|
صلاة عيد در مصلا
• بوى پاييز از همان ورودى مصلى به استقبالم مى آيد. همان جايى كه صد هزار متر مربع فضاى مسقف دارد و در طرح نهايى قرار است با رساندن اين فضا به پانصدهزار متر مربع تبديل به بزرگترين مسجد و مصلاى جهان شود.
|
|
|
اما كودكى فارغ از همه اين قرارهاى روى كاغذ و دلبستگى هاى بزرگانه! دارد ناب ترين لحظه ها را اينجا در مصلاى تهران مى گذراند. شايد من كودك شوم و دنبال او بدوم. دستش رها از دست مادر، چند قدم جلوتر از پدر مى دود و به هر چيزى مى خندد. به حركت زرد يك برگ از يكى از درخت هاى داخل محوطه مصلى سر مى خورد و به روى زمين مى لغزد. به چشم هاى ملايم پيرزنى كه تكيه بر عصاى چوبى اش دارد راهى يكى از شبستان ها مى شود. به اشاره هاى پسر جوانى كه كتابى روى پايش بسته مانده و شايد يكى از ورق هاى آن تبديل به موشك كاغذى شده كه حالا دارد روى سر كودك پرواز مى كند و بالاخره جلوى پاى بلال فروشى كه معلوم نيست چگونه از اينجا سر درآورده، به زمين مى افتد. چند لحظه بعد كودك هم آنجا ايستاده است و با ذوق به او نگاه مى كند و به بلالهايى كه با رسيدن پدر، يكى از آنها نصيبش مى شود. به تمناى طعم بلال حالا لبخندش بيشتر از قبل چند دندان سفيد شيرى اش را به نمايش مى گذارد. مى خواهم بگويم اينجا همانقدر شاداب است كه اين كودك.
با اين همه مردم تهران هنوز جز مواقعى از سال و به مناسبت روزهاى خاصى نمى توانند از مصلاى بزرگ شهرشان استفاده كنند. مصلايى كه روى كاغذهاى سفيد پيش بينى شده كه در آن مى توان با گسترش و اسقرار ملحقات و فضاهاى جنبى، تمام نيازهاى روزمره شهروندان تهرانى، نظير گذراندن صحيح اوقات فراغت، تهيه وسايل روزانه از مراكز خريد و همچنين شركت در فعاليت هاى فرهنگى را تأمين كرد.
نور خورشيد مايل به غروب براى مرد روزه دارى كه براى بازديد از نمايشگاه قرآن به مصلى آمده، تعجيلى براى برگشتن به خانه ايجاد نمى كند. بازديدش تمام شده، آنچه مى خواسته خريده و از ديدن قرآن هاى قديمى و خطى به نمايش گذاشته شده لذت برده و حالا در محوطه بيرونى مصلى است. مى گويم: «خوش مى گذرد؟» جواب مى شنوم: «چرا نگذرد، به جاى ديوار، درخت مى بينم، به جاى سقف گچى، آسمان آبى و زير پايم هم چمن سبز» اما حتى سقف هاى گچى شبستان مصلى، چنان با هنر نقاشى و زيبايى آفرينى طرح هاى سنتى و اسليمى و رنگ هاى فيروزه اى تزيئن داده شد كه يك بار ديدن آنها، باز هم ميل ديگرى به نگاه كردنشان را در آدم پديد مى آورد.
نخستين بار در سال ۶۱ گروه پى گيرى طرح ساخت مصلاى بزرگ تهران - و به روايتى بزرگترين مسجد و مصلاى خاورميانه - به جست وجوى زمين در تهران پرداخت و مناطق مختلفى در شهر تهران را مورد بررسى قرار داد. برآورد اوليه در مورد مساحت مورد نياز، حدود يك ميليون مترمربع بوده، به گونه اى كه بتواند جمعيتى در حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار نفر را در خود جاى داده و در عين حال شامل فضاهايى نظير مسجد، شبستان، راه هاى ارتباطى و سطوح شيبدار جهت معلولان، فضاى فرهنگى، كتابخانه، موزه، محل همايش ها و گردهمايى هاى اسلامى، مركز كمك هاى اوليه، بازار خريد و فضاى سبز نيز باشد.
يكى از كارشناسان طرح مصلاى بزرگ تهران مى گويد: «در سال ۶۱ با تعيين چنين دورنمايى از مجموعه، مناطق مختلفى از شهر تهران مورد بررسى دقيق و همه جانبه قرار گرفت و حتى مكان هايى مثل پادگان ولى عصر (ميدان سپاه)، پادگاه حر (ميدان حر)، زمين هاى شمال ميدان آزادى، پارك لاله براى اين طرح پيشنهاد شد كه در نهايت و پس از بررسى هاى كارشناسانه، اراضى عباس آباد براى اين طرح مناسب تشخيص داده شد و در سال ۶۷ اين محل براى ساخت مصلاى تهران به تأييد امام خمينى رسيد و طى حكمى دستور ساخت آن را صادر كرد.»
