از شوراى امنيت براى اين اختيارات كاملاً حمايت مى كند.
شورا مجدداً بر حق ايران مبنى بر استفاده از انرژى صلح آميز هسته اى در راستاى تعهدات اين كشور تحت معاهده منع تكثير سلاح هاى هسته اى تأكيد مى كند . اتحاديه اروپايى آماده است تا بر اساس پيشنهادهاى آگوست ۲۰۰۵ كه شوراى امنيت در تصميمات خود در فوريه ۲۰۰۶ آنهارا تأييد كرد، به اجراى برنامه هسته اى غير نظامى مطمئن و به دور از تكثير سلاح هاى هسته اى ايران كمك كند مشروط بر اينكه تمام نگرانى هاى بين المللى در اين باره از بين برود و اطمينان لازم از اهداف ايران حاصل شود. اميد اين اتحاديه بر اين است كه ايران از پذيرش يك چنين پيشنهادى سرباز نزند.
در همين حين اتحاديه اروپا مصمم است تا كارايى نظام چند جانبه مربوط به منع تكثير سلاح هاى هسته اى را حفظ كند. شورا بر اهميت بيشترين مراقبت در اجراى ساز و كارهاى موجود مربوط به كنترل صادرات مواد حساس تأكيد مى كند تا به اين ترتيب از انتقال كالاها، فناورى و موادى كه ممكن است مستقيم يا غير مستقيم در برنامه هاى هسته اى و موشكى ايران كاربرد داشته باشند، پيشگيرى شود.
شورا خود را متعهد به يافتن راه حلى ديپلماتيك براى موضوع هسته اى ايران مى داند و اين اتحاديه مايل است تا مناسبات خود را با ايران بر اساس اعتماد و همكارى توسعه دهد . گزينه اين است كه ايران انزواى بيشتررا انتخاب كند.بنابراين شورا از ايران مى خواهد فوراً تصميمات لازم را براى توسعه چنين ارتباطاتى با اين اتحاديه و جامعه بين الملل اتخاذ كند و براى ثبات منطقه اى كمك كند.
ادعاها و درخواست هاى اروپا هيچ نكته جديدى در خود ندارد و پيشتر نيزهمين خواسته ها مطرح شده است اما در حال حاضر اروپا درزمين آمريكا بازى مى كند.ايران نيز ترجيح داد پيام را خود و مستقيم برساند.
همه سفرا بشنوند
منوچهر متكى وزير خارجه گفت : تهران از هر پيشنهادى كه بتواند تضمين حقوق مشروع و مسلم ايران در ان.پى.تى را به رسميت بشناسد، استقبال مى كند.
وى در ديدار با سفرا و رؤساى نمايندگى هاى سياسى خارجى مقيم تهران با تبيين آخرين مواضع جمهورى اسلامى ايران در زمينه فعاليتهاى صلح آميز هسته اى ،افزود : هرگونه پيشنهادى براى حل و فصل رضايت بخش موضوع هسته اى ايران بايد حاوى دو عنصر اصلى باشد، ابتدا حقوق اصلى ايران طبق معاهده منع گسترش سلاحهاى هسته اى به رسميت بشناسد و سپس استيفاى اين حقوق را تضمين كند.
متكى گفت : بنابراين اگر طرحى حاوى اين دو عنصر باشد،ازآن استقبال مى كنيم و اين پيشنهاد مبناى خوبى خواهد بود براى آغاز مذاكرات جدى به منظور ايجاد راه حلى كه حقوق ايران را به رسميت بشناسد، در غير اين صورت اگر پيشنهادات مطرح از اين دو اصل منحرف شود ، قابل قبول نيست و به اروپايى ها توصيه مى كنيم كه اشتباه گذشته را تكرار نكنند.
وزير خارجه ايران گفت : اعتماد سازى يك جاده دوطرفه است،ما تمامى تعهدات خود را انجام داده ايم و چيزى بيش از چارچوب مقررات آژانس و ان.پى.تى نمى خواهيم.
وى با اشاره به اقدامات فراوان ايران در جهت رفع نگرانيها تصريح كرد : اگر گام مثبت اروپا با واقعيتهاى هسته اى ايران سازگار باشد ، چشم انداز روشنى براى حل و فصل موضوع و ارتقاى همكاريهاى ايران با ديگر كشورها ايجاد كرده و فضاى اعتماد سازى متقابل را فراهم مى سازد.
