ليلا هادى
مالزى و سنگاپور
در اين كشورها عيد فطر را با عنوان «هارى رايا» مى شناسند كه در لغت به معناى روز جشن و شادمانى است. هارى رايا يكى از مراسم نمادينى به شمار مى آيد كه ابتدا در ميان هندى ها رواج داشته و پس از آن در بين مسلمانان كشورهاى منطقه گسترش يافته است. مسلمانان مالزى و سنگاپور در اين روز خاص چنان مسلمانان تمامى كشورهاى اسلامى سعى دارند به بهترين صورت ممكن اين روز بزرگ را گرامى بدارند.
در مالزى عيد فطر بزرگترين عيد و تعطيل رسمى افراد جامعه به شمار مى آيد كه هر كسى انتظار آن را مى كشد. در اين روز تمامى مراكز تجارى و بازارهاى محلى مملو از جمعيتى است كه مايلند با شركت در جشن هاى «هارى رايا» شركت نمايند. شب قبل از عيد در تمامى طول شب صداى تكبير از مساجد و مصلا ها به گوش مى رسد. در بسيارى از قسمت هاى مالزى به خصوص در مناطق روستايى مردم با آويختن چراغ هاى نفتى به سر در خانه هاى خود به آذين بندى منازلشان مى پردازند. روز عيد زمان رجعت افراد به روستاها و شهرهاى اصلى شان جهت بازديد از خانواده و ديگر اعضاى فاميل است. مرسوم است كه مردان و زنان در روز عيد با پوشيدن لباس هاى سنتى خود در جشن ها حضور مى يابند. لباس مردان با جو ملايم و لباس زنان با جو كورونگ نام دارد كه با رنگ هاى زيبا و شاداب خود رنگ و روى خاصى به اين روز مقدس مى بخشد. همچنين مسلمانان غيرمالزيايى نيز در اين كشور با پوشيدن لباس مرسوم سنتى خود در كنار ديگر افراد به جشن مشغول مى شوند. نماز عيد فطر يكى از گسترده ترين همايش هاى مذهبى آنان است كه پس از به جا آوردن آن در مصلاهاى شهرها، زيارت اهل قبور و قرائت سوره ياسين از عمده ترين فعاليتهاى مردمان اين كشورها به شمار مى آيد. طلب بخشش از ديگران در روز عيد فطر را مى توان عمده ترين خواسته مردم مالزى و سنگاپور دانست. جشن هاى عيدفطر در مالزى سه تا يك هفته تعطيلى را در پى خواهند داشت كه تا مدت يك ماه ادامه مى يابند. مردم مالزى پخت غذاهاى مخصوص در هارى رايا را هرگز فراموش نمى كنند.
«كتوپت» غذاى سنتى مالزى كه از برنج دم كرده پيچيده در برگ نارگيل است و «ليمانژ» كه برنج پخته شده با شيره نارگيل در ساقه هاى گياه بامبو جاى مى گيرند.
اندونزى
در شب آخر ماه مبارك رمضان معمولاً مردم با رسم «تكبيران» به استقبال عيد سعيد فطر مى روند. در اين شب عده بسيارى از مردم اعم از زنان و مردان و كودكان به صورت دستجمعى و با نواختن طبل مخصوص در معابر شهر حركت كرده و فرارسيدن اين روز خجسته را به همگان نويد مى دهند. روز عيد نيز مردم با پوشيدن لباس هاى نو و رنگارنگ در نماز عيد شركت مى كنند و پس از آن به طلب بخشايش براى خود و رفتگانشان مى پردازند. مردم اندونزى در اين روز غذاهاى خود را از گوشت گوساله و مرغ تهيه مى كنند اما هرگز از ماهى كه مصرف غالب آنهاست استفاده نمى كنند. جشن هاى عيد سعيد فطر چندين روز پيش از فرارسيدن روز موعود آغاز و در حدود يك ماه نيز به طول مى انجامد.