اما تاريخ ساخت جدى مصلى به سال ۷۲ برمى گردد. تا پيش از اين سال، مردم در اين منطقه فقط بيابان بزرگى مى ديدند با تپه هاى كوچك و بزرگى كه از اطراف آن را محاصره كرده بود. از آن زمان كار سختى آغاز شد كه هنوز بعد از گذشت حدود ۲۱ سال جرقه زدن چنين طرحى در ذهن مسؤولان، آن گونه كه بايد و شايد به سرانجام نرسيده است.
قرار است سرگردانى در كار نباشد. همه چيز مهيا و به گونه اى در دسترس قرار گيرد كه بى هيچ اتلاف وقتى كسى كه به مصلى مى آيد به مقصود اصلى خود عبادت يا بازديد از نمايشگاهى مذهبى و اسلامى برسد. براى رسيدن به مصلاى تهران از جنوب بايد سربالايى راند و از شمال بايد با شيب هايى هماهنگ شد كه درست تا وسط مصلى ادامه دارند و در همين ميانى ترين قسمت محوطه، مجموعه اصلى طرح شامل بناهاى مصلى، مسجد جامع تهران، ميدان بزرگ شهر و محل يادمان امام خمينى(ره) قرار دارد.
همزمان با پيشرفت مراحل اجراى پروژه و متناسب با تكميل قسمت هاى مختلف طرح، مصلى پذيراى اقشار مختلف مردم در مراسم گوناگون همانند اعياد، سوگوارى ها و همايش ها بوده است. جشن بزرگ منتظران ظهور (نيمه شعبان)، ديدار يار، ميثاق با شهيد، مراسم احيا در شب هاى قدر، مراسم دعاى عرفه از جمله اين مناسبت ها هستند. اما يكى از مهمترين مراسمى كه هر ساله در مجموعه مصلى برگزار مى شود، نماز عيد سعيد فطر است كه گروه هاى مختلف سنى و اجتماعى مردم در آن شركت مى كنند. به گفته يكى از مسؤولان مصلاى تهران، با توجه به تعداد نمازگزاران در اين مراسم و همچنين محل برگزارى كه محوطه كارگاه هاى در حال اجرا است، برگزارى مراسم با حداقل خسارات، نيازمند فعاليت فشرده و گسترده براى تداركات، پشتيبانى، حفاظت، هماهنگى با ارگان هاى مختلف است كه هم اكنون اين كار توسط عوامل مختلف شاغل در مجموعه مصلا صورت مى گيرد.»
هماهنگى با راهنمايى - رانندگى تهران بزرگ، آماده كردن پاركينگ متعدد مصلا براى تسهيل عبور و مرور مردم و نمازگزاران، پاكسازى و آماده كردن محوطه روز مجموعه مصلى براى اقامه نماز عيد فطر از مهمترين اقدامات تا فرارسيدن روز عيد سعيد فطر است. نصب پلاكاردهايى حاوى پيام هاى شادباش عيد فطر و تأمين جايگاه ها و مراكز خاص جمع آورى فطريه نمازگزاران در محوطه مصلى، روز هاى آخر ماه رمضان به مصلاى بزرگ شهر حال و هواى ديگرى مى دهد. جايى كه ده ها هزار نفر گرد هم خواهند آمد تا به شكرانه يك ماه عبادت و روزه دارى، نماز عيد فطر را به جاى آورند. جايى كه ده هزار نفر دست هايشان را براى ذكر قنوت به سوى او مى گيرند كه يك ماه مهمانش بودند و اوميزبان. روز عيد فطر از طلوع صبح نمازگزاران خود را به اين مكان خواهند رساند تا با اقامه نماز عيد فطر، وداعى زيبا و باشكوه با ماه رمضان داشته باشند. درهاى مصلى به سنت هر ساله از ساعت پنج صبح به روى نمازگزاران گشوده خواهد بود تا يك بار ديگر تصاويرى از گروه گروه مردمى كه قدم به مصلى مى گذارند، گوشه اى مى نشينند، نماز مى خوانند و هر لحظه اى هم كه مى گذرد بر تعدادشان افزوده مى شود، در حافظه اش ثبت و به يادگار بماند. آنها تكبيرگويان مى آيند، به هم مى پيوندند و جمعشان صفوف به هم پيوسته اى را مى آفريند كه همچون حلقه هاى يك زنجيره، گسستگى به آن راهى ندارد.
|