متكى اظهار داشت : هيچگونه دليل و هدف خاصى در مورد تعليق فعاليتهاى هسته اى ايران وجود ندارد و آنچه مسلم است بايد بر روى حل مورد رضايت طرفين كار كرد .
وزير خارجه ايران افزود : به اعتقاد ما،پذيرش حق قطعى ايران كه منوط به اجازه هيچ كشورى نيست، بايد آشكار شود، در چنين حالتى هم حق ايران استيفا شده و هم ماهيت صلح آميز فعاليت هاى ما روشن است.
متكى تصريح كرد : ايران تاكنون چندين پيشنهاد كاملاً سازنده و روشن را مطرح نموده كه ضرورت دارد به طور جدى مورد بررسى قرار گيرد.
وزير خارجه ايران افزود : همكارى با ديگر شركتهاى بين المللى خصوصى و دولتى و تأسيس يك كنسرسيوم منطقه اى براى توليد سوخت با كشورهاى داراى فناورى هسته اى از جمله پيشنهادات ايران بوده كه با توجه به ماهيت روشن آنها،از شفافيت بالايى برخوردار هستند.
واشينگتن عمل كند
بسيارى از كارشناسان با اشاره به شكست فرضيه سلاح كشتار جمعى در عراق و موقعيت كنونى آمريكا در معادلات جهانى معتقدند كه جامعه بين الملل درباره برنامه هسته اى ايران بيش ازهرچيز ديگرى نيازمند ابزار تشويق و اعتماد سازى است.انستيتو سياست خاور نزديك واشنگتن در تحليلى با بيان اين مطلب نوشت : با توجه به شكست فرضيه وجود سلاحهاى كشتار جمعى درعراق،طبيعى است كه بسيارى نسبت به فضاى بحرانى كه غرب از برنامه هسته اى ايران به تصوير مى كشند، مظنون باشند.
پاتريك كلاوسون رئيس اين انستيتو در تحليل خود خاطر نشان مى كند كه بيشترين تمركز رسانه ها بر روى راه حلهاى افراطى براى حل اين موضوع متمركز است : يا حمله يا مدارا.
مجموعه گسترده اى از گزينه هاى سياسى ميانجى گرايانه وجود دارند كه كارايى بيشترى دارند. در اين زمينه جامعه بين الملل نيازمند ابزار تشويق و تنبيه است. تشويق به معناى مذاكرات مستقيم نيست،زيرا اين مذاكرات به مقابله آمريكا و ايران مى انجامد و همچنين اين تصور را قوت مى بخشد كه آمريكا، تلاشهاى اروپا را با انجام مذاكرات كاهش مى دهد
بنابراين آمريكا بايد اقدامات امنيتى بيشترى را پيشنهاد كند؛ اقدامات زيادى در اعتمادسازى و ايجاد اطمينان وهمچنين كنترل تسليحات وجود دارند كه هم براى ايران و هم براى غرب مؤثر خواهد بود.
چنين گامهايى براى كاهش تنش بين معاهده قديمى ورشو و ناتو در جنگ سرد برداشته شد. يك نمونه از اين اقدامات توافق براى كاهش خطرحوادث دريايى بين نيروهاى دريايى آمريكا و ايران است.
سه پيشنهاد آمريكايى
فشاراقتصادى : در حالى كه آمريكا منتظر تصميم سازمان ملل است، به همراه همپيمانان خود از «تحريم هاى بالفعل» استفاده كند. مثل ممنوعيت تجارت با شركتهاى ايرانى.
فشار امنيتى : از آنجايى كه جسارت ايران با برنامه هسته اى آن افزايش يافته و با توجه به رزمايش نظامى ماه گذشته آن در خليج فارس، آمريكا بايد مانورهاى نظامى را در آنجا ترتيب دهد تا ( به زعم خود) به ايران نشان دهد كه مى تواند مانع از اقدام ايران شود
فشارسياسى : تلاشهاى اخير آمريكا و از جمله پيشنهاد ۷۵ ميليون دلارى براى برنامه هاى صداى آمريكا و برنامه هاى اينترنتى ازجمله اين اقدامات است.