هند و پاكستان
در پاكستان و هند جشن هاى پيش از عيد سعيد فطر را با نام «چاندرات» مى شناسند. زنان به خصوص دختران جوان در شب پيش از عيد فطر در كنار يكديگر به رنگ آميزى دستان خود با رنگ حنا مى پردازند و خود را براى مراسم عيد آماده مى كنند. غذاى مخصوص مردم هند و پاكستان «سوايا» نام دارد كه حاوى رشته هاى بلند برشته شده است. مردان و زنان سالخورده فاميل نيز در روز عيد با دادن عيدى به ديگر اعضاى خانواده زيبايى جشن ها را دوچندان مى كنند. پرداخت زكات فطريه در همان ساعات ابتدايى روز از عمده ترين اقدامات مردمان اين ناحيه به شمار مى آيد.
بنگلادش
روز عيد سعيدفطر در بنگلادش را مى توان روز بازگشت افراد به خانه هاى پدرى شان دانست چرا كه داكا ـ شهرى با بيش از ۱۱ ميليون جمعيت ـ به يكباره در حدود ۵۰ تا ۶۰درصد جمعيت خود را راهى روستاى اطراف مى كند. مردم مسلمان بنگلادش با شركت در مساجد در ساعات نخستين روز عيد به برگزارى نماز عيد مى پردازند به طورى كه گاه جمعيتى صدها هزارنفرى در كنار هم گرد مى آيند. رويكرد افراد غيرمسلمان براى شركت در جشن هاى عيد سعيد فطر از شگفتى هاى اين كشور گسترده خواهد بود. برگزارى مسابقات ورزشى باستانى از برنامه هاى مورد علاقه مردم بنگلادش است. سمايى، بريانى، فرنى و انواع شيرينى ها از غذاهاى اساسى افراد در پذيرايى از ميهمانانشان در اين روز خاص به شمار مى رود.
ژاپن
مسجد جامع توكيو هر سال در روز عيد سعيد فطر شاهد حضور گسترده مسلمانان اين كشور است كه پيش از طلوع آفتاب به سوى آن مى شتابند. اين مسجد يكى از بزرگترين و زيباترين مساجد ژاپن است كه تمامى خادمان و دست اندركاران آن از اهالى كشور تركيه هستند. امام جماعت مسجد نيز از اهالى تركيه است كه به زبان تركى صحبت كرده و همزمان صحبت هايش به ژاپنى و انگليسى ترجمه مى شود. مسلمانان ژاپن را افرادى با نژادهاى گوناگون تشكيل مى دهند كه با گرفتن مرخصى از محل كار اين روز خاص را در كنار خانواده هايشان سر مى كنند.
چين
«هوى نينگ شيا» عمده ترين منطقه مسلمانان نشين چين است كه در حدود نيمى از جمعيت آن را مسلمانان تشكيل مى دهند. مسجد تون شين از مساجد تاريخى اين منطقه از ميان شمار سه هزار مسجد مستقر در اين منطقه است كه در روز عيد براى تبريك و برگزارى مراسم خود در آنجا گرد هم مى آيند. پخت انواع شيرينى و شكلات هاى خانگى از فعاليت هاى مخصوص مسلمان چين در روز عيد سعيد فطر است.
فلسطين
مردم فلسطين هر ساله با فرارسيدن عيد فطر به ديدار از خانواده هاى شهدا و دلجويى از آنان مى پردازند. درواقع پس از برگزارى نماز با شكوه عيد فطر زنان كه تمامى شب را به تهيه شيرينى مخصوص عيد به نام كاك التمار پرداخته اند به همراه همسران خود با حضور در مزار شهدا با شيرينى و قهوه به تبريك عيد مى پردازند. در فلسطين به هنگام فوت افراد از حاضران با قهوه پذيرايى مى شود كه اگر فرد شهيد باشد شيرينى حتماً در مجلس يادبود او فراموش نمى گردد. درواقع فلسطينيان در روز عيد آنچه كه بيش از همه برايشان اهميت دارد زنده نگاه داشتن ياد و خاطره شهيدانشان است.
كشورهاى حوزه خليج فارس
در اين كشورها پرداخت زكات اموال در طول يك سال گذشته از عمده ترين موارد توجه افراد است كه با انفاق مقدارى از دارايى خود به تأمين شهروندان نيازمند و فقرا در اين روز خاص مى پردازند. در كشورهاى حوزه خليج فارس اميران درهاى كاخ هاى خود را باز گذاشته و مردم به راحتى موفق به ديدار با پادشاه يا امير منطقه مى شوند. مردم نماز عيد فطر را حتماً به جماعت برگزار مى كنند. در اين كشورها مراسم روبوسى سنت هاى خاص خود را داراست به طورى كه بزرگ خاندان در كنارى ايستاده و اعضاى خانواده همگى به صف به ديدار او مى روند و در هنگام دست دادن بينى خود را به بينى وى مى زنند! اين مراسم در ميان مردان عرب رايج است كه در محيطى به دور از زنان برگزار مى شود. بريانى غذايى كه مخلوط از گوشت و برنج و ادويه است درا ين روز به همراه خرما، دلمه و سمبوسه سفره هاى اعراب منطقه را رنگ مى بخشد.
ايتاليا
با وجود افزايش روزافزون شمار مسلمانان كشور ايتاليا اين عده هنوز از آزادى هاى دينى در زمينه عبادت و برپايى اماكن مذهبى خود برخوردار نيستند. در اين ميان راه اندازى انجمنهاى دينى يكى از موفقيتهاى چشمگير آنان بوده است كه در اين روز به هدايت مسلمانان در اين روز و برگزارى مراسم عيد سعيد فطر حتى در خفا و سكوت مى پردازند. مسلمانان اين كشور هر ساله با مخالفت مسؤولان خدمات شهرى مجبورند مراسمشان را به صورت مخفيانه برگزار كنند به طورى كه در مسجد رم كه بزرگترين مركز اسلامى اروپاست مردم بدون هيچگونه تبليغاتى عيد را با پخش كردن شكلات و گلبرگ هاى گل برگزار كردند. مسلمانان ايتاليا سعى دارند هر سال با تأكيد بر اين روز خجسته فرزندان خود را از اين سنت پسنديده آشنا سازند و اجازه ندهند تدابير خاص ايتاليا باعث رنگ باختن سنت هاى اسلامى آنها گردد.
آمريكا و كانادا
هر چند كه پس از واقعه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ هرگونه فعاليت مسلمانان در برگزارى نماز جماعت و تمامى جشن ها با ممنوعيت هاى فراوانى مواجه شده است اما مسلمانان با شركت و گردهمايى در مساجد و انجمن هاى اسلامى محل سكونت خود به برپايى جشن هاى مذهبى مى پردازند. مسلمانان آمريكا به رغم تمامى رفتارهاى نامساعدى كه از سوى افراد جامعه با آنها مى شود در روز عيد فطر به مساجد روى مى آورند و پس از برپايى نماز عيد فطر با قرائت قرآن و پذيرايى از سوى بانيان مساجد اين روز خاص را گرامى مى دارند. در واشنگتن قرائت قرآن همراه با جوايز بسيار نفيسى خواهد بود. خانواده هاى كانادايى در آمريكاى شمالى نيز اين روز را در سكوت و خاموشى تمام جشن مى گيرد. برگزارى نماز در مراكز مذهبى، استاديوم ها يا مراكز هتل ها از عمده ترين فعاليت آنها به شمار مى آيد كه پس از آن ملزم به حضور در محل كار خود هستند. عده اى نيز كه فرصت آن را داشته باشند با دعوت از ديگر خانواده هاى مسلمان در همسايگى خود عيد سعيد فطر را به نشانه سربلندى خود از يك ماه عبادت و پرهيزكارى گرامى مى دارند.
